Przedmiotem wynalazku jest uniwersalny pas ostrzegawczy przeznaczany do umieszczania z tylu, glównie pojazdów ladowych, a szczególnie pojazdów (przystosowanych do poru¬ szania sie po drogach i sluzacy, zwlaszcza w nocy, do wizualnego informowania kierujacych pojazda¬ mi o obecnosci pojazdu poprzedzajacego oraz u- latwiania im okreslania odleglosci od tego pojaz¬ du, zmian .tej odleglosci, szerokosci tego pojazdu, jego dlugosci, a (takze w pewnym stopniu — ro¬ dzaju lub niektórych innych jego cech.Dotychczasowy stan techniki. Opisany wynala- lazek uniwersalnego pasa ostrzegawczego nie znaj¬ duje odpowiednika ani w rozwiazaniach krajo¬ wych, ani w zagranicznych. Co wiecej, stalym zmianom i rozwojowi wizualnych urzadzen ostrze¬ gawczych, zarówno emitujacych swiatlo, jak i od¬ blaskowych, instalowanych fabrycznie z tylu .po¬ jazdów, jakkolwiek imaja one na celu zwiekszenie ich efektywnosci, towarzyszy dalsze poglebianie sie róznic wystepujacych w poszczególnych mar¬ kach, .typach i rodzajach pojazdów dotyczacych przede wszystkim wielkosci i ksztaltu tych u- rzadzen oraz ich polozenia. Jezeli uwzgledni sie przy tym, ze liczba rodzajów pojazdów rózniacych sie przeznaczeniem, wymiarami, ksztaltami, szyb¬ koscia poruszania sie itp. jest bardzo duza i nadal szybko rosnie, zasadniczy walor i nowosc uniwer¬ salnego pasa ostrzegawczego, polegajacy na mozli- 10 15 20 25 30 ¦wosci i latwosci jego powszechnego zastosowania na wszystkich rodzajach pojazdów i zdolnosci prze¬ kazywania w prosty sposób (kilku bardzo waznych informacji,- zyskuje jeszcze na znaczeniu.Jak wiadomo, pojazdy dopuszczone do ruchu po drogach publicznych posiadaja dzialajaca w spo¬ sób ciagly czynna (zródla swiatla) i bienna (u- rzadzenia odblaskowe) ostrzegawcza sygnalizacje wizualna skierowana do tylu, tzn. w strone poda¬ zajacych za nimi innych pojazdów. Sygnalizacja ta sluzy przede wszystkim powiadamianiu, w nocy i w czasie niekorzystnych warunków atmosferycz¬ nych w ciagu dnia, innych 'uczestników ruchu o obecnosci pojazdu na drodze.Urzadzenia odblaskowe instalowane z tylu po¬ jazdu pelnia w zasadzie funkcje uzupelniajaca i stanowia zabezpieczenie na wypadek wylaczenia swiatel, badz ich uszkodzenia. Innym zadaniem swiatel i urzadzen odblaskowych tylnych jest prze¬ kazywanie informacji o .szerokosci pojazdu; stad zasada umieszczania ich blisko bocznych krawedzi pojazdów.Na niektórych pojazdach, zwlaszcza wyzszych i szerszych, instalowane sa ponadto swiatla ostrze¬ gawcze obrysowe, majace na celu dokladniejsze informowanie a zwiekszonych poprzecznych roz¬ miarach pojazdu. Zaleznie od rodzaju pojazdów stosowane sa takze swiatla -postojowe. Na ogól, liczba kazdego z wymienionych rodzajów swiatel 112 9944 Wynosi dwa lub jest jej wielokrotnoscia, co wyni¬ ka z zasady symetrycznego ich umieszczania. Po¬ niewaz uniwersalny pas ostrzegawczy nie ma na celu zastapienia swiatel hamowania oraz swiatel kiierunkowskazowych czy awaryjnych, a wiec dzia¬ lajacych cyklicznie ISb incydentalnie, wszelkie po¬ równania iz opisywanym wynalazkiem maja uza¬ sadnienie jedynie w stosunku do swiatel pozycyj¬ nych, postojowych i obrysowych oraz urzadzen -od¬ blaskowych.Wymienione swiatla i urzadzenia odblaskowe u- przedzaja kierujacych pojazdami, najpierw z wiek¬ szej odleglosci, o obecnosci pojazdu, a nastepnie z mniejszej, gdy dochodzi do zblizenia — o poloze¬ niu na drodze i przestrzeni jaka wolniej jadacy lub stojacy pojazd zajmuje. W sytuacji typowej, kierujacy szybszym pojazdem dostrzega zateirn naj¬ pierw w oddali plame lub poinkt swietlny.W miare zblizania sie, punkt ten rozdziela sie pozornie na dwa odrebne punkty, wokól których wystepuje mniejsza lub wieksza poswiata. Dopiero w tej fazie nastapic moze pierwsza próba dokona¬ nia oceny odleglosci, przy czym opiera sie ona na analizie rozstawu plam swietlnych, ich wielkosci, intensywnosci swiecenia, wysokosci polozenia nad jezdnia i wreszcie na wyczuciu zmian akomoda- cyjnych oczu obserwatora.Wspomniana wczesniej róznorodnosc wlasciwosci swietlnych i znaczne zróznicowanie polozenia sto¬ sowanych wizualnych urzadzen ostrzegawczych, sprawia ze prawidlowa ocena odleglosci mozliwa jest dopiero w ostatniej fazie zblizania, tj. wów¬ czas gdy dystans miedzy pojazdami jest maly lub niebezpiecznie maly.Bardzo czeste pomylki i brak pewnosci co do rzeczywistego,, oddalenia od poprzedzajacego pojaz¬ du wynikaja z trudnosci dokonania jednoznacznej Interpretacji cech, wzajemnych zaleznosci i za¬ chodzacych zmian w zespole elementów obserwo¬ wanej sygnalizacji. Poslugujac sie wyrazistym ale • realnym przykladem mozna podac, ze dotychczas stosowane, dwa malo intensywne swiatla lub u- rzadzenia odblaskowe o niewielkich rozmiarach i malym rozstawie, usytuowane nisko na pojezdzie, sa zazwyczaj przyjmowane jako nalezace doJ po¬ jazdu znacznie bardziej odleglego, niz para du¬ zych, intensywnych swiatel, katowo bardziej od¬ leglych od siebie i polozonych wyzej nad jezdnia.Zadne z obu wymienionyoh ukladów, jak i tym bardziej posrednie, nie pozwalaja przy tym zo¬ rientowac sie co do dlugosci widzianego w przo- dzie pojazdu.Pojawienie sie w ostatnich latach na drogach wiekszej liczby dlugich pojazdów ciezarowych na¬ sililo dostrzegany juz wczesniej problem zwiaza¬ ny z niebezpieczenstwem wyprzedzania takich po- pazdów, wynikajacy z nierozpoznania w pore ich dlugosci. Problem ten usiluje sie rozwiazac przez umieszczanie na tyle dlugich pojazdów tablic od¬ blaskowych z ukosnymi, dwubarwnymi pasami oraz napisem „dlugi pojazd". W zblizony sposób oznakowuje sie takze niekiedy pojazdy szerokie, o nietypowej konstrukcji -lub przeznaczeniu. Nie negujac pewnych korzysci, jakie w indywidual- \ 994 A nych (przypadkach przyniesc moze takie oznako¬ wanie, jest oczywiste, ze poglebia ono i tak juz nadmierne zróznicowanie form tylnej sygnalizacji \ ostrzegawczej na pojazdach i tworzy stan, który 5 posiada wszelkie cechy „zorganizowanego lub upo¬ rzadkowanego chaosu". Reasumujac, sytuacja o której wspomniano swiadczy dowodnie, iz brak . jest w tym wzgledzie logdcznej koncepcji dotycza¬ cej calosciowego rozwiazania problemu.L Istota wynalazku. Uniwersalny pas ostrzegaw-. czy jest urzadzeniem skladajacym sie z odpo¬ wiednio rozmieszczonych grup elementów odbi¬ jajacych swiatlo, np. folii odblaskowej, wzgled¬ nie emitujacych swiatlo, nip. zarówek, polozo¬ nych na nieswiecacym i nieodblaslkowym pod¬ lozu. Grupy te, które stanowia pojedyncze lub ^ podwójne moduly ostrzegawczo-informacyjne, u- mieszczone- sa w równomiernych odstepach, w plaszczyznie pionowej lub zblizonej do piono¬ wej, wzdluz calej szerokosci tylnej czesci po¬ jazdu. ' Ciag uformowany z iszeregu modulów po¬ jedynczych tworzy odmiane ipojedncza uniwersal¬ nego pasa ostrzegawczego. Ciag zlozony z sze¬ regu modulów podwójnych tworzy odmiane pod¬ wójna uniwersalnego pasa ostrzegawczego.Zastosowanie na pojezdzie odpowiedniej odmia¬ ny pasa uzaleznione jest od dlugosci pojazdu lub zespolu iJojazdów w taki sposób, ze odmia- na pojedyncza wyróznia pojazdy krótkie i sred¬ niej dlugosci, natomiast * pas odmiany podwój¬ nej instaluje sie z tylu pojazdów dlugich i przy¬ czep. Okreslenie dlugosci pojazdów stanowiacej granice pomiedzy tymi dwoma kategoriami jest zreszta sprawa umowy. Uniwersalny pas ostrze¬ gawczy jest tak pomyslany, ze zestawienie dwóch pasów odmiany pojedynczej, jednego nad dru¬ gim, tworzy pas odmiany podwójnej, tj. przez¬ naczony (do wyrównania pojazdów dlugich, o Obserwujac omawiane urzadzenie z miejsca znajdujacego sie blisko zródla swiatla, np. z wne- rza samochodu, którego swiatla skierowane sa na uniwersalny pas ostrzegawczy, np. odmiany pojedynczej, zainstalowany prawidlowo na tyle 45 innego pojazdu, dostrzega i rozróznia sie wszy¬ stkie szczególy iskladowych elementów pasa, je¬ zeli odleglosc miedzy pajazdami jest odpowiednio mala. Gdy odleglosc ta wzrasta, szczególy zacie¬ raja sie i obserwator odnosi wrazenie zlewa- 5o nia sie ich ,i laczenia ze soba w figury o no¬ wych, scisle dobranych ksztaltach, utworzone z pozornie polaczonych ze soba najmniejszych ele¬ mentów odblaskowych. W tym, drugim juz prze¬ dziale odleglosci, obserwator jest w stanie roz- 55 róznic czesci pasa nie mniejsze niz dwie linie poziome stanowiace obrys pojedynczego modulu ostrzegawczo-informacyjnego.Caly pojedynczy .pas widziany jest wiec wte¬ dy jako pewna liczba — zaleznie od szeroko- 60 sci pojazdu — par linii poziomych polozonych jedna nad druga. Z wiekszej odleglosci kazdy modul widziany jest juz jako jedna jasna pla¬ ma, a pas — jaibo poziomy szereg tych plam oddzielonych jednakowymi przerwami. Przy je- 65 szcze wiejkszych odleglosciach plamy te równiez5 112 994 6 lacza sie pozornie ze soba, tworzac jedina wy¬ dluzona jasna linie pozioma.Analogicznie przelbiega proces zmniejszania sie zdolnosci rozrózniania szczególów w trakcie ob¬ serwacji oddalajacego sie (pojazdu z zainstalowa¬ na podwójna odmiana uniwersadnego pasa ostrze¬ gawczego, z tym, ze liczba rozróznianych plam w wycinku pasa o /tej samej dlugosci jest dwa razy wieksza, niz w przypadku pasa pojedyn¬ czego.Przy (Zmniejszaniu sie odleglosci miedzy dwo¬ ma pojazdami zwirócoinyirmi w te sama strone, proces postepujacego wzrostu zdolnosci rozróz¬ niania coraz to mniejszych szczególów przebie¬ ga w odwrotnym porzadku.Uniwersalny pas ostrzegawczy przeznaczony jest do stosowania w sposób zunifikowany na wszy¬ stkich pojazdach o szerokosci wiekszej od jed¬ nego modulu, w tym takze na pojazdach zaprze¬ gowych, (poczatkowo jako^ uzupelnienie wytwa¬ rzanych fabrycznie -urzadzen odblaskowych, w przyszlosci zas — w wykonaniu odblaskowym — jako jedyne wizualne, bierne urzadzenie ostrze- gawczo-informacyjne.Jak wspomniano, uniwersalny pas ostrzegaw¬ czy moze byc zlozony albo z elleimentów emi¬ tujacych swiatlo albo odbijajacych je, tzn. mo¬ ze byc urzadzeniem swiecacym samodzielnie, badz tez urzadzeniem odblaskowym. Zarówno w jed¬ nym jak i drugim wykonaniu, pas ostrzegaw¬ czy wedlug wynalazku pozbawiony jest wszy¬ stkich wad jakie wystepuja w dziedzinie tech¬ niki, do której nalezy go zaliczyc. Poniewaz bu¬ dowa i istota dzialania opisywanego urzadzenia sa w Obu wersjach niemal identyczne, a przez¬ naczenie takie samo, omówienie zalet wynalaz¬ ku imoze byc odniesione do [rozwiazania odbla¬ skowego.Wyeliminowanie wszystkich wad osiagnieto dzie¬ ki stworzeniu specjalnego pola sygnalowego, pow¬ stalego przez rozmieszczenie na nieodblaskowym podlozu elementów odblaskowych w taki spo¬ sób, ze odpowiednio dobrana liczba tych elemen¬ tów umieszczonych jednakowo w dwóch pozio¬ mych szeregach, z zachowaniem odpowiednich odstepów ipoprzecznych i podluznych miedzy ty¬ mi elementami, 'tworzy prostokatny, pojedynczy modul ostrzegawczo-informacyjny, a dwie pary szeregów, jedna nad druga, z wiekszym, rów¬ niez odpowiednio doibranym odstepem miedzy ty¬ mi parami — podwójmy modul ostrzegawczo-in- formacyjny. W obu odmianach, tzn. pojedynczej i podwójnej, moduly sa grupowane obok siebie tj. w kierunku poziomym, iprzy czym odstepy miedzy nimi sa jednakowe.Prawidlowe oznakowanie pojazdu polega na trwalym umieszczeniu na tyle pojazdu, równo¬ legle do poziomych czesci pojazdu* w plaszczyz¬ nie pionowej lub nieznacznie od niej odchylo¬ nej, uniwersalnego pasa ostrzegawczego o takiej dlugosci, która w dostosowaniu do szerokosci da¬ nego pojazdu zawierac Ibejdzie najwieksza mozli¬ wa liczbe modulów.Nalezy wskazac, ze uniwersalny pas ostrze¬ gawczy posiada dwa rodzaje zalet; jest dosko¬ nalszy od stosowanych •urzadzen wizualnej sygna¬ lizacji ostrzegawczej w zakresie tych samych za¬ dan oraz spelnia jednoczesnie szereg nowych funk¬ cji, niezbednych we wspólczesnej komunikacji dro^ ' gowej.Omawiane urzadzenjie moze byc stosowane na wszystkich rodzajach pojazdów, przy czym na znacznej ich czesci zainstalowanie go nie wy¬ maga zadnych adaptacji tylu pojazdu. Mozliwosc jego powszechnego, standartowego stosowania po¬ siada zasadnicze znaczenie dla prawidlowego od¬ bioru wizualnych informacji, jakie on przekazu¬ je, przez wszystkich kierujacych i we wszystkich sytuacjach.Dzieki zapewnieniu stoipniowonprogowego pozor¬ nego zlewania lub rodzielania sie skladowych elementów odblaskowych pasa, odpowiednio do zmiany dystansu obserwacji, 'urzadzenie to sta¬ nowi w chwili obecnej najprostsze, najdosko¬ nalsze i ,'trudne do porównania z innymi, narze¬ dzie informujace o obecnosci pojazdu oraz o od¬ leglosci i jej zmianach miedzy pojazdem z zain¬ stalowanym pasem, a pojazdem jadacym z tylu i kierujacym swe swiatla na ten pas, w drodze naturalnego, fizjologicznego odbioru boclzców swietlnych i ich rozumienia, co • w znacznym stopniu zmniejszy liczbe wypadków najechania na tyl pojazdu.Podobnie wysoka przydatnosc posiada opisy¬ wany pas do celów okreslaniax szerokosci obser¬ wowanego w przodizie pojazdu, dzieki latwosci rozrózniania modulów osttrzegawiczo-infoirmaicyj- nych i ich liczby. Dostrzezelnie pasa z podwój-- nymi modulami stanowi równie przejrzysta in¬ formacje O' tym, ze pojazd zaopatrzony w takie urzadzenie jest odpowiednio dluzszy od najcze¬ sciej spotykanych.Powyzsze" cechy skladaja sie na jeszcze jedna pozyteczna funkcje urzadzenia, a mianowicie u- mozliwiaja w latwy sposób przeprowadzenie wnioskowania posredniego o rodzaju pojazdu; nip. duza liczba pojedynczych modulów oznaczaj be¬ dzie szeroki lecz niezbyt dlugi pojazd, co w pewnych sytuacjach dotyczyc moze np. wyla-x czenia kilku rodzajów pojazdów, a np. wyzsze przy tym polozenie pasa wskazywac, ze chodzi o jeden sposród nich, okreslony typ pojazdu.Jak wiadoimo, pojazdy samochodowe posiada— ja kilka rodzajów swiatel przednich o róznym przeznaczeniu, a wiec o róznej intensywnosci swiecenia i o róznym zasiegu. Te same rodzaje swiatel, np. drogowe, tez bardzo znacznie róznia sie miedzy soba tymi cechami w poszczególnych markach i typach pojazdów. Istnieje .ponadto in¬ ny wazny czynnik, o którym nalezy wspomniec i który wiaze sie ze isprawa stosowania uniwer¬ salnego pasa ostrzegawczego, a którym jest in¬ dywidualne i równiez dosc- znaczne zróznicowa¬ nie wlasciwosci wzroku poszczególnyicn kierow¬ ców. Otóz (równiez i w tych aspektach, tj. przy zróznicowanym naswietleniu, badz róznicach w widzeniu, uniwersalny pais ostrzegawczy zacho¬ wuje swoja niezmieniona i wysoka przydatnosc 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 607 112 994 8 i skutecznosc, poniewaz za kierownica danego pojazdu zasiada niemal zawsze oisoba przyzwy¬ czajona do wlasciwoiscli swiatel -tego pojazdu i dostosowujaca swoje wrazenia i oceny w spo¬ sób adekwatny do wlasciwej jej zdolnosci per¬ cepcji /bodzców swietlnych.Jest Wiec zatem uniwersalny pas ostrzegawczy urzadzeniem posiadajacym zdoilinosc powszechne¬ go w swej dziedzinie zastosowania, o prostej, nie wymagajacej specjalnego instruktazu' zasadzie ko¬ rzystania z niego .oraz zapewniajajcym jednozna¬ cznosc i dokladnosc wskazan i wniosków. Przy¬ datny glównie w nocy, przede wszystkim na dro¬ gach pozamiejskich, szczególne uslugi odda w warunkach zageszczonego ruchu ipojazdów, zwla¬ szcza w iruchu Ikolumnowytm, gdy odleglosci mie¬ dzy pojazdami sa male, a wczesne zauwazenie zmniejszania sie odstepu' do poprzedzajacego po¬ jazdu ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczenst¬ wa. Jego stosowanie zmniejszy talkze, prawdo- podofonie w bardzo znacznym stopniu, liczbe wy¬ padków zwiazanych z nierozwaznym podejmowa¬ niem manewru wyprzedzania dlugich pojazdów, przez zredukowanie mozliwosci nierozpoznania lub niezrozumienia informujacego o tym oznakowa¬ nia.Zastosowanie opisywanego urzadzenia powinno jednoczesnie spowodowac wyeliminowanie nie znaj¬ dujacego uzasadnienia uzywania — co ma mliej- SiCe w niektórych krajach — tablic rejestra¬ cyjnych z odblaskowym tlem oraz, co jest praw¬ dopodobne, zniesie lub zmniejszy potrzebe sto¬ sowania niedogodnego ostrzegawczego trójkata od¬ blaskowego, przeznaczonego do ustawiania w nie¬ wielkiej odileglosci za stojacym na drodze nie¬ oswietlonej pojazdem ,samochoidowyim.Objasnienie figur rysunku. Uniwersalny pas o- strzegawczy, jego Obraz widziany z róznych od¬ leglosci oraz zasade stosowania uwidoczniono na przykladzie [rozwiazania na rysuiriku, na którym fig. 1 przedstawia pojedyncza oldmiane uniwersal¬ nego pasa ostrzegawczego widzianego w posz¬ czególnych przedzialach wyrazistosci, przy czym pod litera A tej figury przedstawiono pole syg¬ nalowe urzadzenia czyli pas widziany z bezpo¬ sredniej fclislkoisci, tj. w pierwszym przedziale wy¬ razistosci, pod (litera B — ten sam pas widzia¬ ny w drugim przedziale wyrazistosci, pod li¬ tera C — ,w trzecim przedziale wyrazistosci, pod litefa D — w czwartym przedziale wyrazistosci i pod litera E — równiez w czwartym przedzia¬ le wyrazistosci, lecz widziany z odileiglosci od¬ powiadajacej piatemu, przedzialowi wyrazistosci podwójnej odimiiany pasa, fig. 2 — podwójna od¬ miane uniwersalnego iriasa ostrzegawczego widzia¬ nego w poszczególnych przedzialach wyrazisto¬ sci, przy czym pdd litera F tej figury przedsta¬ wiono pole sygnalowe urzadzenia czyli pas wi¬ dziany z bezposredniej iblisikosci, tj. w pierw¬ szym przedziale wyrazistosci, pod litera G — ten sam pas widziany w drugim przedziale wy¬ razistosci, pod litera E — w trzecim przedziale wyrazistosci, pod litera I — w czwartym prze¬ dziale wyrazistosci i pod litera J — W piatym przedziale wyrazistosci, fig. 3 — -kolejnosc i po¬ lozenie poszczególnych przedzialów wyrazistosci, obu odmian uniwersalnego pasa ostrzegawczego w zaleznosci od odleglosci jaka dzieli obserwa¬ tora od tego urzadzenia, a fig. A — przyklady zastosowania obu odmian uniwersalnego pasa o- strzegawczego na róznych pojazdach.Blizszy opis budowy, dzialania i efektów.Jak uwidoczniono to w formie przykladu na fig. 1 .pod litera A i fig. 2 pod litera F, uni¬ wersalny pas ostrzegawczy w wykonaniu odbla¬ skowym, zarówno odmiany pojedynczej, jak i podwójnej, sklada sie z odpowiednio rozmiesz¬ czonych elementów odblaskowych 1, których dwa poziome szeregi o jednakowych poziomych od¬ stepach miedzy tymi elementami, 2 i jednako¬ wych odstepach miedzy tymi szeregami 3 two¬ rza pojedynczy modul ostrzegawczo-inforniacyjny 4, a para takich pojedynczych modulów, umie¬ szczonych jeden na drugiim z zachowaniem odpo- wiedniiego odstepu pionowego 7 — podwójny mo¬ dul ostrzegawczo-informacyjiny 5. Uniwersalny pas ostrzegawczy zawiera dowolna, odpowiednio do¬ brana liczbe uszeregowanych poziomo pojedyn¬ czych albo podwójnych modulów ostrzegawczo-in- foirmacyjnych, przy czym odpowiednio dobrane po¬ ziome odstepy miedzy modulami 6 sa jednako¬ we.Wszystkie odstepy, o których wyzej mowa, sa odpowiednio zróznicowane, przy czym najmniej¬ szy jest odstep 2, Wiekszy od niego — odstep 3, nastepnie odstep 6 i wreszcie najwiekszy — od¬ step 7.. - Element • odblaskoWy 1 w podanym przykladzie wykonania jest prostokatem, jednalkze w celu zmodyfikowania efektów urzadzenia moze byc to inna figura lub zestaw zlozony z kilku mniej¬ szych figur.Obserwujac z bezposredniej bliskosci uniwer¬ salny pas ostrzegawczy, w warunkach dla ja¬ kich jest on glównie przeznaczony, rozróznia sie wszystkie szczególy, tak jak przedstawia to fig. 1 pod litera A. W miare wzrostu odleglosci szcze¬ góly i ksztalty upraszczaja sie, przy czym naj¬ pierw nastepuje pozorne polaczenie sie figur od¬ dzielonych od siebie najmniejszym odstepem. Za¬ kres odilegloisci obserwacji od mozliwie najmniej¬ szej do tej, przy której obserwator przestaje rozrózniac najmniejsze elementy 1, a zaczyna widziec je polaczone w jedna calosc, nazwano pierwszym przedzialem wyrazistosci, przy czym jest on jednakowy dla obu ódmJian omawiane¬ go urzadzenia. Obraz pokazany na fig. 1 pod litera A i fig. 2 pod litera F jest obrazem wi¬ dzianym w pierwszym przedziale wyrazistosci. Na fig. 3 pierwszy przedzial wyrazistosci odmiany pojedynczej pasa oznaczono liczba 8, a odmia¬ ny podwójnej — liczba 9..W drugim przedziale wyrazistosci odimiainy po¬ jedynczej 10 pas tej odmiany widziany jest w taki sposób jak przedstawiono to na fig. 1 pod litera B, a w drugim przedziale wyrazistosci odmiany podwójnej 11 pas tej odmiany widzia¬ lo 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60112 994 • 9 10 10 ny. jest w taki sposób jak przedstawiono to na fig. 2 pod litera G.Przy dalszym zwiekszaniu odleglosci obserwa¬ cji, zawierajacej sie w trzecim przedziale wy¬ razistosci, od/miamy pojedynczej 12 i odmiany podwójnej 13, odbywa sie dalsze pozorne lacze¬ nie sie piani swietlnych, w nastepstwie czego uniwersalny pas ostrzegawczy odmiany pojedyn¬ czej widziany jest tak jak przedstawiono to na fig. 1 pod litera C, a odmiany podwójnej — tak jak przedstawiono to na fig. 2 pod lite¬ ra. H.Gdy odleglosc jest jeszcze wieksza i zawiera sie w czwartym przedziale wyrazistosci, odimia- 15 ny pojedynczej 14 i odmiany podwójnej 15, ofbraz tego urzadzenia staje sie jeszcze bardziej uipro- . szczony i odmiana pojedyncza widziana jest tak jak przedstawia ito fig. 1 pod litera D, a odmia¬ na podwójna -r- -talk jak przedstawia to fig. 2 ^ pod litera I. Dalszy wzrost odleglosci Jobserwa¬ cji nie uprosci juz obrazu pasa odmiany po¬ jedynczej, lecz jedynie zmniejszy jego rozmiary katowe, co pokazane jest na fig. 1 pod litera E. Odmiana podwójna opisywanego urzadzenia 25 znajdzie sie jednak wówczas w piatym prze¬ dziale wyrazistosci 16, czemu odpowiada obraz przedstawiony na fig. 2 pod litera J. W poda¬ nym przykladzie wykonania uniwersalnego pasa ostrzegawczego, ostatnie przedzialy wyrazistosci, tj. przedzial 14 pasa odmiany pojedynczej i prze¬ dzial 16 pasa odmiany podwójnej, nie maja zde¬ finiowanego ograniczenia maksymalnego zasiegu.Istota dzialania i wykorzystywania omawianego urzadzenia polega przede wszyistkim na tym, ze wielkosci i ksztalty elementów odblaskowych 1 oraz odstepy 2, 3, 6 i 7, a takze dlugosc modu¬ lów 4 i 5 zostaly tak dobrane, ze wywoluja szereg naprzemiennych, itj. zachodzacych w kie¬ runku poziomym i pionowym, .pozornych pola- . czen, najblizszych sobie, kolejno *formujacych sie plam swietlnych, gdy odleglosc obserwacji wzra- * sta k pozornych ródzielen ¦— gdy odleglosc ta maleje.Kierunki pozornego laczenia sie plam swietl- 45 nych w obrazie obu odmian uniwersalnego pasa ostrzegawczego, zaleznie od odleglosci obserwa¬ cji, przedstawiono na fig. 1 i fig. 2, zgodnie z którymi najpierw dominuje pozorne zblizanie sie do siebie najblizszych sobie pttami swietlnych 50 w kierunku poziomym 17, co prowadzi do ich pozornego polaczenia sie na poczatku drugiego przedzialu wyrazistosci. W drugimi przedziale wy¬ razistosci dominujace pozorne zblizanie ^ sie do •siebie innych juz plam odbywa sie w kierunku 55 pionowymi 18, a ich pozorne polaczenie sie na¬ stepuje na poczatku trzeciego przedzialu wyra¬ zistosci. W tym przedziale kierunki dominujace¬ go pozomnego ^laczenia sie najblizszych sobie plam przebiegaja poziomo19. 60 W obrazie pojedynczej odmiany pasa, zarówno proces tranformacji plam jak i zmiany kierun¬ ków pozornego laczenia sie ze soba plam swietl¬ nych sa zakonczone, natomiast przy obserwacji pasa odmiany podwójnej wystepuje jeszcze jed- 65 no pozoirne laczenie sie plam, zachodzace w kie¬ runku pionowym 20, Budowa i zasada wykorzystywania uniwersal¬ nego pasa ostrzegawczego oparta zostala przede wszystkim na nastepujacych podstawowych zja¬ wiskach i prawach fizycznych oraz wlasciwo¬ sciach fizjologicznych czlowieka, a mianowicie: zjawisku rozpraszania swiatla w srodowisku, po^ wietrznym, zjawisku dirradiacji, zdolnosci rozdziel¬ czej oka ludzkiego oraz zdolnosci oceniania od¬ leglosci w widzeniu dwuocznym. Dotyczy ito w podobny .sposób pasa w wykonaniu odblasko¬ wym, jak i samioswiecacym, tj. zlozonego z od¬ rebnych elementów bedacych zródlami swiatla, np. s zarówek lub swiatlowodów, badz wykona¬ nego w taki sposób, ze zródlo swiatla o wiek¬ szych rozmiarach umieszczone jest za perforo¬ wana maskownica, badz tez w irmy, dajacy, zbli¬ zony efekt sposób. Ostateczna forme uniwersal¬ nego pasa ostrzegawczego, a wiec rozmiary i ksztalty elementów. oraz wszystkie rodzaje od¬ stepów, ustala sie najkorzystniej w drodze do¬ swiadczalnej.Fagiira 4 przedstawia przyklady zastosowania uniwersalnego pasa ostrzegawczego na róznych pojazdach, widzianego w trzecim przedziale wy¬ razistosci, na: samochodzie osobowym 21, samo¬ chodzie ciezarowym sredniej dlugosci 22 i sa¬ mochodzie ciezarowym o znacznej dlugosci lub z przyczepa 23.Uniwersalny pas ostrzegawczy w wykonaniu od¬ blaskowym moze byc wytwarzany w postaci do¬ wolnej dlugosci tasmy samoprzylepnych, prze-, chowywamych np. w zwojach i ucinanych tak, aby przygotowany do przymocowania na danym pojezdzie odcinek zawieral najwieksza calkowi¬ ta liczbe modulów. Przyjmujac, ze barwa ele¬ mentów odiblaskowych bylaby jasna, np. zólta, wykonanie nieodiblaskowego tla tasmy, tj. oto¬ czenia tych elementów o takiej samej jak one barwie, spowoduje ze dzialac on bedzie tylko w nocy, przy oswietleniu swiatlami pojazdu obser¬ watora, natomiast wykonanie tla tasmy o bar¬ wie np. glebokiej czerni, pozwoli na uzyskanie zblizonych do opisywanych efektów takze w cia¬ gu dnia, w tym przypadku juz bez potrzeby oswietlania omawianego urzadzenia swiatlami po¬ jazdu. Przedstawione w opisie cechy i - walory urzadzenia potwierdzone zostaly wynikami eks¬ perymentów.Zastraszenie patentowe Uniwersalny pas ostrzegawczy, skladajacy\ sie odbijajacych swiatlo, np. urzadzen odblaskowych lub elementów czynnej sygnalizacji wizualnej/ tj. emitujacych swiatlo, np. zarówek, badz z wiek¬ szego powierzchniowo zródla swiatla lulb urza¬ dzenia odblaskowego umieszczonego za perforowa¬ na przeslona, znamienny tym, ze posiada opty¬ czne pole sygnalowe zlozone z siennych lub czyn-11 112 994 12 nych elementów swietlnych (1) polozonych na ciemnym (lub inaczej emitujacym lub odbijaja¬ cym swiatlo niz te elementy tle, w 'talki sposób, ze elementy te uszeregowane sa w grupy o jed¬ nakowych odstepach mieday tymi elementami, a grupy te — w zespoly grup o jednakowych lecz wiekszych juz odstepach miedzy grupami, te zas z kolei — w zastawy zespolów równiez o jed¬ nakowych lecz jeszcze wiekszych odstepach mie¬ dzy zespolami, przy czym dalsze powiekszenie pola sygnalowego odbywa sie w spoisób analogi¬ czny, tj. z zachowaniem coraz to wiekszych od¬ stepów miedzy kolejnymi rodzajami zbiorów ele¬ mentów swietlnych, przy czym wymienione od¬ stepy oraz ksztalty i rozmiary, zarówno elemen- 10 15 tów, jak i poszczególnych rodzajów zbiorów itych elementów sa tak dobrane; ze przy wzroscie od¬ leglosci obserwacji emitujacego lub odbijajacego swiatlo pala sygnalowego, wystepuje wielokrot¬ ne, pozorne laczenie sie, najpierw — najblizej siebie polozonych elementów swietlnych, pózniej — bardziej oddalonych od siebie ich grup, a wre¬ szcie — najbardziej zlozonych rodzajów obiorów tych elementów, za kazdym razem w odimienne figury geometryczne, rózniace sie od pozostalych ksztaltem odpowiadajacym okreslonemu przedzia¬ lowi odleglosci obserwacji czyli przedzialowi wy¬ razistosci, przy czym, gdy odleglosc obserwacji sie zmniejsza, proces ten przebiega w odwroitnym porzadku. 4 2 O 3 P 9 B 3 Q DOCDDDD CDDDDDD raQ0DDD^/ DDDDDDD a a a u a ? ? ^7 i* V2 Fif. 1112 994 10 42 Fig. 3 U n6 ODLEGLOSC —-\ 2!y 2ZX jr 21/ R*.4 PL