******* Umn I * Twórcawynalazku: Uprawniony z patentu: Schiesser AG., Zurych (Szwajcaria) Sposób wytwarzania tasm, zwlaszcza tasm przenosnikowych, z gumy albo innych mas plastycznych z wkladkami wzmacniajacymi Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania tasm, zwlaszcza tasm przenosnikowych, z gumy albo innych mas plastycznych, zawierajacych wkladki wzmacniajace.Zapewnienie odpowiedniej wytrzymalosci poprzecznej i podluznej oraz odpowiedniej nosnosci tasmom przenosnikowym z gumy albo innych materialów plastycznych, jak polichlorku winylu itp. wymagalo dotych¬ czas skomplikowanego sposobu ich produkcji.W dotychczas znanych sposobach wytwarzania tasm jako wzmocnienia stosowano tkanine z bawelny albo z syntetycznych wlókien oraz ewentualnie takze drut stalowy. Znany sposób postepowania jest nastepujacy.Tkaniny suszy sie najpierw w specjalnych suszarniach szafkowych w celu usuniecia wilgoci, przy czym w przypad¬ ku bardzo szerokich tasm przenosnikowych, np. 2000 mm, stosuje sie nieraz 12 albo wiecej warstw tkaniny, a przy waskich tasmach przenosnikowych, np. 400—1000 mm, stosuje sie przecietnie 4—8 warstw tkaniny.Nastepnie warstwy tkaniny albo przechodza przez zbiornik z klejem, aby uzyskac dobre polaczenie miedzy tkanina i warstwa gumy albo powleka sie je na powlekarce warstwa spoiwa gumowego o duzej przyczepnosci. Ze wzgledu na to, ze obydwie strony musza byc pokryte, niejednokrotnie tkanina musi przebiec przez te powlekarke dwa albo wiecej razy. Rozpuszczalniki w tym sposobie albo traci sie albo odzyskuje za pomoca drogich specjalnych urzadzen.Dobre polaczenie tkaniny z guma wzglednie jednej warstwy tkaniny z druga, uzyskuje sie tylko przez dodanie do roztworów wzglednie do warstw gumy bardzo drogich srodków zwiekszajacych przyczepnosc.Nastepnie tkaniny te przepuszcza sie przez kalander co najmniej trzywalcowy, aby naniesc na tkanine cienka warstwe gumy, która z kolei daje polaczenie z nastepna warstwa tkaniny. Jest to tak zwany proces Y frakcjonowania. Poniewaz warstwa gumy musi znajdowac sie na obydwu stronach tkaniny, w wiekszosci przypadków tkanina takze tu musi przebiec dwa razy albo konieczne jest stosowanie kalandra czterowalcowego.Tak spreparowane tkaniny nawija sie na dlugie walki, przy czym aby zapobiec sklejaniu sie nalezy stosowac specjalnie spreparowana tkanine wspólbiezna i wówczas nawija sie mozliwie dlugie sztuki na walki2 105 916 i przekazuje je do dalszej operacji. Aby uniknac podwulkanizowania warstw gumowych, zwlaszcza podczas lata w cieplych pomieszczeniach. Nalezy dalsza operacje prowdzic wzglednie szybko poniewaz w przypadku wystapienia podwulkanizacji niemozliwe jest juz dobre polaczenie; Poszczególne pasma tkaniny zbiera sie na jeden pakiet i prowadzi przez kalander dwuwalcowy, tak zwana laczniarke, przez co otrzymuje sie pakiet wzmocnionej tkaniny, tak zwany Sandwich.W oddzielnej operacji przeciaga sie na kalandrze plyty powierzchniowe, wierzchnia i spodnia, przy czym znowu w celu unikniecia sklejania musi sie stosowac posrednie plótno lniane, i te dwie plyty wierzchnie nawija sie znowu za pomoca kalandra albo recznie i laczy z pakietem ze wzmocnionej tkaniny. Aby uniknac przenikania wp/iy powietrza albo zanieczyszczen, jak piasku, uklada sie z boków albo tasmy wytloczone albo | ,<\pypi£tfe z plyt Botem nastepuje wulkanizacja albo w prasach o dlugosci 5—20 m, albo za pomoca przelotowego ! urzadzenia wulkaiizacyjnego z duzymi, ogrzewanymi walcami i tasma dociskowa ze stali albo gumy, tak zwanego I Auma albo Ro^oure. j W przypadly bardzo szerokich tasm na przyklad 2000 m albo wiece, które musza byc produkowane *~ o bardzo duzych dlugosciach, miedzy warstwy tkaniny kladzie sie plyte, która zaopatrzona jest w kierunku dlugosci w linki stalowe o srednicy 4—12 mm. Wytwarzanie takich plyt ze stalowym kordem jest bardzo skomplikowane co powoduje, ze mozna je produkowac jedynie w najwiekszych zakladach wytwórczych. Plyty z kordem stalowym wytwarza sie równiez na kalandrze, jednakze konieczne jest stosowanie wymaganego duzego nakladu pracy i energii kalandra czterowalcowego.Im grubsza jest linka tym trudniejsza jest operacja. Juz przy lince stalowej o grubosci tylko 6 mm wynikaja znaczne trudnosci zwiazane z ulozeniem gumy albo innego materialu plastycznego miedzy linkami i wokól nich.Linki stalowe musza byc bardzo naprezone i to przed jak tez za kalandrem, aby wchodzaca guma nie mogla ich przesunac. Linki stalowe uklada sie normalnie w odstepach 10—15 mm, liczac odleglosci miedzy ich srodkami.Na rysunkach 1 i 2 przedstawiono tasmy wytworzone metoda konwencjonalna. Poniewaz z obydwu stron, jak pokazuje rysunek, dwa profile gumowe biegna wokól walców, a miedzy nie wchodza linki, nie mozna calkowicie uniknac zamkniecia pecherzy powietrza. To samo zreszta dotyczy laczenia warstw tkaniny. Przy stosowaniu stalowych linek czesto jest z nimi wprowadzana wilgoc kondensacyjna, która podczas wulkanizacji w temperaturze 150°C albo wyzszej moze przeksztalcic sie w pare i tworza sie przy tym gniazda wody albo powietrza, z tego wzgledu linki stalowe czesto jeszcze suszy sie przed wejsciem na kalander.Najwiekszym problemem przy produkcji tasm przenosnikowych, jest to, ze gniazda powietrza albo wilgoci moga wedrowac podczas ruchu biegnacej tasmy i rozrywac poszczególne jej warstwy w kierunku podluznym.Tasma oslabia sie przez to i latwo ulega uszkodzeniu. To samo nastepuje przy uszkodzeniu tasmy przenosniko¬ wej przez dzialanie mechaniczne. Jezeli dojdzie do tego powietrze albo woda, albo zanieczyszczenia, na przyklad piasek, tasma bardzo latwo sie ro/rywa. Czesto tez duze kamienie wydzieraja dziure w tasmie, rozrywajac ja w kierunku podluznym niejednokrotnie na dlugosci stu metrów, np. gdy zawisnie na poprzeczce.Jezeli w tasmie przenosnikowej, wytwarzanej sposobem konwencjonalnym znajduje sie miedzy warstwami powietrze albo wilgoc, albo z powodu mechanicznego uszkodzenia wejdzie dodatkowo miedzy warstwy tkaniny powietrze, woda albo piasek, tasma niewatpliwie musi ulec uszkodzeniu w niedlugim czasie wówczas tasme nalezy wymienic, poniewaz nawet przy reperacji uszkodzen ciagle pozostaje miedzy warstwami powietrze, woda albo piasek i proces niszczenia tasmy przy jej ruchu zaczyna sie ponownie. Dzieje sie to przede wszystkim dlatego, ze warstwy gumy oddzielane sa przez wnetrze wlókien tkaniny, w którym nie ma gumy i tam moze usadowic sie powietrze albo wilgoc w czasie wykonywania naprawy, a z drugiej strony miedzy warstwami tkaniny jest za malo gumy na to, aby ziarno plasku moglo zostac calkowicie otoczone, przez co unikneloby sie rozciecia tkaniny albo rozdarcia warstwy tkaninowej.Poniewaz przy frakcjonowaniu tkanin na kalandrze albo przy wytwarzaniu plyt ze stalowym kordem miejsce zetkniecia sie walców kalandra stanowi w praktyce linie, a nie powierzchne, cisnienie w tym miejscu jest stosunkowo male i material plastyczny jest za malo wprasowywany w tkanine albo w przestrzenie miedzy stalowymi linkami, co byloby konieczne dla scislego polaczenia, dobrego wnikania i wpfasowywania gumy w przestrzenie miedzy tkaninami wzglednie wokól wlókien tkaniny albo wokól linek stalowych, jak równiez w celu wycisniecia powietrza i wilgoci wzglednie unikniecia wtracen powietrza i wody.Z drugiej strony bardzo trudno jest wszystkie linki stalowe na calej dlugosci robocze] kalandra, wynoszacej niejednokrotnie powyzej 200 mm, utrzymac w dokladnie jednakowym naprezeniu. Wskutek tego otrzymuje sie slabsza tasme a czasem tasme biegnaca krzywo. Ma ona sklonnosc do wyrywania na jednej stronie albo biegu na , jednej stronie.Zagadnienie wtracen powietrza oraz nierównomiernego naprezenia poszczególnych drutów jest równiez bardzo wazne przy wytwarzaniu plyt ze stalowym kordem w przemysle opon radialnych. Nizej opisany sposób wytwarzania dotyczy równiez wytwarzania plyt z kordem stalowym Jako pólfabrykatu dla przemyslu opon.105 916 3 Celem wynalazku jest opracowanie nowego sposobu wytwarzania tasm nie wykazujacego powyzszych wad.Sposób wedlug wynalazku wytwarzania tasm, zwlaszcza tasm przenosnikowych z gumy albo innych mas plastycznych z wkladkami wzmacniajacymi ulozonymi w kilku warstwach polega na tym, ze wytwarza sie przez wytlaczanie tasme z osadzonym . jednoczesnie wzmocnieniem, po czym wytworzona tasme tnie sie na plyty, których dlugosc odpowiada szerokosci tasmy koncowej. Plyty uklada sie w kierunku poprzecznym na co najmniej jedna strone innej tasmy i nastepnie calosc prasuje sie w celu zwulkanizowania wzglednie zespawania.Sposób wedlug wynalazku odznacza sie nastepujacymi korzysciami; znacznie mniej pracochlonnych operacji, prostsze urzadzenia; znacznie mniej pracy recznej i mniejsze zapotrzebowanie na miejsce; nie ma wtracen powietrza albo wody, przez co produkt ma lepsza jakosc, mniejsze zuzycie energii, tasme przenosnikowa mozna wykonac ciensza przy takiej samej wytrzymalosci, a wiec oszczednosc surowców, powstaje zwarty blok z gumy albo innego materialu plastycznego, w którym sa ulozone elementy wzmacniajace, podczas gdy w dotychczaso¬ wym sposobie powstaja poszczególne warstwy, które ze wzgledu na to, ze guma nie tworzy bloku, juz przed wykonaniem powoduja rozdzielanie, a wiec znowu polepszenie jakosci i wykluczenie od poczatku wtracen powietrza albo wody; dluzsza trwalosc, co znowu powoduje zaoszczedzenie surowców, wieksza regularnosc i prosty sposób wykonywania, prosta i pelnowartosciowa naprawa w przypadku mechanicznych uszkodzen Tasmy przenosnikowe przy takiej samej szerokosci wykonane wedlug wynalazku sa lzejsze od tasm wykonanych sposobem zwyczajowym, dzieki temu mozna stosowac lzejsze podstawy i mechanizmy podmostowe. Poza tym , sposób wedlug wynalazku umozliwia zastosowanie kordów (lub linek) z naturalnych albo syntetycznych wlókien, albo wlókien pojedynczych zamiast drutu stalowego. Nalezy tez zauwazyc, ze linki stalowe na lkalandrze. mozna otaczac guma, choc z trudnoscia,zas zwykle linki lub kordy z naturalnych albo syntetycznych wlókien albo pojedyncze wlókna — nie poniewaz przy kalandrowaniu nawet przy niskim cisnieniu zostalyby one sprasowane na owal, co uniemozliwia prace zarówno ze wzgledów wytrzymalosciowych jak tez z uwagi na regularnosc biegu tasmy.W sposobie wytwarzania tasm przenosnikowych wedlug wynalazku stosuje sie glównie wytlaczarki zamiast kalandrów.Jako przekladki wzmacniajace stosuje sie zamiast stalowego drutu linki (kordy) z naturalnych albo syntetycznych wlókien albo pojedyncze wlókna.Mozna równiez stosowac tkaniny z otwartymi oczkami zamiast uzywanych dotychczas tkanin o absolutnie zamknietych oczkach. Otrzymuje sie przez to zwarta tasme, która od dolnej strony az do góry jest zamknieta i w której materialy wzmacniajace sa calkowicie zalane, bez wtracen. Tego rodzaju zwarty blok uniemozliwia rozdarcie miedzy warstwami wzmocnienia. W ten sposób unika sie glównej wady znanych tasm, mianowicie ich krótkotrwalosci.W przypadku tasm przenosnikowych wytwarzanych sposobem konwencjonalnym duze kamienie moga rozdzierac tkaniny w kierunku podluznym, poniewaz jako sila reakcji dzialajaca na kamien moga sluzyc wdanym przypadku stale tyko poszczególne wlókna wkladek tkaninowych i dlatego sila jest za mala, aby kamien wyrzucic, to znaczy kamien przerywa wlókno za wlóknem. W przeciwienstwie do tego w przypadku produktu otrzymanego sposobem wedlug wynalazku dzieki ulozonym poprzecznie pasmom materialu wzmania- jacego dziala duzo wieksza sila, przez co kamien moze byc wyrzucony z dziury, tak, ze unika sie rozdzierania tasmy.Wnikajaca ewentualnie wilgoc albo powietrze umiejscawia sie na zewnetrznej stronie linki, gdzie nie powoduje zadnych szkód.W przypadku dostania sie kamienia zostaje on przez ruch gumy wyrzucony na zewnatrz albo miejscowo zamkniety w gumie, przez co niemozliwe jest dalsze jego przesuwanie.Zamiast stosowania do 20 pojedynczych warstw, jak w sposobach znanych, wystarczy 2 do okolo 6 warstw.Przy wytlaczaniu przez glowice okragla albo szerokoszczelinowa linki chwytane sa przez gume i kazde pojedyncze pasmo dokladnie, równomiernie ciagniete jest od jarzma rozszerzajacego. Ze wzgledu na to, ze w glowicy panuje duze cisnienie, a mianowicie kilkakrotnie wieksze niz cisnienie przy kalandrze, plastyczny material gumowy wnika w kazde zaglebienie linki i mocno ja otacza. Powietrze i gazowe media, jak para wodna, zostaja przy tym kapilarnie wycisniete do tylu. Praktycznie mozna tu stosowac linki o nieograniczonej wielkosci przekroju poprzecznego, przy czym '* w przeciwienstwie do kalandra p.zekrój poprzeczny pozostaje zawsze okragly.Dlugosc wytlaczanej tasmy ze znajdujacym sie w niej kordem zalezy tylko od dlugosci linek,, które sluza jako podstawa tasmy odnosnie trwalosci w kierunku podluznym.W celu zwiekszenia wytrzymalosci tasmy w kierunku poprzecznym wzglednie nosnosci i sily poprzecznej wytlaczane wzdluz plyty tnie sie na szerokosc tasmy, obraca o kat 90° i kladzie na i pod, ewentualnie tylko na4 105 916 jedna strone tej plyty srodkowej, to znaczy tasmy z podluznym kordem. Przy tym ewentualnie stosuje sie tez na góre albo na dól cienszy kord albo równiez naklada kilka warstw jedna na druga. Warstwy te nastepnie wulkanizuje sie albo prasuje jak dotychczas w prasie albo przez wulkanizacje przelotowa przy uzyciu urzadzenia Auma wzglednie Rotocure, albo mikrofalami. Poniewaz powietrze albo woda wnikajace bocznymi sciankami moga byc usuniete kapilarnie przez kord, nie trzeba nanosic ochronnych okladzin bocznych. Zamiast górnej i dolnej wytlaczanej plyty z linkami ulozonymi poprzecznie mozna takze wstawiac tkaniny z otwartymi oczkami w celu uzyskania odpowiedniego udzwigu i wzmocnienia poprzecznego.Oczywiscie mozna zamiast jednej stosowac dwie albo wiecej plyt z podluznym kordem albo mozna uzyc tam jeden mocniejszy kord.Najwyzsza plyte z poprzecznie ulozonym kordem mozna wykonac, tak,ze odstep miedzy poszczególnymi kordami wzglednie linkami jest troche wiekszy niz normalnie. W przypadku dostania sie kamienia, napotyka on przeszkode a nastepny kord zatrzyma go i wyrzuci z dziury.Przy stosowaniu tkanin z otwartymi oczkami mozna uzyskac usztywnienie nosnej strony tasmy, czyli strony na która kladzie sie przenoszony material. Stosuje sie wtedy oczka otwarte prostokatne i uklada sie tkanine pod katem 90° do kierunku dlugosci, przez co uzyskuje sie odpowiednie usztywnienie w miejscu gdzie te tkaniny stosuje sie poza srodkiem tasmy przenosnikowej, to znaczy na przyklad na górnej czesci.W przypadku wytwarzania tasm przenosnikowych bez konca dzieki zastosowaniu linek z naturalnych albo syntetycznych wlókien, albo wlókien pojedynczych zamiast linek stalowych, nie potrzebne jest spawanie, linki skladajace sie z wielu pojedynczych wlókien na koncu tasmy rozwija sie na pewna dlugosc i po prostu kladzie w miejscu polaczenia. Nalozona tam warstwa gumy laczy sie przy wulkanizacji mocno z tymi wlóknami, dajac doskonale polaczenie.Sposób wedlug wynalazku w przeciwienstwie do sposobu konwencjonalnego glównie umozliwia stosowa¬ nie zamiast gesto tkanych, tkanin z pojedynczych linek z naturalnych albo syntetycznych wlókien, albo wlókien pojedynczych i to zarówno w kierunku podluznym, jak tez poprzecznym. Przy wytwarzaniu duzych tasm zamiast dawnych linek stalowych stosuje sie linki z wlókien naturalnych albo syntetycznych lub wlókna pojedyncze. Dotychczas nie moze bylo stosowac takich linek ze wzgledu na niemozliwosc obróbki.Jezeli stosuje sie tkaniny, to zamiast tkanin z zamknietymi oczkami uzywa sie tkaniny z oczkami otwartymi, kwadratowymi lub prostokatnymi.Tasmy przenosnikowe wytwarzane sposobem wedlug wynalazku odznaczaja sie tym, ze stanowia nierozdzielny blok gumowy od dolu az do góry.Do wytwarzania surowych plyt w sposobie wedlug wynalazku zamiast kalandrów stosuje sie wytlaczarki i przez to uzyskuje sie znacznie lepszy i bardziej prawidlowy produkt przy duzo mniejszych nakladach.Nalezy dodac, ze oczywiscie mozna stosowac równiez kord stalowy do wzmocnienia podluznego, gdyz kord stalowy mozna dokladnie tak samo wytlaczac.Natomiast niemozliwe jest stosowanie kordu stalowego do plyt przeznaczonych do wzmocnienia poprzecz¬ nego, to znaczy plyt, które obraca sie o 90° do kierunku dlugosci, poniewaz przy cieciu grubych linek stalowych pojedyncze druty natychmiast zrywaja sie. Dlatego nalezaloby albo kazdy pojedynczy drut przed przecieciem przyspawac, co pociagaloby za soba szalenie duzy naklad robocizny i wiekszy odpad, albo nalezaloby odcinki tasmy przeznaczone do polozenia poprzecznego ciac duzo dluzsze i po wulkanizacji uciac dokladnie do szerokosci tasmy, co powodowaloby ogromne odpady i naklad robocizny, A poza tym nalezaloby nastepnie dodatkowo w oddzielnym procesie dowulkanizowac zabezpieczenie boczne.Na rysunkach 1 i 2 przedstawiono wycinki przekrojów poprzecznych przez tasme wytwarzana sposobem zwyczajowym.Tasmy skladaja sie zasadniczo z ramienia utworzonego przez pakiet tkanin 1, który ewentualnie moze byc dodatkowo wzmocniony drutami stalowymi 2. Rdzen 1 zaopatrzony jest od strony górnej i dolnej w warstwe wierzchnia 3 wzglednie warstwe spodnia 4. Do tego dochodzi jeszcze zabezpieczenie boczne 5, które ewentualnie razem z warstwa wierzchnia i spodnia moze tworzyc calosc 5\ Na rysunku 3 przedstawiony jest odcinek tasmy 6 wytworzonej sposobem wedlug wynalazku. Rdzen 7 zaopatrzony jest w biegnace podluzne linki wzmacniajace 8. Warstwa wierzchnia 9 i warstwa spodnia 10 wykazuja biegnace w poprzek wzmocnienia 11 wzglednie 12. Warstwa wierzchnia i spodnia 9 wzglednie 10 skladaja sie z wielu pojedynczych plyt, które wzajemnie i z rdzeniem zostaja razem zwulkanizowane. PL