Wynalazek dotyczy nowego udoskona¬ lonego sposobu wyrobu plyt oporowych do tloczni lub maszyn podobnych, które moga zastapic plyte tloczna, wykonana jako jed¬ na calosc i zaopatrzona w pewna ilosc pól¬ okraglych w przekroju wyzlobien, wycie¬ tych na jednej lub na przeciwleglej pla¬ skiej stronie plyty. Wykonanie doklad¬ nych, zupelnie jednakowych wyzlobien jest trudne i kosztowne, szczególniej jezeli wy¬ zlobienia te posiadaja w przekroju ksztalt pólokragly, scianki równolegle i jednako¬ wa glebokosc. Wszelka niedokladnosc w wykonaniu wyzlobien, czy to pod wzgle¬ dem ich glebokosci, czy tez równoleglosci lub jakichkolwiek innych danych nie moze byc naprawiona, wobec czego wyzlobienia nalezy wykonywac z nadzwyczajna scislo¬ scia. W praktyce zdarza sie czesto, ze tyl¬ ko jeden wystep plyty z calego zespolu wy¬ stepów podlega cisnieniu przy tloczeniu, podczas gdy cisnienie to powinno byc roz¬ lozone na wszystkie wystepy i wszystkie wyzlobienia plyty. Celem wiec niniejszego wynalazku jest taka budowa plyt oporo¬ wych, które nie posiadalyby wyzej wskaza¬ nych wad.Wynalazek niniejszy dotyczy plyt opo¬ rowych lub plyt podobnych, zawierajacych oddzielna plyte podstawowa czyli podloze, na którem miesci sie jeden lub kilka bloków oporowych, których wszystkie czesci sazbudowane w ponizej opisany sposób. Kaz¬ dy blok oporowy, wykonany wedlug niniej¬ szegojti^glaaklic piwjgiien byc zaopatrzo¬ ny na tazcfej pywie^zcfini w pólokragle wyzlobienie tak dokladne, ze gdy walec odpowiedniej srednicy zostanie w niem u- mieszczony, wówczas dotknie sie on cal¬ kowitej powierzchni wyzlobienia. Kazda zlozona plyta oporowa, wedlug niniejszego wynalazku, moze zawierac dowolna ilosc wskazanych bloków oporowych, polaczo¬ nych z oddzielna plyta podstawowa czyli podlozem lub osadzonych na niej w sposób opisany ponizej. By zapewnic scislosc wy¬ konania oraz by miec moznosc spostrzeze¬ nia zawczasu wszelkich niedokladnosci i odrzucenia zle wykonanych czesci jeszcze podczas roboty, najlepiej wyrabiac wska¬ zane bloki oporowe parami z jednego ka¬ walka metalu lub tez z dwóch kawalków w sposób opisany ponizej.Sposób, który w praktyce okazal sie najwiecej odpowiednim, polega na tern, ze w pojedynczej sztuce metalu lub innego materjalu przewierca sie lub przebija o- twór i po wykonczeniu zewnetrznych po¬ wierzchni tej sztuki dzieli sie ja na dwa bloki oporowe. Odmienny sposób wykona¬ nia polega na tern, ze dwa bloki oporowe wyrabia sie z dwóch kawalków metalu lub innego materjalu, a nastepnie po zlozeniu ich tak, aby mozna bylo je wspólnie sci¬ snac, przewierca sie otwór i wykoncza ze¬ wnetrzne powierzchnie.Bloki oporowe najlepiej przymocowy¬ wac do oddzielnej plyty podstawowej, czyli podloza, zapomoca srub jakiegokolwiek znanego ksztaltu lub tez srub, wskazanych na fig. 10 i 11. Aby mozna bylo rozstawic bloki oporowe we wlasciwych odleglosciach i zacisnac je wspólnie oraz stosownie w ramach lub listwach zaciskajacych na od¬ dzielnej plycie podstawowej, czyli podlo¬ zu, zastosowano odpowiednie dodatkowe urzadzenia.Wynalazek niniejszy zasadniczo odbie¬ ga od sposobów, zwykle stosowanych przy budowie plyt oporowych do pras lub po¬ dobnych maszyn znanych typów. Oczywi¬ scie, moga byc stosowane rózne odmiany co do ksztaltu plyt, wykonywanych wedlug niniejszego wynalazu, kazda jednak po¬ winna zawierac zasadnicze cechy budowy opisanej ponizej, W celu dokladniejszego wyjasnienia wynalazku do opisu dolaczono odnosne rysunki, które jedynie tylko dla przykladu podaja pewne formy wykona¬ nia wynalazku. Fig. 1 wskazuje widok zprzodu czesci oddzielnej plyty podstawo¬ wej czyli podloza z pojedynczym szere¬ giem, czyli zespolem bloków oporowych; fig. 2 przedstawia widok zprzodu czesci srodkowej oddzielnej plyty podstawowej z osadzonemi na niej dwoma szeregami, czyli zespolami, bloków oporowych; fig. 3 — wi¬ dok zgóry plyty z blokami wedlug fig. 1 i 2; fig. 4 — przekrój zprzodu urzadzenia we¬ dlug fig. 1 w miejscu, okreslonem przery- wanemi linjami 4—5 na fig. 3. Fig. 5 wska¬ zuje przekrój zprzodu urzadzenia wedlug fig. 2 w miejscu, jak powyzej; fig. 6 — przekrój zprzodu bloku oporowego listwy zaciskajacej i plyty podstawowej, czyli podloza, wzdluz osi sruby zaciskajacej we¬ dlug fig. 1, 2 i 3; fig. 7 — poprzeczny prze¬ krój bloku oporowego wzdluz linji A—B fig. 12 bez uszek; fig. 8 — widok zprzodu, czesciowo w przekroju, bloku oporowego, umieszczonego na oddzielnej plycie pod¬ stawowej, czyli podlozu; fig. 9 — widok zprzodu, czesciowo w przekroju, bloku o- porowego, umieszczonego na prowadni¬ cach; fig. 10 i 11 wskazuja sruby spinajace; fig. 12 uwidocznia w perspektywie blok o- porowy; fig. 13 — w perspektywie dwa wykonczone bloki oporowe i fig. 14 wska¬ zuje w perspektywie sztuke metalu do wy¬ robu dwóch bloków oporowych.Jednakowe litery oznaczaja na rysun¬ kach jednakowe czesci.Glównemi czesciami skladowemi plyty oporowej wedlug wynalazku sa bloki opo- — 2rowe a; powinny one byc wykonane do¬ kladnie z równoleglemi wzgledem siebie wyzlobieniami b kazdego szeregu, czyli ze¬ spolu, przyczem wyzlobienia te powinny byc w jednakowej odleglosci od plyty pod¬ stawowej c lub g, czy tez podloza d, na któ¬ rych wskazane bloki oporowe sa osadzone i umocowane, tworzac wspólnie plyte opo¬ rowa. W razie niedokladnego wykonania bloków oporowych, bylyby one bezuzytecz¬ ne z powodu niemoznosci ich zamiany, wskutek czego wskazane bloki-powinny byc wyrabiane wedlug takiego sposobu, który zapewnialby dokladne ich wykonanie.Gdy sztuka metalu lub materjalu m jest uzyta do wyrobu dwóch bloków oporo¬ wych, wówczas przewierca sie w niej na- wylot i wygladza rozwiertakiem dokladny otwór n (fig. 14); gdy zas dwa oddzielne kawalki metalu lub materjalu sa uzyte do wyrobu dwóch bloków oporowych a (jeden z nich w stanie wykonczonym jest wskaza¬ ny na fig. 12), wówczas na kazdym z tych kawalków wykonywa sie przedewszyst- kiem plaska powierzchnie stykowa, a na¬ stepnie przyklada sie jedna plaska po¬ wierzchnie do drugiej i zaciska kawalki za- pomoca jakichkolwiek znanych zacisków, srub, bolców lub podobnych czesci, które najlepiej zalozyc w uszka lub wystepy e, wykonane jednoczesnie przy wyrabianiu wskazanych kawalków z metalu lub inne¬ go materjalu.Kawalki metalu lub innego materjalu sa zaopatrzone w uszka lub wystepy zaciskowe jedynie tylko dlatego, by ulatwic ich utrzy¬ manie podczas obróbki, przed zalozeniem zas kawalków na plyte podstawowa c, g lub podloze d, wskazane uszka albo wyste¬ py zwykle scina sie lub usuwa w inny spo¬ sób.Przy wyrobie bloków oporowych a pa¬ rami z jednego kawalka z metalu lub z in¬ nego materjalu m, albo tez z dwóch sci¬ snietych razem kawalków, waznie znacze¬ nie posiada wykonanie nawylot srodkowe¬ go otworu n, który powinien byc dokladnie wywiercony, wygladzony rozwiertakiem lub w inny sposób tak, by ksztalt jego byl sci¬ sle cylindryczny o jednakowej srednicy, umozliwiajacy wlozenie walca, cylindrycz¬ nej oprawki lub rdzenia tejze srednicy, jak i zaokraglone wystepy oporowe plyt tlocz¬ nych, które beda wspóldzalac z wyzlobie¬ niami, tworzacemi otwór n. Po wykoncze¬ niu otworu n wsuwa sie w niego walec, o- prawke lub rdzen, by ulatwic obróbke tych zewnetrznych powierzchni bloku oporowe¬ go a, które powinny byc równolegle do osi otworu n, a które beda przylegac do po¬ dobnych powierzchni innych bloków oporo¬ wych a lub powierzchni plyty podstawo¬ wej c, g lub podloza d, przyczem po-^ wierzchnia ta jest dokladnie plaska. Pla¬ skie boki kazdego bloku oporowego a, któ- ne beda przylegac do boków innych bloków oporowych, powinny byc tak wykonane, by tworzyly one proste katy z dolna pla¬ szczyzna tego bloku, nakladana na plyte podstawowa c, g lub podloze d; po wykona¬ niu wskazanej obróbki usuwa sie oprawke lub podobna czesc i, w razie uzycia jedne] przewierconej sztuki metalu m, przecina sie ja, lub w inny sposób rozdziela po linji x—x (fig. 14), otrzymujac dwa bloki opo¬ rowe a, posiadajace kazdy prawie doklad¬ ne pólokragle wyzlobienie b; wyzlobienia te bylyby zupelnie pólokragle w przekroju, gdyby przy rozdzielaniu wskazanego prze¬ wierconego kawalka metalu m nie potrze¬ ba bylo wycinac cienkiej warstwy tego me¬ talu.Gdy uzyto do wyrobu dwóch kawalków z metalu lub innego materjalu, wówczas, po scisnieciu ich i przewierceniu otworu (fig. 13), naklada sie te kawalki w stanie scisnietym wspólnie na oprawke lub po¬ dobna czesc i obrabia ich zewnetrzne po¬ wierzchnie w sposób opisany powyzej, a stosowany przy wyrobie bloków oporowych z jednej sztuki metalu lub innego materja¬ lu m; po zdjeciu z tych kawalków zaci- — 3 —skajg.cych czesci otrzymuje sie dwa bloki oporowe a, posiadajace kazdy dokladne pólokragle wyzlobienie w przekroju. O- czywiscie, ze kazdy blok oporowy moze byc obrabiany poszczególnie, w sposób opisany powyzej po zacisnieciu go na oprawce, walcu lub rdzeniu; ten sposób jest wlaczo¬ ny w zakres niniejszego wynalazku.Zewnetrzne powierzchnie bloków opo¬ rowych a kazdego zespolu, które nakladaja sie na plyte podstawowa c, g lub podloze d, po wykonaniu w sposób powyzej opisa¬ ny, znajduja sie w jednakowej odleglosci od osi oprawki, walca lub rdzenia, na któ¬ rych uskutecznia sie ich obróbka. Zewnetrz¬ ne boki bloków oporowych a jednego i te¬ go samego zespolu znajduja sie w okreslo¬ nych odleglosciach od osi oprawki, walca lub rdzenia, na których uskutecznia sie ich obróbka i sa wzgledem niej równolegle tak, ze po ulozeniu ich jieden przy drugim w kazdej ilosci lub w zespole ich wyzlobie¬ nia b sa równolegle wzgledem siebie i sa rozstawione w zupelnie jednakowych od¬ leglosciach.Przy kazdym ukladzie czesci, tworza¬ cych plyte oporowa wedlug niniejszego wy¬ nalazku, zasadnicze znaczenie posiada do¬ kladne wykonanie bloków oporowych, któ¬ re najlepiej wyrabiac parami w jednym i tym samym czasie tak, aby ich zewnetrz¬ ne, stykajace sie jedne z dirugiemi po¬ wierzchnie mogly byc wykonczone, gdy wskazane bloki oporowe sa osadzone na oprawce, walcu lub podobnej nadajacej sie do tego celu czesci.Przy wyrobie bloków oporowych a we¬ dlug niniejszego,wynalazku moga byc one osadzone na odpowiedniego ksztaltu wal¬ cu, oprawce, rdzeniu lub podobnej czesci, które najlepiej zaopatrzyc w kryze i trzpien nastawniczy, wchodzacy w zaglebienie lub podobne wyciecie niewykonczonego jeszcze bloku oporowego lub tez odwrotnie, by uniknac wszelkich niepozadanych poruszen podczas obróbki, oprawka moze byc zao¬ patrzona równiez w jakiekolwiek znane gwintowane zaciski; mozna równiez stoso¬ wac dwie oprawki lub podobne czesci, osa¬ dzone w dwóch glowicach jakiegokolwiek- badz ksztaltu, które nadaja sie szczególnie przy obróbce zewnetrznych powierzchni niewykonczonych bloków, gdy ich dlugosc po wykonczeniu przewyzsza dwukrotnie srednice otworu n w jednym kawalku me¬ talu m lub w dwóch oddzielnych kawal¬ kach, uzytych do wyrobu wskazanych blo¬ ków oporowych.Wedlug niniejszego wynalazku plyty oporowe moga byc wykonywane dowolnej pozadanej dlugosci, zawierajac mniejsza lub wieksza ilosc bloków oporowych.Po ulozeniu bloków oporowych a jeden przy drugim i wspólnem ich zacisnieciu mo¬ ga byc one uzyte jako plyta oporowa nawet bez plyty podstawowej a, g lub podloza d, lecz tylko przy bardzo malych obciaze¬ niach, w przeciwnym zas razie uklada sie dwa lub wiecej bloków oporowych jeden przy drugim czy to bokami, czy to przed- niemi lub( tylnemi koncami na plycie pod¬ stawowej oddzielnej lub tez bezposrednio na podstawie, stole, ramie lub podobnej czesci maszyny, w której sklad one wcho¬ dza, przyczem nalezy je wówczas zabez¬ pieczyc w nalezytem polozeniu zapomoca srub, bolców lub podobnych czesci h, / oraz zacisków lub listw zaciskajacych k ze srubami k1.Wskazane zaciski czy tez listwy zaci¬ skajace k sa zaopatrzone w sruby zacisko¬ we /, sluzace do mocnego przycisniecia po¬ wierzchni stykowych bloków oporowych a; nakretki p przytrzymuja sruby zaciskowe w nalezytem polozeniu.W razie zastosowania srodkowej od¬ dzielnej plyty podstawowej lub podobnej g, powinna ona byc plaska z dwóch stron, na których umieszcza sie i przymocowywa bloki oporowe a (fig. 2 i 5).Gdy bloki oporowe a sluza równiez ja¬ ko lozyska, \yówczas nalezy umocowac nanich jakiekolwiek znane pokrywki lozysko¬ we zapomoca srub, bolców lub podobnych czesci, Kazda plyta oporowa c lub g moze byc zaopatrzona w wyciecie c1 (fig. 8) do umie¬ szczenia bloków oporowych; moga byc rów¬ niez wykonane na dolnych powierzchniach tych bloków a rowki a1, w które wchodza prowadnice d1 plyty oporowej (fig. 9), przyczem wskazane bloki oporowe moga byc zaopatrzone na koncach w ucha /, przez które przechodza sruby lub bolce do- , wolnego ksztatlu, przymocowujace bloki do plyty oporowej c, g lub podloza d (fig. 8 i 9).Przy wyrobie znanego ksztaltu plyt o- porowych o wiekszej ilosci wyzlobien z jednego kawalka powstaja znaczne trudno¬ sci i koszty, spowodowane koniecznoscia u- trzymania wypuklych nozy w nalezytym porzadku podczas roboty, prócz tego bra¬ ki w materjale, powstajace przy odlewa¬ niu, zmuszaja czesto do odrzucania je¬ szcze podczas roboty znacznej ilosci plyt oporowych, przyczem zdarza sie takze, ze wady ujawnia sie dopiero przy wykon¬ czaniu ostatniego wyzlobienia plyty.Przy stosowaniu bloków oporowych wy¬ konanych wedlug niniejszego wynalazku, jako czesci skladowych plyt oporowych, wszelkie wady mozna zauwazyc zwykle L jeszcze przy przewiercaniu w nich otwo¬ rów, a wiec przed rozpoczeciem kosztow¬ nej ostatecznej obróbki, wskutek czego ply¬ ty oporowe z blokami oporowemi sa wiecej dokladne i pewne oraz moga byc wykonane taniej, niz znanego typu plyty oporowe o wiekszej ilosci wyzlobien.Przy stosowaniu bloków oporowych a, wykonanych wedlug niniejszego wynalazku i osadzonych na plytach podstawowych c, g, podlozu d lub podobnej czesci, zamiast plyt oporowych znanego typu o wiekszej ilosci wyzlobien mozna zarzucic kosztowny i niedokladny sposób wycinania wyzlobien w plytach oporowych zapomoca wypuklych nozy, które wskutek zuzywania sie i wy¬ kruszania tnacych krawedzi nie moga wy¬ konac stalej i wyznaczonej krzywizny cze¬ sto nawet przy wycinaniu poszczególnego wyzlobienia w zwyklym odlewanym meta¬ lu handlowym lub W innym materjale, jak np. w drzewie. Zastosowanie wiec sposobu wedlug niniejszego wynalazku umozliwia unikniecie wszelkich niedogodnosci, które powstaja w praktyce przy wyrobie plyt o- porowyph znanego typu. PL