NL1005502C2 - Matrijs voor het vervaardigen van schijfvormige voorwerpen. - Google Patents

Description

Matrijs voor het vervaardigen van schijfvormige voorwerpen

De uitvinding ligt op het terrein van het vervaardigen van schijfvormige kunststof voorwerpen door middel van een matrijs. Het vervaardigen door middel van een matrijs van schijfvormige voorwerpen is bekend.

5 Diverse bekende technieken zijn ondermeer spuitgieten, spuitpersen, injection compression en coining. De uitvinding richt zich op al deze en ook andere geschikte technieken.

De uitvinding heeft betrekking op een matrijs 10 voor het vervaardigen van schijfvormige voorwerpen, welke matrijs omvat: ten minste twee matrijsdelen, die onderling beweegbaar zijn tussen een gesloten positie waarin ze een vormholte begrenzen, welke vormholte is aangesloten aan 15 een injectieleiding voor het toelaten van verhitte, geplastificeerde kunststof onder druk in de genoemde vormholte, en een geopende positie, waarin een schijfvormig voorwerp kan worden verwijderd; en verwijderingsmiddelen voor het verwijderen van 20 een centraal deel uit een schijfvormig voorwerp voor vorming van een daarin aanwezig centraal gat, welke verwijderingsmiddelen een cilindrisch deel omvatten dat in axiale richting beweegbaar is in de gesloten toestand van de vormholte.

25 Een dergelijke matrijs is algemeen en in vele uitvoeringen bekend.

De schijfvormige voorwerpen zijn in het bijzonder transparante informatiedragers zoals CDs en DVDs. Dergelijke informatiedragers dienen voor een 30 correcte aftasting van de daarop aangebrachte digitale informatie aan zeer specifieke technische eisen te voldoen. Dergelijke technische eisen omvatten, behalve vlakheid en helderheid, ook eigenschappen met betrekking 1005502 2 tot dubbele breking, die binnen nauwe toleranties aan een gestelde norm dient te voldoen en in het algemeen zo klein mogelijk dient te zijn.

De dubbele breking is een optische meetwaarde 5 voor interne materiaalspanningen. Deze interne spanningen worden tijdens het vervaardigen door spuitgieten of spuitpersen van polycarbonaatsubstraten geïntroduceerd.

Ze worden veroorzaakt door krimp, vloeilijnen en/of insluitingen van lucht of andere verontreinigingen. De 10 spanningen zorgen ervoor, dat het licht van de laser tijdens aftasting extra wordt verstrooid, waardoor faseverschillen optreden, wanneer een substraat wordt afgetast. Deze verstrooiing van lichtstralen leidt tot vermindering van de effectieve intensiteit van de 15 laserbundel. Daarnaar buigen lichtstralen ook af en treedt verstrooiing op wanneer straling van het ene medium overgaat naar een ander medium met een andere dichtheid.

De golflengte van een aftastende laser is in 20 lucht ongeveer 780 nm, in polycarbonaat ca. 500 nm. De lichtverstrooiingsindex is 1,55. In de specificatie voor de dubbele breking van polycarbonaatsubstraten is vermeld dat deze maximaal 20 % van de gegeven waarde mag afwijken, dus maximaal lOOnm mag bedragen. Een grotere 25 afwijking zal zeker tot problemen leiden. Hierbij wordt aangetekend, dat in geval van produktieprocessen voor massa-artikelen als de onderhavige dient onder alle omstandigheden te worden verzekerd, dat ook onder de meest ongunstige omstandigheden de betreffende norm wordt 30 gehaald. Het is dan ook wenselijk, een matrijs zodanig te ontwerpen, dat de dubbele breking zo onder alle omstandigheden zo gering mogelijk is en nominaal aanzienlijk geringer is dan de gegeven tolerantiegrenzen aangeven.

35 De dubbele breking wordt gemeten in termen van fase-verschillen en vermindering van lichtintensiteit tussen een X -component en de V -component van 1005502 3 gepolariseerd licht. De dubbele breking wordt uitgedrukt in nanometers (nm).

Een nadere toelichting met betrekking tot de schreven begrippen kan worden gevonden in "Kunststoffe 5 German Plastics" 1989/1, reprint, "Birefringence in

Optical Information Storage Discs made of Polycarbonate".

Voor het vervaardigen van informatiedragers van het beschreven type is een eventueel verwisselbare wand van de vormholte voorzien van een negatieve afdruk van op 10 het schijfvormige voorwerp aan te brengen informatie. Dergelijke informatie dient met zeer grote betrouwbaarheid en nauwkeurigheid te worden overgebracht op het schijfvormige voorwerp.

Verder dient voorkomen te worden, dat een 15 verschijnsel optreedt, dat bekend staat als "dishing".

Dit is het verschijnsel, dat een schijfvormig voorwerp niet vlak is maar een in hoofdzaak omwentelingssymmetrische kromme vorm vertoont. In dit zelfde verband treedt vaak het verschijnsel "warpage" op, 20 waarbij het schijfvormige voorwerp een zadelvorm verkrijgt. Zelfs kan het voorkomen, dat een schijfvormig voorwerp zogenaamde "mik-mak" vertoont. Dit is het verschijnsel, dat een voorwerp twee onderling afwijkende stabiele vormen vertoont, die door het uitoefenen van een 25 kracht op het middengebied in elkaar kunnen overgaan.

Het is een doel van de uitvinding, de beschreven ongewenste verschijnselen in essentie in aanzienlijke mate tegen te gaan en in het algemeen de kwaliteit van een schijfvormig voorwerp te verbeteren.

30 Het is een verder doel van de uitvinding een matrijs van het beschreven type zodanig uit te voeren, dat de voor het vervaardigen van een schijfvormig voorwerp noodzakelijke tijd wordt gereduceerd.

De doelstellingen van de uitvinding als boven 35 omschreven zeer kort samenvattend is een overwegend doel van de uitvinding, onder verkorting van de cyclustijd de kwaliteit van een vervaardigd schijfvormig voorwerp te verbeteren.

1005502 4

Met het oog op deze doelstellingen stelt de uitvinding zich ten doel, het "operating window" aanzienlijk te vergroten. Onder dit operating window wordt verstaan het totale gebied, waarin combinaties van 5 parameterwaarden mogelijk zijn, waarbij aan de gestelde eisen kan worden voldaan.

De uitvinding verschaft een matrijs van het in de aanhef vermelde type, die het kenmerk vertoont dat althans één van beide matrijsdelen zijn voorzien van 10 eerste tempereermiddelen die in hoofdzaak uitsluitend werkzaam zijn in het middengebied van de vormholte voor het tempereren van de instromende kunststof tijdens het instromen daarvan via de drukleiding en het aldus vullen van de vormholte.

15 Opgemerkt wordt, dat een spuitgietmatrijs bekend is, waarvan de zogenaamde spiegels, dat wil zeggen de in hoofdzaak vlakke wanden van de vormholte, de zogenaamde punch en de injectieleiding of spuitbus zijn voorzien van koelmiddelen. Dergelijke koelmiddelen 20 blijken echter niet effectief ter realisering van de bovenvermelde doelstellingen van de uitvinding.

Deze matrijs vertoont in een specifieke uitvoering het kenmerk dat de verhouding van de diameters van het middengebied en van de vormholte in het gebied 25 van (0,30 ± 0,15) ligt.

Begrepen dient te worden, dat de via het centrale gebied binnenstromende geplastificeerde kunststof ter plaatse aan een temperatuurverandering wordt onderworpen. Ter plaatse van dit centrale gebied is 30 er sprake van een stroming in in hoofdzaak radiale richting voor het vullen van de vormholte. Door in dit gebied door middel van de eerste tempereermiddelen de instromende kunststof af te koelen vindt een zekere "bevriezing" van het betreffende materiaal plaats, 35 waardoor de effectieve doortocht van het materiaal wordt beperkt. Deze doortocht varieert derhalve tijdens het injecteren van geplastificeerde kunststof. Naarmate de doortocht kleiner wordt, is er een hogere druk nodig om 1005502 5 het debiet van de binnenstromende kunststof gelijk te houden. Zou de druk gelijk worden gehouden, dan zou het debiet van de binnenstromende kunststof lager worden. Het zal duidelijk zijn, dat met de gegeven parameters kan 5 worden geëxperimenteerd, totdat de kwaliteit van een verkregen schijfvormig voorwerp zo hoog mogelijk is, althans binnen bijvoorbeeld een gestelde norm ligt.

In een verdere uitvoering vertoont de matrijs het kenmerk dat althans één van beide matrijsdelen is 10 voorzien van tweede tempereermiddelen die in hoofdzaak uitsluitend werkzaam zijn in het omtreksgebied van de vormholte voor het tempereren van de instromende kunststof tijdens het instromen daarvan via de injectieleiding en het aldus vullen van de vormholte.

15 In het bijzonder kan deze variant de bijzonderheid vertonen dat de tweede tempereermiddelen rechtstreeks samenwerken met het omtrekswandoppervlak van de vormholte.

Zoals hierna zal worden beschreven, kunnen de 20 tweede tempereermiddelen in een bewegende, zogenaamde venting ring zijn aangebracht. Het voordeel van deze tweede tempereermiddelen is dat de brekingsindex in termen van de dubbele breking van een transparante informatiedrager hierdoor beïnvloed kan worden. De 25 dubbele breking vertoont aan de buitenzijde van de schijfvormige informatiedrager een sterke oploop en bereikt, zoals hierna zal worden beschreven, een kritieke grens van circa ± 50 nm. Door de tweede tempereermiddelen zodanig uit te voeren dat het betreffende omtreksgebied 30 een hogere temperatuur bezit dan de in hoofdzaak vlakke eindwanden van de vormholte, zal het afkoelende stromingsfront van de geïnjecteerde kunststof in de vormholte de relatief warme wanddelen van het omtreksgebied raken en daardoor een andere 35 spanningsopbouw verkrijgen dan in het geval, waarin deze kunststof daar in contact komt met een relatief koud omtreksgebied.

1005502 6

De genoemde inwendige spanningsopbouw heeft rechtstreeks gevolg voor de optische kwaliteiten van de verkregen transparante informatiedrager. Een hoge inwendige spanning correspondeert, zoals algemeen bekend 5 is, met een hoge dubbele breking.

Een verdere variant vertoont het kenmerk, dat een additioneel matrijsdeel is aangebracht rond het matrijsdeel waardoorheen zich de genoemde injectieleiding uitstrekt, welk additioneel matrijsdeel 10 is voorzien van derde tempereermiddelen die in hoofdzaak uitsluitend werkzaam zijn in het gebied van de betreffende eindwand van de vormholte rond de injectieleiding voor het tempereren van de door die injectieleiding stromende kunststof tijdens het vullen 15 van de vormholte.

Het genoemde additionele matrijsdeel wordt door middel van de derde tempereermiddelen gekoeld en vormt aldus een buffer tussen de koude injectieleiding en de relatief warme aangrenzende vlakke wand van de vormholte. 20 Opgemerkt wordt, dat het betreffende matrijsdeel, afhankelijk van de uitvoering van de matrijs, ofwel werkzaam kan zijn als bijvoorbeeld snijbus, ofwel als positioneringsmiddel.

Een specifieke uitvoering is voorzien van 25 mechanische positioneringsmiddelen voor het vasthouden door aangrijping aan de randzone van een centraal gat van ten minste één schijfvormig inzetstuk dat de negatieve afdruk draagt van op het schijfvormige voorwerp aan te brengen informatie, welke positioneringsmiddelen zijn 30 voorzien van vierde tempereermiddelen die werkzaam zijn in het gebied van de betreffende aangrijping. De beschreven positioneringsmiddelen omvatten een centrale naaf die een ringvormige haak vertoont, die zich tot in de vormholte uitstrekt en zodanig gedimensioneerd is, dat 35 hij aangrijpend kan samenwerken met de omtrekszone van een centraal gat in het schijfvormige inzetstuk.

Een praktische uitvoering van de matrijs 100 5 5 0 2 7 volgens de uitvinding vertoont de bijzonderheid dat de tempereermiddelen in de matrijsdelen aangebrachte kanalen voor warmtetransportmedium omvatten. In dit verband wordt opgemerkt, dat ook andere uitvoeringen van de 5 tempereermiddelen mogelijk zijn, bijvoorbeeld elektrische verwarmings- en/of koelmiddelen. Elektrische verwarmingsmiddelen kunnen weerstandselementen omvatten, terwijl koelmiddelen bijvoorbeeld Peltier-elementen kunnen omvatten.

10 Een zeer goedkope en effectieve uitvoering vertoont de bijzonderheid dat het warmtetransportmedium water is.

In het algemeen wordt opgemerkt, dat de relevante oppervlakken van de vormholte, althans in het 15 gebied van de tempereermiddelen, bestaan uit een thermisch geleidend materiaal, bijvoorbeeld staal, brons of andere legering. Van belang is, dat de tempereermiddelen via de betreffende wandoppervlakken in thermisch contact kunnen verkeren met de geplastificeerde 20 kunststof tijdens het vormen van een voorwerp.

Voor het vervaardigen van de van de tempereermiddelen deel uitmakende kanalen zijn er diverse technische mogelijkheden. Een eenvoudige uitvoering vertoont de bijzonderheid dat de kanalen althans ten dele 25 zijn gevormd door een betreffend matrijsdeel gedeeld door het hoofdvlak van een kanaal in twee subdelen uit te voeren, ten minste één van welke subdelen van een met het kanaal corresponderende groef is voorzien en is afgedekt met het andere subdeel.

30 Om de tempereermiddelen een zo effectief mogelijke werking te verlenen verdient die uitvoering de voorkeur, waarin de werkzame oppervlakken in het gebied van de tempereermiddelen een legering met hoge warmtegeleidingscoëfficiënt omvatten, bijvoorbeeld 35 berylliumkoper of Ampco.

Weer een andere variant vertoont de bijzonderheid dat de werkzame oppervlakken in het gebied van de tempereermiddelen van een harde deklaag zijn 1005502 δ voorzien, bijvoorbeeld van chroom, titaniumnitride of dergelijke.

Zoals hiervoor omschreven, kan de matrijs volgens de uitvinding dienen voor het vervaardigen van 5 transparante informatiedragers, zoals CDs, VLPs, DVDs en dergelijke. Vaak wordt het als onpraktisch beschouwd om de negatieve afdruk van de op de informatiedrager aan te brengen informatie rechtstreeks op een oppervlak van de vormholte aan te brengen. Algemeen bekend is op zichzelf 10 het gebruik van een schijfvormig inzetstuk of "stamper" waarop de betreffende negatieve informatie is aangebracht. Een dergelijk inzetstuk dient na verloop van een zekere tijd, bijvoorbeeld na een aantal productiecycli of voor het vervaardigen van een ander 15 soort informatiedrager, te worden verwisseld.

In verband met het bovenstaande verschaft de uitvinding tevens een matrijs die is gekenmerkt door positioneringsmiddelen voor het positioneren en vasthouden van ten minste één schijfvormig inzetstuk dat 20 een negatieve afdruk draagt van op het schijfvormige voorwerp aan te brengen informatie, welke positioneringsmiddelen een althans ten dele cilindervormige bus van thermisch geleidend materiaal, bijvoorbeeld staal, brons of andere legering omvatten, 25 waarbij de eerste tempereermiddelen tevens met de positioneringsmiddelen samenwerken. De genoemde positioneringsmiddelen zijn op zichzelf bekend. Bijvoorbeeld wordt een schijfvormig inzetstuk, dat vaak van nikkel is vervaardigd, vastgehouden door een 30 haakvormig element, dat het betreffende inzetstuk aangrijpt aan de omtrekszone van een daarin aanwezig centraal gat. De positioneringsmiddelen kunnen zowel dienen voor het exact positioneren als het wegneembaar vasthouden van het genoemde inzetstuk, dat in het 35 algemeen als "stamper" wordt aangeduid. Deze uitvoering is van mechanisch karakter. Ook kan de positioneringsfunctie gescheiden zijn van de vasthoudfunctie. Het exact positioneren van het inzetstuk 1005502 9 kan door middel van een uitstekende rand die samenwerkt met een centraal gat in het inzetstuk, terwijl het vasthouden kan plaatsvinden door gebruikmaking van magnetische krachten, onderdruk of andere geschikte 5 middelen.

Opgemerkt wordt, dat er matrijzen van uiteenlopend type bestaan. In een bepaald type wordt de stamper door mechanische middelen, magnetische middelen, onderdruk of andere geschikte middelen in positie 10 gehouden tegen een wand van vormholte, die tegenover de uitstroomopening van de injectieleiding is gelegen. In een andere uitvoering wordt de stamper vastgehouden aan de wand, waarin de injectieleiding uitmondt. De uitvinding heeft voor deze verschillende uitvoeringen 15 dezelfde voordelen.

Zoals hiervoor reeds beschreven, kan het additionele matrijsdeel, afhankelijk van zijn functie, als snijbus of als positioneringsmiddel dienen.

Verder kan de matrijs volgens de uitvinding het 20 kenmerk vertonen dat de tempereermiddelen zijn ingericht voor het op een specifieke, gekozen temperatuur houden van de betreffende werkzame oppervlakken. In dit verband wordt de aandacht erop gevestigd, dat de gewenste temperatuur sterk afhankelijk kan zijn van de plaats waar 25 de betreffende tempereermiddelen werkzaam zijn. De gewenste temperatuur is mede afhankelijk van de cyclustijd.

Als oriëntatie zonder beperking van de beschermingsomvang van deze specificatie kunnen de 30 volgende temperaturen worden vermeld voor audio-CDs:

* spuitbus, snijbus, punch: ca. 10eC - 30BC

* spiegels (vlakke wanden van de vormholte): ca. 40fiC - 70®C

* omtreksgebied: ca. 50BC - 100BC. De 35 respectieve, hiervoor en in de conclusies omschreven tempereermiddelen kunnen, afhankelijk van de wens, specifieke temperaturen in te stellen, hetzij in combinatie of juist individueel instelbaar zijn.

1005502 10

Zoals boven reeds vermeld, is het koelen van punch, spuitbus en de spiegels al bekend. Daarop heeft deze uitvinding derhalve geen betrekking.

De uitvinding zal nu worden toegelicht aan de 5 hand van bijgaande tekeningen. Hierin tonen: figuur 1 een gedeeltelijk tot een langsdoorsnede weggebroken zijaanzicht van een willekeurig uitvoeringsvoorbeeld van een matrijs volgens de uitvinding, waarbij wordt aangetekend, dat de eerste 10 tempereermiddelen bij deze spuitgietmatrijs de snijbus, de stamper en de stamperhouder en center hub omvatten, terwijl de tweede tempereermiddelen de venting ring omvatten ; figuur 2 een met figuur 1 corresponderend 15 aanzicht van de matrijs volgens figuur 1 in geopende toestand; figuur 3 een grafiek van het typische verband tussen de dubbele breking en de radiale positie in het geval van een schijfvormige informatiedrager met een 20 radius van 60 mm, die is vervaardigd door gebruikmaking van een bekende spuitgietmatrijs met gekoelde punch, gekoelde spuitbus en gekoelde spiegels; figuur 4 een met figuur 3 corresponderende grafiek van het typische verband tussen de dubbele 25 breking en de radiale positie in het geval van een schijfvormige informatiedrager met een radius van 60 mm en een spuitgietmatrijs met koeling in het middengebied van de vormholte; figuur 5 een met figuur 3 corresponderende 30 grafiek van het typische verband tussen de dubbele breking en de radiale positie in het geval van een schijfvormige informatiedrager met een radius van 60 mm en een spuitgietmatrijs met koeling in het middengebied van de vormholte en koeling in het omtreksgebied van de 35 vormholte; de figuren 6, 7 en 8 grafieken overeenkomstig respectievelijk de figuren 3, 4 en 5 voor een spuitpers-procédé.

1005502 11

De figuren 1 en 2 tonen een matrijs 15 die twee matrijsdelen 16, 17 omvat.

De onderdelen zijn met verwijzingsletters en verwijzingscijfers aangeduid volgens onderstaande lijst.

5 Ά spuitbus, waardoorheen zich een injectieleiding uitstrekt; B snijbus; C venting ring; D voorspiegel; 10 E achterspiegel; F centrale naaf; G door spuitgieten vervaardigde, uit de vormholte verwijderde compact disc; H stamper; 15 K aanspuiting (dit is een te verwijderen deel, bestaande uit een uitgeharde kunststof staaf uit de injectieleiding, een daaraan aansluitend schijfvormig gedeelte, corresponderend met het centrale gat in de compact disc en een kort verbreed gedeelte, waarmee de 20 aanspuiting K tijdelijk is vastgehouden in een holte met ondersneden vorm.

1 ingang koelkanaal snijbus; 2 uitgang koelkanaal snijbus; 25 3 ingang koelkanaal spuitbus; 4 uitgang koelkanaal spuitbus; 5 uitgang koelkanaal voorspiegel; 6 ingang koelkanaal voorspiegel; 7 ingang koelkanaal venting ring; 30 8 uitgang koelkanaal venting ring; 9 koeling achterspiegel; 10 ingang koelkanaal centrale naaf; 11 uitgang koelkanaal centrale naaf; 12 ingang koelkanaal punch; 35 13 uitgang koelkanaal punch; 14 zuigleiding voor het via groeven vasthouden van stamper H; 15 matrijs; 1005502 12 16 eerste matrijsdeel; 17 tweede matrijsdeel.

Zoals het vergrote detail in figuur 2 toont, omvat de centrale naaf F een ringvormige haak, waarmee de 5 stamper H wordt vastgehouden. De centrale haak vertoont een ringvormige verhoging, die zich uiteindelijk aftekent op de betreffende zone van de compact disc G.

Figuur 3 toont de dubbele breking als functie van de radiale positie voor een cd, die is vervaardigd 10 met een bekende matrijs die is voorzien van een gekoelde punch, een gekoelde spuitbus en gekoelde spiegels. Met onderbroken lijnen is een richtnorm van ± 50 nm. In het bijzonder bij ca. 57 en ongeveer 59 nm ligt de kromme buiten de gegeven tolerantiegrenzen. Verder valt op, dat 15 de curve in het gebied van ca. 30 mm - 50 mm een daling ter waarde van ongeveer 40 nm vertoont.

Zoals figuur 4 toont, veroorzaakt de koeling door de eerste tempereermiddelen in het middengebied van de vormholte een vlakker verloop van de kromme. De totale 20 daling in het gebied van ca. 25 - 57 mm bedraagt niet meer dan ca. 15 nm.

Door de koeling in de omtrekszone, namelijk de venting ring C die de omtreksbegrenzing van de vorm vormt, zal de maximale waarde van de dubbele breking 25 verlaagd worden. Tevens wordt de piek van de kromme naar buiten geschoven nabij de maximale radius van de informatiedrager. Dit is in figuur 5 duidelijk weergegeven. In het algemeen vertoont de kromme volgens figuur 5 in het gebied tussen ca. 25 en 57 mm een 30 variatie van de dubbele breking van niet meer dan ca. 15 nm, terwijl ook in het kritische gebied 57 - 60 mm de kromme geheel binnen de gestelde tolerantiegrenzen blijft.

Door de koeling in het middengebied van de 35 vormholte vermindert de radiale warpage. De warpage kan worden vergeleken roet de algemene vorm van een Chinese hoed. Door de koeling van de omtrekszone vermindert de 100 5 5 0 2 13 tangentiale warpage. Deze correspondeert roet de algemene vorm van een cowboy-hoed.

Door de koeling in het middengebied van de vormholte wordt een betere replicatie van de pits 5 verzekerd, waardoor een hogere kwaliteit van de zogenaamde elektrische signalen wordt verkregen. Dit zijn de signalen die mede bepalend zijn voor het signaalformaat dat in een digitale informatiedrager is opgeslagen, zoals 13, 111, Push pull, Block Error rate, 10 jitter, enz. Door de koeling in de omtrekszone van de vormholte ontstaat vanaf een naar binnen gelegen radiale positie (r = 25 mm) naar een naar buitengelegen radiale positie (r = 60 mm) een geringere signaalvermindering. In het bijzonder worden daardoor de genoemde signalen ter 15 plaatse van de buitenrand verbeterd. In het bijzonder bij een lange speelduur, bijvoorbeeld 70 minuten of meer, is dit van groot belang.

Door de verbeterde koeling die een verbetering in de dubbele breking en een verbetering van de signalen 20 oplevert kan de matrijstemperatuur in het algemeen worden verlaagd, hetgeen een kortere cyclustijd met zich meebrengt. Onder cyclustijd wordt de totale tijdsduur verstaan die nodig is om één schijfvormig voorwerp met de matrijs volgens de uitvinding te vervaardigen.

25 Bij deze kortere cyclustijd zijn dan de signalen en de dubbele breking binnen de zogenaamde "Red-BookM-specificatie.

De figuren 6, 7 en 8 tonen typische krommen van de dubbele breking voor het spuitpers-procédé, ter 30 vergelijking met het spuitgiet-procédé volgens de figuren 3, 4 en 5.

Figuur 6 toont een typische curve zonder extra temperering, figuur 7 de curve onder gebruikmaking van centrale temperering en figuur 8 een kromme met zowel 35 centrale temperering als omtrekstemperering.

Het valt op, dat de kromme volgens figuur 6 al binnen nauwere grenzen verloopt dan die volgens figuur 3.

1005502 14

De daling in het gebied 23 - 52 mm is echter relatief stijl en bedraagt bijna 50 nm.

Door gebruikmaking van de centrale temperering volgens figuur 7 wordt de kromme in het gebied 23 - 53 mm 5 praktisch vlak binnen enkele nm, hetgeen reeds een substantiële verbetering met zich meebrengt. De piek bij 57 mm en de dip bij ca. 59 mm zijn echter ongewijzigd.

Door gebruik te maken van zowel centrale koeling als omtrekskoeling wordt de kromme volgens figuur 10 8 gerealiseerd. Deze is in hoofdzaak vlak in het gebied 23 - 57 mm, waarna een piek bij de waarde 59 mm volgt. Deze piek is echter aanzienlijk minder geprononceerd dan volgens figuur 7.

1005902

Claims (13)

1. Matrijs voor het vervaardigen van schijfvormige kunststof voorwerpen, welke matrijs omvat: ten minste twee matrijsdelen, die onderling beweegbaar zijn tussen een gesloten positie waarin ze een 5 vormholte begrenzen, welke vormholte is aangesloten aan een injectieleiding voor het toelaten van verhitte, geplastificeerde kunststof onder druk in de genoemde vormholte, en een geopende positie, waarin een schijfvormig voorwerp kan worden verwijderd; en 10 verwijderingsmiddelen voor het verwijderen van een centraal deel uit een schijfvormig voorwerp voor vorming van een daarin aanwezig centraal gat, welke verwijderingsmiddelen een cilindrisch deel omvatten dat in axiale richting beweegbaar is in de gesloten toestand 15 van de vormholte, met het kenmerk, dat althans één van beide matrijsdelen zijn voorzien van eerste tempereermiddelen die in hoofdzaak uitsluitend werkzaam zijn in het middengebied van de 20 vormholte voor het tempereren van de instromende kunststof tijdens het instromen daarvan via de drukleiding en het aldus vullen van de vormholte.

2. Matrijs volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat 25 de verhouding van de diameters van het middengebied en van de vormholte in het gebied van (0,30 ± 0,15) ligt.

3. Matrijs volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat 30 althans één van beide matrijsdelen is voorzien van tweede tempereermiddelen die in hoofdzaak uitsluitend werkzaam zijn in het omtreksgebied van de vormholte voor het tempereren van de instromende kunststof tijdens het 1005302 instromen daarvan via de injectieleiding en het aldus vullen van de vormholte.

4. Matrijs volgens conclusie 3, net het kenmerk, dat 5 de tweede tempereermiddelen rechtstreeks samenwerken met het omtrekswandoppervlak van de vormholte.

5. Matrijs volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat 10 een additioneel matrijsdeel is aangebracht rond het matrijsdeel waardoorheen zich de genoemde injectieleiding uitstrekt, welk additioneel matrijsdeel is voorzien van derde tempereermiddelen die in hoofdzaak uitsluitend werkzaam zijn in het gebied van de 15 betreffende eindwand van de vormholte rond de injectieleiding voor het tempereren van de door die injectieleiding stromende kunststof tijdens het vullen van de vormholte.

6. Matrijs volgens conclusie 1, 20 gekenmerkt door mechanische positioneringsmiddelen voor het vasthouden door aangrijping aan de randzone van een centraal gat van ten minste één schijfvormig inzetstuk dat de negatieve afdruk draagt van op het schijfvormige voorwerp aan te brengen 25 informatie, welke positioneringsmiddelen zijn voorzien van vierde tempereermiddelen die werkzaam zijn in het gebied van de betreffende aangrijping.

7. Matrijs volgens een der voorgaande conclusies, 30 met het kenmerk, dat de tempereermiddelen in de matrijsdelen aangebrachte kanalen voor warmtetransportmedium omvatten.

8. Matrijs volgens conclusie 7, met het kenmerk, dat 35 het warmtetransportmedium water is.

9. Matrijs volgens conclusie 7, met het kenmerk, dat 1 o 0 5 30 2 de kanalen althans ten dele zijn gevormd door een betreffend matrijsdeel gedeeld door het hoofdvlak van een kanaal in twee subdelen uit te voeren, ten minste één van welke subdelen van een met het kanaal 5 corresponderende groef is voorzien en is afgedekt met het andere subdeel.

10. Matrijs volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat de werkzame oppervlakken in het gebied van de 10 tempereermiddelen een legering met hoge warmtegeleidingscoëfficiënt omvatten, bijvoorbeeld berylliumkoper of Ampco.

11. Matrijs volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat 15 de werkzame oppervlakken in het gebied van de tempereermiddelen van een harde deklaag zijn voorzien, bijvoorbeeld van chroom, titaniumnitride of dergelijke.

12. Matrijs volgens conclusie 1, gekenmerkt door 20 positioneringsmiddelen voor het positioneren en/of vasthouden van ten minste één schijfvormig inzetstuk dat een negatieve afdruk draagt van op het schijfvormige voorwerp aan te brengen informatie, welke positioneringsmiddelen een althans ten dele 25 cilindervormige bus van thermisch geleidend materiaal, bijvoorbeeld staal, brons of andere legering omvatten, waarbij de eerste tempereermiddelen tevens met de positioneringsmiddelen samenwerken.

13. Matrijs volgens conclusie 1, 30 met het kenmerk, dat de tempereermiddelen zijn ingericht voor het op een specifieke, gekozen temperatuur houden van de betreffende werkzame oppervlakken. 1005302