PL90753B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm dwusekcyjne¬ go przelacznika obrotowego przeznaczonego do regulacji wielkosci elektrycznych, elektronicznych i mechanicz¬ nych.Znane sa mechanizmy wykorzystywane do przelaczni¬ ków obrotowych wykonane zwykle w postaci przekladni zebatych o wybranym stosunku przelozenia zwykle 1:10 lub w postaci przekladni typu licznikowego.Druga grupe zespolów do przelacznika stanowia ele¬ menty opierajace swe dzialanie na znanej zasadzie mecha¬ nizmów maltanskich.Wspólna wada wymienionych mechanizmów jest istnie¬ nie stalego sprzezenia mechanicznego pomiedzy sekcja polozen odpowiadajacych wielokrotnosciom dziesiatek i sekcja przyporzadkowana wartosciom jednostkowym przelacznika, co wyklucza mozliwosc recznego, niezalez¬ nego przelaczania pozycji sekcji dziesiatek.Mechanizmy maltanskie odznaczaja sie równiez ta nie¬ dogodnoscia, ze wskaznik nastaw przelacznika jest usytu¬ owany na dwu równoleglych osiach, co w istotny sposób decyduje o znacznych wymiarach gabarytowych przelacz¬ nika.Mechanizm wedlug wynalazku, zaopatrzonyw osadzone geometrycznie wspólosiowo pokretlo wielokrotnosci wiel¬ kosci jednostkowych i pokretlo wielkosci jednostkowych ma element zapadkowy sprzegajacy dzialanie obydwu po¬ kretel.Jest on dociskany elementem sprezystym w kierunku osi geometrycznej przelacznika do obrzeza polaczonej trwale z konstrukcja nosna urzadzenia tarczy krzywkowej.Zmniejszony promien krzywizny tej tarczy umozliwia sprzezenie obydwu pokretel za posrednictwem elementu zapadkowego i polaczonej trwale z pokretlem wielkokrot- nosci wielkosci jednostkowych tarczy zabierakowej.Sprzezenie to realizuje ruch wspólbiezny pokretel do momentu ponownego wzrostu promienia krzywizny tarczy krzywkowej i rozsprzezenia pokretel. Cykl ten odpowiada jednemu lub czesci pelnego obrotu pokretla wielkosci jednostkowych i jednej lub wielu jednostkom zliczenio- wym pokretla wielokrotnosci wielkosci jednostkowych.Przyklad wykonania mechanizmu wedlug wynalazku ilustruje rysunek, na którym fig 1 przedstawia przekrój poprzeczny mechanizmu ze schematycznie zaznaczonym przelacznikiem, a fig 2 -schemat wspólpracy tarczy krzy- kowej i zabierakowej z elementem zapadkowym.Jak to ilustruje fig 1, tarcza krzywkowa 1 jest wraz z przelacznikiem 2 przymocowana trwale do elementów nosnych 3 urzadzenia, w którym przelacznik zastosowano.Na osi przelacznika jest osadzone trwale pokretlo wielkos¬ ci jednostkowych 4, zwane dalej pokretlem jednosci pola¬ czone z sekcja jednosci. Wspólosiowo do niegojestumiesz¬ czone pokretlo 7 wielokrotnosci wielkosci jednostkowych, przykladowo dziesiatek sprzezone za pomoca drugiej osi przelacznika z odpowiadajaca mu sekcja dziesiatek. Po¬ miedzy tarcza krzywkowa 1 i pokretlem jednosci 4 jest usytuowany element sprezysty 5, przykladowo suwak z umieszczonym w nim trwale elementem zapadkowym 6, na przyklad kolkiem. Z pokretlem dziesiatek 7 jest trwale polaczona tarcza zabierakowa 8. Na pokretlach 4,7 umie¬ szczone sa dodatkowe tarcze 9,10 z naniesionymi cyframi 9075390753 od „0" do „9M, które stanowia wskaznik ustawienia przela¬ czników pracujacych w sytemie dziesietnym.Dzialanie mechanizmu wedlug opisanego wyzej przy¬ kladu wykonania jest nastepujace. Podczas obracania po¬ kretlem jednosci 4 obraca sie równiez suwak 5 z kolkiem 6.Kolek 6 jednym swym koncem slizga sie po obrzezu tarczy krzywkowej 1, dociskanydo niej sprezyna suwaka 5. Kiedy pokretlo jednosci 4 przekracza pozycje „9" do pozycji „0" wówczas kolek 6, napotykajac na zmniejszony promien krzywizny obrzeza tarczy krzywkowej 1, przesuwa sie wraz z suwakiem 5 w kierunku osi przelacznika, wchodzac w odpowiednie wyciecie tarczy zabierakowej 8. Nastepuje wówczas obrót o jedna pozycje pokretla dziesiatek 7 i sek¬ cji dziesiatek przelacznika. Nastepnie kolek 6 wysuwa sie z wyciecia tarczy zabierakowej 8, a gdy pokretlojednosci 4 znajdzie sie w pozycji „0", kolek 6 slizga sie po obrzezu o zwiekszonym promieniu krzywiznytarczy krzywkowej 1, Powyzsze umozliwia reczne przelaczanie sekcji dziesiatek przelacznika.Opisany mechanizm przelacznika moze zostac po odpo¬ wiedniej modyfikacji wykorzystany do pracy w dowolnym systemie zliczania w aparaturze kontrolno-pomiarowej, w automatyce, w sprzecie powszechnego uzytku i innych tego typu urzadzeniach. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Mechanizm dwusekcyjnego przelacznika obrotowego zawierajacy osadzone wspólosiowo pokretlo wielokrot¬ nosci wielkosci jednostkowychsprzezoneza pomocajednej osi przelacznika z odpowiadajaca mu sekcja oraz pokretlo wielkosci jednostkowych osadzone trwale wraz z sekcja jednosci na drugiej osi przelacznikaznamienny tym,ze jest wyposazony w element zapadkowy (6) sprzezonyz pokret¬ lem wielkosci jednostkowych (4) dociskamy elementem sprezystym (5) w kierunku osi geometrycznej przelacznika do obrzeza tarczy krzywkowej (1), której zmniejszony promien krzywizny umozliwia sprzezenie pokretla wiel¬ kosci jednostkowych (4) z pokretlem wielokrotnosci wiel¬ kosci jednostkowych (7) za posrednictwem elementu za¬ padkowego (6) i polaczonej trwale z tym pokretlem (7) tarczy zabierakowej (8), realizujac ruch wspólbiezny obu pokretel do momentu ponownego wzrostu promienia krzy¬ wizny obrzeza tarczykrzywkowej, co odpowiada rozsprze- ghieciu pokretel, tym samym jednemu lub czesci pelnego obrotupokretla wielkoscijednostkowych ijednej lub wielu jednostkom zliczeniowyrn pokretla wielokrotnosci wiel¬ kosci jednostkowych. 1 5 6 ftg.2 fig. 1 Sklad wykonano w DSP, zam. 1230 Druk w UP PRL n«klad 12S + 20 eez. PL