Uprawniony z patentu: Maschinenfabrik Gluckauf Gunther Klerner, Gelsenkirchen (Republika Federalna Niemiec) Wielolistwowa wzglednie wielosegmentowa glowica do honowania w stali lub w innych metalach otworów przelotowych i nieprzelotowych Przedmiotem wynalazku jest wielolistwowa wzglednie wielosegmentowa glowica do honowania w stali lub w innych metalach otworów przeloto¬ wych i nieprzelotowych, zwlaszcza o wiekszych srednicach, majaca rozmieszczone na obwodzie i skierowane wzdluznie znormalizowane zwykle listwy pilników sciernych, które przyklejone sa do swych oprawek, przy czym oprawki te za pomoca urzadzenia nastawczego, umieszczonego w rurowym korpusie nosnym i przylaczeniowym, sa mechanicz¬ nie lub hydraulicznie przestawialne w kierunku promieniowym, a przeciwnie do kierunku dzialania elementów cofajacych (np. sprezyn srubowych).Glowice do honowania wspomnianego rodzaju sa stosowane na przyklad w honownicach pozio¬ mych, mocowane w sposób rozlaczny lub wymien¬ ny na koncu glowicowym draga napedowego, ma¬ jacego ruch obrotowy i jednoczesnie ruchy poosio¬ we. Zuzywajace sie wzglednie scierajace sie listwy pilników sciernych skladaja sie z prasowanych ziarn skrawajacych, spojonych ze soba odpowied¬ nim materialem. Glowice takie sluza do gladzenia powierzchni otworu. Przy zastosowaniu odpowied¬ nio grubych ziarn mozna otrzymac dobre listwy, szczególnie do honowania wstepnego.W znanych rodzajach glowic listwy pilników sciernych sa w odpowiedniej liczbie przyklejone do majacych ksztalt listew oprawek, rozprezanych sprezynami w stosunku do korpusu nosnego, w któ¬ rym sa umieszczone mechanizmy klinowe urucha- 20 30 miajace elementy dociskowe, które dzialaja na te oprawki pilników w celu zwiekszenia zewnetrznych wymiarów narzedzia. Znany jest równiez sposób wlewania pretowych pilników sciernych do ich oprawek ze sztucznego tworzywa. Nastepnie znane jest naklejanie segmentów sciernych na blache, która polaczona jest kilkoma srubami z posrednim elementem nosnym, naciskanym za pomoca urza¬ dzen nastawczych w kierunku poprzecznym, tj. pro¬ mieniowym. W praktyce okazalo sie, ze we wszy¬ stkich tych rodzajach glowic do honowania po¬ wstaja drgania i wibracje, które sa przyczyna szko¬ dliwych dla zdrowia halasów, a zwlaszcza dzwie¬ ków piszczacych. Poniewaz nie znano dotychczas wlasciwych przyczyn tych uciazliwych halasów i dotad ich jeszcze nie okreslono, dlatego nie zna¬ leziono mozliwosci ich wyeliminowania. Robotnicy wykonujacy te prace od wielu lat, byli zmuszeni godzic sie z jej uciazliwoscia pod tym wzgledem.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie glowi¬ cy do honowania znanego rodzaju, która pracowa¬ laby mozliwie cicho i bez uciazliwych halasów i umozliwiala renowacje listew pilników sciernych oraz ich nastawianie. Nastepnie zadanie wynalazku polega na tym, zeby elementy urzadzenia nastaw¬ czego nastawiajace oprawki do listew pilników scier¬ nych byly tak zamontowane, aby zapewnialy sta¬ bilny przesuw oprawek, wykluczajacy drgania i za¬ pewnialy duzy zakres promieniowego nastawiania.Zgodnie z wynalazkiem glowica do honowania 8199981999 3 4 charakteryzuje sie tym, ze listwy wzglednie segmen¬ ty pilników sciernych sa bezposrednio naklejone na majacej ewentualnie plytko naciete rowki po¬ wierzchni zewnetrznej dwóch grubych i nie zmie¬ niajacych ksztaltu korytkowych oprawek, utrzymy¬ wanych w pewnej odleglosci przez elementy pod¬ porowe urzadzenia nastawczego, przy czym opraw¬ ki te polaczone sa z obejmowanym przez nie kor¬ pusem nosnym za pomoca umieszczonego w tym korpusie zabieraka, który podobnie jak czop wcho¬ dzi do tych oprawek.Istotnym jest tu bezposrednie polaczenie, a mia¬ nowicie sklejenie listew pilników sciernych, prze¬ waznie grupy listew, z tworzaca sztywny odcinek korytka polówka oprawki, która ze swej strony trzymana jest w przyblizeniu centralnie przez ma¬ jacy ksztalt czopa zabierak. Duze i sztywne opraw¬ ki od strony korpusu nosnego, zaopatrzone w na¬ klejone listwy pilników sciernych, sa w ten spo¬ sób rozprezane i zabezpieczane w stosunku do sie¬ bie, ze jednoczesnie z duza wydajnoscia honowa- nia osiaga sie prace bez halasu.Duza liczba przeprowadzonych prób potwierdzi¬ la te prace bez halasu jako trwale osiagniecie.Przypuszcza sie, ze zródlo tej cichej pracy lezy we wspóldzialaniu szczególnie sztywnych oprawek z naklejonymi bezposrednio na nich grupami segmen¬ tów pilników sciernych. Istotnym jest tu jednak fakt, ze w praktyce osiagnieto przy wszystkich pró¬ bach prace bez halasu, chociaz bylo to poczatkowo niespodzianka.Zgodnie z wynalazkiem korzystnym jest, gdy li¬ stwy pilników sciernych naklejone sa na znacz¬ nej czesci obwodu sztywnych oprawek majacych wiekszy poosiowy wymiar od wymiaru dlugosci li¬ stew. Jako korzystnie okazaly sie oprawki, których dlugosc luku kazdej z nich, wedlug którego sa one wygiete, wynosi Vs do 1h obwodu plaszcza korpusu nosnego glowicy do honowania, objetego tymi oprawkami. Dla oprawek o dlugosci luku wyno¬ szacym Vs obwodu plaszcza korpusu nosnego glo¬ wicy do honowania, z jednego pierscieniowego kor¬ pusu wyjsciowego otrzymuje sie trzy oprawki. Przy rozcieciu dwóch pierscieniowych korpusów wyj¬ sciowych otrzymuje sie zatem trzy pary oprawek dla wyposazenia wzglednie wykonania trzech glo¬ wic do honowania.Korzystne rozwiazanie glowicy do honowania po¬ lega wedlug wynalazku na tym, ze przy zastosowa¬ niu listew o mniej wiecej kwadratowym przekroju, nakleja sie na kazdej oprawce kilka listew pilni¬ ków sciernych, co najmniej jednak dwie, przy utrzymaniu mozliwie równomiernego rozstawienia ich na obwodzie. Oprawki powinny miec przy tym naklejone co najmniej dwie listwy, w mozliwie malej odleglosci od wzdluznych krawedzi oprawek.Pomiedzy obydwiema zewnetrznymi listwami pilników sciernych sa naklejone w równomiernych odleglosciach od siebie trzy dalsze listwy. W ten sposób otrzymuje sie szczególnie wydajne narze¬ dzie, które przez dobre wspólsrodkowe ustawienie w otworze przedmiotu i ze wzgledu na swoje roz¬ wiazanie przyczynia sie takze do wyeliminowania uciazliwych halasów.Korzystne jest nastepnie takie rozwiazanie, w którym przynajmniej srodkowa listwa pilnika scier¬ nego w kazdej oprawce sklada sie z dwóch jed¬ nakowej dlugosci odcinków, umieszczonych w pew¬ nej odleglosci od siebie, przy czym pomiedzy tymi 5 dwiema listwami w otworze poprzecznym oprawki prowadzony jest kazdorazowo koniec zabieraka, umieszczonego w korpusie nosnym.Narzedzie wedlug wynalazku mozna nastepnie konstrukcyjnie w ten sposób rozwiazac, ze urza¬ dzenie nastawcze, które przewidziane jest w srod¬ kowym otworze wzdluznym korpusu nosnego, skla¬ da sie z pracujacych synchronicznie i rozmieszczo¬ nych w kierunku wzdluznym mechanizmów na- stawczych, którymi sa zawsze dwie pólcylindrycz- ne wkladki, przechodzace nastepnie w ksztalt cy¬ lindryczny i majace skierowane wzdluz skosne i zbiezne w stosunku do siebie powierzchnie klino¬ we. Na tych powierzchniach klinowych wsparte sa skierowane promieniowo i wchodzace do nieprze¬ lotowych otworów w oprawce sworznie podporo¬ we, które na swym srodkowym odcinku maja prze¬ krój pólkolisty, wskutek czego otrzymuje sie pro¬ wadzenie przylegajacych przez to do siebie plaskich stron sworzni podporowych oraz odpowiednich pla¬ skich stron pólcylindrycznych wkladek.Konstrukcja ta prowadzi do utworzenia z klinów mechanizmów nastawczych, które wykazuja szcze¬ gólnie duzy zakres promieniowego nastawiania, przy czym sworznie podporowe i wkladki pólcy- lindryczne na skutek wzajemnego prowadzenia sie ich powierzchni zabezpieczaja i stabilizuja w spor sób wystarczajacy ich wzajemny przesuw.Do stabilizacji narzedzia przyczynia sie równiez to, ze przesuniete poosiowo i skladajace sie z dwóch pólcylindrycznych wkladek mechanizmy klinowe utrzymywane sa w pewnej odleglosci przez srodko¬ wy odcinek draga za posrednictwem podkladki wsporczej.Na tym odcinku draga przesuniety jest zabierak skierowany poprzecznie, którego obydwa konce wprowadzone sa na podobienstwo czopa poprzez otwory poprzeczne korpusu nosnego do odpowied¬ nich otworów poprzecznych obydwu oprawek. Me¬ chanizmy klinowe, zabierak oraz srodkowy, wspól¬ osiowy odcinek dystansowy draga blokuja sie wza¬ jemnie i zapewniaja w czasie ruchów obrotowych wyrównywanie masy wirujacej, co przyczynia sie takze do wyeliminowania uciazliwych halasów.Konstrukcja glowicy do honowania z oprawkami stwarza mozliwosci umieszczenia pomiedzy zwró¬ conymi do siebie wzdluznymi krawedziami oby¬ dwu oprawek, elementów przyrzadu pomiarowego.Dzieki temu mozna stosunkowo prostymi srodkami nadzorowac w sposób pewny proces roboczy.Przykladowe rozwiazanie zgodnej z wynalazkiem glowicy do honowania przedstawione jest na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia pionowy prze¬ krój glowicy do honowania, wprowadzonej do obrabianego cylindra, fig. 2 — przekrój wedlug li¬ nii II—II z fig. 3, fig. 1 — przekrój wedlug linii III—III z fig. 1.Przedstawiona na rysunku wielolistwowa glowica do honowania, sluzaca do obrabiania przelotowe¬ go lub nieprzelotowego otworu 1, ma naklejone na powierzchni zewnetrznej 3, wzglednie w plytkich 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60I rowkach tej powierzchni, nalezacej do dwóch gru¬ bych, sztywnych i stanowiacych odcinki korytkowe oprawek 4, kilka majacych prawie przekrój kwa¬ dratowy, listew 2 pilników sciernych. Listwy te na¬ klejone sa zawsze w grupach po piec sztuk, przy odpowiednim, niemal równomiernym rozstawieniu na obwodzie. Oprawki obejmuja, ewentualnie z lu¬ zem promieniowym, srodkowy rurowy korpus no¬ sny i przylaczeniowy 5. Ten korpus nosny 5 jest polaczony w sposób rozlaczny z dragiem napedo¬ wym 6 honownicy. W glowicy korpusu nosnego 5 znajduje sie wspólosiowy otwór z dragiem steruja¬ cym 7. Taki sam otwór 8 lub podobny, znajduje sie w dragu napedowym 6, sluzacy mianowicie do umieszczenia w nim mechanicznych srodków sterujacych lub zespolu hydraulicznie uruchamia¬ nych drazków, dzialajacych na drag sterujacy 7 i uruchamiajacych nastepnie opisany wyzej mecha¬ nizm nastawczy.Sztywne oprawki 4 odznaczaja sie dosc znaczna osiowa dlugoscia, która jest trzykrotnie wieksza niz srednica pierscieniowego korpusu wyjsciowego z którego zwykle sa wykonywane oprawki przez przeciecia tych pierscieniowych korpusów. Dlugosc luku kazdej z oprawek jest takze duza i wynosi co najmniej Vs obwodu plaszcza korpusu nosnego 5 objetego tymi oprawkami. Grubosc oprawek w kie¬ runku promieniowym wynosi mniej wiecej V6 sre¬ dnicy, przy czym moze byc ona wieksza lub takze nieco mniejsza. Istotnym jest to, zeby zapewniona byla sztywnosc tych oprawek równiez przy duzych naciskach.Jak juz wspomniano, kazda z oprawek wyposa¬ zona jest w zespól listew 2 pilników sciernych.Przewiduje sie tu co najmniej dwie listwy, które naklejone sa w malej odleglosci od wzdluznych krawedzi 9 oprawki, na przyklad w odleglosci rów¬ nej szerokosci listwy. W przykladowym rozwiaza¬ niu naklejone sa dalsze trzy listwy pomiedzy oby¬ dwiema listwami zewnetrznymi, w mozliwie rów¬ nomiernych odleglosciach od siebie. Duza dlugosc oprawek oraz bezposrednie naklejanie w plaskich rowkach na powierzchni zewnetrznej umozliwia uzycie wiekszej liczby waskich listew pilników sciernych. Dzieki temu scierany material moze sie gromadzic w przestrzeniach pomiedzy listwami i stad moze byc wyplukiwany wzglednie usuwany za pomoca uzywanego zwykle chlodziwa.W srodkowym otworze wzdluznym 10 korpusu nosnego 5 umieszczone jest urzadzenie nastawcze, które sklada sie z dwóch rozstawionych w wiekszej poosiowej odleglosci mechanizmów klinowych, za pomoca którego oprawki wraz z listwami pilników sciernych sa promieniowo dociskane do obrabia¬ nej scianki otworu w celu zwiekszenia wymiarów zewnetrznych narzedzia. Przy koncach oprawek sa umieszczone w ukosnie przebiegajacych rowkach pierscieniowych 11 sprezyny cofajace 12, wykona¬ ne ze sprezyn srubowych. Te elementy cofajace moga byc wykonane takze z gumy lub z innego, odpornego na dzialanie kwasów tworzywa sztucz¬ nego o dostatecznie elastycznych wlasciwosciach.Klinowe mechanizmy nastawcze skladaja sie z dwóch pólcylindrycznych wkladek 13, 14, przecho¬ dzacych w ksztalt cylindryczny. Wkladki te maja 989 ukosne w kierunku wzdluznym i zbiezne w stosun¬ ku do siebie powierzchnie klinowe 15 wzglednie 16.Poniewaz kazda pólcylindryczna wkladka ma tylko jedna powierzchnie klinowa, to powierzchnie te sa 5 w stosunku do siebie przestawione w kierunku bocznym. Kazdej powierzchni klinowej jest przy¬ porzadkowany jeden sworzen podporowy 17 wzgled¬ nie 18. Sworznie podporowe maja na swym srod¬ kowym odcinku przekrój pólkolisty, wskutek czego io w sposób pokazany na fig. 2, sa prowadzone swa plaska powierzchnia srodkowa 19 na równiez pla¬ skiej powierzchni srodkowej 20 sasiedniej wkladki.Zewnetrzne konce sworzni podporowych 17, 18 wchodza do krótkich otworów nieprzelotowych 21 15 oprawek 4. Odnosnikiem 22 oznaczono sprezyne co¬ fajaca, która jest w tym przypadku sprezyna pier¬ scieniowa. Ta sprezyna 22 wchodzi do czolowych wyjec przy sworzniach podporowych i poza tym prowadzona jest poza sworzniem w kanalku pier- 20 scieniowym korpusu nosnego 5.Pomiedzy obydwoma mechanizmami nastawczy- mi, utworzonymi przez pary klinów, przewidziany jest skierowany poprzecznie zabierak 23, który w srodku ma otwór prowadzacy, równolegly do kor- 25 pusu nosnego 5.W tym otworze 24 przesuwa sie poosiowo odci¬ nek 25 draga, wspierajacy sie swym przednim kon¬ cem w wyjeciach 26 wkladek 13, 14. Tylny koniec odcinka 25 draga umieszczony jest w wyjeciu 27 30 podkladki wsporczej 28, która ustawiona jest przed majacymi mala powierzchnie czolami klinowych wkladek 13, 14 tylnego mechanizmu nastawczego.Konce zabieraka 23 przechodza najpierw przez otwory poprzeczne 29 korpusu nosnego 5 i nastep- 35 nie wchodza do otworów poprzecznych 30 oprawek 4, wskutek czego oprawki te sa mozliwie central¬ nie sprzezone z korpusem nosnym.Przy nacisku na drag sterujacy 7 ruch przesuwu przekazywany jest jednoczesnie na obydwa mecha- 40 nizmy nastawcze i ich pary klinów za pomoca od¬ cinka 25 draga i podkladki wsporczej 28. Zabierak ze wzgledu na swoje polozenie jest z jednej strony zabezpieczony przez odcinek 25 draga przed prze¬ suwem poprzecznym, a w korpusie nosnym 5 przed 45 przesuwem wzdluznym. Oprawki 4 moga jednak na zabieraku 23 przesuwac sie w kierunku promie¬ niowym, jednak zawsze o wielkosc przesuniecia przekazanego do sworzni podporowych 17, 18 przez pólcylindryczne wkladki 13, 14. Zsynchronizowana 50 praca obydwu mechanizmów klinowych oraz sworz¬ ni podporowych powoduje równomierny przesuw poprzeczny oprawek, przy jednoczesnym zachowa¬ niu równoleglego polozenia.W sposób pokazany na fig. 2 moga byc umiesz- 55 czone pomiedzy zwróconymi do siebie krawedziami wzdluznymi 9 obydwu oprawek 4 elementy 31 przy¬ rzadu pomiarowego, za pomoca którego otrzymuje sie automatyczna kontrole wymiaru obrabianego. 60 PL PL