Uprawniony z patentu: Ministerium fur Verkehrswesen, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Elektropneumatyczne urzadzenie uruchamiajace zawory odcinajace sprezonego powietrza w pojazdach szynowych ze sprzegiem samoczynnym i Przedmiotem wynalazku jest elektropneumatycz¬ ne urzadzenie uruchamiajace zawory odcinajace sprezonego powietrza w pojazdach szynowych ze sprzegiem samoczynnym, wyposazonych w urzadze¬ nia sterujace do otwierania i zamykania zaworów • odcinajacych sprezone powietrze oraz w urzadze¬ nia do zamykania tych organów recznie.Znane jest urzadzenie zawierajace komore cisnie¬ niowa, przylaczona do glównego przewodu sprezo¬ nego powietrza pojazdu szynowego i kontrolowana io za pomoca zaworu przelaczajacego, która przy roz¬ laczaniu dwóch pojazdów szynowych umozliwia po¬ przez zawór zwrotny samoczynne zamykania pola¬ czen sprezonego powietrza przez bezposrednie ste¬ rowanie za pomoca sprezonego powietrza w prze^ 15 wodach miedzy pojazdami szynowymi. Do tego ko¬ nieczne jest pokrecenie sworzniem ryglujacym.Znane jest nastepnie otwieranie organów odcina¬ jacych sprezone powietrze za pomoca urzadzenia sterowniczego. W tym celu mechanizm sterowniczy 20 zawiera zamocowana obrotowo krzywke, polaczona z walkiem nastawczym, która to krzywka przy za¬ stosowaniu sprezyny naciagowej moze zajmowac odpowiednie polozenie ryglujace wedlug ruchowych ustalen na tarczy podzialowej. 25 Te znane urzadzenia uruchamiajace wykazuja wade, polegajaca na tym, ze po rozlaczeniu nie uzyskuje sie w rozlaczonych pojazdach szynowych krótkotrwalego zahamowania, niezbednego z uwagi na wymagania ruchowe. Dalsze wady wynikaja ze 30 zlozonej budowy tych urzadzen uruchamiajacych i ze skomplikowanego przez to sposobu ich dzia¬ lania, co przy ostrych wymaganiach ruchu kolejo¬ wego staje sie powodem dodatkowych zaklócen. iPoza tym wytwarzanie takiego skomplikowanego sprzetu pociaga za soba znaczne wydatki.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad.Zadaniem wynalazku jest stworzenie takiego urza¬ dzenia uruchamiajacego do uruchamiania organów odcinajacych sprezone powietrze w pojazdach szy¬ nowych ze sprzegiem samoczynnym w celu odla¬ czania pojazdu napedowego od pojazdu wspólpra¬ cujacego przy jednoczesnym zamykaniu organów odcinajacych sprezone powietrze w obu pojazdach szynowych podlegajacych rozlaczeniu i krótkotrwa¬ lemu zahamowaniu zatrzymanego pojazdu wspól¬ dzialajacego, zeby przy tym urzadzenie to bylo. proste w budowie i w sposobie dzialania, oraz ze¬ by koszty jego wytwarzania zawieraly sie w ni¬ skich granicach.Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwiaza¬ ne dzieki temu, ze obok przewodu elektrycznego, znajdujacego sie na pojezdzie napedowym i takie¬ goz przewodu na pojezdzie wspóldzialajacym, po¬ wiazanych wzajemnie za pomoca elektrycznych polaczen stykowych, znajduje sie drugi przewód elektryczny, polaczony w podobny sposób i stano¬ wiacy przewód sterowniczy, który w celu przenie¬ sienia napiecia elektrycznego do zaworu elektro- 79 9««79 968 3 4 magnetycznego, przylaczonego w pojezdzie napedo¬ wym do glównego przewodu prowadzacego ze zbiornika sprzezonego powietrza, a w pojezdzie wspóldzialajacym do glównego przewodu sprezone¬ go powietrza, moze byc zwierany i rozlaczany z napieciem anodowym zródla napiecia poprzez styk masowy, w którym to celu w miejscu centralnym, na przyklad na stanowisku kierowania pojazdem napedowym, przewidziany jest zwierak, przewaz¬ nie w postaci przycisku przechylnego, przy czym przewód sterowniczy polaczony jest z zaworem magnetycznym i pneumatycznym cylindrem robo¬ czym, który przy umieszczeniu go w pojezdzie na¬ pedowym zasilany jest za pomoca medium cisna¬ cego, na przyklad za pomoca sprzezonego powie¬ trza, z glównego przewodu prowadzacego ze zbior¬ nika sprzezonego powietrza, a przy umieszczeniu w pojezdzie wspóldzialajacym — za pomoca medium cisnacego z glównego przewodu sprzezonego powie¬ trza, oraz który przenosi ruch roboczy tloka po¬ przez tloczysko i rame dzwigni na wal uruchamia¬ jacy, powodujacy zamykanie organów odcinaja¬ cych.Inna cecha wynalazku polega na tym, ze opisany powyzej przebieg zamykania moze byc powodowa¬ ny równiez z innego miejsca znajdujacego sie po¬ za obrebem kierowania pojazdem napedowym, na przyklad od strony czolowej pojazdu napedowego lub pojazdu wspóldzialajacego, dzieki temu, ze na powodujacym otwieranie zaworów odcinajacych recznie wale uruchamiajacym pojazdu napedowego i/lub pojazdu wspóldzialajacego umieszczona jest krzywka, która wspóldziala z przelacznikiem krzyw¬ kowym, wlaczonym w przewód sterowniczy w ta¬ kim samym ukladzie jak przelacznik przechylny.Dzieki urzadzeniu uruchamiajacemu wedlug wy¬ nalazku mozliwe jest przygotowanie majacego na¬ stapic odlaczenia pojazdu napedowego od pojazdu wspólpracujacego zarówno z jakiegos centralnego miejsca, jak ze stanowiska kierowania pojazdem napedowym, jak równiez z poza obrebu pojazdu napedowego, na przyklad ze strony czolowej pojaz¬ du napedowego i/lub pojazdu wspólpracujacego.^ W celu manipulacji urzadzeniem uruchamiajacym recznie nalezy obsluzyc tylko jeden z walów uru¬ chamiajacych, badz znajdujacy sie na pojezdzie na¬ pedowym, badz tez znajdujacy sie na pojezdzie wspóldzialajacym. Przez stosowanie urzadzenia uru- i chamiajacego osiaga sie poza tym to, ze przy za¬ mykaniu organów odcinajacych sprezone powie¬ trze, zostaje krótkotrwale zahamowany pojazd wspóldzialajacy, a pojazd napedowy nie ulega na¬ tomiast wcale zahamowaniu.Wynalazek jest wyjasniony blizej na przykladzie wykonania na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy elektropneumatyczne- go urzadzenia uruchamiajacego, a fig. 2 — schema¬ tyczne ujecie przenoszenia ruchu roboczego tloka na wal uruchamiajacy.Z fig. 1 widac, ze obok istniejacego zazwyczaj przewodu elektrycznego 4' zostal zainstalowany przewód sterowniczy 5', który podaje napiecie ze zródla 17 napiecia do zaworu magnetycznego 12', umieszczonego miedzy przewodem sterowniczym 5' i stykiem masowym 21, Przewód sterujacy 5' zaopatrzony jest w obrebie stanowiska 30 kierowa¬ nia w przycisk przechylny 18, który sluzy do lacze¬ nia i przerywania doplywu napiecia w przewodzie sterowniczym 5'. W celu dalszego poprowadzenia 5 doplywu napiecia z przewodu elektrycznego 4' i przewodu sterowniczego 5', zainstalowanych w pojezdzie napedowym 1', do przewodu elektryczne¬ go 4" i do przewodu sterowniczego 5", zainstalowa¬ ny w pojezdzie wspóldzialajacym 1", w plaszczyz¬ nie 6 sprzegania znajduje sie polaczenie stykowe 7.W pojezdzie wspóldzialajacym 1" miedzy przewo¬ dem sterujacym 5" i stykiem masowym 21 umiesz¬ czony jest zawór elektromagnetyczny 12", bedacy w analogicznym ukladzie polaczen jak zawór elek¬ tromagnetyczny w pojezdzie napedowym 1'.Czesc zaworu elektromagnetycznego 12' pojazdu napedowego 1', sterujaca przeplywem medium ro¬ boczego, przylaczona jest do przewodu laczacego 31', bedacego odgalezieniem glównego przewodu 2' prowadzacego ze zbiornika sprezonego powietrza pojazdu napedowego 1'. Do przewodu laczacego 31' przylaczone sa równiez: kurek odcinajacy 13, filtr 14, zawór redukcyjny 15 i przylacze dla manometru kontrolnego 16. Elementy te znajduja sie przed za¬ worem magnetycznym 12'.Czesc zaworu magnetycznego 12" pojazdu wspól¬ dzialajacego 1", sterujaca przeplywem medium ro¬ boczego, przylaczona jest do przewodu laczacego 31", stanowiacego odgalezienie glównego przewodu 3" sprezonego powietrza w pojezdzie wspólpracu¬ jacym 1".Do przewodu laczacego 31" przylaczony jest zbior¬ nik wyrównawczy 10, ustawiony za zaworem elek¬ tromagnetycznym 12". Kazdy z przewodów wyrów¬ nawczych 31' i 31" konczy sie w przyporzadkowa¬ nym do niego pneumatycznym cylindrze roboczym 11' i 11".Inna cecha wynalazku przewiduje, ze laczenie i przerywanie doplywu napiecia do przewodu ste¬ rowniczego 5', 5" mozna dokonywac równiez spoza obrebu stanowiska 30 kierowania pojazdu napedo¬ wego 1', na przyklad ze strony czolowej pojazdu napedowego 1' i/lub pojazdu wspóldzialajacego 1".Do tego celu przewidziano wal uruchamiajacy 25'; 25", kazdy z krzywka 8'; 8", która wspóldziala z przyporzadkowanym do niej lacznikiem krzywko¬ wym 9'; 9", wlaczonym odpowiednio w przewód sterowniczy 5' pojazdu napedowego 1' lub w prze¬ wód sterowniczy 5" pojazdu wspóldzialajacego 1".Sposób pracy opisanego powyzej elektropneuma- tycznego urzadzenia uruchamiajacego jest nastepu¬ jacy.Gdy pojazd napedowy 1' i pojazd wspóldzialaja¬ cy 1" zostana sprzegniete, otwieraja sie sila rzeczy zawory 19'; 19" odcinajace sprezone powietrze wskutek uruchomienia urzadzenia sterowniczego 26'; 26", wywolanego przez nie opisane blizej me¬ chaniczne wysterowanie zlacza 20 przewodów. Nie nastepuje przy tym uruchomienie pneumatycznego cylindra roboczego 11'; 11", poniewaz, jak pokaza¬ no na fig. 2, tloczysko 23'; 23" w swym koncu od¬ dalonym od tloka 22' i 22" uksztaltowane jest w postaci ucha tloczyska 27'; 27", zaopatrzonego w otwór podluzny 28'; 28". Przy uruchomieniu urza¬ dzenia sterowniczego 26'; 26" ramie dzwigni 24'; 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6079968 5 6 24" slizga sie swoim sworzniem 32'; 32" w otwo¬ rze podluznym 28'; 28" ucha tloczyska 27'; 27", nie zmieniajac polozenia tloka 22'; 22", znajdujacego sie w polozeniu spoczynkowym. Pewnosc nastapie¬ nia szybkiego hamowania przy nie zamierzonym rozlaczeniu sie pojazdów zabezpieczona jest przez otwarcie zaworów 19'; 19" odcinajacych sprezone powietrze.Otwarcie zaworów 19'; 19" odcinajacych sprezo¬ ne powietrze powodowane jest przy tym przez nie opisana zasade dzialania urzadzenia sterowniczego 26'; 26". To samo odnosi sie do polozenia podlega¬ jacych sprzeganiu pojazdów szynowych uruchamia¬ nego w czasie ich ruchu, tak zwanego polozenia przetokowego.Urzadzenie sterownicze 26'; 26" uniemozliwia przy tym w nie opisany sposób otwarcie zaworów 19'; 19" odcinajacych sprezone powietrze podczas przebiegu sprzegania. Zamkniecie zaworów 19'; 19" odcinajacych sprezone powietrze przed odlaczeniem pojazdu napedowego 1' od pojazdu wspóldzialaja¬ cego 1" nastepuje pod dzialaniem urzadzenia uru¬ chamiajacego wedlug wynalazku w sposób naste¬ pujacy: W tym celu nalezy uruchomic przycisk przechyl¬ ny 18. Przewód elektryczny 4' znajduje sie przy tym stale pod napieciem, podczas gdy przewód ste¬ rowniczy 5' zostaje zasilony napieciem ze zródla napiecia 17 dopiero przez uruchomienie przycisku przechylnego 18. Biegun ujemny (—4) zródla napie¬ cia 17 stanowi styk masowy 21.Gdy styk jest zamkniety, wówczas plynie prad do zaworu elektromagnetycznego 12' i otwiera przynalezny zawór, tak ze sprezone powietrze z glównego przewodu 2' prowadzacego ze zbiornika sprezonego powietrza obchodzi — poprzez kurek odcinajacy 13, filtr 14, zawór redukcyjny 15, przy¬ lacze 16 dla manometru kontrolnego, zawór magne¬ tyczny 12' i przewód laczacy 31' — do pneumatycz¬ nego cylindra roboczego 11'. Umiejscowiony i pro¬ wadzony w pneumatycznym cylindrze roboczym 11' tlok 22' ulega przy tym naciskaniu przez wply¬ wajace sprezone powietrze i zostaje przesuniety wbrew dzialaniu sily sprezyny naciskowej 29', przy czym tloczysko 23', wydostajace na zewnatrz poza pneumatyczny cylinder roboczy 11', obraca wcho¬ dzace swoim sworzniem 32' w otwór podluzny 28' ucha tloczyska 27' ramie 24' dzwigni, które zamo¬ cowane jest na wale uruchamiajacym 25'; to ramie dzwigni 24' poprzez wal uruchamiajacy 25' dopro¬ wadza ze swej strony do polozenia zamykajacego urzadzenie sterownicze 26', które zamyka zawory 19' odcinajace sprezone powietrze w nie przedsta¬ wiony blizej sposób.Jednoczesnie, zanim jeszcze ulegna zamknieciu zawory 19'; 19" odcinajace sprezone powietrze ply¬ nie poprzez polaczenie stykowe 7 prad do przewo¬ du sterowniczego 5" pojazdu wspóldzialajacego 1".Przez to nastepuje zadzialanie zaworu elektromag¬ netycznego 12", który ulega otwarciu. Sprezone po¬ wietrze z glównego przewodu 3" sprezonego po¬ wietrza pojazdu wspóldzialajacego 1", które w tym polozeniu przeplywa z glównego przewodu 3' spre¬ zonego powietrza pojazdu napedowego 1' poprzez otwarte jeszcze zawory 19'; 19" odcinajace sprezo¬ ne powietrze do glównego przewodu 3" sprezonego powietrza pojazdu wspóldzialajacego 1", dochodzi poprzez otwarty zawór elektromagnetyczny 12" i poprzez przewód laczacy 31" do pneumatycznego 5 cylindra roboczego 11". Wplywajace do pneumatycz¬ nego cylindra roboczego 11" sprezone powietrze wszczyna i przeprowadza taki sam proces roboczy, jak przedstawiony dopiero co proces roboczy urucho¬ miony w pojezdzie napedowym 1'. Gdy zawory 19'; 19" odcinajace sprezone powietrze ulegna zamknie¬ ciu, sprezone powietrze nie moze juz wiecej prze¬ plywac z glównego przewodu 3' sprezonego powie¬ trza pojazdu napedowego !' do glównego przewo¬ du 3" sprezonego powietrza pojazdu wspóldziala¬ jacego 1". Otwarty zawór elektromagnetyczny 12" umozliwia jednak przeplyw sprezonego powietrza, nagromadzonego w glównym przewodzie 3" spre¬ zonego powietrza, do zbiornika wyrównawczego 10, przez co nastepuje spadek cisnienia w glównym przewodzie 3" sprezonego powietrza. To zmniejsze¬ nie sie cisnienia w glównym przewodzie 3" spre¬ zonego powietrza powoduje za pomoca nie przed¬ stawionego mechanizmu hamujacego krótkotrwale zahamowanie pojazdu wspóldzialajacego 1". Pojazd napedowy 1' nie ulega natomiast zahamowaniu.Wedlug wynalazku mozliwe jest nastepnie przy¬ gotowanie recznie pojazdu napedowego 1' i pojazdu wspóldzialajacego 1" do wzajemnego rozlaczenia przez uruchomienie tylko jednego z walów urucha¬ miajacych, 25' lub 25".Do tego potrzebne jest pokrecenie recznie jed¬ nym z walów uruchamiajacych 25'; 25", przy czym znajdujaca sie na wale uruchamiajacym 25'; 25" krzywka 8'; 8" zamyka za pomoca wybranego wa¬ lu uruchamiajacego 25' lub 25" kazdorazowo lacz¬ nik krzywki 9'; 9", wspóldzialajacy z krzywka sty¬ czna 8' lub 8". W ten sposób przewód sterowniczy 5' lub 5" ulega polaczeniu z przewodem elektrycz¬ nym 4' lub 4", podobnie jak przy zadzialaniu przy¬ ciskiem przechylnym 18. Wywolana w ten sposób kolejnosc wydarzen odpowiada w zupelnosci opisa¬ nemu juz wyzej stanowi rzeczy. PL PL