PL55248B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 17. IV. 1968 55248 KI. S9-UTZ2756" MKP Co 8 f CiSL UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr Daniela Zielinska, Henryka Fabianowicz, mgr inz. Kazimierz Balcerzak, prof. dr Stanislaw Ciborowski Wlasciciel patentu: Instytut Tworzyw Sztucznych, Warszawa (Polska) i Instytut Chemii Ogólnej, Warszawa (Polska) Sposób zmiekczania polichlorku winylu Wynalazek dotyczy sposobu zmiekczania poli¬ chlorku winylu przy uzyciu estrów dwumetylocy- kloheksylowych, metylocykloheksylowych, izookty- lowych i cykloheksylowych mieszaniny nizszych kwasów dwukarboksylowych.Przez wprowadzenie zmiekczaczy% do polichlorku winylu uzyskuje sie elastyczne produkty, noszace nazwe plastyfikatu lub miekkiego PCW, znajdujace szerokie zastosowanie w technice i w zyciu co¬ dziennym. Zazwyczaj do zmiekczania PCW stosuje sie estry kwasu ftalowego, fosforowego oraz estry wyzszych kwasów dwukarboksylowych jak sebacy- niany, azelainiany i adypiniany. Dotychczas nie znalazly praktycznego zastosowania w przetwór¬ stwie PCW estry alkoholi jednowodorotlenowych nizszych kwasów dwukarboksylowych jak np. glu- tarany i bursztyniany.Stwierdzono obecnie, ze w przetwórstwie PCW mozna stosowac estry kwasów dwukarboksylowych, w sklad których wchodza estry kwasu glutarowego i bursztynowego. Sposób wedlug wynalazku polega na zastosowaniu w mieszankach PCW jako srodka zmiekczajacego, estrów mieszaniny kwasów gluta¬ rowego, adypinowego i bursztynowego, zwlaszcza mieszaniny, która powstaje jako produkt uboczny przy produkcji cykloheksanonu i cykloheksanolu z benzenu na drodze utleniania cykloheksanu.Sklad mieszaniny kwasów dwukarboksylowych, powstajacej przy produkcji cykloheksanonu i \ cy¬ kloheksanolu: 2 kwas glutarowy — 30 do 60% kwas bursztynowy — 15 do 30°/o kwas adypinowy — 15 do 40% Estryfikujac wymieniona mieszanine np. alkoho- 5 lem metylocykloheksylowym otrzymuje sie produkt o nastepujacym skladzie i wlasnosciach: glutaran metylocykloheksylowy 49% wagowych bursztynian metylocykloheksylowy 27% wagowych adypinian metylocykloheksylowy 23% wagowe io inne zwiazki 1% wagowy gestosc d20 1,005—1,007 wspólczynnik zalamania swiatla n20 1,4673—1,4679 lepkosc w temperaturze 20°C 55—60 cP liczba estrowa 322—335* 15 liczba kwasowa 0,1—0,18 liczba jodowa 0,3—0,6 Plastyfikaty PCW z estrami mieszaniny kwasów dwukarboksylowych jak: metylocykloheksylowym, cykloheksylowym, izooktylowym, dwumetylocyklo- 20 heksylowym wykazuja w porównaniu do po¬ wszechnie stosowanego w przetwórstwie PCW fta- lanu dwu-2-etyloheksylowego: — dobre wlasnosci walcownicze; — dostateczna odpornosc na chlonnosc wody; 25 — dobra odpornosc na ekstrakcje w wodzie; — dostateczna odpornosc na ekstrakcje w ben¬ zynie, a dobra dla estrów cykloheksylowych; . —wieksza lotnosc w stosunku do ftalanu dwu- -2-etyloheksylowego, zblizona do lotnosci 30 adypinianu dwu-2-etyloheksylowego w przy- 5524855248 3 padku estrów dwumetylocykloheksylowych i izooktylowych. Estry metylocykloheksylowe i cykloheksylowe maja lotnosc wieksza od adypinianu dwu-2-etyloheksylowego ale zna¬ cznie mniejszA od ftalanu dwubutylu, który jest stosowany w przetwórstwie PCW; — dobre wlasnosci mechaniczne (wytrzymalosc na rozciaganie, wydluzenie wzgledne przy zer¬ waniu i modul przy 100°/o-wym wydluzeniu); — dostateczna odpornosc na niskie temperatury (w przypadku estrów izooktylowych jest ona bardzo dobra (—55°C) i przewyzsza pod tym wzgledem ftalan dwu-2-etyloheksylowy); — dostateczna wytrzymalosc na rozdzieranie, z wyjatkiem estrów izooktylowych, dla któ¬ rych jest ona nieco nizsza.Ponadto estry te nie wypacaja sie, co dowodzi dobrej ich mieszalnosci z PCW.Wartosci liczbowe wyzej wymienionych wlasnosci dla plastyfikatów i sklady plastyfikatów podaje przyklad I.Pasty PCW na estrach izooktylowych i dwume¬ tylocykloheksylowych mieszaniny kwasów dwukar- boksylowych wykazuja w stosunku do pasty PCW wykonanej na ftalanie dwu-2-etyloheksylowym: — szczególnie niska lepkosc i dobra stabilnosc w przypadku estrów izooktylowych; — podobna lepkosc i stabilnosc jak dla ftalanu dwu-2-etyloheksylowego w przypadku estrów dwumetylocykloheksylowych.Wartosci liczbowe wlasnosci past i ich sklady po¬ daje przyklad II.Estry dwumetylocykloheksylowe mieszaniny kwasów dwukarboksylowych wedlug wynalazku mozna stosowac samodzielnie w mieszankach PCW.Pozostale estry (izooktylowe, metylocykloheksy¬ lowe, cykloheksylowe) z uwagi na stosunkowo duza lotnosc mozna stosowac w mieszance PCW w for¬ mie dodatków do innych, malo lotnych zmiekcza- czy. Estry dwumetylocykloheksylowe i izooktylowe moga byc stosowane w przetwórstwie past PCW.Ponadto estry izooktylowe moga byc uzyte w mie¬ szankach PCW, przeznaczonych na niskie tempera¬ tury (moga zastapic adypinian dwu-2-etyloheksylo- wy). Obok korzystnych wlasnosci technologicznych estry te ze Wzgledu na niska cene obnizaja koszt wyrobu.Przyklad I. Na walcarce zzelatynizowano przy temperaturze walców 165/160°C w ciagu 10 minut mieszanki o nastepujacym skladzie: Otrzymano plastyfikaty o grubosci 0,5 mm, które posiadaly nastepujace wlasnosci: Skladniki PCW-D emulsyjny Ftalan dwu-2-etyloheksylowy Ester metylocykloheksylowy Ester cykloheksylowy Ester izooktylowy Ester dwumetylocykloheksylowy Symbol mieszanek a czesci wagowe 70 30 — — — — b czesci wagowe 70 — 30 — — — c czesci wagowe 70 — — 30 — — d czesci wagowe 70 — — — 30 — e czesci wagowe 70 — — — — 30 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 Wlasnosci Wlasnosci walcowni¬ cze Wytrzymalosc na roz¬ ciaganie, kG/cm2 Wydluzenie przy ze¬ rwaniu, °/o Modul przy 100% wy¬ dluzeniu, kG/cm2 Wodochlonnosc, °/o Ekstrakcja w wodzie, °/o Ekstrakcja w benzy¬ nie, °/o Lotnosc (stala roz¬ kladu K w °/o/min.) Wypacanie Wytrzymalosc na roz¬ dzieranie, kG/cm2 Odpornosc na niskie temperatury, °C a dobre 201 272 81 1,92 0,35 16,60 0,00042 b dobre 202 246 137 1,98 0,58 16,64 0,0020 c dobre 204 235 134 1,41 0,79 4,00 0,0030 d dobre 190 283 90 3,06 0,48 15,98 0,0021 e dobre 241 246 134 1,70 0,56 13,69 0,0009 nie wypacaja sie 66 -30 76 -20 76 —15 38 -55 65 —15 Przyklad II.Sporzadzono pasty o nastepujacych skladach: A) PCW-D emulsyjny 50 czesci wagowych ftalan dwu-2-etyloheksy- lowy B) PCW-D emulsyjny ester izooktylowy C) PCW-D emulsyjny ester dwumetylocyklo¬ heksylowy Pasty A, B, C ucierano w mozdzierzu w ciagu 30 minut. Otrzymane w po wyzszy sposób pasty posiadaly nastepujace wla snosci: 50 czesci wagowych 50 czesci wagowych 50 czesci wagowych 50 czesci wagowych 50 czesci wagowych za pomoca tluczka Symbo pasty A B c Lepkosc w cP po utarciu w 25°C 1160 200 2000 Lepkosc w cP po 24 godz. w 25°C 1500 290 2200 Przyspieszone starzenie w 45°C lepkosc w cP poczatek 1000 200 500 po 1 godz. 1960 330 1150 po 2 godz. 2800 340 1600 po 3 godz. 3080 440 2200 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób zmiekczania polichlorku winylu przez plastyfikacje w temperaturach powyzej 130°C przy uzyciu estrów otrzymanych przez estryfikacje alko¬ holi jednowodorotlenowyeh: dwumetylocyklohe- ksylowego, cykloheksylowego, izooktylowego, me- tylocykloheksylowego i ich mieszanin — mieszani¬ na kwasów dwukarboksylowych, w sklad której wchodzi kwas adypinowy, znamienny tym, ze sto¬ suje sie mieszanine estrów kwasów dwukarboksy¬ lowych, w której obok estrów kwasu adypinowego znajduja sie równiez estry kwasów glutarowego i bursztynowego. Krak 1 z. 83 II. 68 290 PL