Opublikowano: 17.IV.1968 55221 KI. 21 c, 57/70 MKPfHJZTT lTOfW,l9|A3 UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zbigniew Sawicki, inz. Feliks Mierzejew¬ ski, mgr inz. Andrzej Dobiech Wlasciciel patentu: „Elta" Fabryka Transformatorów i Aparatury Trak¬ cyjnej im. Bojowników PPR, Lódz (Polska) Wrzecionowy lacznik krancowy 2 Przedmiotem wynalazku jest wrzecionowy lacznik krancowy wyposazony w okreslona liczbe przerwni- ków, to znaczy styczników rozwiernych.Istota wynalazku polega na wprowadzeniu uzupel¬ nien i zmian konstrukcyjnych podnoszacych uzytecz¬ nosc i sprawnosc wylacznika wedlug patentu Nr 50530.Celem wynalazku jest takie konstrukcyjne rozwia¬ zanie lacznika, które z jednej strony pozwala na lepsze wykorzystanie gabarytów lacznika i zastoso¬ wania wiekszej liczby przerwników, a z drugiej stro¬ ny pozwala na uzyskanie lepszych cech konstrukcyj¬ nych i technologicznych. Jest to mozliwe przez wye¬ liminowanie takich niedogodnosci jak stosunkowo du¬ ze obciazenie lozysk tulei krzywkowej, uzyskania du¬ zego wychylenia czesci powodujacych ruch krzywek lub styków oraz regulacji mechanizmu blokujacego, wymagajacego albo zbyt wysokiej i normalnie nie¬ uzasadnionej dokladnosci wykonana szeregu nieraz skomplikowanych czesci albo znacznego zwiekszenia pracachlonnosci montazu przez stosowanie kompen¬ sacji technologicznej.Lacznik wedlug wynalazku sklada sie jak to uwi¬ doczniono na rysunku fig. 1 z trzech zasadniczych zespolów: napedu, mechanizmu migowego i przerw¬ ników nie bedacych przedmiotem opisu. Calosc umieszczona jest w korpusie z trzema pokrywami.Zespól napedowy sklada sie z wrzeciona komplet¬ nego ze sprzeglem i kolyska, blokady — rozwiaza¬ lo 15 20 25 .so nej w znany i powszechnie stosowany sposób oraL podzespolu segmentu zebatego i napinacza.Podzespól segmentu zebatego sklada sie z segmen¬ tu zebatego 1, lozyska slizgowego 2, osi segmentu 3 oraz umieszczonego w specjalnie uksztaltowanym ramieniu segmentu lozyska tocznego 4 na osi 5.Podzespól napinacza sklada sie z tulei zebatej 6 majacej specjalne uksztaltowane ramie 7 przeznaczo¬ ne do wspólpracy z podzespolem blokady sprezyny skretowej 8 i ustalonego na tulei przy pomocy piers* cienia osadczego sprezynujacego 0 napinacza 10. Na- pinacz 10 posiada z jednej strony specjalne ksztal¬ towe wyciecie, a z drugiej ramie, o które opieraja sie konce sprezyny skretowej 8. Jednoczesnie konce sprezyny 8 opieraja sie o mimosrodowa srube nas- tawcza H, która stanowi dla niej regulowana baze oporowa.Mechanizm migowy sklada sie z dwóch podzespo¬ lów krzywkowego i przelaczajacego. Podzespól krzywkowy sklada sie z tulei krzywkowej 12 tarczy zebatej 13 o ksztalcie gwiazdy szescioramiennej, wystepu ksztaltowego 14 oraz z ustalanych na tulei krzywek 15.Tuleja krzywkowa 12 ulozyskowana jest przy po¬ mocy lozysk slizgowych 16 na osi 17. Podzespól przelaczajacy sklada sie ze zdwojonego ukladu ro¬ lek 18, osi 19, dzwigni przelaczajacych 20, kamieni 21, prowadników sprezyny 22, sprezyn naciskowych 23 oraz z jednej sruby dwustronnej z nakretkami 24 5522155221 3 4 i wspornika 25. Uklad ten nie obciaza lozysk slizgo¬ wych 16 tulei krzywkowej 12.Dzialanie lacznika wedlug wynalazku polega na przeniesieniu ruchu obrotowego z wrzeciona na tu¬ leje krzywkowa 12 poprzez sprzeglo, kolyske i lo¬ zysko toczne 14 na segment zebaty 1, który zazebio¬ ny jest z tuleja zebata 6 i tworzy z nia przekladnie o przelozeniu zwiekszajacym, co pozwolilo na uzys¬ kanie mniejszych gabarytów.Zastosowanie lozyska tocznego 4 zamiast normal¬ nie stosowanych rolek stalowych pozwolilo na znaczne zmniejszenie oporów ruchu zespolu nape¬ dowego, które obciazaja sprzeglo. Dzieki temu uzys¬ kano wyzsza trwalosc lacznika.Ruchowi obrotowemu tulei zebatej 6 wraz z napi- naczem 10 przeciwdziala sprezyna skretowa 8 od¬ ksztalcajac sie i akumulujac energie. Ruch ten od¬ bywajacy sie w dowolnym kierunku powoduje dzie¬ ki wspólpracy wyciecia ksztaltowego napinacza 10 z wystepem 14 podzespolu krzywkowego, rozepchnie- cie rolek 18 przez zeby tarczy zebatej 13, wychyle¬ nie dzwigni przelaczajacych 20 i scisniecie sprezyn naciskowych 23.Po przejsciu odpowiednich zebów tarczy zebatej 13 przez polozenie okreslone prosta, laczaca srodek geometryczny osi rolki 19 z osia 17, nastepuje pod wplywem wyzwalajacej sie energii sprezyn nacis¬ kowych 23 gwaltowne przyspieszenie ruchu obroto¬ wego tulei krzywkowej 12 wzgledem ruchu tulei zebatej 6 z napinaczem 10.Ruch tulei krzywkowej 12 trwa od chwili wpad¬ niecia rolek 18 w nastepne zaglebienia tarczy zeba¬ tej 13 i wykorzystany jest do migowego otwarcia przez krzywki 15 styków przerwników. Mozliwe to jest dzieki temu, ze wyciecie ksztaltowe napinacza 10 ma" odpowiednio wieksza szerokosc od szerokos¬ ci wystepu ksztaltowego 14 i umozliwia mu swobod¬ ny ruch.W szczególnym przypadku zgrzania styków prze¬ rwników lub powstania uszkodzen w podzespole przelaczajacym energia nagromadzona w sprezynach naciskowych 23 moze okazac sie za mala w stosun¬ ku do powstalego momenu oporu i nie zajdzie dzia¬ lanie migowe. Wtedy wskutek dalszego wychylenia tulei zebatej 6 boczna powierzchnia wyciecia napi¬ nacza 10 naciskajac na wystep ksztaltowy 14 wy¬ musza ruch tulei krzywkowej 12, a zatem powoduje zwykle niemigowe otwarcie styków przez krzywki 15, co jest wymaganym warunkiem bezpieczenstwa.Tuleja zebata 6 posiada specjalnie uksztaltowane ramie 7, które wspólpracujac z podzespolem blokady powoduje utrzymanie lacznika w stanie otwartym dopóty, dopóki lacznik nie zostanie napedzony w 5 kierunku przeciwnym i nie wykona liczby obrotów odpowiadajacej wykonanemu uprzednio wybiegowi.W tym powszechnie znanym i stosowanym sposobie blokady wprowadzono mozliwosc regulacji.W laczniku wedlug wynalazku rozwiazano to przez wykonanie bazy oporowej dla sprezyny skretowej 8 jako mimosrodowej sruby nastawczej 11. Latwy dostep z zewnatrz do tej sruby, umozliwia przez jej obracanie uzyskanie odpowiedniego malego obrotu tulei zebatej 6 z ramieniem 7 i jego przemieszczenie wzgledem talerzyka podzespolu blokady, a tym sa¬ mym zapewnia regulacje mechanizmu blokady.Zwolnienie blokady powoduje dzieki odpowiednie¬ mu dobraniu sztywnosci sprezyny skretowej 8 w sto¬ sunku do sztywnosci sprezyn naciskowych 23 wyz¬ wolenie sie energii nagromadzonej w sprezynie skre¬ towej 8 i samoczynny powrót wszystkich czesci lacz¬ nika do polozenia wyjsciowego. PL