PL49295B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 23.IV.1965 49295 KI. 22 , Ml/0$ MKP UKD mb :\ t . * o^'tv Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej Kujawski, Wladyslaw Michalak, Han¬ na Kujawska, Krystyna Lewicka Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania arylidów kwasu acetylooctowego zawierajacych rdzen ftalocyjaniny Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowych arylidów kwasu acetylooctowego za¬ wierajacych rdzen ftalocyjaniny, które moga byc stosowane jako komponenty bierne barwników naf- toelanowych. Znane od niedawna barwniki stoso¬ wane do barwienia lodowego nie posiadaja kompo¬ nentów dajacych zywe i trwale zielenie. Wiadomo, ze wprowadzenie do komponentów biernych rdzenia ftalocyjaniny umozliwia uzyskanie trwalych i zy¬ wych zieleni.Znane sposoby otrzymywania arylidów zawiera¬ jacych rdzen ftalocyjaniny opieraja sie na reakcji kondensacji czterosulfochlorku lub czterokarbo- chlorku ftalocyjaniny z aminami niezawierajacymi grup nadajacych im rozpuszczalnosc, a posiadaja¬ cymi grupy hydroksylowe lub uklady enolowe umozliwiajace sprzeganie. (Chem. Zentr. Nr 1 str. 17288, 1960).Stwierdzono, ze mozna otrzymac arylidy zawie¬ rajace pochodne ftalocyjaniny, posiadajace wlasci¬ wosci komponentów biernych o ogólnym wzorze 1, w którym Fe oznacza ftalocyjanine metaliczna lub bezmetaliczna oraz jej pochodne, X oznacza feny- len, dwufenylen 1,2-dwufenylenoetylen, dwufeny- lenomocznik, dwufenylenometan, dwufenylenosul- fon, rodniki alifatyczne oraz produkty ich podsta¬ wienia, n jest równe 1, 2, 3 lub 4, kondensujac po¬ chodne ftalocyjaniny o ogólnym wzorze 2 w któ¬ rym Fe, X, n maja znaczenie jak wyzej, z estrem kwasu acetylooctowego lub dwuketenem. Pochodne 20 25 aminowe ftalocyjaniny o ogólnym wzorze 2, otrzy¬ muje sie przez kondensacje czterosulfochlorku fta¬ locyjaniny z dwuaminami aromatycznymi lub ali¬ fatycznymi.Kondensacje pochodnej aminowej ftalocyjaniny z estrem kwasu acetylooctowego prowadzi sie we¬ dlug wynalazku w rozpuszczalnikach organicznych takich jak pirydyna, dwumetyloformamid, pochod¬ ne benzenu lub mieszaniny tych rozpuszczalników w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika, natomiast kondensacje pochodnej aminowej ftalocyjaniny z dwuketonem prowadzi sie w srodowisku wodnym przy wartosci pH 7—8 w temperaturze 30—50°. Pro¬ dukt reakcji wydziela sie przez wykwaszenie kwa¬ sem solnym do wartosci pH ponizej 3,4. W wypadku kondensacji z estrem kwasu acetylooctowego przed wykwaszeniem oddestylowuje sie rozpuszczalnik z para wodna.Wprowadzony sposobem wedlug wynalazku do komponentów biernych rdzen ftalocyjaniny w któ¬ rym aminowa pochodna ftalocyjaniny zawiera róz¬ ne podstawniki okreslone we wzorze 2 symbolem X, stwarza mozliwosci uzyskania duzej palety barw, oraz otrzymywania komponentów biernych pochod¬ nych ftalocyjaniny o róznych wlasciwosciach w za¬ leznosci od potrzeb farbiarstwa. Produkty otrzy¬ mane sposobem wedlug wynalazku stosuje sie jako skladniki bierne barwników lodowych, do barwie¬ nia i do druku wlókien pochodzenia roslinnego, na kolory zielone, oliwkowe lub brunaty, charaktery- 4929549295 3 zujace sie duza trwaloscia na swiatlo i czynniki mokre.Przyklad I. 21,5 g zwiazku *o ogólnym wzo¬ rze 2, w którym Fe -©znacza ftalocyJanine miedzi, X oznacza fenylen, n równa sie 2, rozpuszcza sie w temperaturze 70° w 150 g pirydyny i 150 g dwu- metyloformamidu. Otrzymany roztwór wkrapla sie do roztworu zawierajacego 100 g pirydyny i 10,4 g estru acetyloodtowego. Mase reakcyjne ogrzewa sie do wrzenia, a wywiazujacy sie alkohol podczas re¬ akcji oddestylowuje. Reakcje kondensacji prowadzi sie przez 2 godziny do calkowitego oddestylowania wytwarzajacego sie alkoholu.Nastepnie mase reakcyjna rozciencza sie dwu¬ krotna iloscia wody, zakwasza kwasem solnym do wartosci pH ponizej 3. Po wysuszeniu uzyskuje si 21,1 g zwiazku o ogólnym wzorze 1, w którym Fe oznacza ftalocyJanine miedzi, X oznacza fenylen, n równa sie 2, co stanowi 85°/o wydajnosci teore¬ tycznej. Otrzymany zwiazek stosuje sie jako sklad¬ nik bierny barwników lodowych do barwienia i do druku wlókien pochodzenia roslinnego na kolory zielone i oliwkowe trwale na swiatlo i czynniki mokre.Przyklad II. 21,5 g zwiazku o ogólnym wzo¬ rze 2, w którym Fe oznacza ftalocyJanine miedzi, X oznacza fenylen i n równa sie 2, rozpuszcza sie w 250 ml wody z dodatkiem 50%-owego wodnego roztworu NaOH do reakcji alkalicznej na fenolofta- leine. Otrzymany roztwór ogrzewa sie do tempera¬ tury 40—50°, przy czym w tej temperaturze wkra¬ pla sie w ciagu y2 godziny 5,1 g dwuketenu. W cza- 25 30 /,J 4 sie wkraplania utrzymuje sie wartosc pH = 7^8.Po wkropleniu calosci dwuketenu mase reakcyjna ogrzewa sie do wrzenia, po czym chlodzi sie do temperatury 60°, zakwasza kwasem solnym do war¬ tosci pH ponizej 3,4 i produkt saczy. Po wysuszeniu uzyskuje sie 22,3 g zwiazku o ogólnym wzorze 1, w którym Fe oznacza ftalocyjanine miedzi, X ozna¬ cza fenylen, n równa sie 2, co stanowi 90«/o wydaj¬ nosci teoretycznej. Otrzymany zwiazek stosuje sie jako skladnik bierny barwników lodowych do bar¬ wienia i do druku wlókien pochodzenia roslinnego na kolory zielone i oliwkowe trwale na swiatlo i czynniki mokre. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania arylidów kwasu acetyloocto- \vego o ogólnym wzorze 1, w którym Fe oznacza ftalocyjanine metaliczna lub bezmetaliczna, X ozna¬ cza fenylen, dwufenylen, 1,2-dwufenylenoetylen, dwufenylenomocznik, dwufenylenometan, dwufeny- lenosulfon, rodniki alifatyczne oraz produkty ich podstawienia n jest równe 1, 2, 3, 4 stosowanych ja¬ ko komponenty bierne barwników lodowych, zna¬ mienny tym, ze aminy pochodne ftalocyjaniny o ogólnym wzorze 2, w którym Fe, X, n maja zna¬ czenie podane wyzej kondensuje sie z estrem kwa¬ su acetylooctowego w srodowisku rozpuszczalnika organicznego np. pirydyny, dwumetyloformamidu w temperaturze wrzenia lub z dwuketenem w sro¬ dowisku wodnym w temperaturze 30°—50° przy wartosci pH 7—8. Fe -/S02-HN-XWH-COCH2-COCHj/n /S03H/4.„ Wzór i Fc-/S02-HN-X-NH2/n /503H/4.n Wzór 2 Zaklady Kartograficzne, Wroclaw, zam. l^O-HI-65, nakl?:"! r.TO egz. PL