PL48085B1 - - Google Patents

Description

1 Opis wydano drukiem dnia 29 lutego 1964 r, C09b W/0l £ ^ biblioteka! Urzedu Potentowego Polski;1 :''ej.:y?0"p5li!aj lesnw* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY flu, W?/o^ Nr 48085 KI. 22 ur 7/OD KI. internat. C 09 b Instytut Przemyslu Organicznego*) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania f talocy Janino wy eh arylidów Patent trwa od dnia 17 lutego 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania ftalocyjaninowych arylidów, które stano¬ wia komponenty bierne barwniików naftoelano- wych.Znaiiy do niedawna asortyment barwników, stosowanych do barwienia lodowego, nie posia¬ dal komponentów biernych, dajacych zywe i trwale zielenie. Wprowadzenie do komponen¬ tów biernych rdzenia ftalocyjaninowego umozli¬ wilo uzyskanie trwalych i zywych zieleni. Znane siposoby wytwarzania pochodnych ftalocyjaniny jako komponentów biernych polegaja na reak¬ cji kondensacji czterosulfochlorku- lub cztero- karbochlorku ftalocyjaniny z aminami zawie¬ rajacymi grupy sulfonowe, sulfamidowe i karbo¬ ksylowe, oraz grupy wodorotlenowe lub uklady enolowe umozliwiajace sprzeganie (Np. Chem.Zentr. nr 51 str. 1&ZJ38/1960).*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa: Andrzej Kujawski, Wladyslaw Michalak i Hanna Kujawska.Znany jest równiez sposób wytwarzania barw¬ ników bezposrednich pochodnych ftalocyjaniny przez acylowanie pochodnych aminowych ftalo¬ cyjaniny za pomoca chlorków kwasów aroma¬ tycznych zawierajacych jako podstawnik grupe halogenoalfclosulfonoaminowa. Zwiazki te nie nadaja sie do stosowania jako komponenty bier¬ ne barwników naftoelanowych, gdyz nie sa zdolne do reakcji sprzegania z dwuazozwiazka- mi amin aromatycznych.Stwierdzono, ze otrzymuje sie dajace sie sprzegac pochodne ftalocyjaniny o wzorze ogól¬ nym 1, w którym Fe oznacza ftalocyjanine me¬ taliczna lub bezmetaliczna oraz jej pochodne, n jest równe 1, 2, 3 lub 4, X oznacza fenylen, dwufenylen, 1,2-dwufenylenoetylen, dwufenyle- nomocznik, dwufenylenometan, dwufenylenosul- fon, rodniki alifatyczne oraz produkty ich pod¬ stawienia, Y oznacza pochodna 5-pirazolonu lub posiadajacy jedna lub wiecej grup wodorotleno¬ wych rodnik fenylowy, naftylowy lub karbazo- lowy i ich pochodne, jezeli pochodne f talocy ja-tBfl^'^ wzorze ogólnym 2, w'którym n i X maja wyzej podane znaczenie acyluje sie kwasami karboksylowymi pochodnymi pirazolonu-5 lub zawierajacymi jedna lub w^Acej 'grup wodoro¬ tlenowych kwasami karboksylowymi pochodny¬ mi benzenu, naftalenu, karbazolu i produktami ich podstawienia oraz kwasami karboksyl&wymi pochodnymi arylidów kwasu acetyiooctowego w Obecnosci trójchlorku fosforu, ^tlenochlorku fosforu lub chlorku tionylu, przy czym na kazda grupe aminowa ftaiocyjaniny stosuje sie jedna czasteczke 'kwasu.Wedlug wynajazku acylowanie prowadzi, sie w rozpuszczalnifescfe satanicznych jak, np. piry¬ dynie dwumetyloformamidzie lub czterochloro- etanie.w temperaturze wrzenia przy .uzyciu trój¬ chlorku fosforu, chlorku tioii&rlu lub^tfenochlor- ku fosforu jako substancji wytwarzajacych chlorki kwasów karboksylowych. Mozna rów¬ niez otrzymac najpierw chlorki kwasów karbo¬ ksylowych, a nastepnie dzialac nimi na aminy pochodne ftaiocyjaniny w srodowisku rozpu¬ szczalników organicznych. Otrzymane sposobem wedlug wynalazku produkty nadaja sie jako skladniki bierne barwników lodowych do bar¬ wienia i do druku wlókien pochodzenia roslin¬ nego na kolory zielone, oliwkowe lub brunaty.Przyklad I. 0,015 mola zwiazku o wzorze ogólnym 2, gdzie Fe oznacza ftalocy Janine mie¬ dzi, n równa sie 3, X oznacza fenylen, dodaje sie podczas mieszania do 223 ml czterochlóroetanu, ogrzewajac calosc do 40°C. Nastepnie w tempe¬ raturze 40 — 45°C dodaje sie 0,05 mola l-/4'-kar- boksyfenylo/-3-metylo-5-pirazolonu i mase re¬ akcyjna ogrzewa sie do temperatury 70°C. Po ustaleniu temperatury 70 — 72°C w ciagu 30 mi¬ nut wkrapla sie 0,06 mola chlorku tionylu. Na¬ stepnie temperature podnosi sie w ciagli 2 go¬ dzin do 140°C i utrzymuje ja w ciagu 6 godzin.Studzi sie do 20^, filtruje i przemywa meta¬ nolem dwukrotnie po 200 ml. Po wysuszeniu uzyskuje sie 0,0124 mola gotowego produktu.Wydajnosc 82,7%. Otrzymany zwiazek daje przy barwieniu lodowym jako komponent bierny zy¬ we zielenie, trwale na swiatlo i czynniki mokre.Przyklad II. 0,015 mola zwiazku o wzorze ogólnym 2, gdzie Fe oznacza ftalocyjanine mie¬ dzi, n równa sie 2, X oznacza dwufenylen dodaje sie podczas mieszania do 250 ml dwumetylo^ formamidu oraz 0,04 mola kwasu salicylowego i ogrzewa do temperatury 65°C, przy czym wkrapla sie 0,02 mola trójchlorku fosforu, utrzy¬ mujac temperature 65 — 68*0. Czas wkraplania 15 minut. Temperature masy reakcyjnej podnosi sie nastepnie do 180°C w ciagu 2 godzin i utrzy¬ muje temperature okolo 180°C przez 7 godzin.Po ostudzeniu do 20°C wylewa sie na 0,5 1 wody, filtruje i przemywa 0,5 1 metanolu.Otrzymuje sie 0,11 mola gotowego produktu.Wydajnosc fy&fo. Otrzymany zwiazek daje przy barwieniu lodowym jako komponent bierny zy¬ we zielenie, trwale na swiatlo i czynniki mokre.Przyklad III. 0,015 mola zwiazku o wzorze ogólnym 2, gdzie Fe oznacza ftalocyjanine mie¬ dzi, n równa sie 2, X oznacza fenylen dodaje sie do 20 ml dwumetyloformamidu i 40 ml meta¬ nolu, po czym w temperaturze 20°C dolewa sie roztwór chlorku . kwasu salicylowego w ilosci 0,0375 mola W 15 mi toluenu. Temperatura mie¬ szaniny podnosi sie do 60°C. Calosc miesza sie jeszcze przez 5 godzin w temperaturze 25—30°C? a nastepnie filtruje sie mieszanine i przemywa dwukrotnie po 30 ml metanolu. Otrzymuje sie 0,113 mola gotowego produktu. Wydajnosc 73,5%.Otrzymany zwiazek daje przy barwieniu lodo¬ wym jako komponent bierny zywe zielenie, trwale na swiatlo i czynniki mokre. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania ftalocyjaninowych aryli¬ dów o wzorze, ogólnym 1, w którym Fe oznacza ftalocyjanine metaliczna lub bezmetaliczna oraz jej pochodne, n jest równe 1, 2, 3 lub 4, X ozna¬ cza fenylen, dwufenylen, 1,2-dwufenylenoetylen, dwufenylenomocznik, dwufenylenometan, dwu- fenylenosulfon, rodniki alifatyczne oraz produk¬ ty ich podstawienia, Y oznacza pochodna 5-pira- zolonu, pochodna arylidów kwasu acetyloocto- wego lub posiadajacy jedna lub wiecej grup wodorotlenowych rodnik fenylowy, naftylowy, karbazolowy i ich pochodne przez acylowanie pochodnych aminowych ftaiocyjaniny chlorkami kwasów karboksylowych, znamienny tym, ze do acylowania stosuje sie karboksylowe pochodne 5-pirazolonu i kwasy karboksylowe, pochodne arylidów kwasu acetyiooctowego oraz jedno- lub wielowodorotlenowe kwasy karboksylowe pochodne benzenu, naftalenu i karbazolu oraz produkty ich podstawienia w srodowisku rozpu¬ szczalników organicznych, w obecnosci trój¬ chlorku fosforu, tlenochlorku fosforu lub chlor¬ ku tionylu, przy czym na kazda grupe aminowa stosuje sie jedna czasteczke kwasu. Instytut Przemyslu OrganicznegoDo opisu patentowego nr 48085 Fc/SOjf -HN'X-NH'CO-Y/n /S03H/t-n Wzór 1 Fc/SOrHN'X'NHiln Wzór 2 PL