PL47742B1 - - Google Patents

Description

Rozpuszczalne w wodzie organiczne barwniki bezposrednio ciagnace na wlókno celulozowe staly sie przydatne do drukowania tkanin do¬ piero z chwila, gdy przez specjalna obróbke wló¬ kien za poimoca srodków pomocniczy-ch zdolano znacznie poprawic trwalosc wybarwien na ob¬ róbke mokra. Obróbka kationoiwio czynnymi srodkami pomocniczymi utrwalajacymi barwnik i obróbka wzglednie wywolanie zwiazkami mie¬ dzi maja tu zasadnicze znaczenie.Barwniki te stosuje sie do drukowania w po¬ staci past, zawierajacych oprócz barwnika srod¬ ki hydrotropowe i hygroskopijne, np. mocznik, glikole, gliceryne i inne, substancje slabo alka¬ liczne nie dzialajace wysalajaco, inp. fosforany potasowcowe, krzemiany potasowcowe, aminy, jeden ze znanych odpornych na dzialanie alka¬ liów i latwo dajacych sie wymywac zagestników •*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa: Wolfgang Schmidt i Ri¬ chard Wirth. i czesto jeszcze niewielkie ilosci pomocniczych srodków utleniajacych np. KCI03, m-nitroben- zanosulfonian sodu.Po nadrukowaniu i wysuszeniu material po¬ zostawia sie dluzszy czas w atmosferze pary, przy czyim barwniki ciagna na wlókno. Okresy parowania metoda polegajaca na parowaniu su¬ chych druków para nasycona w temperaturach 102—104°C w komorze parowej iwanaja sie od 10 do 60 minut w zaleznosci od wlókna oraz wybo¬ ru dodatków do pasty drukarskiej. Wiadomo, ze okres parowania skrócic mozna z 60 minut do znacznie krótszego czasu (np. do 10—15 minut) przez zastosowanie duzych ilosci hydrotropo- wych substancji, zwlaszcza mocznika, przy ko¬ rzystnych warunkach parowania. Przy zasto¬ sowaniu przegrzanej pary i zwiazanymi z tym wyzszymi temperaturami pairoiwania nie otrzy¬ muje sie wyfarbowan przy stosowaniu niektó¬ rych barwników wskutek zjawisk rozpadu barw¬ nika. Z powodu niedostatecznej kondensacji pa¬ ry wodnej na zadrukowanych miejscach, utrwa-lanie jest.równiez niezadowalajace. Przy parowa¬ niu druków ^arwnikówbezposrednich nie udalo sie dotydfrfezas sta^ócic c%asu utrwalania ponizej 10—15 Tawft&jS^oslabienia riatezenia barw od¬ cienia ajt¥«te8bl-0(ifei wybarwienia w zaleznosci od materialu. Wskutek niedostatecznego utrwale¬ nia barwniki bezposrednie zabarwiaja przy plu¬ kaniu biale czesci materialu. Stosowanie katio- nowo czynnych utrwalaczy barwników w pierw¬ szej kapieli pluczacej jest niepozadane z powo¬ du wystepujacego zwykle pogorszenia wymywal- nosci zaigestnika druku. Próbowano przeto ostat¬ nio stosowac zagestniki emulsyjne (olej w wo¬ dzie), które dzieki temu iz odparowuja prawie bez pozostalosci w mniejszym stopniu przeszka¬ dzaja utrwalaniu barwnika w czasie obróbki cieplnej niz zagestniki koloidalne, a ponadto znacznie upraszczaja dalsza obróbke, poniewaz mozna ja prowadzic od razu w kapieli zawiera¬ jacej katioinowo czynne srodki utrwalajace barwnik, a wiec nie jest juz konieczne wymy¬ wanie srodka zageszczajacego. Znaczniejszego skrócenia procesu parowania ponizej przytoczo¬ nych czasów minimalnych nie mozna sie rów¬ niez w tym przypadku ispodziewac. Stosowanie stosunkowo drogich emulsji zagestnikowyeh po¬ draza dosc powaznie powyzszy sposób. * Znane jest ponadto, iz barwniki kadziowe w tak zwanym procesie dwufazowym wpierw nadrukowuje sie bez alkaliów i srodków reduk¬ cyjnych razem z srodkiem zageszczajacym, za¬ wierajacym substancje ikoagulujace w osrodku alkalicznym, jak np. etery celulozoalkilowe, gu^ ma swietojanska i'tp., a nastepnie suszy. Wysu¬ szone nadruki napawa sie roztworem zawiera¬ jacym alkalia i srodki redukujace, a bezposred¬ nio potem traktuje w atmosferze pary w tem¬ peraturze 105^120°C w ciagu 0,5 do 5 mJniut.Przy napawaniu zagestnik koaguluje na po¬ wierzchni i zapobiega wyciekowi barwnika po¬ przez kontury wzoru, podczas gdy przy paro¬ waniu dzieki obecnosci duzej ilosci wilgoci w wyzszych temperaturach nastepuje szybka re¬ dukcja i utrwalenie barwników kadziowych. Ka¬ piele napawajace zawieraja prócz alkaliów (lug sodowy lub potasowy, weglany alkaliczne) oraz .srodków redukujacych (formaldehydosulfoksy- lany), ponadto elektrolity obojetne (siarczan so¬ du) i inne srodki zwilzajace (np. Nekal). Wyko¬ nanie druku odbywa sie sposobem s(bosowanym przy barwnikach kadziowych.Stwierdzono, ze rozpuszczalne w wodzie orga¬ niczne barwniki bezposrednie mozna przy dru¬ ku wlókienniczym utrwalic na tych wlóknach, stosujac bardzo krótki czas parowania, jesli te wodne roztwory barwników, z dodatkiem chlo¬ rowconitrobenzenów, podstawionych grupami nadajacymi tym chlorowoolbenzenom rozpusz¬ czalnosc w wodzie oraz (albo) analogicznie pod¬ stawionych nitrofenoli razem z zagestnikami ko- agulujacymi w srodowisku alkalicznym albo za¬ wierajacymi substancje koagulujace w srodowis¬ ku alkalicznym, nadrukowuje sie w postaci pasty w tym przypadku o odczynie slabo kwasnym, a potem suszy i nastepnie w drugim cyklu ro¬ boczym traktuje roztworem elektrolitu przy sze¬ roko rozciagnietym materiale przez krótkie za¬ nurzenie go i wycisniecie, albo natryskiwanie i (bezposrednio potem w ciagu 1—5 minut utrwa¬ la w atmosferze pary w temperaturach od 105° do 125°C. Roztwór elektrolitu moze zawierac np. lug sodowy oraz (albo) alkalicznie 'dzialajace we¬ glany metali alkalicznych, fosforany metali al¬ kalicznych albo krzemiany metali alkalicznych i elektrolity 'Obojetne. Przy stosowaniu odpowie¬ dnio dobranych ilosci chlorowconitrobenzenów wzglednie nitrofenoli np. 80—120 g na 1 kg pasty barwnika do druku, dodane przed parowaniem alkaliczne roztwory moga zarwierac równiez srodki redukujace w takiej ilosci, jaka potrzeb¬ na jest do utrwalenia barwników kadziowych.Jako srodki redukujace mozna stosowac z ko¬ rzyscia zwiazki w rodzaju fonmaldehydosulfo- ksylanów. Barwniki bezposrednie zachowuja w pelni odcien i natezenie barwy tak, ze istnie¬ je mozliwosc wykonywania druku tymi barwni¬ kami obok barwników kadziowych przy zacho¬ waniu postepowania stosowanego w procesie dwufazowym. Utrwalenie Jbarwników bezposred¬ nich jest przy wymienionych warunkach tak dobre, ze podczas pózniieji&zegjo plukania, które wykonuje sie w slabo (kwasnych kapielach, nie wystepuje plamienie ani barwienie bialego tla.Nastepnie mozna traktowac barwiona tkanine wedlug jednego ze znanych sposobów w celu po¬ prawienia trwalosci wybarwien na obróbke mo¬ kra za pomoca pomocniczych srodków kationo- wo czynnych, albo przy barwnikach wymagaja¬ cych obróbki zwiazkami miedzi wywolac barwe za pomoca odpowiednich zwiazków miedzi wzglednie za pomoca odpowiednich srodków po¬ mocniczych zawierajacych miedz i nastepnie na- mydlac i wykonczyc.Przy drukowaniu tkanin z wlókien celulozo¬ wych sposobem wedlug wynalazku, skrócony zo¬ staje znacznie czas parowania w porównaniu do znanych sposobów, przy jednoczesnym uzyskaniu lepszego utrwalenia barwników bezposrednich.Ponadto sposobem wedlug wynalazku mozna w procesie dwufazowym drukowac barwnikami bezposrednimi i kadziowymi obok siebie.Przyklad I. Tkanine z wlókna cietego druku¬ je sie pasta drukarska o -nastepujacym skladzie: 10 g barwnka o wzorze 1 250 g wcdy 120 g o-nitrochlorcbenzenosulfonianu sodu £20 g zagestnia Zagestnik sklada sie z: 60 g zagestnika z krochmalu 8 g gumy swietojanskiej 930 g wody 2 g kwasu octowego (30%-owego).Po nadrukowaniu i wysuszeniu tkanine trak¬ tuje sie w naipawarce w stanie rozlozenia, na ca¬ lej jej szerokosci, kapiela zawierajaca w 1 litrze: 30 g wodorotlenku sodu (30°Be) 30 g sody ikalcynowanej 30 g rongalitu C 60 g siarczanu sodu.Po wycisnieciu i krótkotrwalym przebywaniu na powietrzu, tkanine paruje sie w ciagu 3 minut w temperaturze 115°C sposobem ciaglym, nastep¬ nie plucze dokladnie zimna woda i potem trak¬ tuje kapiela o temperaturze 60—70°C, która za¬ wiera w litrze przy stosunku imasy barwionego materialu cfo objetosci kapieli wynoszacym 1:40, 1 g zwiazku kompleksowego miedzi z produkta¬ mi kondensacji dwuguanidyny, amoniaku i formaldehydu, . . 1 ml kwasu octowego 2 g niejonotwórczego srodka pioracego typu oksyetylowanego aikilofenolu o nazwie handlowej „Sapal".Nastepnie tkanine plucze sie na przemian na cieplo i na zimno. Otrzymuje sie barwe nie¬ bieska o odcieniu zielonkawym.Przyklad II. Tkanine z niemerceryzowanej bawelny drukuje sie pasta drukarska skladajaca sie z: 6 g barwnika o wzorze 2 295 g wody 700 g zagestnika.Zagestnik zawiera: 45 g gumy swietojanskiej, 30 g krochmalu pszennego, 720 g wody, 200 g l-chloro-2-nitrobenzano-4-sulfonia- rau sodu (1:1), 5 g kwasu octowego (20%-owego).Wysuszony nadruk na tkaninie napawa sie roztworem zawierajacym w litrze: 30 g rongalitu C, 20 g wodorotlenku sodu 30°Be, 40 g fosforanu dwusodowego, 50 g siarczanu sodu.Po krótkotrwalym przebywaniu na powietrzu tkanine paruje sie przez 2,5 minuty przy 120°C, nastepnie plucze zimna woda i wywoluje jak w przykladzie I.Przyklad III. Pasta drukarska skladajaca sie z: 6 g barwnika o wzorze 3 295 g wody 80 g o-nitrochlorobenzenosulfonianu sodu 620 g zagestnika drukuje sie tkanine z wlókna cietego.Zagestnik sklada sie z: 80 g zagestnika krochmalowego 8 g oksyetylometylocelulozy 910 g wody 3 g kwasu octowego (30%-owego) Wysuszone nadruki spryskuje sie na calej sze¬ rokosci roztworem zawierajacym w 1 litrze: 30 g wodorotlenku sodu 38°Be 20 g wody ikalcynowanej 70 g siarczanu sodu 35 g rongalitu C Nastepnie tkanine paruje sie przez 4 minuty przy 112°C, plucze na zimno i przy stosunku masy barwionego materialu do objetosci ka¬ pieli wynoszacym 1:30 traktuje w tej kapieli o temperaturze 30°C mieszanina zawierajaca 2 g/l srodka pioracego niejoinoozynnego o naz¬ wie handlowej „Sapal" i rozpuszczalne w wo¬ dzie zawierajace azot kondensaty formaldehy¬ dowe uzyskane z dwuguanidyny a amoniaku i formaldehydu. Po wyzej opisanej obróbce tka¬ nine nalezy dobrze wyplukac. Otrzymuje sie zólcien o odcieniu czerwonym o sredniej inten¬ sywnosci.Przyklad IV. Na tkanine z welny celulozo¬ wej nadrukowuje sie paste drukarska jak w przykladzie I. Po nadrukowaniu i wysuszeniu tkanine szeroko rozlozona poddaje sie dzialaniu na fulardzie roztworem zawierajacym w 1 li¬ trze 10 g sody kalcynowanej i 60 g siarczanu Loda. Nastepnie (postepuje sie jak podano w przykladzie I. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób drukowania tkanin z wlókien celu¬ lozowych za pomoca barwników bezposred¬ nich, rozpuszczalnych w wodzie, lub za po¬ moca rozpuszczalnych w wodzie barwników bezposrednich obok barwników kadziowych, znamienny tym, ze tkaniny zadrukowuje sie za pomoca slabo kwasnych past, sklada¬ jacych sie z rozpuszczalnych w wodzie barw¬ ników bezposrednich, chlorowconitrobenze- nów i/lub odpowiednich nitrofenoli podsta- - 3 =wionych grupami nadajacymi rozpuszczalnosc w wodzie i z takich srodków zageszczajacych, które koaguluja w srodowisku zasadowym wzglednie które zawieraja substancje koagu¬ lujace w srodowisku zasadowym oraz ewen¬ tualnie oprócz tego pasitami zawierajacymi barwniki kadziowe, po czym tkanine suszy sie i traktuje roztworem zasadowym zawie¬ rajacym elektrolity obojetne oraz ewentual¬ nie jeszcze srodek redukujacy, zas wybar- wienie utrwala sie w przeciagu 1—5 minut w atmosferze pary, w temperaturach od 105—125°C.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie roztwór zasadowy zawierajacy obok obojetnych elektrolitów srodki reduk¬ cyjne w takich ilosciach, jakie potrzebne sa do utrwalenia barwników kadziowych. VEB Farbenfabrik Wolfen Zastepca: dr Anclrzej Au rzecznik patentowy Hzorl 0 U-( ) CH,—C—Nx ,—, , OH OH oh ov; / Hzór 2 CO OCH, \i CH,0 3° I I CU. 503Na Nzot 3 503Na 1803. RSW „Pr?*a", Kielce bibliotekaI Urzedu ^atentowego| PL