PL37489B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest su¬ mator zestawien, przeznaczony zwlaszcza do du¬ zych zestawien zbiorczych i nadajacy sie szcze¬ gólnie do szybkiego sumowania i zbierania da¬ nych statystycznych przekazywanych na arku¬ szach zbiorczych do central instytucji wieloza¬ kladowych, np. ministerstw, biur centralnych przemyslowych, handlowych itp.Dane statystyczne, sprawozdawcze, rachunko¬ we itp. zwlaszcza w instytucjach wielozaklado¬ wych, przesyla kazdy z zakladów danej insty¬ tucji w postaci duzych arkuszy zbiorczych ilu¬ strujacych cyfrowo dzialalnosc zakladu pod wzgledem ruchu przemyslowego, handlowego, personalnego, finansowego, towarowego itd.Zbieranie danych z poszczególnych arkuszy na arkusz zbiorczy w biurze centralnym instytucji wielozakladowej, wymagalo zmudnej pracy per¬ sonelu biurowego, a gdy liczba rozmaitych za-, kladów podleglych instytucji centralnej byla stosunkowo znaczna a kazdy z zakladów przy¬ sylal w regularnych odstepach czasu arkusze zbiorcze do zsumowania i przeniesienia oraz ewentualnego centralnego zbilansowania dzia¬ lalnosci calej instytucji, praca byla tak skom¬ plikowana, ze wymagala zatrudnienia licznego personelu, przy czym dorazne przenoszenie po¬ zycji za pozycja poszczególnych danych cyfro¬ wych i zsumowywanie ich na arkusz zbiorczy centrali nie pozbawione bylo pomylek, co utrud¬ nialo i komplikowalo jeszcze prace, gdyz wyma¬ galo osobnej kontroli przeniesionych i zsumo¬ wanych danych.Sumator' wedlug niniejszego wynalazku po¬ zwala na znaczne zaoszczedzenie czasu i perso¬ nelu przy bilansowaniu lub zestawianiu danych cyfrowych w centralnym biurze, przy czym jest tak wykonany, ze sumowanie odbywa sie bezpo¬ srednio z arkuszy zbiorczych przesylanych przez *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Leon Karge.poszczególne zaklady bez koniecznosci przeno- ezstAs^ dknych na arkusze pomocnicze czy inne, tak-ze sumowanie odbywac rsfe bezposrednio i równiez bezposrednio wpisuje sie na przyrza¬ dzie zsumowane dane na arkusz zespolowy biu¬ ra centralnego.Przyrzad wedlug wynalazku jest tak wykona¬ ny, ze sumowania i zestawiania mozna dokony¬ wac z dowolnych arkuszy o dowolnym rozkla¬ dzie kolumn i pozycji. Oczywiscie przy poslu¬ giwaniu sie .takiego rodzaju urzadzeniem jest wskazane poslugiwanie sie arkuszami zbiorczy¬ mi znormalizowanymi pod wzgledem rozkladu kolumn, pozycji i rozmiarów, by poslugujacy sie przyrzadem mógl mechanicznie dokonywac poszczególnych sumowan lecz nie jest to nieod¬ zownie konieczne. Warunkiem zasadniczym jest jedynie to, by wszystkie zaklady wypelnialy równy arkusz o równych podzialkach i kolum¬ nach oraz zeby arkusz zbiorczy centrali byl identyczny.Sumator wedlug niniejszego wynalazku uwi¬ doczniono na zalaczonych rysunkach dla przy¬ kladu w jednej z najprostszych odmian kon¬ strukcyjnych, przy czym z uwagi na stosunlco- wo znaczne rozmiary przyrzadu, w którym za¬ chodzi koniecznosó uwzglednienia stosunkowo wielkich rozmiarów arkuszy zbiorczych, przed¬ stawiono sumator na poszczególnych figurach fragmentarycznie z wyrwaniem, czescirs po¬ sredniej.Fig. 1 przedstawia sumator w widoku z boku z czesciowo oderwana sciana boczna, ukazujaca osadzenie walków; fig. 2 — widok sumatora z góry; fig. 3 przedstawia sumator w przekro¬ ju wzdluz plaszczyzny A — A wedlug fig. 1.Sumator wedlug wynalazku jest wykonany w postaci skrzynki-pulpitu 1 o pochylej plasz¬ czyznie górnej. Skrzynka moze byc wykonana z dowolnego materialu, np. drewna, masy pla¬ stycznej lub metalu. W skrzyhce 1 jest osadzo¬ na rama 2 zaopatrzona w wykroje lozyskowe 3, w których osadzone sa wyjmowane zespoly lo¬ zyskowe 4, 4\ 4" itd. Kazdy taki zespól lozysko¬ wy posiada dwa walki 5, 5', umieszczone jeden nad drugim i zaopatrzone w przebiegajaca pra¬ wie na calej dlugosci szczeline 6, 6' (fig. 1 i 3).W celu zabezpieczenia walków przed niepozada¬ nym swobodnym obracaniem sie, lozyska 4, 4* itd. zaopatrzone sa w sprezynujacy segment 7, opierajacy sie swymi sprezynujacymi ramionami ciernie o walki 5, 5'. lo skrzynki 1 jest przy¬ twierdzone wychylajace sie wokolo zawiasy 8 wieko pulpitowe 9 posiadajace ód strony wierz¬ chniej odpowiednie podluzne okienka 10, 10', 10", 10'" itd., w których ukazuja sie wiersze na po¬ szczególnych arkuszach. Okienka te sa rozgra¬ niczone listewkami 11, IV, 11" itd. Wieko 9 od¬ chyla sie wokolo zawiasy 8 w celu umieszczenia w poszczególnych zespolach 4, 4', 4" itd. poszcze¬ gólnych arkuszy zbiorczych i podczas tej ope¬ racji opiera sie ono w pozycji wychylonej o zde¬ rzak 12 urriieszczony z tylu skrzynki 1, wykona¬ ny np. z twardej gumy. Wieko 9, jak to uwido¬ czniono na fig. 3, przylega do skrzynki z jednej strony na nizszym, a z drugiej...strony na wyz¬ szym poziomie, a mianowicie* po lewej stronie na wysokosci walków 5' nawijaacych dolnych zespolów 4, 4', 4" itd., zas po prawej — na wy¬ sokosci walków 5 górnych zespolów. Wieko pul¬ pitowe 9 posiada na wierzchu obramowanie 13 przytrzymujace w odpowiednich odleglosciach listwy rozgraniczajace wiersze 11, IV, 11" .itd.Górna czesc skrzynki pulpitowej posiada plytke podpórkowa 14 z przytrzymywaczami 15 i 16] na której umieszcza sie na przyklad naglówek odciety od dowolnego arkusza zbiorczego z pio¬ nowymi kolumnami cyfrowymi. Szczeliny 6, 6" w walkach 5, 5' sluza do- przetykania dolnych . i. górnych brzegów arkusza zbiorczego, przy czym arkusz ten nawija sie poczatkowo na dol¬ ny walek 5' pokrecajac lewa galka 17. Podob¬ nie umieszcza sie na walkach wszystkie arkusze poszczególnych zakladów nalezacych do danej instytucji centralnej. W celu przesuniecia arku¬ sza o jeden wiersz-pokreca sie prawa galka 18* walka górnego 5, znajdujaca sie po prawej stro¬ nie skrzynki 1. Z kazdej strony sumatora znaj¬ duje sie tyle galek ile jest walków dolnych lub górnych. Poszczególne walki, w celu zabezpie¬ czenia ich przed niedopuszczalnym rozwijaniem sie nawinietego na walki arkusza sa, jak wspom¬ niano wyzej, ciernie hamowane za pomoca np. segmentu sprezynowego 7.Przy poslugiwaniu sie znormalizowanymi ar¬ kuszami o ustalonej, co najmniej równej szero¬ kosci wierszy, wykonac mozna sumator w ten sposób, ze pokrecajac jedna dowolna galka 18n powoduje sie obrót wszystkich walków i galek 17, IV, 17", 17n, 18*, 18", 18™ itd. wszystkie arkusze ozstaja równoczesnie prze¬ suniete o równa odleglosc katowa, odpowiada¬ jaca na przyklad szerokosci jednego wiersza.W celu takiego wykonania, sumator moze po¬ siadac odpowiednio dajace sie wlaczac i wyla¬ czac (np. przy nacisnieciu wieka 9), cierne kraz¬ ki lub kólka zebate, wykonane np z gumy lub masy plastycznej osadzone ewentualnie w obrze¬ zu wieka 9 i opierajace sie kazdy a^dwa kolej - ne walki 5, np. galek 18 i 18', 18" i 18"' itd, Ta- - 2 -kie wykonanie nie przeszkadza przy nawijaniu arkuszy na poszczególne zespoly 4, 4', 4" itd. walków, gdyz po podniesieniu wieka 9 rozlaczo¬ ne zostaje polaczenie cierne miedzy wszystkimi walkami 5 zespolów 4, 4', 4" itd., przy czym kaz¬ dy zespól lozyskowy 4 mozna swobodnie usunac z wykrojów lozyskowych 3 ram 2 urzadzenia, w celu nawiniecia arkuszy lub ich zdjecia.W: celu ulatwienia poslugujacemu sie urzadze¬ niem, odczytywania i wlasciwego sumowania pozadanych kolumn zestawien cyfrowych, suma¬ tor posiada listwy wskaznikowe pionowe 20 i 21, nych walków na odpowiednich szynach 22, przy czym na jednej z listew, np. listwie 20 jest wy¬ konana szyna 23, po której przesuwa sie pozio¬ my wskaznik 24. Wskazniki pionowe 20, 21 po¬ siadaja zakonczenia 25 i 26, przesuwajace sie nad plytka 14, na której mozna umiescic naglówek - arkusza wzorcowego tak, ze listwy te wskazuja kolumne, w której dokonuje sie wlasnie sumo¬ wania, przy czym wskaznik poziomy 24 sluzy jako sprawdzian dla dokonania odczytu przy sumowaniu w celu zapamietania przez poslugu¬ jacego sie "urzadzeniem która liczbe wlasnie od¬ czytal i zsumowal.:;Posiadajac do dyspozycji sumator wedlug ni¬ niejszego wynalazku poslugujacy sie nim w in¬ stytucji centralnej postepuje w nizej podany sposób.Przeslane do zestawienia, np. zbilansowania arkusze zbiorcze pochodzace z poszczególnych zakladów podleglych instytucji centralnej, umie¬ szcza sie wedlug dowolnie ustalonej kolejnosci w sumatorze. W tym celu unosi sie wieko 9 i wyciaga np. od samej góry pierwszy zespól lo¬ zyskowy 4, po czym w dolnym walku 5' prze¬ tyka sde poprzez szczeline 6' dolny brzeg arku¬ sza i pokrecajac galka 17 nawija go na ten wa¬ lek, górny zas brzeg arkusza przetyka sie przez szczeline 6 walka 5 i nastepnie pokreca galka 18, tak by napiac na obydwóch walkach swiezo zalozony arkusz, po czym gotowy zespól 4 umie¬ szcza z powrotem we wlasciwych wykrojach lo¬ zyskowych 3 ramy 2. Podobnie postepuje sie z kazdym z poszczególnych arkuszy zbiorczych,, wyciagajac kolejno zespoly lozyskowe 4', 4", 4'" itd. i umieszczajac je z powrotem we wlasci¬ wych lozyskach 3\ 3", 3'" itd. ram 2. W ostat¬ nim zespole 4n umieszcza sie pusty arkusz zbior¬ czy lub tez, o ile ilosc zakladów jest mniejsza anizeli ilosc miejsc w sumatorze, tuz w tym zespole 4n-x po ostatnim przeslanym do zsumo¬ wania arkuszu. Majac teraz wszystkie arkusze umieszczone w sumatorze wraz z arkuszem nie- zapisanym, umieszcza sie naglówek odciety od identycznego arkusza na plytce .14, tak ze: po¬ siada wskazane pionowe kolumny, okreslajace odnosne dane cyfrowe do .zsumowania, po czym nie majac jeszcze, wieka opuszczonego, nastawia sie kolejno wszystkie, arkusze tak, by w poszcze¬ gólnych okienkach 10', 10", 10"' itd. ukazal sie pierwszy górny wiersz poszczególnych arkuszy, po czym opuszcza sie wieko 9, przyciskajac je do skrzynki pulpitowej 1 i przesuwa listwy 20 i 21 w to miejsce, gdzie znajduje sie pierwsza pionowa kolumna wskazywana na plytce 14 i zaczyna sumowanie, przesuwajac nastepnie w celu unikniecia pomylki w odczycie suwak po¬ ziomy 24, po czym juz przesuwajac kolejno su¬ wak ku dolowi dokonuje sumowania, a odkry¬ wajac suwakiem 24 ostatni pusty rnezapdsany walek, dokonuje wpisu sumy w ostatnim okien¬ ku lOn. Nastepnie przesuwa sie ."listwy. 20 i 21 do nastepnej kolumny pionowej i postepuje po¬ dobnie, az zliczy sie wszystkie kolumny, po czym pokrecajac poszczególnymi \galkami' lub tez, o ile sumator jest wyposazony w przeklad¬ nie cierne, pokrecajac dowolna galka 18, 18', 18" itd. powoduje sie przesuniecie wszystkich arkuszy umieszczonych w sumatorze; o .jedna pozycje np. o jeden wiersz, po sie znowu jak poprzednio w celu -zsumowania poszczególnych kolumn a nastepnie powtarza przesuniecie wszystkich arkuszy o jeden wiersz, pokrecajac dowolna galka 18x, az do zupelnego zsumowania we wszystkich kolumnach wszyst¬ kich pozycji.Arkusze moga byc podzielone np. v podluznie i poprzecznie w najrozmaitszy sposób, podajac najrozmaitsze pozadane dane. Po zsumowaniu unosi sie wieko i na ostatnim dowolnym walku posiada sie od razu zsumowane pod odpowied¬ nia rubryka wszystkie poszczególne pozycje z poszczególnych arkuszy przy/ maksimum wyklu¬ czenia mozliwosci pomylek.Poslugujac sie tego rodzaju sumatorem, obo¬ jetnym jest jak podzielone sa poszczególne ar¬ kusze zbiorcze, podluznie czy poprzecznie i jak wielkie sa arkusze, tak ze przyrzadem tym mozna sie poslugiwac dla wykonywania najroz¬ maitszych prac statystycznych, bilansowych itp., na najrozmaitszych rodzajach i typach arkuszy o rozmaitych wymiarach, najwiecej zrózniczko¬ wanych zakladów w róznych instytucjach cen¬ tralnych je grupujacych. Przyrzad wedlug wy¬ nalazku dzieki zmechanizowaniu odczytów i zli¬ kwidowaniu przenoszen, przyczynia sie do li¬ kwidowania pomylek i oszczedzania czasu oraz personelu przy wykonywaniu chociazby najbar¬ dziej skomplikowanych zestawien, bilansów itp. czynnosci. -3 - PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sumator zestawien, skladajacy sie z dowol¬ nej skrzynki, wykonanej w ksztalcie pochy¬ lego pulpitu z wychylnie osadzonym wie¬ kiem np. na zawiasie oraz plytka podpórko¬ wa z odpowiednimi przytrzymywaczami, zna¬ mienny tym, ze zawiera swobodnie osadzone zespoly lozyskowe (4, 4', 4", 4"' itd.) do wal¬ ków (5, 5') sluzacych do nawijania arkuszy. 2. Sumator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze poszczególne zespoly lozyskowe (4, 4\ 4", 4'" itd.) posiadaja narzady (7) hamujace swo¬ bodne obracanie sie walków (5, 5'), wykona¬ ne np. w postaci sprezynujacego segmentu dociskanego ciernie swymi ramionami do walków. 3. Sumator wedlug zastrz. 1—2, znamienny tym, ze walki (5, 5'j sa osadzone jedne nad drugimi i posiadaja szczeliny (6, 6') do wsu¬ wania w nie brzegów poszczególnych arku¬ szy, przy czym dolne walki (5') zespolów (4, 4', 4", 4'" itd.) posiadaja galki pokretne (17, 17', 17" itd.) osadzone z jednej strony suma¬ tora, przy czym górne walki poszczególnych zespolów posiadaja galki (18, 18', 18" itd.) osadzone z prawej strony sumatora. 4. Odmiana urzadzenia wedlug zastrz. 1 — 3 znamienna tym, ze w ramie wieka (9) osadzone obrotowe czesci laczace ciernie sa siadujace z soba walki górne lub dolne ze spolów (4, 4\ 4" itd.) wykonane w postaci ciernych krazków lub kól zebatych wykona nych np. z gumy lub mas plastycznych. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 4, znamienn tym, ze wieko posiada rame brzegowa (13) oraz listwy (11) rozmieszczone miedzy gór¬ nymi walkami zespolów (4, 4', 4" itd.) tak, ze tworza okienka podluzne (10, 10', 10" itd.), w których ukazuja sie poszczególne wiersze poziome arkuszy z danymi cyfrowymi lub tez puste dla dokonania zapisków. 6. Sumator wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze posiada listwy wskaznikowe (20, 21) odgraniczajace sumowana kolumne, przy czym listwy te sa osadzone przesuwnie, np. na szynach (22) oraz listwe wskaznikowa po¬ zioma (24) osadzona przesuwnie, najlepiej na jednej z listw pionowych, np. (20). Zwiazek Spóldzielni Spozywców w Warszawie Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych Druk. LSW, W-wa. Zam. 52c z dn. 20.1.55 r. Pap. sat. ki. III 70 g. Bi — inoDo opisu patentowego nr 37489 Ark. 1 Fig.2.Do opisu patentowego nr 37489 Ark. 2 A-A Fig. 3. biblioteka! ^¦\ ludowej bruk. LSW. W-wa. Zam. 52c z dn. 20.

1.55 r. Pap. sat. ki. III 70 g. Bi — 150 PL