Wynalazek niniejszy dotyczy broni palnej co najmniej pólsamoczynnej (w dalszej czesci opi¬ su pojeciem tym okreslono bronie, których lado¬ wanie zachodzi samoczynnie, lecz w których obslugujacy musi kazdorazowo uruchamiac spust przy wystrzale, bronie samoczynne, strzelajace seriami* i bronie posrednie, zdatne do dzialania albo jako bron pólautomatyczna, albo jako cal¬ kowicie samoczynna), w której ruchomy zamek jest czasowo zaryglowany za pomoca zespolu zdatnego do wykonania ruchu posuwowego w stosunku do wymienionego zamka po dojsciu jego w krancowe przednie polozenie, przy czym ruch ten wprowadza wlasnie zespól czasowo w polozenie, uniemozliwiajace odryglowanie.Wynalazek dotyczy szczególnie, jednak nie wy¬ lacznie, dzial samoczynnych (zwlaszcza, ze w tym przypadku zastosowanie jego przedstawia naj¬ wiecej korzysci. Omawiany zespól suwowy jest wykonany z dwóch bocznych suwaków, osadzo¬ nych po kazdej stronie zamka wewnatrz jego skrzynki: Wiadomo, iz korzystnym jest zaopatrywac bronie omawianego rodzaju w srodki, zabezpie¬ czajace przed gwaltownym odbiciem sie zespolu suwowego przeznaczonego do utrzymywania zam¬ ka czasowo w zaryglowaniu. Takie odbicia sie moglyby oczywiscie przy osiagnieciu dostatecznej sily spowodowac powrócenie zespolu suwowego w takie polozenie, w którym zaszloby odryglo¬ wanie, co byloby szczególnie niebezpieczne, gdy¬ by tej mozliwosci towarzyszylo opóznienie wy¬ strzalu.W takim przypadku zamek poddany oddzialy¬ waniu denka wystrzeliwanego naboju móglby sie w nieodpowiedniej chwili odryglowac i byc gwal¬ townie wyrzucony w kierunku konca skrzynki zamkowej, która napewno móglby rozbic.Proponowano juz zaopatrywac bron w tego rodzaju srodki bezpieczenstwa, umieszczone w majacym byc zabezpieczonym przed odskocze¬ niem zespole suwowym przez wykonanie w nim co najmniej jednego pomieszczenia, w którym osadzaloby sie suwaki. Sa one zdatne do przy-Jecia pewnego przesuniecia dzieki swej bezwlad- nq$$ffi jrbrew dziallniilf ukladu elastycznego, w chwtlt gdy zespól suwowy uderzy w koncu swej drogi ku przodowi o skrzynke zamkowa.W koncu tego przesuniecia suwaki spowodowa¬ lyby, uderzajac o przedni koniec swego pomie¬ szczenia, uderzenie, przeciwstawiajace sie od¬ skoczeniu calego zespolu suwowego.W kazdym razie, wedlug tego poprzedniego rozwiazania, zespól suwowy skladal sie z dwóch suwaków umieszczonych miedzy zamkiem a skrzynka zamkowa, przy czym kazdy z nich calkowicie mógl przesuwac sie w pomieszczeniu otwartym z boku i to tak od strony skrzynki zamkowej, jak i od strony bocznej zamka. Po¬ nadto wymienione suwaki byly poddane dziala¬ niu urzadzen prowadniczych rozrzadczych (w da¬ nym przypadku dzialaniu tloka).W praktyce prowadzenie zespolu suwowego uskuteczniano wylacznie za pomoca tego tloka, który umieszczano miedzy wymienionym zespo¬ lem a skrzynka zamkowa z jednej strony a zam¬ kiem z drugiej strony, luzy z boków zespolów po¬ zwalaly na swobodne przesuwanie sie zespolu suwowego w jego pomieszczeniu. W szczególno¬ sci, ewentualne poprzeczne oddzialywania wy¬ wierane na suwaki podczas ruchu zamka ku przodowi, byly bez wplywu na zachowanie sie zespolu suwowego, który pozostawal normalnie przycisniety do tylnego konca jego pomieszcze¬ nia tylko pod wplywem sprezyn cofajacych i sil bezwladnosci Zreszta pozadane jest, aby zespól suwowy za¬ chowywal polozenie cofniete tak dlugo, dopóki suwaki nie osiagna krancowego polozenia przedniego, poniewaz dysponuja one wtenczas maksymalna sila przy ich dodatkowym biegu ku przodowi (gwaltownosc uderzenia kompensacyj¬ nego zmienia sie w tym samym kierunku, co amplituda tego biegu).Wynalazek niniejszy ma glównie na celu za* pewnienie dodatkowego zabezpieczenia, jesli chodzi o dokladne umiejscowienie zespolu suwo¬ wego do chwili, w której ma sie zaczac jego po¬ suw, który zamierza sie zabezpieczyc przed od¬ skoczeniem, przy czym takie dodatkowe zabez¬ pieczenie moze miec zasadnicze znaczenie, jezeli zabezpieczenie wymienionego zespolu w postaci sprezyny cofajacej mialoby przestac dzialac, przynajmniej w czesci (przypadkowe pekniecie lub oslabienie).Wynalazek polega przede wszystkim: majac równoczesnie na celu zaopatrzenie broni oma¬ wianego rodzaju w zespól suwowy, przeznaczo¬ ny do czasowego przeciwdzialania odryglowaniu zamka, przy zaopatrzeniu tego zespolu w jedna co najmniej mase mogaca przesuwac sie przeciw dzialaniu sprezyny zwrotnej, przeznaczonej do odepchniecia jej w kierunku do tylu broni w ce¬ lu zabezpieczenia przez uderzenie przed niebez¬ piecznym odskoczeniem wymienionego zespolu suwowego na spowodowaniu wspóldzialania wskutek tarcia (przy rozwinieciu niemalych sil tarcia) wymienionej masy suwowej ze skrzynka zamkowa broni, najlepiej przez zetkniecie, scia¬ nek tych dwóch elementów, i to co najmniej w koncowej czesci drogi zespolu suwowego w kierunku ku przodowi tak, by wprowadzone w dzialanie podczas tej fazy dzialania sily tar¬ cia spowodowaly utrzymanie masy suwowej w jej maksymalnym polozeniu cofnietym.Wynalazek polega jeszcze, pomijajac glówne zalozenie, na pewnych innych urzadzeniach, któ¬ re stosuje sie najlepiej równoczesnie i o których bedzie obszerniej mowa pózniej.Wynalazek dotyczy jeszcze szczególniej pew¬ nego rodzaju zastosowania (jaki stosuje sie przy broniach samoczynnych o bocznych suwnicach), jak i pewnych odmian wykonania wymienionych urzadzen. Wynalazek dotyczy zwlaszcza nowych wyrobów przemyslowych w postaci urzadzen do zastosowania na broniach tego typu, jak i szczególnych ich elementów skladowych, jak i zespolów czy sprzetów, zaopatrzonych w po¬ dobne bronie.Wynalazek bedzie w kazdym razie najlatwiej zrozumiec na podstawie dodatkowego nizej poda¬ nego opisu, jak i rysunku, przy czym opis i ry¬ sunek sa oczywiscie podane jedynie dla przykla¬ du. Fig. 1 przedstawia mechanizm zamkowy bro¬ ni automatycznej wedlug wynalazku w przekro¬ ju, fig. 2 jest poprzecznym przekrojem wedlug linii II —II na fig. 1; fig. 3 jest widokiem z góry narzadu rozrzadzajacego zaryglowanie, umie¬ szczonego na mechanizmie zamkowym.Bron zaopatruje sie np. w lufe 1, zakonczona ku tylowi skrzynka zamkowa 2, w której prze¬ suwac sie moze ruchomy zamek 3 równolegle do osi lufy. Zamek 3 jest poddany dzialaniu spre¬ zyny 4, dazacej stale do odepchniecia zamka ku przodowi, przy czym posiada on rygiel 5 tak wy¬ konany, ze opiera sie o brzeg 5a, dla unierucho¬ mienia zamka w polozeniu przednim krancowym od chwili oddania wystrzalu.Majac tak wykonane urzadzenie zamka, sto¬ suje sie w celu czasowego utrzymania rygla 5 w polozeniu czynnym, zespól suwowy, utworzo¬ ny z dwóch suwaków 6, umieszczonych z kazdej strony zamka 3 miedzy zamkiem a skrzynka zamkowa 2 i polaczonych za pomoca poprzeczki 7 niosacej iglice, sluzacej jako oparcie dla spre¬ zyny 4 i przechodzacej przez zamek przez wydlu- — 2 —zone przejscie 8 w taki sposób, ge zesp$l suwo toy moze w chwili, gdy wspomniany zamek doj- tóe do swego krancowego polozenia wykonac dodatko-bieg ku przodowi, który w efekcie po¬ prowadza w plaszczyzne, rygla 3 konce suwaków $f które odgrywaja wtenczas role prowadnic za¬ bezpieczajacych, przeciwstawiajacych sie usunie¬ ciu sie wymienionego rygla.W eetu spowodowania ruchu zwrotnego su¬ waków 9 po wystrzale przewiduje sie uklad uruchamiany gazami, którego czesc napedowa nie jest przedstawiona na rysunku, a która od- dzialywuje na wymienione suwaki za posredni¬ ctwem widelek 9 i popychaczy 10.Wiadomo, ze gdyby sie zadowolic budowa, jak wyzej opisano, mogloby sie zdarzyc, ze w koncu biegu ku przodowi suwaki 6 doznalyby odbicia ku tylowi, co umozliwiloby niepozadane odryglo- wanie sie zamka 3. W celu zmniejszenia ryzyka takiego odbicia przewiduje sie srodki zabezpie¬ czajace, które wykonuje sie przez umieszczenie na zespole suwowym, a najlepiej na kazdym z jego bocznych suwaków 6 co najmniej jednego drazka suwowego 11, mogacego przesuwac sie równolegle do ruchu suwaków i to wbrew dzia¬ laniu sprezyny 12 z krancowego polozenia tyl¬ nego (w którym opiera sie ona o tylne oparcie 13, stanowiace calosc z suwakiem) az do kran¬ cowego polozenia przedniego (w którym uderza ona ó przedni zderzak 14, stanowiacy równiez calosc z suwnica.Podczas calego biegu ku przodowi suwaka 6 drazki 11 sa normalnie utrzymywane w tylnym polozeniu przez zespolone oddzialywanie ich bez¬ wladnosci i sprezyn cofajacych 12. Gdy czolowa eze^cr6a wymienionych suwaków uderza o tyl raty''•¦!', to drózki 11 pchane ich sila bezwladu, wykonuja dalszy bieg ku przodowi i uderzaja o przednie zderzaki 14 suwaków 6, zabezpiecza¬ jac w ten sposób te ostatnie przed ich raptow¬ nym odbiciem sie.Uderzenie kompensujace bedzie zatem po¬ siadalo maksimum zywej sily, a wiec bedzie rów¬ niez posiadalo maksimum skutecznosci, jezeli drazki suwowe posuna sie z ich krancowego po¬ lozenia tylnego, w którym, jak juz zaznaczono, staraly sie je utrzymac, az do chwili zatrzymania sie suwaków, zespolone sily dzialania bezwlad¬ nosci i sprezyn cofajacych 12.W celu wzmocnienia tego zespolonego wspól¬ dzialania i zabezpieczenia sie przed ewentualna przeszkoda w dzialaniu sprezyn 12, stosuje sie wiec w urzadzeniu wedlug niniejszego wynalaz¬ ku dodatkowe zabezpieczenie, zapewniajace umiejscowienie drazków suwowych U (w polo¬ zeniu cofnietym z oparciem o tylne oparcie 13) w chwili, gdy mja nastapi fcl* dgo^Qwy bieg Ku przodowi* W takim wykonanju ^kcrzystuje §ie, ^ar jemne tarcie (przy uzyciu (fc^ycj* sj| sgg&o-* wycb) drazków suwowycl^ 1? oraj; gfcrzynjy zamkowej 2 i to co n^jmnjej w jGOtaOTRIIl °4- cinKu biegu suwaków 6 kij przoggwfc W taki sposób sily tarcia podczas co. ^ajtapnijej tego okresu dzialania broni dazyc feega flo. y|rzyr mania drazjtfw 11 w ich maksymalnym poloze- niu cofnietym, a nawet dazyc beda, cjo WPTCWa- dzenia ich z pewrotem w te pplo^enje, gdy^y zostaly one z polozenia tego przypaa^owp wy-» prowadzone.Biorac pod uwage, co poprzednio powiecjzia^o^ mozna oczywiscie zastosowac rozmaite sposoby wywolania wzajemnego tarcia drazków s\rwc/- wych Jl i skrzynki zamkowej 2.Pierwsza grupa rozwiazan, która moznaby uwa¬ zac jako rozwiazanie za pomoca tarcia posred¬ niego, polegalaby na takim osadzeniu na drazka suwowym lub na skrzynce zamkowej, np. na drazku 11, elementów tarcia jak np. elastyczr nych drazków, ze opieraly by sie one o skrzyn¬ ke zamkowa.Obecnie nalezy omówic szczególowiej inna gru¬ pe rozwiazan, która okreslic by mozna jako roz¬ wiazanie tarcia bezposredniego, wedlug których pozadany efekt tarcia uskutecznia sie przez bez¬ posrednie zatkniecie znajdujacych sie naprzeciw powierzchni, mianowicie powierzchni skrzynki zamkowej 2 z jednej strony i drazkówr suwo*- wyeh II z drugiej strony.Mozna by zatem przewidziec, w celu zwiek¬ szenia wzajemnego nacisku powierzchni styko¬ wych, podluzne rozdzielenie kazdego drazka su¬ wowego co najmniej na pewnym odcinku jego dlugosci na dwie czesci, miedzy które umieszcza sie uklad elastyczny, dazacy do rozpierania tych czesci jednej od drugiej, przy czym jedna z nich jest przyciskana do skrzynki zamkowej.Wydaje sie jednak korzystniejsze, a w kaz- nym razie prostsze do wykonania, jezeli drazki suwowe 11 wykonuje sie w postaci jednolitego, bloku i gdy rozmieszcza sie je i osadza w taki sposób na suwakach 6, ze gdy suwak dazy do zblizenia sie do scianki naprzeciw skrzynki zam¬ kowej, to odpowiedni drazek 11 zostaje scisniety miedzy wymienionymi suwakami i scianka, a wiec przycisniety do scianki która wskutek jej ruchu wzglednego do suwaka, dazy przez tar¬ cie do zatrzymania drazka suwowego w tyle.W tym celu wskazane jest posluzyc sie sposo¬ bem wykonania, przedstawionym dla przykladu na rysunku, wedlug którego: kazdy drazek suwo- wy 11 wykonuje sie z jednej czesci, zwykle — 3 —o ksztalcie w postaci graniastoslupa o róznej szerokosci, lecz o masie mniejszej od suwaka 6, przy czym umieszcza sie go w wykroju 6b wy¬ konanym w tym celu w górnej czesci wymienio¬ nego suwaka; wyze} wymienionemu drazkowi suwowemu nadaje sie najlepiej wysokosc górna glebokosci wykroju 6b tak, ze w czesci wykro¬ jonej suwaka zarys poprzeczny zespolu suwowe- go pozostaje niezmieniony, dzieki czemu drazek suwowy opiera sie o skrzynke zamkowa 2 rów¬ noczesnie swa powierzchnia boczna zewnetrzna lla i swa powierzchnia górna llb; stosuje sie srodki wzajemnie prowadzace drazek suwowy 11 i suwak 6, przez zaopatrzenie suwaka w wystep, na którym slizga sie drazek suwowy, jak to jas¬ no pokazano na fig. 2; oparciu tylnemu 13, któ¬ re mozna ewentualnie dla celów wywazenia umiescic w srodkowym odcinku suwaka, nadaje sie najlepiej pochylosc skierowana z góry ku do¬ lowi i z przodu do tylu, dzieki czemu polaczone dzialanie sprezyny 12 i wymienionego oparcia 13 utrzymuje drazek suwowy U przycisnietym do suwnicy 6, gdy ta ostatnia wyszla z broni.Na zakonczenie wypada zaznaczyc, ze mozna zawsze, o ile chce sie, zlokalizowac efekt tarcia miedzy drazkami suwowymi a skrzynka zamko¬ wa w strefach drogi mas lub tez mozna zloka¬ lizowac go w tym celu, zwlaszcza w strefie od¬ powiadajacej koncowi biegu suwaków naprzód.Wystarczy w tym celu umiescic w danym miejscu powierzchnie kierownicze skrzynki zam¬ kowej w taki sposób, ze kontakt miedzy czescia¬ mi tracymi sie ustaje w innych strefach, co jest szczególnie korzystne dla strefy, odpowiadajacej wlasnemu biegowi drazków suwowych, to znaczy biegowi, którego lepiej jest nie hamowac. Jest oczywiste i wynika to zreszta z powyzszego, ze wynalazek nie ogranicza sie zupelnie do tych rodzajów zastosowan, jak równiez do takich spo¬ sobów wykonania rozmaitych czesci, które zosta¬ ly szczególowo wskazane, gdyz przeciwnie wyna¬ lazek obejmuje wszelkie odmiany konstrukcyjne tych czesci PL