Wynalazek dotyczy samoczynnego wrzu¬ towego aparatu telefonicznego i polega na wyposazeniu go w elektromagnes, który wzbudza sie przy próbie utworzenia pola¬ czenia platnego bez uprzedniego wrzuce¬ nia monety \ uniemozliwia jego utworzenia Wrzutowy aparat telefoniczny wedlug wynalazku jest ponadto wyposazony w za¬ mek kontaktowy, który umozliwia odlacze¬ nie elektromagnesu i w ten sposób prze¬ ksztalcenie aparatu w zwykly aparat tele¬ foniczny, pozwalajacy tworzyc polaczenia bez wrzucenia monety- W znanych samo¬ czynnych aparatach telefonicznych, w któ¬ rych zwiera sie kontakt impulsowy, przy niedozwolonym poslugiwaniu sie lub w ra¬ zie uiszczenia niedostatecznej oplaty, cen¬ trala pozostaje tak dlugo zajeta, az zosta¬ nie spostrzezony blad wywolania niewla¬ sciwego numeru, to znaczy do tej chwili, gdy sluchawka zostanie zawieszona na wi¬ delkach. Jest to bardzo niekorzystne przy znacznym obciazeniu centrali. Aparat we¬ dlug wynalazku jest zbudowany w ten spo¬ sób, iz przy wywolaniu niewlasciwego nu¬ meru zostaje natychmiast przerwane po¬ laczenie, a wrzucona moneta natychmiast wypada. Centrala zostaje dzieki temu od¬ ciazona jeszcze przed zawieszeniem slu¬ chawki, a wypadajaca z aparatu mofieta wskazuje natychmiast osobie poslugujacej sie aparatem, iz posluzyla sie ona apara¬ tem w sposób niewlasciwy. — 1Rysunek przedstawia uklad polaczen przykladu • wrzutowego aparatu telefonicz¬ nego wedlug wynalazku, - Do zacisków liniowych a, b zalaczone sa szeregowo: tarcza numerowa z kontaktem impulsowym K^ transformator Tr, mikro¬ fon Mi, kontakt zaporowy K2 i lacznik wi¬ delkowy K Do zacisków a, b zalaczony jest równolegle przez kondensator C dzwo¬ nek G. Mikrofon Mi jest przejsciowo zwie¬ rany kontaktem slizgowym K% dzwigni mo¬ netowej.Równolegle do kontaktu impulsowego Ki zalaczony jest zespól zaporowy, do któ¬ rego naleza kontakty zaporowe K±, /f5, Ko, z których dwa ostatnie sa polaczone rów¬ nolegle, elektromagnes zaporowy P*i kon¬ takt Ks zamka kontaktowego Sch. Do kon¬ taktów K5; K$ zalaczony jest szeregowo kontakt Kj dzwigni monetowej.Dzwignia monetowa ma post^ic belki wa¬ gowej W, osadzonej obrotowo na osi Ot i zaopatrzonej w przeciwwage Ge, szalke Gs i ramie H; galka przyciskowa D. wy¬ posazona w sprezynke zwracajaca i nasad¬ ke Sk przechyla belke wagowa AT, obciazo¬ na juz moneta i odchylona z polozenia / w polozenie //, przedstawione liniami prze¬ rywanemu, w polozenie ///, przy czym moneta spada do skarbonki Ka.Wrzucona moneta przechodzi z wlotu E przez magnes badawczy* o biegunach N, S i wygieta prowadnice Mii. Przyrzad ten odrzuca monety falszywe, tak iz wypadaja one z aparatu na zewnatrz przez rynien¬ ke A. Moneta z mosiadzu wypada wprost w kierunku strzalki B, poniewaz nie zo¬ staje przyciagnieta biegunem S. Moneta z zelaza pada w kierunku strzalki F wsku¬ tek odchylenia pod dzialaniem obu biegu¬ nów S, N. Wlasciwa moneta niklowa nie spada w kierunku strzalki B i nie odchyla sie tak silnie w kierunku strzalki E, lecz pada w kierunku strzalki L na szalke Gs belki wagowej W.Na osi O2 osadzona jest obrotowo dzwig¬ nia H, której ramie lewe przytrzymuje kotwiczka elektromagnesu zaporowego R, a ramie prawe jest zaopatrzone w wygieta plytke P, która zapobiega stoczeniu sie monety, stajacej na zrab na szalce Gs, do rynienki A. Wzbudzenie elektromagnesu zaporowego R zwalnia dzwignie H i plytka P opada w polozenie P', przy czym moneta stacza sie przez rynienke A i wypada z aparatu.Polaczony z widelkami Ga lacznik widel¬ kowy Kg jest wykonany w postaci lacznika rteciowego. Zawieszenie sluchawki na wi¬ delkach przerywa styk lacznika Kg. Przy zdjeciu sluchawki z widelek styk ten zosta¬ je zamkniety pod dzialaniem srubowej sprezyny F, obracajacej widelki Ga. Wi¬ delki Ga sa ponadto polaczone drazkiem Z z lewym ramieniem dzwigni He, tak iz przy zawieszeniu sluchawki dzwignia He obra¬ ca sie w ten sposób, ze plytka P przecho¬ dzi w polozenie P". Plytka P równiez opada wlasnym ciezarem w polozenie P' przy wzbudzeniu sie elektromagnesu zapo¬ rowego R, poniewaz dzwignia He moze obrócic sie dzieki szczelinie Z' drazka Z.Kontakty K±, K5, K(i sa rozrzadzane tar¬ czami kciukowymi Sch^ Sch2, Schs, sprze¬ zonymi mechanicznie z tarcza numerowa aparatu za posrednictwem walka w i nie przedstawionych na rysunku zapadek, tak, iz tarcze kciukowe Schx, Sch2 przy wybie¬ raniu pierwszej cyfry wywolywanego nu¬ meru obracaja sie o taki sam *kat, o iaki obrócono tarcza numerowa, i pozostaja w tym polozeniu az do konca rozmowy, przy czym wybieranie dalszych cyfr nume¬ ru nie oddzialywa na nie. Tarcza zas kciu¬ kowa Schs obraca sie dopiero przy wybie¬ raniu drugiej cyfry wywolywanego nume¬ ru, równiez o kat równy katowi, o który obrócono tarcza numerowa, po czym pozo¬ staje w tym polozeniu równiez az do konca rozmowy.Z tarcza numerowa aparatu sprzezona jest ponadto tarcza KR, zaopatrzona w za¬ padke KI. Zadaniem tej tarczy jest obra¬ canie kólka zapadkowego StR, osadzonego na walku w^ o jeden zab na kazda kolejna cyfre wywolywanego numeru. Tarcza kciu¬ kowa NoRa zamocowana na tymze walku w u obraca sie jednoczesnie z kólkiem za¬ padkowym StR o taki sam kat. Kciuk tar¬ czy NoR jest umieszczony na niej tak, ze po obróceniu kólka zapadkowego StR o pewna okreslona liczbe zebów zamyka on kontakt K^, zalaczony równolegle do kontaktu Ka. Liczba zebów kólka zapadko¬ wego SiR zalezy od liczby" cyfr numerów abonentowych danej ^sieci telefonicznej; przy czterocyfrowych numerach abonento¬ wych wynosi ona np. piec, przy szesciocy¬ frowyeh — siedem. Dzieki temu obracanie tarczy numerowej po wybraniu calego wy¬ wolywanego numeru obraca kólko zapad¬ kowe StR jeszcze o jeden zabek dalej, co powoduje zamkniecie kontaktu K$ a przez to zwarcie kontaktu impulsowego Ki, co uniemezliwia dalsze nadawanie impulsów.Jezeli zatem centrala zostanie z jakiego¬ kolwiek powodu zwolniona po wybraniu wywolywanego numeru, skontrolowanego tarczami kciukowymi, to zwarcie kon¬ taktu impulsowego uniemozliwia wywola¬ nie .innego numeru, dopóki kólko zapad¬ kowe StR, tarcza kciukowa NoR i tarcza KR nie* zostana ustawione z powrotem w polozeniu wyjsciowym.Po zawieszeniu sluchawki na widel¬ kach Ga wszystkie tarcze kciukowe zostaja narzadami nie przedstawionymi na rysun¬ ku ustawione z powrotem w polozeniu wyjsciowym.Aparat wedlug rysunku-jest przystoso¬ wany do taryfy jednostrefowej i pozwala za oplate lokalna, wynoszaca np. 20 gr., wywolywac najwyzej pieciocyfrowe nume¬ ry abonentowe, zaczynajace sie na cyfre 1, 2 lub 3. Ponadto pozwala on wywoly¬ wac bezplatnie numery sluzbowe 12, 14 i 15.Aparat dziala w sposób opisany nizej.Zdjecie sluchawki z widelek Ga zamyka obwód liniowy. Nastepnie wrzuca sie do wlotu E monete 20-groszowa. _ Moneta ta przez przyrzad do badania monet spada na szalke Gs i ciezarem swym przechyla belke wagowa W z polozenia / w polozenie //.W polozeniu tym belka wagowa W zamyka kontakt K:]1 a otwiera kontakt K7. Mikro¬ fon Mi zostaje zwarty kontaktem Ks, kon¬ takty K5, K{s zostaja odlaczone kontaktem K7, tak iz ewentualne ich zamkniecie nie wywiera skutku. Nastepnie wybiera sie tar¬ cza numerowa pierwsza cyfre numeru wy¬ wolywanego, np. cyfre 3. Wskutek tego znaki 3 na tarczach kciukowych Schv Sc/12 ustawiaja sie nad kontaktami K^ X5.Tarcza kciukowa Sch\ przy znaku 3 nie ma kciuka, wobec czego kontakt K± pozostaje otwarty. Tarcza kciukowa Sch2 ma wpraw¬ dzie przy znaku 3 kciuk, którym zamyka kontakt K~„ lecz kontakt ten jest odlaczo¬ ny. Cyfra 3 zostaje wiec przekazana cen¬ trali przez trzykrotne otwarcie kontaktu impulsowego K\.Przy wybieraniu .drugiej cyfry numeru, wywolywanego, np. cyfry 1, tarcza kciuko¬ wa Sch'3 zamyka wprawdzie kontak/ K&, lecz jest on odlaczony.Przy wybieraniu dalszych trzech cyfr numeru wywolywanego stan aparatu nie ulega zmianie. Polaczenie z abonentem, wywolywanym dochodzi wiec do skutku bez przeszkody.Gdy abonent wywolywany sie zglasza, mikrofon Mi jest zwarty, to znaczy abonent wywolany nie slyszy abonenta wywoluja¬ cego. Abonent wywolujacy musi zatem na¬ cisnac galke D, przez co moneta zostaje zainkasowana. Belka wagowa W znajduje sie mianowicie w polozeniu //, wiec jej 4^- mie pionowe H lezy na drodze nasadki Sk, która przy nacisnieciu galki D, obraca je w prawo i przechyla tym belke wagowa W w polozenie ///. Wskutek tego moneta spada z szalki Gs do skarbonki Ka, ponie- — 3 —waz plytka P znajduje sie jeszcze w polo¬ zeniu wyjsciowym. Po zwolnieniu galki D belka* wagowa W, zwolniona od ciezaru monety, przechyla sie pod dzialaniem prze¬ ciwwagi Ge z powrotem w polozenie / i otwiera kontakt K[, znoszac zwarcie mi¬ krofonu Mi, tak iz rozmowa moze sie od¬ byc normalnie.Jezeli abonent wywolywany nie zglasza sie, to abonent wywolujacy zawiesza slu¬ chawke na widelkach Ga, przez co, jak to wyzej opisano, plytka P przechodzi w po¬ lozenie P", na skutek czego moneta, która znajduje sie jeszcze na szalce Gs wytacza sie z aparatu rynienka A.Jezeli abonent wywolujacy próbuje utworzyc polaczenie nie wrzuciwszy uprzednio monety, to zachodza zjawiska opisane ponizej.Kontakt K7 pozostaje zamkniety, ponie¬ waz otwiera go tylko wrzucona moneta- Przy wybieraniu pierwszej cyfry, np. cy¬ fry 3, kciuk tarczy kciukowej Sch? zamyka kontaktem K$ obwód elektromagnesu za¬ porowego R, w pierwszej chwili jeszcze zwartego kontaktem impulsowym K\. Sko¬ ro jednak tarcza numerowa zostala zwol¬ niona, obraca sie z powrotem w polozenie wyjsciowe i przerywa kontakt impulsowy K11 prad poplynie przez elektromagnes za¬ porowy R. Otwarcie wiec kontaktu impul¬ sowego Ki pozostaje bezskuteczne w sto¬ sunku do centrali, poniewaz prad plynie przez elektromagnes zaporowy R i nie jest przerywany; elektromagnes zaporowy, R wzbudza sie przy pierwszym otwarciu kon¬ taktu impulsowego Ki i zwalnia dzwignie He, która wlasnym ciezarem przechyla sie w prawo i kontaktem Ko przerywa ob¬ wód liniowy.Jezeli jednak abonent wywolujacy wy¬ biera jeden z numerów sluzbowych 12, 14 lub 15 to kontakty K4t K5, K$ pozostaja otwarte i polaczenie zostaje utworzone, po¬ niewaz tarcze kciukowe Sch\, Scfi2 nie ma¬ ja kciuków przy znaku 1, a tarcza kciuko¬ wa Schj nie ma kciuków przy zna¬ kach 2, 4, 5.Mozliwy jest równiez i trzeci przypa¬ dek. Moneta zostaje wrzucona, lecz abo¬ nent wybiera nastepnie nie numer rozpo¬ czynajacy sie cyfra 1, 2, lub 3, lecz np. nu¬ mer rozpoczynajacy sie cyfra 5. Nastawie¬ nie tarczy numerowej na cyfre 5 powoduje zamkniecie kciukiem 5 tarczy kciukowej Sch 1 kontaktu K4. Przy otwarciu kontaktu impulsowego Ki wzbudza sie elektromag¬ nes zaporowy R i w sposób juz rozpatrzo¬ ny przerywa obwód liniowy, a moneta zwolniona przez przechylenie sie przy obrocie dzwigni He w prawo plytki P w dól w polozenie P', wytacza sie z szalki Gs ry¬ nienka A na zewnatrz.Przy taryfie wielostrefowej musi kazdej strefie odpowiadac osobny zespól tarcz kciukowych i kontaktów zaporowych, z osobna dzwignia monetowa, kazdy zas zespól tarcz sklada sie co najmniej z tylu tarcz, ile kolejnych poczatkowych cyfr nu¬ meru abonentowego wyznacza strefe.Wszystkie kontakty zaporowe jednego zespolu tarcz sa polaczone równolegle.Kazdy zespól dziala wtedy, gdy zostala wrzucona moneta odpowiadajaca odnosnej strefie, i uniemozliwia wywolanie numeru abonentowego, nie nalezacego do tej striefy.Zamkiem kontaktowym Sch mozna otworzyc kontakt Ks, odlaczajac elektro¬ magnes zaporowy i?. Aparat zachowuje sie wtedy jak zwykly aparat telefoniczny, nie wymagajacy wrzucenia monety. Zamek ten ma za glówne zadanie umozliwienie takich polaczen, które leza poza granicami nor¬ malnego zasiegu aparatu, np. rozmów mie¬ dzymiastowych.Zaopatrzenie aparatu w rteciowy lacz¬ nik widelkowy Kg ma na celu pewne opóz¬ nianie zamykania i przerywania obwodu liniowego dzieki bezwladnosci rteci. Zapo¬ biega to wytwarzaniu przez szybkie poru- — 4 —szanie widelkami w dól i do góry krótkich przerw obwodu liniowego, jakie sa zwykle wytwarzane kontaktem impulsowym K\ i przez to wybieranie numeru wywolywa¬ nego widelkami zamiast tarcza numerowa, przez co mozna by bylo obejsc kontrole numerów.Wzbudzenie sie elektromagnesu zaporo¬ wego R i ruchy plytki P mozna wyzyskac do poruszania tarczki wskaznikowej lub podobnego narzadu, umieszczonego na zew¬ natrz aparatu lub wewnatrz aparatu, lecz widocznie, w celu zawiadamiania abonenta wywolujacego o moznosci utworzenia za¬ mierzonego polaczenia Ponadto mozna mechanicznie polaczyc widelki Ga z wlo¬ tem monetowym w celu jego zamykania przy zawieszeniu sluchawki na widelkach. PL