Wynalazek dotyczy kabli telekomuni¬ kacyjnych, w których grupy zyl sa roz¬ mieszczone co najmniej w dwóch sasiadu¬ jacych ze soba warstwach, w których sa skrecone w tym samym kierunku skretu, i ma na celu osiagniecie duzych wartosci tlumienia przesluchu pomiedzy grupami zyl róznych warstw.W kablach telekomunikacyjnych wy¬ stepuja zaklócajace sprzezenia przesluchu o charakterze pojemnosciowym lub magne¬ tycznym, wzglednie pojemnosciowym i ma¬ gnetycznym nie tylko miedzy grupami zyl sasiadujacymi w tej samej warstwie, lecz równiez miedzy grupami zyl róznych warstw, stanowiac tzw. sprzezenie miedzy- warstwowe. Sprzezenia miedzywarstwowe czesto sa nawet wieksze, niz sprzezenia miedzy sasiednimi grupami zyl tej samej warstwy, jakkolwiek grupy zyl tej samej warstwy wzdluz calej dlugosci kabla sa równolegle, podczas gdy w powszechnie uzywanych kablach telekomunikacyjnych, w których nastepujace po sobie warstwy wykazuja na zmiane rózne kierunki skre¬ tu, grupy zyl róznych warstw krzyzuja sie tylko w poszczególnych punktach. W zwiazku z tym usuniecie sprzezen miedzy-warstwowych w wielu przypadkach spra¬ wia wieksze trudnosci, niz usuniecie sprze¬ zenia grup zyl jednej i tej samej warstwy.Powodem tego jest, ze do usuniecia sprze¬ zen miedzywarstwowych musza byc zacho¬ wane specjalne warunki krytyczne odnos¬ nie stosunku skoku skretu grup zyl i warstw, aby w miejscach skrzyzowania grup, nalezacych do róznych warstw, nie powstawaly zadne sprzezenia powtarzaja¬ ce sie systematycznie. Równiez i zastoso¬ wanie scislych teorii skretu, które staly sie znane w ostatnich czasach, a polegaja na dokladnym wzajemnym dopasowaniu sko¬ ku skretu grup zyl i warstw, napotyka na trudnosci, poniewaz wymagaja one prze¬ strzegania bardzo trudnych czesto do wy¬ pelnienia warunków skretu i duzej doklad¬ nosci w uzyskiwaniu odpowiednich sko¬ ków skretu. Trudnosci te sa wtedy szcze¬ gólnie duze, jezeli w kazdej warstwie sto¬ suje sie bardzo wiele róznych skoków skretu grup zyl, jak to ma miejsce np. w kablach telekomunikacyjnych do prze¬ noszenia na wielu falach nosnych.Wedlug wynalazku male sprzezenia miedzywarstwowe w kablach telekomuni¬ kacyjnych co najmniej o dwóch sasiednich warstwach skreconych w tym samym kie¬ runku uzyskuje sie bez zastosowania wzmiankowanych znanych teorii skretu, wskutek tego, ze dwie sasiednie warstwy jednakowego kierunku skretu sa skreco¬ ne z tak malymi wzglednymi róznicami sko¬ ków skretu warstw, iz stosunek tych sko¬ ków skretu odchyla sie o wiecej niz 0,1% a mniej niz 10% od 1, oraz ze grupy zyl nawet w odsprzeganych warstwach wyka¬ zuja ten sam kierunek skretu, przy czym kierunek skretu grup zyl moze byc jedna¬ kowy z kierunkiem skretu warstw lub byc do niego przeciwny.Wynalazek nie pozostaje w ' zadnym zwiazku ze znana propozycja dokonywa¬ nia w kablach telekomunikacyjnych o warstwach skreconych w jednakowym kierunku stopniowania stosunku skoków skretu dwóch warstw do stosunku srednic tych warstw od liniowego do kwadratowe¬ go, aiby przy skrecahiach kabla warstwy skrecone uzyskiwaly jednakowa zmiane dlugosci. Przy stosowaniu tej ze wzgledów mechanicznych koniecznej zasady wyste¬ puje bardzo czesto krzyzowanie sie dwóch grup zyl róznych warstw, tak ze w tego ro¬ dzaju kablach istnieja wzmiankowane na wstepie trudnosci uzyskiwania dostatecz¬ nie malych sprzezen miedzywarstwowych.W przeciwienstwie do znanych kabli, w których skoki skretu sasiadujacych ze soba warstw róznia sie o wiecej niz 10%, osiaga sie przez zastosowanie wynalazku to, ze wzajemne krzyzowanie sie dwóch grup zyl, lezacych w róznych warstwach, nastepuje dopiero w odstepie bardzo wie¬ lu skoków skretu warstw, tak ze grupy zyl odsprzezanych warstw krzyzuja sie powoli i leza w obrebie miejsc krzyzowa¬ nia sie w przyblizeniu równolegle, podob¬ nie jak sasiednie grupy zyl tej samej war¬ stwy. W miejscach pomiedzy sasiednimi miejscami skrzyzowania sie dwóch grup zyl, nalezacych do róznych warstw, gru¬ py te na wiekszej odleglosci przebiegaja w przyblizeniu równolegle, podobnie jak dwie nie sasiadujace ze soba grupy tej sa¬ mej warstwy. Powstaja zatem pod wzgle¬ dem wzajemnego odsprzezenia warstw stosunki proste, jak dla grup zyl sasiednich wzglednie bardziej oddalonych wewnatrz jednej i teij samej warstwy. Podczas gdy jednak sasiednie grupy zyl jednej i tej sa¬ mej warstwy sa na calej dlugosci kabla równolegle, w kablu telekomunikacyjnym wedlug wynalazku bezposrednio sasiadu¬ jace grupy zyl róznych warstw leza na ma¬ lej tylko stosunkowo dlugosci równolegle wzgledem siebie, przy czym dlugosc ta jest mniej wiecej odwrotnie proporcjonal¬ na do liczby grup zyl w warstwach. Wsku¬ tek bardzo malej dlugosci tego równolegle¬ go przebiegu, a poza tym ze wzgledu na — I -to, ze grupy zyl róznych warstw leza sred¬ nio w wiekszym oddaleniu od siebie, niz sasiadujace grupy zyl tej samej warstwy, grupy zyl róznych warstw posiadaja w wy¬ konaniu wedlug wynalazku wzgledem sa¬ siadujacych grup zyl tej samej warstwy tyl¬ ko ulamek wystepujacych w nich sprzezen.Widac z tego, ze w wykonaniu wedlug wy¬ nalazku uzyskuje sie niskie sprzezenia miedzywarstwowe, jakkolwiek, w przeci¬ wienstwie do znanych sposobów odsprze- zania, nie zachodzi koniecznosc zachowa¬ nia dokladnych stosunków skoków skretu warstw. Nastepnie w przeciwienstwie do znanych teoryj skretu skoki skretu grup zyl w róznych warstwach nie wymagaja scislego do siebie dopasowania, gdyz, jak wykazuja doswiadczenia, przy zwyklej róznicy skretu w sasiednich grupach zyl nastepuje juz dostateczne odsprzezanie.Aby w mysl wynalazku odnosnie grup zyl róznych warstw wystepowaly mniej wiecej stosunki jak dla sasiednich wzgled¬ nie nie sasiednich grup zyl jednej i tej sa¬ mej warstwy, korzystnym jest, zeby dwie w dwóch róznych warstwach lezace grupy zyl przesuwaly sie wzgledem siebie o gru¬ bosc jednej grupy zyl dopiero na dlugosci kilku metrów, tzn. na dlugosci duzej w sto¬ sunku do skoku skretu grup zyl. Blizsze na podstawie wynalazku przeprowadzone obliczenia wykazuja, ze pozadane jest róz¬ nice skoków skretu warstw wybrac pro- .1001 ., . . centowo mniejsza niz a najlepiej n .. 50 L , . . mniejsza niz gdzie L — oznacza skok skretu jednej warstwy w metrach,. a n liczbe grup zyl w tej warstwie, która zawiera wieksza liczbe grup zyl.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania kabla wedlug wynalazku. Zgod¬ nie z poprzednim rozumowaniem kabel te¬ lekomunikacyjny sklada sie z czwórnika 10, lezacego w srodku, oraz z warstw 11, 12 i 13, skladajacych sie równiez z czwór- ników. Kazdy czwórnik otoczony jest, jak przedstawiono na rysunku, tasma izola¬ cyjna 14. Nastepnie nad. poszczególnymi warstwami znajduje sie obwój 15, 16, 17 z tasm izolacyjnych. Liczba 18 oznaczony jest wodoszczelny plaszcz kabla. Jak wy¬ nika z rysunku wszystkie warstwy sa skre¬ cone w jednym kierunku, lecz z róznymi skokami skretu. Warstwa 11 posiada naj¬ mniejszy, a warstwa 13 najwiekszy kat skretu. Róznice miedzy skokami skretu dobiera sie jednak z korzyscia tak nie¬ wielkie, aby np. oba czwórniki 19 i 20, sasiadujace w przedstawionym miejscu kabla, przecinaly sie znów dopiero w od¬ stepie bardzo wielu skoków skretu.Przez zastosowanie wynalazku udaje sie uzyskac stosunkowo male sprzezenie miedzywarstwowe nawet bez umieszcza¬ nia ekranów miedzy sasiednimi warstwa¬ mi. W szczególnych przypadkach jednak dla praktycznie calkowitego usuniecia sprzezen miedzywarstwowych moze byc korzystnym umieszczac miedzy warstwa¬ mi dowolnego rodzaju dodatkowe ekrany przewodzace lub dajace sie magnesowac, wzglednie przewodzace i dajace sie ma¬ gnesowac, np. wtedy, gdy sasiednie war¬ stwy zawieraja grupy zyl sluzace do róz¬ nego kierunku rozmów dla pracy czwór- nikowej, tzn. jezeli wymagane sa wielkie wartosci tlumienia przesluchu. Wynala¬ zek da sie zastosowac do takich warstw tego samego kierunku skretu, miedzy któ¬ rymi umieszczonych jest jedna lub kilka w przeciwnych kierunkach skreconych warstw, jezeli miedzy tego rodzaju nie sa¬ siadujacymi warstwami pozadane jest du¬ ze tlumienie przesluchu wskutek ich sto¬ sowania do telefonii na wielu falach nos¬ nych. PL