Sygnalizacyjne przyrzady dzwonkowe na przejazdach, znajdujacych sie wzdluz odcinka kolejowego, sa uruchamiane, jak wiadomo, za pomoca induktora. Dla obu kierunków ruchu wyzyskuje sie te same przyrzady dzwonkowe i ten sam przewód liniowy, laczacy ze soba obie stacje kon¬ cowe, Induktor wlacza sie w przewód za pomoca przycisku. Koniec przewodu na stacji w stanie spoczynkowym jest wlaczo¬ ny na ziemie. Prad induktora wyzwala na¬ ped sprezynowy dzwonków, które wtedy dzwonia przez pewien okres czasu, tj. sa czynne w ciagu okreslonego czasu i daja okreslona liczbe uderzen. Urzadzenie to ma te wade, ze sygnal nadawczy ze stacji przeciwleglej nie dochodzi do skutku, gdy przyrzady dzwonkowe sa wlasnie czynne.Wynalazek zapobiega takiemu darem¬ nemu sygnalizowaniu, mianowicie w ten sposób, ze jezeli przyrzady dzwonkowe zostaly uruchomione z jednej stacji, to stacja przeciwlegla zostaje tym samym za¬ blokowana, tj. nic, moze ona oddzialywac na przyrzady dzwonkowe, a zablokowanie to trwa wlasnie tak dlugo, az uplynie czas dzialania przyrzadów dzwonkowych. Przy tym urzadzenie mozna tak wykonac, aby wskutek nacisniecia przycisku na jednej stacji zostaly wlaczone przekazniki na stacji przeciwleglej, które uruchamiaja specjalny przyrzad sygnalowy, gdy tylko na tej ostatniej stacji przycisk równiez zo¬ staje nacisniety. Uzyskany w ten sposób sygnal bedzie wskazywal, ze przewód jest zajety.Fig. 1, 2 i 3 rysunku przedstawiaja uklady polaczen, dotyczace róznych przy¬ kladów urzadzenia wedlug wynalazku.Przyrzady dzwonkowe sa oznaczone litera A. Na kazdej stacji znajduje sie in- duktor J, t/i, nalezacy do jej urzadzenia.Za pomoca przycisków T, Ti mozna wla¬ czyc induktory w przewód/ Dla zrealizo¬ wania mysli przewodniej wynalazku wla¬ czono w szereg z imduktorami J, Ji baterie B, Bi do zasilania przekazników liniowych I, Ii.Jezeli zostanie nacisniety przycisk Ti stacji, uwidocznionej na fig. 1 po prawej stronie, zostaje zamkniety obwód pradu baterii 5i, a wskutek tego uruchomiony przekaznik liniowy L na stacji, uwidocz¬ nionej po lewej stronie. Obwód ten zamyka sie poprzez kontakty oi oi" przekaznika Oi, znajdujacego sie jeszcze w stanie spo¬ czynkowym, jak równiez poprzez przyrza¬ dy dzwonkowe A i poprzez kontakty o", oIV przekaznika O, który tez sie znajduje w stanie spoczynkowym. Przez to kontakt /' przekaznika liniowego L wlacza na ba¬ terie B przekaznik zwloczny V. Moze to byc np. rteciowy lacznik zwloczny, który pozwala osiagnac dlugi czas stanu wlacze¬ nia. Przekaznik V za pomoca kontaktu v wzbudza przekaznik miejscowy O, z któ¬ rym równolegle wlaczony jest wskaznik wzrokowy S. Przekaznik O za pomoca kon¬ taktu o' odlacza induktor J i jednoczesnie za posnedniictwem kontaktu o" przylacza do ziemi przycisk T. Oprócz tego prze¬ kaznik L zostaje przez kontakt oIV wlaczo¬ ny bezposrednio w przewód zawierajacy przyrzady dzwonkowe A.Przekaznik L posiada dwa uzwojenia, z których jedno, posiadajace opornosc du¬ za i oznaczone przez II, zostaje zwarte przez kontakt o"\ Teraz kotwica przekaz¬ nika L opada, gdyz jego drugie uzwojenie / o malej opornosci nie wystarcza do utrzy¬ mania tej kotwicy w stanie przyciagnietym.Przez caly ten czas przy przekazniku O nic sie nie zmienia, poniewaz kontakt v jest jeszcze zamkniety. Gdyby posiadaja¬ ce duza opornosc uzwojenie // przekazni¬ ka L nie bylo zwarte, wówczas przyrzady dzwonkowe nie moglyby byc wprawione w ruch za pomoca nadawanych z kolei impulsów pradu induktora Ji stacji, uwi¬ docznionej po prawej stronie. Teraz na¬ tomiast impuls ten wyzwala przyrzady dzwonkowe i doprowadza przekaznik L przez uzwojenie / do ponownego dziala¬ nia. Przekaznik zwloczny V zostaje w tej samej chwili ponownie wlaczony i utrzy¬ muje kontakt v w stanie zamknietym nie¬ co dluzej, niz wynosi czas dzialania przy¬ rzadów dzwonkowych, wskutek czego przez caly ten czas stacja jest zablokowana.Drugie wlaczenie przekaznika V jest po¬ trzebne do tego, aby przyrzady dzwonko¬ we mogly w tym okresie czasu ukonczyc nadawanie sygnalów, przez co zablokowa¬ nie zostaje uniezaleznione od tego, ile cza¬ su uplynelo pomiedzy nacisnieciem przy¬ cisku Ti a uruchomieniem induktora Ji.Po wylaczeniu przekaznika V urzadzenie wraca do stanu spoczynkowego.Wskaznik wzrokowy S lewej stacji zo¬ staje wlaczony równoczesnie z przekazni¬ kiem O w tej samej chwili, gdy zostaje na¬ cisniety przycisk Ti ma prawej stacji. Sy¬ gnal ten wskazuje, ze przewód jest zajety.Jesli mimo to na lewej stacji przycisk T zostanie nacisniety, to wówczas poprzez kontakty o", o' bedzie wlaczony dzwonek ostrzegawczy W, który nawet po zwolnie¬ niu przycisku T bedzie pozostawal wlaczo¬ ny za pomoca kontaktu k i podawal sygnal tak dlugo, az zostanie wylaczony. Gdy przewód jest zajety, obsluga spostrzega to równiez przy obracaniu korby induktora, poniewaz wskutek odlaczenia przewodu wirnik induktora obraca sie lekko.Gdy nacisniety zostanie przycisk T sta¬ cji uwidocznionej po lewej stronie, opisa¬ ny przebieg zachodzi na stacji uwidocznio¬ nej po prawej stronie i blokuje te stacje, — 2 —gdyz kazda stacja jest urzadzona iden¬ tycznie.Na fig. 2 przedstawiono czesciowo uklad polaczen urzadzenia dla linii, pracujacej obustronnie. Przy takim urzadzeniu mozna ze stacji prawej do stacji lewej nadawac sygnal dzwonkowy i mozna ja zablokowac, a przy tym mozna równoczesnie ze stacji, polozonej dalej po lewej stronie i nie przedstawionej na rysunku, nadawac sy¬ gnal dzwonkowy do stacji juz zablokowa¬ nej. Jezeli wiec naciska sie przycisk T\ na stacji prawej, to przekaznik liniowy L na stacji przedstawionej po lewej stronie sie wzbudza. Dzieki temu przekaznik zwloczny poprzez kontakt / zostaje rów¬ niez wzbudzony, co z kolei powoduje wzbu¬ dzenie przekaznika O. Przekaznik O powo¬ duje zwarcie uzwojenia o duzej opornosci przekaznika L i bezposrednie przylaczenie uzwojenia o malej opornosci przekaznika L do przewodu liniowego. Odpowiedni kon¬ takt przekaznika O odlacza induktor wla¬ snej stacji. Inne kontakty przekaznika O zwieraja takze uzwojenie o duzej opornosci przekaznika liniowego L i przylaczaja uzwojenie o malej opornosci bezposrednio do przewodu odchodzacego w lewo. Jezeli teraz nadaje sie sygnal dzwonkowy z lewej nie przedstawionej na rysunku stacji do stacji przedstawionej po lewej stronie, to przekaznik L wzbudza sie swym uzwoje¬ niem o malej opornosci, a poniewaz przy¬ rzady zwloczne V i O juz przedtem zostaly wzbudzone, przeto mozna uruchomic przy¬ rzady dzwonkowe, kontakt /' zas powoduje przedluzenie czasu zwloki przekaznika V.Dwa oddzielne przekazniki L i V mozna oczywiscie zastapic przez jeden przekaznik.W tym celu potrzeba tylko kontakt oIVS przylaczyc takze do przekaznika L. Gdy w takim ukladzie przekaznik L zostaje za¬ jety ze stacji, przedstawionej po prawej stronie, a równoczesnie nastapi zajecie z lewej nie przedstawionej na rysunku sta¬ cji, wtenczas zajecie to powoduje prze¬ dluzenie czasu zwloki przyrzadu zwlocz- nego V. W ten sposób uzyskuje sie moz¬ nosc jednoczesnego nadawania do danej stacji sygnalów dzwonkowych z sasiednich stacyj, polozonych po obu jej stronach.Na fig. 3 litera Ta oztnacza przycisk dla kazdej z obu stacyj. Podobnie ozna¬ czenia innych odpowiadajacych sobie na¬ wzajem czesci skladowych urzadzenia na obu stacjach sa jednakowe. Biegun ujem¬ ny baterii jest uziemiony. Po nacisnieciu przycisku Ta na stacji, uwidocznionej po lewej stronie, zostaje na tej stacji wzbu¬ dzony przekaznik R poprzez kontakty 02, hi, h. Przekaznik ten utrzymuje sie sajm w stanie wzbudzenia za pomoca kontaktu r2 poprzez zamkniety teraz kontakt rs.Przez przelaczenie kontaktu r± przekaznik liniowy L stacji uwidocznionej po prawej stronie otrzymuje prad poprzez kontakty /*6, r4 lewej stacji, jak równiez poprzez przyrzady dzwonkowe A i kontakty n, hi prawej stacji. Przekaznik L przelacza wskutek tego swój kontakt h. Wtedy prze¬ kaznik zwloczny V otrzymuje prad poprzez kontakt /i5 i wlacza przez zamkniecie kon¬ taktu v przekaznik O. Przez kontakt 03 zostaje wlaczony sygnal wzrokowy S wska¬ zujacy, ze przewód jest zajety. Kontakt 01 zwiera czesc uzwojenia przekaznika L, który przez to traci wzbudzenie. Przyrza¬ dy dzwonkowe A nie beda przy tym wy¬ zwolone, poniewaz przez przewód plynie prad bardzo slaby.Na stacji po lewej stronie rysunku prze¬ kaznik H zaczyna dzialac poprzez przycisk Ta i zamkniety kontakt rs. Przekaznik H utrzymuje sie sam w stanie wzbudzonym za pomoca kontaktu A3. Równoczesnie prze¬ kaznik L otrzymuje poprzez przelaczony kontakt ri prad z prawej stacji za posred¬ nictwem znajdujacych sie tam kontaktów fti, ri. Przekaznik L przez przelaczenie kontaktu /i przerywa obwód pradu prze¬ kaznika R, który traci wzbudzenie, podczas gdy przekaznik H pozostaje wzbudzony. — 3 —Induktor J jest teraz wlaczony w obwód przyrzadów dzwonkowych A poprzez kon¬ takty /i2, r4. Przekaznik V lewej stacji nie moze zaczac dzialac, poniewaz kontakt As jest otwarty. Gdy induktor; bedzie wpra¬ wiony w ruch, wtedy przyrzady dzwonko¬ we A zostana wyzwolone; przekaznik L prawej stacji zaczyna dzialac przez swoje uzwojenie o malej opornosci i za posre¬ dnictwem kontaktu /i wlacza ponownie przekaznik V. Jednak przekaznik V, jako przekaznik zwloczny, w czasie pomiedzy nacisnieciem przycisku i uruchomieniem dzwonków jeszcze nie zwolnil swej ko¬ twiczki, wiec sygnal wzrokowy pokazywal wciaz dotychczas, ze przewód jest zajety.Czas zwloki przekaznika V powinien byc nieco dluzszy, anizeli czas dzialania przy¬ rzadów dzwonkowych, aby uzyskac pe¬ wnosc zupelnego ukonczenia nadawanych przez te przyrzady sygnalów.Kontakt 02 na prawej stacji przygoto¬ wuje obwód pradu dla dzwonka ostrze¬ gawczego W. Obwód ten bedzie zamkniety przez nacisniecie przycisku Ta w przypad¬ ku, gdy nie uwzgledniony zostanie sygnal wzrokowy S, wskazujacy zajecie przewodu liniowego. W ten sposób dzwonek ostrze¬ gawczy równiez wskazuje zajecie linii. Gdy tylko przekaznik zwloczny V po uplywie czasu jego stanu wlaczenia zwolni kotwicz¬ ke, kontakty vi o wracaja w polozenie wyj¬ sciowe. Urzadzenie jest tym samym zno¬ wu w stanie spoczynkowym, gdyz przekaz¬ nik L utracil wzbudzenie juz wówczas, gdy sie ukonczyly impulsy pradu od induktora.Po zwolnieniu przycisku Ta stan wyjsciowy zostal przywrócony równiez na lewej sta¬ cji. Przy dzwonieniu w przeciwnym kie¬ runku cale urzadzenie pracuje w taki sam sposób wskutek symetrycznej budowy.Gdy na ubu stacjach przyciski Ta zo¬ stana nacisniete jednoczesnie, wtedy na kazdej stacji zaczynaja dzialac przekazni¬ ki R i H. Dzwonki ostrzegawcze W zostana uruchomione poprzez Ta, 02, r2, A4, /i i daja znac na obu stacjach, ze przewód jest za¬ jety. Gdy tylko jeden z przycisków zosta¬ nie zwolniony, zaczyna sie opisany wyzej przebieg polaczen.Jezeli w przewodzie zawierajacym przyrzady dzwonkowe A powstanie uzie¬ mienie, np. w miejscu X, wtedy przekaznik L prawej stacji otrzymuje prad poprzez kontakty hi, ru Przez przelaczenie kon¬ taktu /i bedzie wzbudzony przekaznik zwloczny V, który wlacza przekaznik O zk pomoca kontaktu V. Kontakt 03 zamyka za¬ tem obwód pradu sygnalu wzrokowego S, który wskutek tego bedzie stale pokazywal, ie linia jest zajeta. Przy naciskaniu przy¬ cisku Ta odzywa sie dzwonek ostrzegaw¬ czy W. To samo odbywa sie na lewej stacji.Gdy w miejscu X nastepuje przerwanie przewodu, wtedy przy naciskaniu przy¬ cisku Ta którejkolwiek z dwu stacyj, za¬ czynaja dzialac przekazniki R i H tejze stacji. Przekaznik L nie moze dzialac, po¬ niewaz jego obwód jest przerwany w X, wobec czego kontakt h pozostaje w swym stanie spoczynkowym, a prad plynie do dzwonka ostrzegawczego przez kontakty /i, /u, r2, 02< Gdy wiec przy naciskaniu przy¬ cisku dzwonek dzwoni bezustannie, a sy¬ gnal wzrokowy pozostaje niewlaczony, oznacza to przerwe w przewodzie lub tez inne analogiczne uszkodzenie urzadzenia.Przekaznik dwuuzwojeniowy L mozna zastapic dwoma przekaznikami jednouzwo- jeniowymi. Wskaznik wzrokowy S i dzwo¬ nek ostrzegawczy W mozna zastapic inny¬ mi przyrzadami sygnalowymi. PL