Dzwonki ostrzegawcze na przejazdach kolejowych uruchamia sie, jak wiadomo, induktorem. Dzwonki poszczególnych ko¬ lejnych przejazdów danego odcinka sa po¬ laczone szeregowo przewodem, na obu kon¬ cach uziemionym. Do wywolywania sygna¬ lów sluzy induktor, w który 'zaopatrzona jest kazda z obu koncowych stacyj odcinka i który jest przylaczany do przewodu lacz¬ nikiem, najczesciej mechanicznie zjedno¬ czonym z napedem induktora. Przy obra¬ caniu induktor wytwarza prad, uruchamia¬ jacy dzwonki, które wówczas pod wply¬ wem wlasnego napedu mechanicznego dzwonia przez okreslony przeciag czasu.Kazda z obu stacyj powinna uruchomic dzwonki za kazdym razem przed wypra¬ wieniem pociagu.Moze sie jednak zdarzyc, ze urzednik wyprawil pociag, np. podniósl ramie sema¬ fora wyjazdowego, lecz z jakiegos powodu zapomnial uruchomic dzwonki. Wynala¬ zek ma na zadanie zapobiezenie tej mozli¬ wosci i polega na takim wzajemnym uza¬ leznieniu urzadzenia dzwonkowego i sy¬ gnalu wyjazdowego, iz wyprawienie po¬ ciagu bez uprzedniego uruchomienia dzwonków wywoluje sygnal specjalnego przyrzadu sygnalowego, zwracajacego uwa¬ ge obslugi na to zaniechanie.Rysunek przedstawia dwa przyklady ukladu polaczen urzadzenia wedlug wyna- lazkuu Do wzajemnego uzaleznienia obu za¬ biegów zawiera ono zespól przekazników, uruchamiajacych przyrzad sygnalowy w razie kolejnosci zabiegów odmiennej od prawidlowej. Kolejnoscia prawidlowa jest naprzód uruchomienie dzwonków a nastep¬ nie podniesienie semafora wyjazdowego.Kolejnosc odwrotna nie jest wprawdzie uniemozliwiona, lecz wywoluje uruchomie¬ nie przyrzadu sygnalowego, który zostaje odlaczony dopiero po uruchomieniu dzwon¬ ków.Przy podniesieniu semafora wyjazdo¬ wego zamykaja sie kontakty a, mianowicie badz droga mechaniczna, np. jako kontak¬ ty dzwigni sygnalowej, badz elektryczna.Jezeli wbrew kolejnosci prawidlowej dzwonków jeszcze nie uruchomiono, wów¬ czas przyrzad sygnalowy W, wzrokowy lub dzwiekowy, zostaje przylaczony do ba¬ terii B i przez to uruchomiony. Przy uru¬ chamianiu dzwonków Q induktorem /, przylaczanym w tym celu do przewodu li¬ niowego lacznikiem przyciskowym T i po¬ laczonym w szereg z bateria B, wzbudza sie od tej baterii przekaznik R, który ma dwa uzwojenia 7, 77. Uzwojenie /, przez które plynie prad w chwili nacisniecia lacznika T, zostaje natychmiast odlaczone kontaktem r0, a przekaznik R przytrzymu¬ je sie przez uzwojenie 77 kontaktem r po¬ przez kontakt a. Jednoczesnie zamyka on kontakt rlf wlaczajacy przekaznik S, który wzbudza sie i przez otwarcie kontaktu s1 wylacza przyrzad sygnalowy W. Po zwol¬ nieniu lacznika T przekazniki R, S pozo¬ staja wzbudzone az do skasowania sygna¬ lu wyjazdowego, np. do cofniecia dzwigni sygnalowej.Jezeli w mysl kolejnosci prawidlowej naprzód uruchomiono dzwonki, przekaznik R wzbudza sie w sposób rozpatrzony i przytrzymuje poprzez kontakty s, l. W chwili zamkniecia kontaktów a przy pod¬ niesieniu semafora wyjazdowego wzbudza sie natychmiast przekaznik S i kontaktem sx odlacza przyrzad sygnalowy W, który nie reaguje. Dalszy przebieg jest taki sam jak w przypadku poprzednim.Przy kolejnosci prawidlowej, gdy na¬ przód uruchomiono dzwonki, moze sie zda¬ rzyc, ze przed daniem sygnalu wyjazdo¬ wego nadejdzie prad induktorowy ze stacji przeciwnej, blokujacy dana stacje za po¬ moca przekaznika L, który kontaktem l przerywa obwód uzwojenia 77 przekaznika R, tak iz przy daniu sygnalu wyjazdowego przyrzad sygnalowy W uruchomilby sie mimo uprzedniego prawidlowego urucho¬ mienia dzwonków. Zapobiega temu prze¬ kaznik pomocniczy H, który zostaje wzbu¬ dzony kontaktem l1 i kontaktem h zwiera kontakt l, tak iz przekaznik R pozostaje wzbudzony i przy daniu sygnalu wyjazdo¬ wego wywoluje odlaczenie przyrzadu sy¬ gnalowego W.Przekaznik L sluzy do blokowania da¬ nej stacji, gdy na stacji przeciwnej zostaje nacisniety lacznik przyciskowy do urucha¬ miania dzwonków Q. Zablokowanie pole¬ ga na tym, ze induktor / zostaje odlaczo¬ ny od przewodu liniowego kontaktem L, a przekaznik R nie moze sie przytrzymac przez uzwojenie 77, którego obwód jest przerwany kontaktem l. Przekaznik L przylacza sie do przewodu liniowego kon¬ taktem la i w ten sposób uniezaleznia sie od lacznika przyciskowego T stacji wlas¬ nej.W urzadzeniu wedlug fi&. 2 stacja po¬ zostaje zablokowana, dopóki dzwonki Q uruchomione ze stacji przeciwnej nie przestaly dzwonic. Na figurze tej czesci urzadzenia stacji prawej sa oznaczone tak saimo, jak czesci urzadzenia stacji lewej, jedynie jej bateria, induktor i lacznik przyciskowy sa odróznione wskaznikiem 1.Przekaznik L, wzbudzany z baterii B, stacji przeciwnej, wzbudza kontaktem l przekaznik zwloczny V, np. rteciowy. Kon- — 2 —takt v wzbudza przekaznik O, do którego zalaczony jest równolegle wskaznik wzro¬ kowy Z, sygnalizujacy zablokowanie. Kon¬ takty o2, o5 odlaczaja induktor J od prze¬ wodu liniowego, a kontakt o3 przylacza przekaznik L bezposrednio do tego prze¬ wodu. Przekaznik L ma dwa uzwojenia, z których dolne o opornosci duzej zostaje zwarte kontaktem o4. Przekaznik L roz- magnesowuje sie, poniewaz jego uzwojenie górne o opornosci malej nie wystarcza do utrzymania go w stanie wzbudzenia od ba¬ terii 2?r Przekaznik O pozostaje wzbu¬ dzony kontaktem v przekaznika zwloczne- go V. Gdyby dolne uzwojenie przekaznika L nie bylo zwarte, to dzwonki nie reago¬ walyby na prad induktora, wysylany obecnie ze stacji przeciwnej. Wobec jednak jego zwarcia prad induktorowy uruchamia dzwonki Q i wzbudza przekaznik L jego uzwojeniem górnym. Obwód uzwojenia przekaznika zwlocznego V zostaje znów zamkniety, dzieki czemu kontakt v pozo¬ staje zamkniety nieco dluzej, niz wynosi czas dzwonienia dzwonków. Po rozmagne¬ sowaniu przekaznika V urzadzenie wraca do stanu spoczynkowego.Gdyby mimo zablokowania, uwidocznio¬ nego wskaznikiem wzrokowym Z, nacisnie¬ to lacznik przyciskowy T, to przez kon¬ takty o6, o2 zostalby uruchomiony dzwonek ostrzegawczy X, który po zwolnieniu lacz¬ nika T dzwoni nadal przez kontakt x, az zostanie wylaczony.Wskazniki wzrokowe i dzwonek ostrze¬ gawczy mozna zastapic innymi przyrzada¬ mi sygnalowymi. Przekazniki dwuuzwoje- niowe R na fig. 1, 2 i L na fig. 2 mozna zastapic kazdy dwoma przekaznikami jed- nouzwojeniowymi.Wynalazek mozna analogicznie zastoso¬ wac do kazdego innego kolejowego urza¬ dzenia sygnalizacyjnego, w którym chodzi o zwrócenie obsludze uwagi na naruszenie prawidlowej kolejnosci dwóch zabiegów recznych. PL