PL29902B3 - Sposób wytwarzania barwników zawierajacych metal - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 23 grudnia 1955 Patent nr 29 495 chroni sposób wy- szczepiajacyeh chrom, w wodzie lub w roz¬ twarzania barwników zawierajacych puszczalnikach organicznych albo w ich chrom, polegajacy na tym, ze zwiazkami mieszaninach. o - oksykarbonylowymi o wzorze ogólnym Stwierdzono, ze otrzymuje sie na ogól wymienionego rodzaju barwniki zawiera- OH - jace metal, jezeli zwiazkami karbonylowy- R^ mi o wzorze C=Oy 1 /X R9 r^ c = o, w którym litera R oznacza resztearomaty- | czna, a litera R' — wodór lub reszteorga- R9 niczna, dziala sie na aromatyczne zwiazki o - oksyaminowe w obecnosci srodków, od- w którym litera R oznacza reszte aroma-tyczna, litera R' — wodór albo reszte orga¬ niczna, litera zas X — reszte wrazliwa na metal, stojaca w polozeniu orto, dziala sie w obecnosci srodków, odszczepiajacych me¬ tal, na aminy aromatyczne, zawierajace w polozeniu orto równiez reszte wrazliwa na metal, przy czym nie koniecznie oba pro¬ dukty wyjsciowe musza zawierac jako re¬ szte wrazliwa na metal grupe wodorotle¬ nowa.Jako reszty wrazliwe na metal mozna wymienic np. grupy: —- OH, — O - alky- lowa, — SU, — S - alkylowa, — NH2, — COOH i — 0 — CH2 — COOH. Odpowie¬ dnimi aminami sa: o - aminofenole, 1 - - amino - 2, U - dwuoksybenzen, 1 - amino- - 2, U - dwuoksy - 5 - aminobenzen, o - aminooksy - karbazol, 3, 3' . dwuoksyben- zydyna, o - aminonaftol, o - anizydyny, o - - aminotiofenole, o - aminooksyantrachino- ny, o - aryleno - dwuaminy, kwas antra- nilowy, k, W - dwuamino -3,3'- dwukar- boksydwufenyl, kwas o - aminofenoksy- octowy i ich kwasy sulfonowe i karbonowe; odpowiednimi aldehydami i ketonami sa: al¬ dehyd salicylowy, 2 - oksy - 1 - naftalde- hyd lub 1 - oksy - 2 - naftaldehyd, o - me- toksybenzaldehyd, o - aminobenzaldehyd, 1 - aminoantrachinono - 2 - aldehyd, o - - oksyacetofenon, o - aminoacetofenon, kar^ bazolo - o - oksyaldehyd, antraceno - o - oksyaldehyd i ich pochodne, które juz same moga byc barwnikami.Produkty zawierajace grupy sulfonowe mozna przez traktowanie srodkami od- szczepiajacymi 'metal, np. solami chromu, miedzi lub zelaza, przeprowadzac w zwiaz¬ ki metali, przy czym mozna stosowac w procesie tym cisnienie zarówno zwykle, jak i zwiekszone. Produkty nierozpuszczalne w wodzie przeprowadza sie w ich zwiazki me¬ tali najkorzystniej przez dodawanie roz¬ puszczalników organicznych, np. w obec¬ nosci alkoholu lub zasady o charakterze pi¬ rydyny.Barwniki, otrzymane w ten sposób, mo¬ zna stosowac do barwienia welny, jedwa¬ biu, skóry, bawelny, jedwabiu sztucznego lub do wytwarzania zabarwionych laków, sztucznych mas i podobnych materialów. Z punktu widzenia ich budowy chemicznej sa to azometiny zawierajace metal. W prze¬ ciwienstwie do azometin, które sa na ogól bardzo wrazliwe na kwasy, wspomniane zwiazki sa czesto tak odporne na dzialanie kwasów, ze inadaja sie równiez do barwie¬ nia w kapieli kwasnej.Przyklad I. Wrzaca mieszanine, skla¬ dajaca sie z 21,7 czesci wagowych kwasu U - sulfoantranilowego, 28 czesci wago¬ wych krystalicznego octanu sodu, 12,2 cze¬ sci wagowych aldehydu salicylowego i 200 czesci wagowych wody, zadaje sie roztwo¬ rem 'mrówczanu chromu, otrzymywanym z 37,2 czesci wagowych 24,5%-owego tlen¬ ku chromu w postaci ciastowatej masy, 19 czesci wagowych 85%-owego kwasu mrów¬ kowego i 100 czesci wagowych wody. Po wielogodzinnym gotowaniu lub ogrzewaniu pod cisnieniem mieszanine reakcyjna sa¬ czy sie i przesacz odparowuje do sucha. 0- trzymany barwnik, bedacy kompleksowym polaczeniem chromowym azometinu z alde¬ hydu 2 - oksybenzoesowego i kwasu U - sulfo - 2 - aminobenzenokarbonowego, bar¬ wi skóre na zólty kolor z odcieniem zielo¬ nym.Zamiast aldehydu salicylowego mozna równiez stosowac 2 - oksy - 1 - naftalde- hyd, 1 - oksy - 2 - naftaldehyd, kwas 1 - oksy - 2 - naftaldehydo - 5 - sulfonowy lub kwas 2 - oksybenzaldehydo - 5 - sulfonowy, zamiast zas kwasu U - sulfoantranilowe¬ go — kwas antranilowy lub kwas U - ni- troantranilowy.Przyklad II. Mieszanine, skladajaca sie z 13,6 czesci wagowych kwasu i, U' - dwuaminodwufenylo - 3, 3' - dwukarbono- wego, 20,2 czesci wagowych kwasu 2 - oksybenzaldehydo - 5 - sulfonowego i 28 czesci wagowych krystalicznego octanu so¬ du ogrzewa sie do wrzenia z 300 czesciami — 2 —wagowymi wody. Nastepnie dodaje sie roz¬ twór mrówczanu chromu, odpowiadajacy 9 czesciom wagowym tlenku chromu. Po 3 — 4 godzinnym gotowaniu mieszanine reak¬ cyjna saczy sie i odparowuje. Otrzymany w ten sposób barwnik, bedacy komplekso¬ wym polaczeniem chromowym azometinu z kwasu 2 - oksybenzaldehydo - 5 - sulfonowe¬ go i kwasu 4, k' - dwuaminodwufenylo - 3, 3' - dwukarbonowego, barwi welne na zól¬ ty kolor. Odpowiedni zwiazek miedzi daje bardziej zielony odcien i ciagnie bezposre¬ dnio na barwiony material.Zamiast U i' - dwuamino - 3, 3( - dwu- karboksydwufenylu mozna stosowac kwas i, V - dwuaminodwufenylomoczniko - - 3, 3' - dwukarbonowy lub kwas i, -4' - * dwua/minodwufenylometano - 3, 3' - dwu¬ karbonowy, a zamiast kwasu 2 - oksyben¬ zaldehydo - 5 - sulfonowego — kwas 1 - - oksy - 2 - naftaldehydo - 5 - sulfonowy i inne kwasy oksynaftaldehydosulfono- we.Przyklad III. Mieszanine, skladajaca sie z 22,5 czesci wagowych 2 - aminoanizo- lo - k - sulfonianu sodu, 12,2 czesci wago¬ wych aldehydu salicylowego, 37,2 czesci wagowych 24,5%-owego tlenku chromu w postaci ciastowatej masy, 19 czesci wago¬ wych 85°/o-owego kwasu mrówkowego oraz 300 czesci wagowych wody, ogrzewa sie w ciagu 3 godzin do 130°C, przy czym od- szczepia sie grupa metylowa i tworzy sie zespolony zwiazek chromowy. Nastepnie mieszanine reakcyjna saczy sie i odparo¬ wuje do sucha. Barwnik, otrzymany w ten sposób, bedacy kompleksowym polaczeniem chromowym azometinu z aldehydu 2 - oksy- benzoesowego i kwasu 2 - aminometoksy- benzeno - U - sulfonowego, odpowiada bar¬ wnikowi, wytworzonemu z kwasu 2 - ami- nofenolo - i - sulfonowego, aldehydu sali¬ cylowego i mrówczanu chromu.W taki sam sposób mozna przeprowa¬ dzac odmetylowujace chromowanie za po¬ moca kwasu 5 « nitro - 2 - aminoanizolo - - U - sulfonowego, kwasu 1 - amino - 2 - - metylooksynaftaleno - 6. - sulfonowego i U, V¦- dwuamino - 3, 3' - dwumetoksydwu- fenylu, jako skladników aminowych, oraz 2 - metoksybenzaldehydu, jako skladnika aldehydowego.Przyklad IV. Mieszanine, skladajaca sie z 11 czesci wagowych 1, 2 - dwuamino- benzenu, 25,2 czesci wagowych kwasu 1 - oksy - 2 - naftaldehydo - 5 - sulfonowego, 28 czesci wagowych krystalicznego octanu sodu i roztworu mrówczanu chromu, odpo¬ wiadajacego 9 czesciom wagowym tlenku chromu, gotuje sie z 200 czesciami wago¬ wymi wody w ciagu paju godzin, nastep¬ nie mieszanine reakcyjna saczy sie i wy- sala wytworzony barwnik, który suszy sie.Otrzymany barwnik, bedacy komplekso¬ wym polaczeniem chromowym azometinu z kwasu 1 - oksy - 2 - naftaldehydo - 5 - - sulfonowego i 1, 2 - dwuaminobenzenu, barwi welne i skóre na pomaranczowe od¬ cienie.Jako inne 1, 2 - dwuaminy do wytwa¬ rzania tego rodzaju barwników stosuje sie: kwas 1, 2 - dwuaminobenzeno - U - sulfo¬ nowy, U - nitro 1, 2 - dwuaminobenzen, 1, 2 - dwuaminonaftalen, kwas 1,2- dwu- aminonaftaleno - 5 - sulfonowy lub 1, 2 - - dwuaminoantrachinon.Przyklad V. 12,5 czesci wagowych 2 - - aminotiofenolu gotuje sie razem z 22,5 czesci wagowych 2 - oksybenzaldehydo - - 5 - sulfonianu sodu w 200 czesciach wago¬ wych wody i ogrzewa mieszanine dalej do wrzenia z roztworem 37,2 czesci wagowych 24,5°/o-owego tlenku chromu w postaci cia¬ sta w 100 czesciach wagowych wody i 19 czesciach wagowych 85°/o-owego kwasu mrówkowego. Barwnik otrzymany przy od¬ parowaniu, bedacy kompleksowym polacze¬ niem chromowym azometinu z kwasu 2 - - oksybenzaldehydo - 5 - sulfonowego i 2 - - aminotiofenolu, barwi skóre i welne na zóltobrazowe odcienie. Stosujac kwas 1 - - oksy - 2 - naftaldehydo - 5 - sulfonowy — 3 —otrzymuje sie barwnik, dajacy bardziej brazowe zabarwienia.Przyklad VL 25 czesci wagowych bar¬ wnika z dwuazowanej aniliny i kwasu antranilowego, otrzymywanego równiez poprzez zwiazek formaldehydodwusiarczy- nowy kwasu antranilowego, ogrzewa sie do wrzenia w ciagu wielu godzin z 20,2 czesci wagowych kwasu 2 - oksy - benzaldehydo - -5 - sulfonowego, 28 czesciami wagowymi krystalicznego octanu sodu i roztworem mrówczanu chromu, odpowiadajacym 9 czesciom wagowym tlenku chromu. Naste¬ pnie wytworzony barwnik, bedacy komple¬ ksowym polaczeniem chromowym azometi- nu z kwasu 2 - oksybenzaldel^ydo - 5 - sul¬ fonowego i barwnika azowego, utworzone¬ go z dwuazowanej aniliny, sprzegnietej z kwasem 2 - ajninobenzenokapbonowym, wysala sie i suszy. Barwi on welne i skóre na pomaranczowo - brazowy kolor. Podo¬ bne barwniki otrzymuje sie stosujac do¬ wolne inne aminy.Przyklad VII. Mieszanine, skladajaca sie z 13,6 czesci kwasu k, U' - dwuaminodwu- fenylo - 3, 3' - dwukarbonowego, 20,2 cze¬ sci wagowych kwasu 2 - oksybenzaldehydo- - 5 - sulfonowego i 28 czesci wagowych krystalicznego octanu sodu ogrzewa sie do wrzenia z 300 czesciami wagowymi yyody.Nastepnie dodaje sie roztwór mrówczanu chromu, odpowiadajacy 9 czesciom wago¬ wym tlenku chromu. Po 3—4-o godzinnym gotowaniu odsacza sie i przesacz doparo- wuje. Otrzymany w ten sposób barwnik, bedacy kompleksowym polaczeniem chro¬ mowym azometinu z kwasu 2 - oksybenzal- dehydo - 5 - sulfonowego i kwasu k, W - - dwuaminodwufenylo - 3, 3( - dwukarbo¬ nowego, barwi welne na zólty kolor. Odpo¬ wiedni zwiazek miedzi ma bardziej zielony odcien i ciagnie bezposredno na barwiony material.Zamiast i, U' - dwuamino - 3, 3' - dwu- karboksydwufenylu mozna równiez stoso¬ wac kwas U, V - dwuaminodwufenylomo- cznikp - 3, 3' - dwukarbonowy lub kwas h, 1* - dwuaminodwufenylometano - 3, 3' - - dwukarbonowy, a zamiast kwasu 2 - - oksybenzaldehydo - 5 - sulfonowego kwas 1 - oksy - 2 - naftaldehydo - 5 - sulfonowy lub inne kwasy oksynaftaldehydo - sulfo¬ nowe.Przyklad VIII. Mieszanine, skladajaca sie z 8,1 czesci wagowych o - oksybenzal- dehydu, 8,2 czesci wagowych o - anizydy- ny, 12,2 czesci wagowych octanu cynku i 200 czesci wagowych wodnego alkoholu (1:1), ogrzewa sie w ciagu 8 godzin do temperatury 130°C. Powstajacy przy tym zólty barwnik, bedacy kompleksowym po¬ laczeniem cynkowym azometinu z aldehy¬ du 2 - oksy - 1 - naftoesowego i 2 - amino- metoksybenzenu, oddziela sie, przemywa i • suszy. Moze on sluzyc np. jako barwny lak.Przyklad IX. Mieszanine, skladajaca sie z 9,4 czesci soli cynkowej o - aminotio- fenolu, 10,2 czesci wagowych 2 - oksy - 1 - - naftaldehydu, 10,8 czesci wagowych octa¬ nu cynku i 300 cm3 metanolu, ogrzewa sie w ciagu 15 godzin do temperatury 65CC.Osad mocno zabarwiony na zólto odsysa sie, przemywa metanolem i suszy w temperatu¬ rze okolo 70°C. Otrzymany barwnik, bedacy kompleksowym polaczeniem cynkowym azo¬ metinu z aldehydu 2 - oksy - 1 - naftoeso¬ wego i 2 - aminotiofenolu, uzyskuje sie z wydajnoscia wynoszaca 15,6 czesci wago¬ wych.Przyklad X. Roztwór 8,6 czesci wago¬ wych 2 - oksy - 1 - naftaldehydu, 11,2 cze¬ sci wagowych chlorowodorku 2 - amino- dwufenylo i 18,3 czesci wagowych octanu cynku w 250 czesciach wagowych metano¬ lu ogrzewa sie w ciagu godziny do tempe¬ ratury 65°C. Wydzielajacy sie zólty zwia¬ zek cynku zostaje odessany, przemyty me¬ tanolem i wysuszony w temperaturze 50°C, W ten sposób otrzymuje sie 21,4 czesci wa¬ gowych pulchnego zóltego barwnika, beda¬ cego kompleksowym polaczeniem -cynko- _ 4 _wym azometinu z aldehydu 2 - oksy - 1 - - naftoesowego i 2 - aminodwufenylu.Barwnik ten nadaje sie bardzo dobrze do wytwarzania laków barwnych.Stosujac zamiast octanu cynku odpo¬ wiednia ilosc octanu chromu otrzymuje sie 19 czesci wagowych barwnika brazowego.Przyklad XI. 13,4 czesci wagowych zwiazku benzylidenowego, otrzymywanego z 2 - oksy - 1 - naftaldehydu i 1 - amino- karbazolu, ogrzewa sie z 14,6 czesci wago¬ wych octanu cynku w 200 czesciach wago¬ wych metanolu w ciagu okolo 10 godzin do temperatury 65°C. Wydzielajacy sie zólty zwiazek cynkowy zostaje odessany, prze¬ myty metanolem i wysuszony w temperatu¬ rze okolo 80°C. W ten sposób otrzymuje sie zólty barwnik pigmentowy, bedacy kom¬ pleksowym polaczeniem cynkowym azome¬ tinu z aldehydu 2 - oksy - 1 - naftoesowe¬ go i 1 - aminokarbazolu. Daje on przy dru¬ ku graficznym czysto zólte odcienie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania barwników zawie¬ rajacych metal, wedlug patentu nr 29 495, znamienny tym, ze zwiazkami karbonylo- wymi o wzorze: w którym litera R oznacza reszte aromaty¬ czna, litera R* — wodór albo reszte orga¬ niczna, litera zas X — reszte wrazliwa na metal, znajdujaca sie w polozeniu orto, dziala sie w obecnosci srodków odszczepia- jacych metal na aminy aromatyczne, za¬ wierajace w polozeniu orto równiez reszte wrazliwa na metal, przy czym nie koniecz¬ nie oba produkty wyjsciowe musza zawie¬ rac jako reszte wrazliwa na metal grupe wodorotlenowa. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy DRUK M ARCT CZISNIAKDWSKA 225 PL