Przedmiotem wynalazku jest zamek do drzwi, bram, biurek, sizaf lub kas ognio¬ trwalych, który moze byc zamykany róz¬ nymi kluczami, a otwierany tylko tym kluczem, którym zostal zamkniety. Klucze nadajace sie do zamykania zamka róznia sie miedzy soba wysokoscia i ukladem ze¬ bów bródki, przy czym zeby te mozna tak uszeregowac, ze zamek moze byc zamyka¬ ny i otwierany z obu stron drzwi, albo tyl¬ ko z jednej .strony.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania zamka wedlug wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia widok z boku o- twartego zamka, po zdjeciu jego bocznej pokrywy, oraz przekrój tego zamka wzdluz linii / — /, fig. 2 — czesciowy widok z bo¬ ku wnetrza zamka po pierwszym obrocie klucza w lewo z ryglem czesciowo wysu¬ nietym, fig. 3 — czesciowy widok z boku wnetrza zamka po drugim obrocie klucza w lewo z ryglem calkowicie wysunietym, fig. 4 — bezpiecznik zamka w widokach z przodu, z boku i z góry, fig. 5 — zapadke w widokach z boku i z przodu, fig. 6 — klucz w widokach z boku, z przodu i z gó¬ ry, i wreszcie fig. 7 — widok z boku klu¬ cza o zakrzywionych zebach.W oslonie k% zamka wedlug wynalaz¬ ku osadzona jest przesuwnie na sworz¬ niach hh i W zasuwka 5, pod która na tych samych sworzniach osadzona jest rów¬ niez przesuwnie zastawka 23, zaopatrzona w zaczep 32 (fig. 5) oraz dwa czopki 19, znajdujace sie po obu stronach tej za¬ stawki. Na kazdym z tych czopków osa-dzone sa luzno trzy kólka zebate 20, zao¬ patrzone w prostokatne wyciecia 181, a kazde kólko zebate zazebia .sie z dzwig¬ nia zebata 21, osadzona obrotowo na sworzniu 11, i dociskana do sworznia 44, za posrednictwem sprezyny 7. Kazde kólko zebate 20 wraz z wspólpracujaca z nim dzwignia 21 oddzielone jest od sasie¬ dniego kólka zebatego i dzwigni plytka metalowa 22, osadzona na stale na sworz¬ niach 44, 4-41, 45 oraz podkladka metalo¬ wa 8, osadzona na stale na sworzniu 11, dzieki czemu uniemozliwione jest tarcie przy obracaniu sie wzgledem siebie kólek zebatych 20, wzglednie dzwigni 21. Na sworzniu 11, miedzy grupa trzech dzwi¬ gni 21, znajdujaca sie pod zastawka 25 i grupa trzech dzwigni, znajdujaca sie nad zasuwka 5, osadzony jest jeszcze pierscien 9, którego wysokosc równa sie lacznej grubosci zasuwki 5 i zastawki 23.Klucz do zamka wedlug wynalazku sklada sie: z trzpienia 40, ucha 42, na¬ kretki 35, podkladki 36, oraz zebów w ksztalcie plytek 37, 371, 37u, 38, 37UI, 37IV i 37v.Na jednym koncu trzpienia 40 osadzo¬ ne jest w rowku ucho 42 z otworem 41, sluzacym jako klucz do nakretki 35. Na sworzniu 46, stanowiacym drugi koniec trzpienia 40, osadzone sa przesuwnie ze¬ by klucza, zabezpieczone przeciw obraca¬ niu sie dzieki odpowiednim scieciom swo¬ rznia 46.Zeby klucza docisniete sa do odsadki 47 trzpienia 40 nakretka 35 za (posrednic¬ twem podkladki 36. Zeby te sa róznej wy¬ sokosci i posiadaja wystepy 39, uniemo¬ zliwiajace wysuniecie sie na druga stro¬ ne zamka przy wsuwaniu go w otwór 48 zamka.Powyzsze ubezpieczenie klucza moze byc wykonane odmiennie. Jak przedsta¬ wiono na fig. 7, zeby 50, 501, 5O11, 51, 50UI, 50IV, 50v klucza sa wygiete, a po¬ niewaz otwory na klucz w oslonie zamka wykonane sa odpowiednio do tego ksztal¬ tu zebów, przeto przejscie klucza na druga strone zamka jest tu równiez uniemozli¬ wione. W oslonie 43 zamka osadzony jest obrotowo bezpiecznik 16 za posrednic¬ twem swych wystepów 24 i 26. W celu za¬ mkniecia zamka nalezy przekrecic bezpie¬ cznik 16 o V4 obrotu w prawo dzieki cze¬ mu przestanie sie on stykac z zastawka 23.Po wsunieciu klucza w otwór 48 oslo¬ ny 43 i przy obracaniu gó w lewo, zab 38 klucza natrafia najpierw na zastawke 23 i podnosi ja wbrew dzialaniu sprezyny 17 w góre, tak iz górna krawedz zastawki wchodzi w wyciecie 29 bezpiecznika 16.Razem z zastawka podniesione sa w góre, osadzone na czopkach 19, kólka zebate 20, których wyciecia 181 zachodza na kwa¬ dratowy sworzen 18, osadzony na stale w oslonie 43. Sworzen ten zabezpiecza kól¬ ka 20 przed obracaniem sie. Pionowy kie¬ runek przesuwu zastawki okreslony jest ksztaltem wyciec 31, 33, 34 w tej zastaw¬ ce, za posrednictwem których osadzona jest ona przesuwnie na sworzniach ^^, 4-4J i 18 w oslonie 43 zamka. Przy podniesie¬ niu zastawki zaczep 32 tej zastawki wy¬ chodzi z pierwszego wyciecia 54 zasuwki 5, która w ten sposób, przy dalszym obra¬ caniu w lewo klucza, zostaje przesunieta zebem 38 równiez w lewo. W czasie tego przesuniecia pozostale zeby klucza wychy¬ laja w lewo dzwignie zebate 21, ustawia¬ jac je w róznych polozeniach zaleznie od wysokosci zebów. Po pelnym obrocie klu¬ cza, sprezyna 17 przesuwa w dól zastaw¬ ke 23, której zaczep 32, wchodzi w drugie plytsze od pierwszego wyciecie 55 zasuw¬ ki 5, dzieki czemu kólka zebate 20 zaze¬ biaja sie z dzwigniami 21, które pod dzia¬ laniem sprezyny 7 powracaja do poloze¬ nia jak na fig. 1.Przy nastepnym obrocie w lewo klucza 40 zab 58 podnosi w góre tak samo jak za pierwszym razem zastawke 23, wraz z — 2 —kólkami zebatymi 20. Zaczep 32 zastawki 23 wychodzi wtedy z wyciecia 55 zasuw¬ ki 5, dzieki czemu przy dalszym obracaniu klucza w lewo zasuwka ta za posrednic¬ twem zeba 38 zostaje dalej wysunieta z oslony 43 zamka. Równoczesnie pozostale zeby klucza znowu wychylaja dzwignie 21 w lewo, ustawiajac je w róznych poloze¬ niach zaleznie od wysokosci tych zebów, tak iz po pelnym obrocie klucza, gdy pod dzialaniem sprezyny 17 zastawka 23 zo¬ staje przesunieta w dól, kola zebate 20 zazebiaja sie z zebami dzwigni 21, które obracajac sie w prawo pod dzialaniem sprezyny 7, obracaja równiez kola zebate 20, ustawiajac wyciecia 181 tych kól w róznych polozeniach.W celu nastepnego otwarcia zamka na¬ lezy klucz uzyty do zamkniecia obracac w prawo, przez co jego zeby 37, 371, 37n, 37IU, 37IV i 37v wychyla w lewo dzwignie 21, które z kolei obróca w prawo kola ze¬ bate 20, ustawiajac wyciecia 181 tych kól naprzeciwko sworznia 18. W ten sposób kólka zebate 20 powracaja do polozenia, w jakim sie znajdowaly przed zamknie¬ ciem zamka, poniewaz jeden i ten sam klucz -spowoduje zarówno przy obrocie w prawo jak i przy obrocie w lewo te sa¬ me wychylenia dzwigni 21. Przy dalszym obrocie klucza, w prawo zab 38 bedzie juz mógl podniesc zastawke 23, wraz z kólka¬ mi zebatymi 20, tak iz sworzen 18 znaj¬ dzie sie w wycieciach prostokatnych 181 tych kólek, z którymi równoczesnie prze¬ stana sie zazebiac dzwignie 21.W tym (polozeniu zastawki 23, zasuw¬ ka 5 moze byc przesunieta w prawo za pomoca zeba 38 klucza, tak ze gdy klucz wykona calkowity obrót w prawo zastaw¬ ka 23, pod dzialaniem sprezyny 17, prze¬ sunie sie w dól, przy czym zaczep 32 tej zastawki wejdzie w wyciecie 55 zasuwki 5, uniemozliwiajac kolom zebatym 20 za-. zebienie sie z dzwigniami 21.Przy drugim obrocie klucza w prawo, zab 38 klucza przesunie calkowicie zasuw¬ ke 5 do wnetrza oslony 43, przy czym za¬ czep 32 zastawki 23 wejdzie w wyciecie 54 glebsze od wyciecia 55, dzieki czemu kola zebate 20 zazebia sie z dzwigniami 21, przyjmujac polozenie przedstawiono na fig. 1.Zamek wedlug wynalazku mozna o- tworzyc tylko tym kluczem, którym zo¬ stal zamkniety, poniewaz kazdy inny po¬ siada odmienny uklad zebów i wobec tego przy pierwszym obrocie klucza w prawo wychyli dzwignie 21 w takie polozenie, ze kola zebate 20 nie obróca sie o te same ka¬ ty, o jakie zostaly obrócone przy zamknie¬ ciu zamka i w ten sposób wyciecia 181 tych kól nie ustawia sie na przeciwko sworznia 18. PL