Wynalazek dotyczy zastosowania lamp katodowych do kompensowania pradów elektrycznych, powstalych przy odbiorze radiowym wskutek zaklócen przemyslo¬ wych.Jest rzecza znana, ze zaklócenia prze¬ myslowe oddzialywaja przewaznie na od¬ prowadzenie antenowe, przy czym zakló¬ cenia te sa odczuwane w mniejszym stop¬ niu w antenie umieszczonej dostatecznie wysoko.W celu usuniecia tych zaklócen propo¬ nowano rózne sposoby izolowania odpro¬ wadzenia antenowego lub kompensowania zaklócen w odprowadzeniu.Proponowano zwlaszcza ekranowanie tego odprowadzenia, jednak sposób ten pociaga za soba dosc znaczna strate mocy wskutek uplywów poprzez pojemnosc mie¬ dzy przewodem a uziemionym pancerzem.Co sie tyczy kompensowania zaklócen w odprowadzeniu, polegajacego na zasto¬ sowaniu przewodu równoleglego do od¬ prowadzenia, nalezy zaznaczyc, ze jak¬ kolwiek kompensacja ta powoduje mniej¬ sza strate wskutek pojemnosci, to jednak wymaga zastosowania sprzezenia induk¬ cyjnego, co równiez pociaga za soba dosc znaczna strate energii. Z drugiej strony uzwojenia kompensacyjne powoduja zmniejszenie sie skutecznosci kompensacji wskutek zjawisk rezonansowych, wystepu¬ jacych przy pewnych dlugosciach fal.Uklad kompensacyjny wedlug wyna-lazku kompensuje zaklócenia zupelnie do¬ kladnie i bez strat. Uklad ten nie wymaga sprzezenia indukcyjnego'! polega na zasto¬ sowaniu w obwodztó wejsciowym odbiorni¬ ka zwyklego wzmacniacza W postaci lampy katodowej, rozrzadzanej jednoczesnie za pomoca swej siatki i katody, przy czym jeden z ukladów zbiorczych, np. antena, jest polaczony z siatka, a drugi, np. pfze* wód kompensacyjny, jest polaczony z ka¬ toda tej lampy.Jak wiadomo, wszystkie zmiany pradu anodowego lampy katodowej sa funkcja zmian napiecia, przylozonego miedzy siat¬ ke a katode tej lampy, a zatem identyczne i jednoczesne zmiany napiecia na dwóch tych elektrodach nie spowoduja zadnej zmiany w pradzie anodowym, o ile beda male w stosunku do anodowego napiecia stalego, co zachodzi oczywiscie przy odbio¬ rze napiec wielkiej czestotliwosci, pobiera¬ nych z anteny.W celu podwójnego rozrzadzania lam¬ pa katodowa jej katoda powinna byc od¬ dzielona dostatecznie duza opornoscia od ujemnego bieguna zródla pradu anodowego, np. od uziemienia; niezaleznie od tego siatka tej lampy powinna byc oddzielona od uziemienia opornikiem tego samego rze¬ du wielkosci.Ponadto siatce mozna nadac odpowied¬ nie napiecie poczatkowe, aby lampa posia¬ dala dbbre warunki pracy pomimo pewne¬ go dodatniego napiecia poczatkowego, spo¬ wodowanego spadkiem napiecia na oporni¬ ku, wlaczonym miedzy katode a ujemny bregUn zródla pradu anodowego (uziemie¬ nie) , Oporniki, lezace w obwodach siatko¬ wym i katodowym, moga byc regulowane tak, aby kazda galaz odbiorcza, to znaczy z jednej strony obwód anteny, a z dru¬ giej sttony obwód przewodu kompensacyj¬ nego, pracowala mozliwie najbardziej sku¬ tecznie. ;¦:»¦,.-: W celu kompensowania zaklócen, od¬ bieranych nie tylko odprowadzeniem ante* nowym, lecz równiez czescia górna ante¬ ny/ moc rozrzadcza, doprowadzana z prze¬ wodu kompensacyjnego, moze byc dawko¬ wana w wiekszym stopniu, niz moc roz¬ rzadcza, doprowadzana z anteny glównej.Regulacja ta moze byc uskuteczniana bez zmian napiec poczatkowych siatki i katody, tak ze punkt pracy posiada stale, najkorzystniejsze polozenie na charakte¬ rystyce lampy.Prosty sposób uzyskania tego warunku polega na zastosowaniu przyrzadu, regulu¬ jacego napiecie zaklócen i posiadajacego postac malego kondensatora zmiennego, nie oddzialywajacego na stale napiecie po¬ czatkowe katody i siatki.Stopien dzialania ukladu kompensacyj¬ nego mozna doregulowac badz na stale, badz stosujac np. stale oporniki: katodo¬ wy i Siatkowy i wstawiajac miedzy nie po¬ tencjometr, którego suwak jest uziemiony.Obwody elektrod rozrzadczych moga byc zestrojone ze soba, jednak dobrze jest, aby byly one aperiodyczne w celu uniknie¬ cia zaklócen, wystepujacych wskutek rezo¬ nansu tych obwodów.Na rysunku fig. 1 — 3 przedstawiaja schematycznie przyklady ukladu kompen¬ sacyjnego wedlug wynalazku.Na fig. 1 antena 1, umieszczona dosta¬ tecznie wysoko w obszarze, w którym nie dzialaja zaklócenia przemyslowe, jest po¬ laczona z siatka G lampy katodowej T.Antena / jest polaczona z uziemieniem po¬ przez opornik zmienny 2, stanowiacy uplyw siatki i zezwalajacy na regulacje mocy rozrzadczej siatki. Przewód kompensacyj¬ ny 3, poprowadzony wzdluz odprowadze¬ nia antenowego 8, lecz nie polaczony z nim, jest polaczony z katoda C tej samej lampy katodowej T. Opornik zmienny 4, wlaczony miedzy katode C a uziemienie, zezwala równiez na dozowanie mocy. Anoda P lampy T, otrzymujaca wysokie napiecie poprzez dlawik 5, kieruje do zacisku od- — 2 —biorczego 7 poprzez 'kondensator 6 wzmoc¬ nione prady wielkiej czestotliwosci, pocho¬ dzace ze zmian potencjalów miedzy siatka G a katoda C.Jest rzecza zrozumiala, ze gdy równe ladunki dzialaja jednoczesnie na siatke G i na katode C lampy T, to na zacisku 7 nie daje sie zauwazyc zadna znaczna zmiana napiecia zmiennego. Zatem wszystkie la-i dunki, zbierane jednoczesnie odprowadze¬ niem 8 anteny 1 i przewodem kompensa¬ cyjnym 3, nie beda przekazywane do zacis¬ ku 7, czyli beda wyeliminowane z audycji/ Na siatke G beda dzialaly tylko sygnaly odebrane górna czescia anteny 1, które, wzmocnione w lampie T, beda przekazywa¬ ne do zacisku 7.Jest rzecza zrozumiala, ze zamiast lam* py triodowej mozna zastosowac inna lam¬ pe, np. lampe z siatka oslónna lub pento- Uklad kompensacyjny, przedstawiony na fig. 2, jest wykonany tak, aby podczas nastawiania kondensatorów zmiennych 9 i 10, przylaczonych odpowiednio do dwóch elektrod rozrzadczych, nie oddzialywalo sie na stale napiecie poczatkowe siatki wzgledem katody. Zarówno siatka G jak i katoda C sa uziemione poprzez stale opor¬ niki 2 i 4 o stosunkowo duzych opornos¬ ciach, zabocznikowane kondensatorami zmiennymi 9 i 10, pozwalajacymi zmieniac calkowite opornosci pozorne obwodów wej¬ sciowych wielkiej czestotliwosci elektrod G, C bez oddzialywania na stale napiecia poczatkowe tych elektrod.W ukladzie kompensacyjnym, przed¬ stawionym na fig. 3, kazda z elektrod G i C posiada staly opornik 2 i 4 i potencjo¬ metr 11, którego suwak jest uziemiony. PL