PL247554B1 - Sposób wytwarzania pelletów ekstrudowanych oraz pellety ekstrudowane wytworzone tym sposobem - Google Patents

Abstract

Przedmiot zgłoszenia stanowią pellety ekstrudowane otrzymane w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego zawierającego mąkę zbożową, ziemniaczaną, płatki ziemniaczane albo grysik ziemniaczany, albo ich mieszaninę. Pellety charakteryzują się tym, że zawierają dodatek owoców jagodowych wybranych spośród aronii, borówki albo ich dowolnej mieszaniny w ilości od 0,5% do 60% w stosunku do całkowitej masy surowców zbożowych albo ziemniaczanych albo ich mieszaniny. Przedmiot zgłoszenia stanowi również sposób otrzymywania pelletów.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pelletów ekstrudowanych na bazie surowców zbożowych lub ziemniaczanych. Przedmiot wynalazku stanowią również pellety ekstrudowane wytworzone tym sposobem zawierające surowce zbożowe lub ziemniaczane o polepszonych własnościach prozdrowotnych.

Dostępne dane rynkowe i literaturowe pokazują, że wybory konsumenckie coraz częściej ukierunkowane są na wyroby wysokobłonnikowe, o obniżonej zawartości cukru oraz wzbogacone o cenne składniki mineralne i witaminy. Takie produkty określa się mianem żywności funkcjonalnej. Wprowadzanie owoców do receptury produktów przekąskowych może im nadać nowe cechy jakościowe, wpływać na poprawy kondycji organizmu i nadawać specyficzne cechy żywieniowe, stanowiące o zaletach żywności funkcjonalnej.

Borówki charakteryzują się niską wartością energetyczną, są także źródłem węglowodanów, wśród których ok. 2,4 g stanowi błonnik pokarmowy. Borówki odznaczają się wysoką wartością odżywczą, są źródłem cennych witamin (np. C, E, A, K, z grupy B) oraz składników mineralnych (np. potas, magnez, wapń). Zawierają także inne składniki bioaktywne, np. luteinę i zeaksantynę oraz ważne, pod kątem przeciwnowotworowym, polifenole, w tym proantocyjanidyny. Ponadto, borówki należą do grupy owoców jagodowych, które nie podnoszą gwałtownie poziomu glukozy we krwi, są więc zalecane w diecie osób chorych na cukrzycę czy insulinooporność. Są polecane w diecie osób otyłych, z nadwagą lub chcących obniżyć masę ciała. Korzystnie wpływają na wzrok dzięki zawartości luteiny i zeaksantyny. Borówki charakteryzuje wysoka zawartość przeciwutleniaczy, które chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników tlenowych: Dzięki obecności związków o działaniu antyoksydacyjnym powstaje ochronne działanie na komórki, także na układ nerwowy, co może wpływać na poprawę pamięci oraz funkcji poznawczych. W wyniku ochronnego działania na DNA, substancje zawarte w borówkach mogą chronić przed nowotworami. Warto podkreślić jeszcze, że borówki korzystnie wpływają także na układ krążenia i pracę przewodu pokarmowego.

Aronia, podobnie jak: borówka, należy do grupy owoców, jagodowych. Charakteryzuje się wysoką zawartością witamin, m.in.: C, B1, B2, B6, P, PP, E i A oraz minerałów takich, jak np. potas, fosfor, wapń, magnez, żelazo, miedź i mangan. Aronia zawiera także cenne dla zdrowia antocyjany, fenolokwasy, garbniki i pektyny. Do najważniejszej właściwości zdrowotnej aronii należy ochrona układu krwionośnego, jej spożycie obniża ciśnienie w organizmie człowieka. Ponadto, owoce aronii wpływają na spadek wchłaniania glukozy, wzmacniają odporność, chronią przed nowotworami i wspomagają układ trawienny (poprzez łagodzenie chorób trzustki i żołądka) oraz system nerwowy (działają uspakajająco oraz chronią przed groźnymi schorzeniami neurologicznymi, np. chorobą Alzheimera, Parkinsona, udarem mózgu, demencją starczą). Dodatkowo, dzięki spożywaniu aronii znaczącej poprawie ulega wygląd zewnętrzny - owoce aronii skutecznie hamują procesy starzenia, przeciwdziałają otyłości oraz działają regenerująco na skórę, włosy i paznokcie.

W zgłoszeniu patentowym nr KR20200075218A opisano wynalazek dotyczący sposobu wytwarzania batonu zbożowego z aronii. W rozwiązaniu opisano także sposób przygotowania składników antocyjanowych zawartych w suszonej aronii i aronii sproszkowanej oraz usuwania nieprzyjemnego smaku tkwiącego w aronii tak, aby nie wpływał on na negatywną ocenę sensoryczną podczas spożywania nowego typu batonika.

Zgłoszenie patentowe nr KR20200108533A dotyczy sposobu przygotowania lekkostrawnej przekąski ryżowej z aronii i otrzymanego produktu - przekąski. Sposób przygotowania obejmuje etapy: suszenia i mielenia aronii; przygotowania proszku ryżowego przez mielenie ryżu; dodanie sproszkowanej aronii do wody i zmieszanie jej z rozdrobnionym ryżem; dodanie wody do powstałej mieszaniny i wytłoczenie jej do postaci drobnych granulek za pomocą wytłaczarki; chłodzenie wytłoczonych granulek powietrzem i suszenie przy wysokim poziomie wilgotności 50-80%; ekspandowanie wytłoczonych granulek z aronią do formy przekąski; pakowanie przekąski ryżowej z aronią. Przekąska ryżowa z aronią ma zwiększoną strawność, a tym samym jest korzystna dla osób starszych i pacjentów o obniżonej zdolności trawienia. Przekąska, z racji dodatku aronii, zawiera w sobie cenne dla zdrowia polifenole.

W zgłoszeniu patentowym nr US2010062125A1 opisano proces poprawy zdrowotności popularnych przekąsek, łącząc suplementy diety z silnymi aromatami w proporcjach i etapami procesu, które utrzymują smak przekąsek i skuteczność zastosowanych suplementów. Rozwiązanie skupia się na autorskim procesie wytwarzania przekąsek (nie obejmującym procesu wytłaczania) i powlekania różnych przekąsek: chipsów ziemniaczanych, kukurydzianych, krakersów itd. mieszaniną środka powlekającego (oleju lub środka wodnego) i dodatków funkcjonalnych (w tym m.in. borówka czarna).

Publikacja zgłoszenia patentowego nr CN101703558A dotyczy preparatu polifenolowego w postaci granulek/pelletów uzyskanych z borówek. Preparat otrzymywany jest w wyniku przemian chemicznych przy wykorzystaniu adiuwantów farmaceutycznych i charakteryzuje się tym, że adiuwanty farmaceutyczne są substancją pomocniczą i adhezyjną, w której preparat zawiera następujące składniki w procentach wagowych: 0,5-50% polifenoli uzyskanych z borówek czarnych, 45-98,5% substancji pomocniczej i 1-5% środka adhezyjnego. Produkt w postaci granulek/pelletów może być preparatem o przedłużonym uwalnianiu w organizmie lub preparatem dojelitowym, w zależności od potrzeb. Wynalazek ma zalety wysokiej szybkości rozpuszczania i wysokiej biodostępności. Metoda uzyskiwania wynalazku jest prosta, wygodna i łatwa w obsłudze.

Znany jest z polskich opisów patent nr 228731B1, dotyczący przekąski oraz sposobu wytwarzania przekąsek oraz patent nr 228732B1, dotyczący ekstrudatu spożywczego oraz sposobu wytworzenia ekstrudatów spożywczych (chrupek, chleba chrupkiego, kleików błyskawicznych).

Opisane w patencie 228731B1 przekąski, otrzymane w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego, charakteryzują się tym, że ciasto do ekstruzji zawiera rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w łącznej ilości od 5 do 15% wagowych mieszanki przed nawilżeniem oraz mąkę zbożową lub/i produkt zawierający skrobię ziemniaczaną. Sposób ich wytwarzania polega na tym, że mieszankę składników nawilża się, poddaje procesowi ekstruzji, a następnie kształtuje w matrycy formującej do określonego kształtu oraz ewentualnie przycina się, po czym suszy się, przy czym do mieszanki przed nawilżeniem dodaje się rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w ilości od 5 do 15% wagowych. W końcowym etapie ekstruzji ciasto schładza się.

Natomiast ekstrudat przedstawiony w publikacji patentu 228732B1 otrzymany jest w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego zawierającego kaszkę kukurydzianą, przy czym ciasto do ekstruzji zawiera rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w ilości od 10 do 30% wagowych mieszanki przed nawilżeniem. Ekstrudat otrzymuje się analogicznie, jak powyżej.

W wywiadzie dla Radia Lublin 30/01/2020 zasygnalizowano możliwość wytwarzania przekąsek ekstrudowanych o wysokiej jakości i walorach prozdrowotnych zawierających aronię i borówkę.

Celem wynalazku jest zaproponowanie sposobu wytwarzania pelletów ekstrudowanych na bazie surowców zbożowych lub ziemniaczanych. Celem są także ekstrudowane pellety spożywcze uzyskane według powyższego sposobu pozwalające uzyskać wyroby przekąskowe o zwiększonych własnościach prozdrowotnych i akceptowalnych właściwościach sensorycznych.

Istota sposobu wytwarzania pelletów ekstrudowanych, w którym mieszankę składników zawierającą mąkę zbożową, ziemniaczaną, płatki ziemniaczane albo grysik ziemniaczany, albo ich mieszaninę, nawilża się, poddaje się ekstruzji a następnie kształtuje w matrycy formującej do określonego kształtu oraz przycina i suszy, polega na tym, że do mieszanki przed nawilżeniem dodaje się owoce jagodowe wybrane spośród aronii, borówki albo ich dowolnej mieszaniny w ilości od 10 do 30% w stosunku do całkowitej masy surowców zbożowych albo ziemniaczanych albo ich mieszaniny. Mieszankę dowilża się do zawartości wody 20-60%, a proces ekstruzji prowadzi się kilkustopniowo w temperaturze od 40-175°C. Suszenie pelletów prowadzi się do wilgotności 6-12,5%, przy czym w końcowym etapie ekstruzji ciasto się schładza.

Korzystnie, owoce jagodowe są rozdrobnione albo nierozdrobnione.

Korzystnie, dodaje się owoce jagodowe świeże, rozmrożone albo suszone.

Korzystnie, w końcowym etapie ekstruzji ciasto schładza się.

Korzystnie, mieszankę zawierającą dodatek owoców jagodowych dowilża się do zawartości wody 20-60%.

Korzystnie, proces ekstruzji prowadzi się w temperaturze: 40-175°C w ekstruderze wyposażonym w system intensywnego chłodzenia końcowej części cylindra.

Korzystnie, po wysuszeniu do wilgotności 6-12,5%, pellety smaży się w głębokim tłuszczu w temperaturze 140-200°C przez 2-20 sekund. Alternatywnie, po wysuszeniu do wilgotności 6-12,5%, pellety wypraża się w gorącym powietrzu o temperaturze 160-260°C w czasie 10-120 sekund, albo poddaje wyprażaniu mikrofalami o mocy 500-1000 W przez 30-60 sekund.

Istota pelletów ekstrudowanych otrzymanych w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego zawierającego mąkę zbożową, ziemniaczaną, płatki ziemniaczane albo grysik ziemniaczany, albo ich mieszaninę, polega na tym, że otrzymane są one powyższym sposobem. Zawierają zatem dodatek owoców jagodowych wybranych spośród aronii; borówki albo ich dowolnej mieszaniny w ilości od 10 do 30% w stosunku do całkowitej masy surowców zbożowych albo ziemniaczanych albo ich mieszaniny.

Korzystnie, owoce jagodowe są rozdrobnione albo nierozdrobnione.

Otrzymane pellety, po procesie ekspandowania, stanowią zdrową przekąskę przeznaczoną do bezpośredniego spożycia i zawierają zwiększoną ilość witamin, mikro i makroelementów, antyoksydantów i składników odżywczych. Jednocześnie pellety charakteryzują się akceptowalnymi walorami sensorycznymi.

Przedmiot wynalazku został szczegółowo przedstawiony poniżej w przykładowych realizacjach, dotyczących sposobu wytworzenia pelletów.

Przykład I

Odmierzono składniki receptury: skrobia ziemniaczana 50%, grysik ziemniaczany 25%, płatki ziemniaczane 13,5%, świeża i rozdrobniona aronia 10%, sól 1,5%. Składniki wymieszano, dowilżono wodą do wilgotności mieszanki surowcowej 34%, wymieszano, poddawano ekstruzji w ekstruderze jednoślimakowym z instalacją do chłodzenia końcowej części cylindra w temperaturach w poszczególnych sekcjach ekstrudera: I sekcja temp. 65°C, II sekcja 115°C, III sekcja (z chłodzeniem) 85°C, temp. głowicy 80°C, formowano w matrycy szczelinowej (według wzoru użytkowego PL 64861 Y1), przycinano do kształtu kwadratów lub prostokątów i poddano suszeniu do wilgotności 11%. Wysuszone pellety smażono w głębokim tłuszczu w temp. 175°C przez 3 sekundy do uzyskania ekspandowanej przekąski z dodatkiem aronii.

Przykład II

Odmierzono składniki receptury: mąka pszenna 39,5%, mąka kukurydziana 39,5%, świeża i rozdrobniona borówka 10%, świeża i rozdrobniona aronia 10%, sól 1%. Składniki wymieszano, dowilżono wodą do wilgotności mieszanki surowcowej 33%, wymieszano, poddawano ekstruzji w ekstruderze jednoślimakowym z instalacją do chłodzenia końcowej części cylindra w temperaturach w poszczególnych sekcjach ekstrudera: I sekcja temp. 75°C, II sekcja 125°C, III sekcja (z chłodzeniem) 95°C, temp. głowicy 90°C, formowano w matrycy szczelinowej (według wzoru użytkowego PL 64861 Y1), przycinano do kształtu kwadratów lub prostokątów i poddano suszeniu do wilgotności 11%. Wysuszone pellety smażono w oleju palmowym w temp. 175°C przez 5 sekund do uzyskania ekspandowanej przekąski z dodatkiem aronii i borówki.

Przykład III

Odmierzono składniki receptury: skrobia ziemniaczana 50%, grysik ziemniaczany 20%, płatki ziemniaczane 8,5%, świeża i rozdrobniona borówka 20%, sól 1,5%. Składniki wymieszano, dowilżono wodą do wilgotności mieszanki surowcowej 34%, wymieszano, poddawano ekstruzji w ekstruderze jednoślimakowym z instalacją do chłodzenia końcowej części cylindra w temperaturach w poszczególnych sekcjach ekstrudera: I sekcja temp. 70°C, II sekcja 115°C, III sekcja (z chłodzeniem) 85°C, temp. głowicy 80°C, formowano w matrycy szczelinowej (według wzoru użytkowego PL 64861 Y1), przycinano do kształtu kwadratów lub prostokątów i poddano suszeniu do wilgotności 11%, Wysuszone pellety smażono w głębokim tłuszczu w temp. 175°C przez 3 sekundy do uzyskania ekspandowanej przekąski z dodatkiem borówki.

Alternatywnie, można też poddać wyprażaniu w gorącym powietrzu o temperaturze 220°C w czasie 40 sekund, albo mikrofalami o mocy 750 W przez 40 sekund.

Claims (7)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania pelletów ekstrudowanych, w którym mieszankę składników zawierających mąkę zbożową, ziemniaczaną, płatki ziemniaczane albo grysik ziemniaczany, albo ich mieszaninę nawilża się, poddaje się ekstruzji a następnie kształtuje w matrycy formującej do określonego kształtu oraz przycina i suszy, znamienny tym, że do mieszanki przed nawilżeniem dodaje się owoce jagodowe wybrane spośród aronii, borówki albo ich dowolnej mieszaniny w ilości od 10 do 30% w stosunku do całkowitej masy surowców zbożowych albo ziemniaczanych albo ich mieszaniny, zaś mieszankę dowilża się do zawartości wody 20-60% a proces ekstruzji prowadzi się kilkustopniowo w temperaturze od 40-175°C, a suszenie pelletów prowadzi się do wilgotności 6-12,5%, przy czym w końcowym etapie ekstruzji ciasto się schładza.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się owoce jagodowe rozdrobnione albo nierozdrobnione.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że dodaje się owoce jagodowe świeże, rozmrożone albo suszone.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że po wysuszeniu do wilgotności 6-12,5%, pellety smaży się w głębokim tłuszczu w temperaturze 140-200°C przez 2-20 sekund.
5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że po wysuszeniu do wilgotności 6-12%, pellety wypraża się w gorącym powietrzu o temperaturze 160-260°C w czasie 10-120 sekund, albo poddaje wyprażaniu mikrofalami o mocy 500-1000 W przez 30-60 sekund.
6. 6. Pellety ekstrudowane otrzymane w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego zawierającego mąkę zbożową, ziemniaczaną, płatki ziemniaczane albo grysik ziemniaczany, albo ich mieszaninę, znamienne tym, że otrzymuje się je sposobem określonym zastrz. 1-5 i zawierają dodatek owoców jagodowych wybranych spośród aronii, borówki albo ich dowolnej mieszaniny w ilości od 10% do 30% w stosunku do całkowitej masy surowców zbożowych albo ziemniaczanych albo ich mieszaniny.
7. 7. Pellety według zastrz. 6, znamienne tym, że owoce jagodowe są rozdrobnione albo nierozdrobnione.