PL24308B1 - Sposób utwardzania fotograficznych emulsji zelatynowych oraz roztworów zelatyny. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy utwar¬ dzania zelatyny, wprowadzanej w postaci warstwy emulsji na blony, plyty lub pa¬ piery fotograficzne, albo w postaci roz¬ tworu stosowanego do wytwarzania po¬ wloki na papierach albo podobnych mate¬ rialach.Przy wytwarzaniu emulsji fotograficz¬ nych w praktyce zapobiegano sklonnosci zelatyny do topnienia lub pecznienia pod¬ czas wywolywania, zwlaszcza w wysokich temperaturach, przez dodawanie czynni¬ ków utwardzajacych, z których najbar¬ dziej znane sa: alun chromowy i aldehyd mrówkowy. Proponowano równiez stoso¬ wanie innych materialów takich, jak akro- leina, glioksal i pochodne glioksalu, lecz zaden z tych materialów nie odpowiadal stawianym mu wymaganiom, zwlaszcza z punktu widzenia fotograficznego.Obecnie wykryto, ze dwuketony nada¬ ja emulsjom zelatynowym i warstwom ze¬ latynowym wytrzymalosc w stosunkowo wysokich temperaturach bez niepozadane¬ go pecznienia, z mniejszym wytwarzaniem zamglenia lub oslabieniem swiatloczulosci materialów uczulonych, niz przy uzyciu innych srodków utwardzajacych.Warstwy zelatynowe utwardzone we¬ dlug wynalazku slabiej podlegaja zjawi-sku, znanemu pod nazwa „twardnienia wtórnego", wskutek którego punkt topnie¬ nia zelatyny wzrasta znacznie podczas przechowywania jej, zwlaszcza w atmosfe¬ rze umiarkowanie cieplej. Czynniki u- twardzajace wedlug wynalazku niniejsze¬ go moga byc uzyte lacznie ze znanymi czynnikami utwardzajacymi, np. alunem chromowym i aldehydem mrówkowym.Jako srodek utwardzajacy nalezy sto¬ sowac dwuketon o wzorze ogólnym ^C—CO—CO—C~, w którym grupy kar- bonylowe sasiaduja ze soba. Zwiazki te moga byc alifatyczne, aromatyczne lub cze¬ sciowo alifatyczne, a czesciowo aroma¬ tyczne, np. dwuacetyl, acetylokaproyl, ace- tylobenzoyl albo ich miesizaniny.W nastepujacych przykladach podano kilka postaci wykonania wynalazku niniej¬ szego ilustrujacych go.Przyklad L Do 200 cm3 umiarkowanie czulej emulsji fotograficznej o sredniej war¬ tosci y, zawierajacej haloidek srebra, do¬ daje sie w temperaturze okolo 40°C po stopieniu emulsji 0,2 g dwuacetylu. Dwu- acetylu mozna dodawac w postaci 10%- owego roztworu w metanolu lub innym, od¬ powiednim rozpuszczalniku, w tym przy¬ padku dodaje sie 2 cm3 roztworu. Nastep¬ nie emulsja pokrywa sie plyte lub inne podloze w sposób zwykly.Z emulsja wytworzona mozna praco¬ wac w temperaturze 38°C stosujac zarów¬ no kapiel wywolujaca, wode do plukania, kapiel utrwalajaca, jak i wode do pluka¬ nia ostatecznego ogrzane do tej tempera¬ tury, podczas gdy zwykla emulsja zelaty¬ nowa, nie utwardzona wedlug wynalazku, topi sie i splywa z plyty juz w tempera¬ turze 29°C. Stwardnienie wzrasta nieco z czasem i jest nieco wieksze np. po 14-o dniowym przechowywaniu w temperaturze 45°C. Nawet w tych warunkach dwuace¬ tyl nie powoduje powazniejszego zamgle¬ nia lub obnizenia czulosci emulsji.W próbach porównawczych stwierdzo¬ no, ze zwykly czynnik utwardzajacy, np. alun chromowy, dziala poczatkowo tak, iz przy pracy z emulsja w temperaturze 38^ emulsja nie rozpuszcza sie w wywo¬ lywaczu, a topnieje czesciowo w kapieli utrwalajacej oraz podczas plukania, ma¬ terial zas utrwalony za pomoca dwuace¬ tylu nieco tylko pecznieje. Po 14-o dnio¬ wym trzymaniu w cieple, np. w temperatu¬ rze 45°C, emulsja zawierajaca alun chro¬ mowy wykazywala stopien zamglenia = 0,48, podczas gdy emulsja zawierajaca dwuacetyl — zaledwie 0,30. Powyzsze wyniki otrzymano po dodaniu odpowied¬ nich czynników utwardzajacych do emul¬ sji przygotowanej do rozpostarcia. Jesli czynników utwardzajacych dodano do emulsji bezposrednio po jej wytworzeniu (t. j. bez dalszej obróbki przygotowujacej emulsje do rozpostarcia na podlozu), to wyniki na korzysc dwuacetylu sa jeszcze wyrazniejsze pod wzgledem zdolnosci tych materialów do wytrzymywania wysokich temperatur zarówno podczas zabiegów ro¬ boczych, jak i po 14-o dniowym pozostaw waniu w cieple. W tym przypadku emul¬ sja zawierajaca alun chromowy wykazy¬ wala stopien zamglenia = 2,24, emulsja zas zawierajaca dwuacetyl wykazywala stopien zamglenia wynoszacy zaledwie 0,62.Porównywano równiez dzialanie dwu¬ acetylu z glioksalem, który wydaje sie byc najlepszym czynnikiem utwardzaja¬ cym dotychczas znanym. Jesli dodawac równe ilosci wagowe czynnika utwardza¬ jacego na jednostke wagowa emulsji, wów¬ czas glioksal nadaje wieksza twardosc fi¬ zyczna, lecz w praktyce porównywanie o- parte na uzyciu jednakowych ilosci wago¬ wych czynnika utwardzajacego nie posia¬ da wartosci istotnej. W praktyce nalezy wiec porównywac inne wlasciwosci mate¬ rialu utwardzonego; w tym celu emulsje powinny byc porównywane po dodaniu do nich takich ilosci srodka utwardzajacego, — 2 -jakie sa potrzebne do wytworzenia pro¬ duktów o jednakowym punkcie topnienia, albo (najkorzystniej) o jednakowym stop¬ niu pecznienia. Stwierdzono, ze emulsje utwardzone dwuacetylem w tych warun¬ kach wykazuja lepsza wartosc gamy (to jest daja lepszy kontrast fotograficzny) i powoduja mniejsze zamglenie, niz emul¬ sje utwardzone glioksalem.Przyklad II. Do 200 cm3 emulsji zela¬ tynowej typu opisanego w przykladzie I dodano w temperaturze okolo 40°C po sto¬ pieniu emulsji 2 cm3 10%-owego metanolo¬ wego roztworu acetylobenzoylu. Nastep¬ nie emulsja powleczono odpowiednie pod¬ loze i okazalo sie, ze mozna z nia zado¬ walajaco pracowac bez mieknienia lub topnienia emulsji w temperaturach prze¬ wyzszajacych 29°C. Nalezy zaznaczyc, ze dzialanie utwardzajace jest nieco slabsze w tym przypadku, lecz jedynie dzieki te¬ mu, ze do tej samej ilosci zelatyny do¬ dano mniejsza liczbe czasteczek czynni¬ ka utwardzajacego.Produkt wykazal wzrost punktu top¬ nienia zaledwie o 8,5°C po lezeniu przez 14 dni w temperaturze 45°C.Przyklad III. Do 200 cm3 srednio czu¬ lej emulsji fotograficznej zawierajacej ha- loidek srebra dodano 2 g acetylokaproylu w takich samych warunkach, jak w po¬ przednich przykladach, otrzymujac w ten sposób emulsje, z która mozna zadowala¬ jaco pracowac w temperaturze 29°C, a po dwutygodniowym trzymaniu w cieple moz¬ na z nia pracowac w temperaturze 38°C.Wynalazek niniejszy mozna stosowac nie tylko do wytwarzania emulsji fotogra¬ ficznych, lecz równiez do wytwarzania roztworów zelatyny uzywanych do wy¬ twarzania innego typu powlok lub warstw na papierze, plótnie, blonie i innych po¬ wierzchniach.Wykryto równiez, ze dzialanie utwar¬ dzajace dwuketonów wzrasta wraz ze wzrostem p^ do wartosci najdogodniejszej, która moze sie zmieniac zaleznie od ro¬ dzaju zelatyny. W zelatynach uzytych wartosc najdogodniejsza pH wynosila 8.Uzyte dwuketony powinny byc rozpu¬ szczalne co najmniej w ilosci 0,5% w wod¬ nym roztworze o odczynie pH= 8. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób utwardzania fotograficznych e- mulsji zelatynowych oraz roztworów zela¬ tyny, znamienny tym, ze traktuje sie je dwuketonem o wzorze ogólnym^C—CO— —CO—C^, majacym lancuch otwarty, np. dwuacetylem, acetylokaproylem, ace- tylobenzoylem. Kodak Spólka z ograniczona odpowiedzialnoscia. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL