Wynalazek dotyczy nadawania trwalo¬ sci na pranie wyfarbowamioni na sztucznym jedwabiu z celulozy regenerowanej, na ba¬ welnie i innych naturalnych wlóknach ro¬ slinnych, jedwabiu naturalnym i miesza¬ ninach tych wlókien.Z wyjatkiem barwników kadziowych zadina z pozostalych klais barwników nie pozwala nai wytwarzanie pelnego szeregu odcieni barwnych o dostatecznie duzej trwalosci na swiatlo i pranie. Zwlaszcza klasa barwników bezposrednich stosowa¬ nych powszechnie do farbowania i druko¬ wania zawiera duza liczbe barwników trwa¬ lych na swiatlo, lecz niedostatecznie trwa¬ lych na pranie. Barwniki bezposrednie, któ¬ rym przez zdwuazowamie i wywolanie al¬ bo przez sprzezenie z roztworem dwua- zowym mozna nadac trwalosc na pranie, posiadaja z malymi wyjatkami zaledwie slaba lub umiarkowana trwalosc na swia¬ tlo. Podobnie dzieje sie z barwnikami kwa¬ snymi stosowanymi dó farbowania i druko<- wania jedwabiu naturalnego; wiele z nich wykazuje dobra trwalosc na swiatlo, zy¬ wosc i podatnosc na wywabianie, sa one jednakze przy tym malo trwale.ina pra¬ nie.Przedmiotem wynalazku jest sposób u- odporniatnia na pranie wybarwien i druków na wyzej wymienionych materialach wlók¬ nistych.Wedlug wynalazku przede wszystkim impregnuje sie zafarbowany lub zadruko¬ wany material wlóknisty wodnym roztwo¬ rem skladników zywicy sztucznej, po czymprzesycony material 6 stosunkowo krótki wystawia na dzialanie ciepla w wysokiej temperaturze* Material wlóknisty mozna równiez na¬ sycac skladnikami zywicy sztucznej oraz barwnikiem w tym samym roztworze wod¬ nym. ] \ , \ ¦- ] ¦ Zgodnie z wynalazkiem niniejszym ma¬ terial wlóknisty nasyca sie wodnym roz¬ tworem mieszaniny aldehydu mrówkowe¬ go z: a) fenolem alba jegjo pochodnymi, b) mocznikiem aibó jelgo pochodnymi, <4 dwu- cyjaino-dwuamidem. Mozna równiez nasy¬ cac roztworem posredniego produktu kon¬ densacji wymieniottych zywic. Material wlóknisty, nasycony i wysuszony, poddaje sie nastepnie dzialaniu ciepla w tempera¬ turze 180° — 210°C w ciagu w przyblize¬ niu 30 — 60 sekund.Mozna z jednej stromy] skladnik fenolo¬ wy lub amidowy, a z druigiej strony sklad¬ nik aldehydowy wprowadlzac osobno na u- przeidinio zafarbowany lub zadrukowany material wlóknisty albo tez material wlók¬ nisty traktuje sie roztworem zawierajacym skladnik fenolowy lub amidowy wraz z barwnikiem i ewentualnie katalizatorem lub srodkiem kondeiusujacym, a skladnik aldehydowy, wprowadza sie pózniej w roz¬ tworze wodnym. Mozna tez wprowadzac go w reakcje w postaci gazowej w atmo¬ sferze pary wodnej.Stopien polepszenia trwalosci na pra¬ nie jest nieco rózny, zaleznie od rodzaju barwników. Na przyklad, barwniki bezpo¬ srednie, które na bawelnie lub jedwabiu miedziowym albo wiskozowym nie wytrzy¬ muja naweft slabej obróbki mydlem, staja sie w wielu przypadkach równie trwale na pranie, jak barwniki otrzymanie przez zdwniazowanie i wywolanie na wlóknie.Mozliwe jest równiez utrwalanie na wlók¬ nach roslininych takich barwników, które normalnie nie wykazuja powinowactwa do tych 'wlókien, np. barwników kwasnych.W podobny sposób mozna proces niniej- szy zastosowac do polepszania trwalosci W praniu innych wybarwien i druków, np. o- tnzymywanych za pomoca barwników za¬ sadowych albo zaprawowych. W pewnych przypadkach zwlaszcza w barwnikach za¬ sadowych polepszona zostaje równiez znacznie trwalosc na swiatlo.Przyklad L 50 czesci wagowych feno¬ lu i 2 czesci wagowe weglanu potasowego rozpuszcza sie w 50 czesciach objetoscio¬ wych! 40%-owego roztworu aldehydu smrówkpwego i roitwórugotuje,sie w ciagu 5 minut. Po ostygnieciu dodaje sie 90 czesci wodlyi Tkanine z jedwabiu wiskozowego .ufanbowana 2% chllorazolechtholio BK (Colour Index Nr 319) nasyca siej tym roz¬ tworem, nastepnie suszy i w ciagu 50 sek ogrzewa do 200°C. Wybarwienie wytrzy¬ muje mydlenie w temperaturze wrzenia.Przyklad II. 25 czesci wagowych mocznika i 10 czesci wagowych octanu a- monowego rozpuszcza sie w 115 czesciach wody i dodaje do tego 100 czesci objeto¬ sciowych 40 % -owego roztworu aldehydu mrówkowego. Mieszaninie pozwala sie rea¬ gowac w cagu 30 minut w zwyklej tempe¬ raturze. Tkanine z jedwabiu miedziowego zabarwiona 2% trwalego szkarlatu chlora- zolowego 4 BS (Colour Index Nr 327) na¬ syca sie tytm roztworem, nastepnie suszy i w ciagu 30 sekund ogrzewa do 200°C.Wyjbaaiwienie wytrzymuje mydlenie w tem¬ peraturze wrzenia.Przyklad III. Wprowadza sie w re- akcjie 37 czesci wagowych dwucyjanodwu- amidu w slabo alkalicznym roztworze z 65 czesciami objetosciowymi 40%-owego roz¬ tworu aldehydu mrówkowego w ciagu 15 minut w temperaturze 5f^ — 60'C. Roz¬ twór zobojetnia sie i rozciencza woda do 190 czesci objetosciowych. Dodaje sie dó tego 25 czesci objetosciowych 80% -owego kwasu octowego i 38 czesci objetosciowych 40%-owego roztworu aldehydu mrówko¬ wego. Tkanine z jedwabiu wiskozowego zabarwiona 2% rózu dwiMaminowego FFB - 2 -(Golour Index Nr 128) napawa sie tym roz¬ tworem, nastepnie suszy sie i w ciagu 30 sekund ogrzewa do 200° — 2Q5°C Wybar- wienie staje sie odporne na dzialanie my¬ dla.Przyklad IV. 8 czesci wagowych mocz¬ nika miesza sie t 20 czesciami objetoscio¬ wymi 40% -owego roztworu aldehydu mrówkowego i ogrzewa w slabo alkalicz¬ nym roztworze w temperaturze 30° — 35°C w ciagu 15 minut. Roztwór zobojetnia sie, dodaje do niego 4 czesci objetosciowe 40%-owego aldehydu mrówkowego i mie¬ szanine rozciencza do 80 czesci objetoscio¬ wych. W roztworze tym rozpuszcza sie 2 czesci wagowe trwalej czerwieni chlorazo- lowej K (Coiour Lnjdex Nr 278), dodaje do tego 10 czesci objetosciowych 80% -owe¬ go kwasu octowego i calosc rozciencza sie woda do 100 czesci objetosciowych. Roz¬ tworem tym napawa sie tkanine mieszana zlozona z bawelny i sztucznego jedwabiu wiskozowego, nastepnie susizy sie ja i w ciagu 50 'sekund ogrzewa db 200aC. Barw¬ nik zostaje uodporniony na pranie i wy¬ trzymuje nawet gotowanie z mydlem.Przyklad V. 2,5 czesci wagowych fio¬ letu lisisaminowego 2 RS (Colour Index Nr 53) rozpuszcza sie w 80 czesciach obje¬ tosciowych produktu) kondensacji mocznika z aldehydem mrówkowym opisanego w przykladzie IV. Do tego dodaje sie 10 czesci objetosciowych 80%-owego kwasu octowego i roztwór rozciencza1 sie woda do 100 czesci objetosciowych. Roztworem tym nasyca sie tkanine bawelniana, nastepnie suszy sie ja i w ciaguJSO sekund ogrzewa do 200° — 205°C. Barwnik zostal uodpornio¬ ny na pranie i wytrzymuje gotowanie w mydle.Przyklad VI. Tkanine z jedlwaibiu ma¬ turalnego zabarwiona czerwiejnia lissami- nowa 6 B (Colour Index Nr 57) napawa sie roztworem produktu kondensacji mocz¬ nika z aldehydem mrówkowym opisanego w przykladzie II. Nastepnie suszy sie ja i w ciagu 30 sekund ograe^wa bawienie staje sie odporne na pranie i dzialanie mydla.Przyklad VII. 10 czesci wagowych , mocznika, 4 czesci wagowe octanu amono¬ wego i 2 czesci wagowe trwalej czerwieni chlorazodowej K (Colour Index Nr 278) rozpuszcza sie w wodzie i rozciencza roz¬ twór do 100 czesci objetosciowych. Roz¬ tworem tym napawa sie tkanine bawelnia¬ na, która sie suszy, a nastepnie w ciagu 15 minut poddaje dzialaniu atmosfery gazo¬ wego aldehydu mrówkowego wt parze wod¬ nej. Po obróbce termicznej w ciagu 30 se¬ kund w temperaturze 200°C barwnik jest uodporniony na pranie i dzialanie mydla.Przyklad VIII. Tkanine bawelniana zaprawiona tanina i zabarwiona rodamina B (Cdlour Index Nr 749) napawa sie pro¬ duktem kondensacji mocznika z aldehydem mrówkowym opisanym w przykladzie II.Nastepnie suszy sie i ogrzewa w ciagu 30 sekund do 200aC. Wybarwiemie wytrzymu¬ je nietylko dlugotrwale mydlenie na gora¬ co, lecz staje sie równiez znacznie trwal¬ sze naswiatlo. . , PL