PL22774B1 - Sposób nawijania nici przy przedzeniu jedwabiu sztucznego. - Google Patents

Description

Nitki jedwabiu wiskozowego posiadaja znacznie rózniace sie od siebie wlasciwo¬ sci, wynikajace ze sposobu przedzenia tych nitek, a mianowicie zaleznie od tego, czy nitki przechodza od dyszy przedzalniczej do szpuli lub motowidla, czy do wirówki przedzalniczej, nie podlegajac napreza¬ niu, czy tez podlegaja na tej drodze od¬ dzialywaniu mechanicznemu w postaci! tar¬ cia o kwasna kapiel na znacznej dlugosci, zalamywania nitki pod katem zapomoca ruchomego haczyka prowadniczego, wycia¬ gania zapomoca walków lub rolek i t. d.Wszelkie tego rodzaju urzadzenia, wycia¬ gajace nitke, powoduja to, iz paleczkowa- te elementy niteczek, tak zwane micele, które w niteczce, przechodzacej bez napre¬ zania, sa rozmieszczone chaotycznie, dzie¬ ki naprezaniu nitki ukladaja sie równolegle do jej osi, a tern samem równolegle do sie¬ bie.Jedwab o takiej budowie rozpoznaje sie przez to, ze na zdjeciu rentgenowskiem daje nie kolowe zaciemnienie, a ostro za¬ rysowane ciemne plamy. W jego nitecz¬ kach nastepuje bliskie zetkniecie sie sa¬ siednich micel powierzchniami bocznemi, a tern samem kazda niteczka! uzyskuje zwar- taj budowe, co nadajej jej znacznie wieksza wytrzymalosc na rozerwanie. Istnieje wie¬ le sposobów i urzadzen, majacych na celu zwiekszenie wytrzymalosci jedwabiu wi¬ skozowego przez zastosowanie naprezenia przy jego przedzeniu. Sposoby te jednaknie prowadza do pozadanego celu, jakim jest otrzymanie jedwabiu nietylko o znacz¬ nej wytrzymalosci, ale równiez o jednoli¬ tej budowie niteczek i równomiernie chlo¬ nacego barwnik z kapieli farbiarskiej, a to z nastepujacych powodów.Dzialanie, naprezajace nitke, daje po¬ zadany wynik równoleglego ulozenia mi- cel nietylko w ich warstwie zewnetrznej ale równiez w rdzeniu niteczek, o ile jest zastosowane w chwili, gdy rdzen nie jest juz ciekly, lecz stanowi galaretowata lub plastyczna mase, w której micele ulegaja obracaniu pod dzialaniem sil naprezaja¬ cych. Sila naprezajaca bowiem, zastoso¬ wana przedwczesnie, nie mogac wywierac zadnego dzialania na ciekly jeszcze rdzen, powoduje tern wieksze napiecie w uformo¬ wanej juz warstwie zewnetrznej, co pro¬ wadzi do powstawania niteczek, róznia¬ cych sie wybitnie pod wzgledem budowy warstw zewnetrznych i rdzenia. Taka nie¬ jednolitosc niteczek mozna stwierdzic przez badanie ich pod mikroskopem w swietle spolaryzowanem. Jedwab tego ro¬ dzaju posiada liczne wady, wystepujace szczególnie jaskrawo w tym przypadku, gdy wskutek niejednolitosci nastepuje odrywanie sie warstwy zewnetrznej nite¬ czek od ich rdzenia.Naprezanie nitki winno byc stosowane nietylko w odpowiednim stanie jej pod¬ czas przedzenia, ale równiez musi byc zu¬ pelnie równomierne na wszystkich kolej¬ nych odcinkach nitki, nawinietej na te sa¬ ma szpule, oraz na nitkach, nawinietych na rózne szpule. Jedwab bowiem chlonie barwnik z kapieli farbiarskiej w ilosci, za¬ leznej od tego, jak rozmieszczone sa mice¬ le wzgledem siebie: przy równoleglym, ciasnym ich ukladzie pozostaje niewiele miejsca miedzy micelami na czasteczki barwnika, przy ukladzie chaotycznym miejsca tego jest znacznie wiecej. Z tego wzgledu jedwab barwi sie tern slabiej, im wieksze zastosowano naprezenie przy przedzeniu, wszelkie zas nierównosci na¬ prezania uwidoczniaja sie, jetko nierówno¬ sci farbowania. Urzadzenie naprezajace musi wiec dzialac tak dokladnie, aby za¬ pewnic jedwabiowi istotna równomiernosc na kazdym odcinku kazdej nitki.Niezaleznie od tego, czy stosuje sie przy przedzeniu naprezanie nitki, czy tez go sie nie stosuje, przy suszeniu na szpuli jedwabiu (po uprzedniem wyplókaniu go wzglednie równiez po poddaniu go dziala¬ niu kapieli wykonczajacych) nastepuje skurcz jedwabiu. Poniewaz dolne warstwy nawinietego jedwabiu spotykaja przytem ze strony metalowej szpuli opór nie do przezwyciezenia, ulegaja wiec naprezeniu, powodujacemu W sposób, zblizony do tego, co zachodzi przy przedzeniu, w pewnym stopniu ukladanie sie miceli w kierunku osi w niteczkach; nie ma to natomiast miejsca w warstwach wierzchnich, kurczacych sie swobodnie na miekkiej podsciólce z warstw dolnych. Z tego powodu jedwab, który znajdowal sie w warstwie dolnej, farbuje sie slabiej odl jedwabiu z warstwy wierzch¬ niej.Istnieja sposoby, majace na celu zapo¬ bieganie powstawaniu naprezen w war¬ stwach dolnych. Polegaja one np. na tern, ze nitke przesuwa sie zapotmoca rolki, po¬ siadajacej wieksza szybkosc obwodowa, niz szybkosc, z jaka nawija sie nitke na szpule. Sposoby podobne stanowia np. przedmiot patentu polskiego Nr 12711 lub francuskiego Nr 638212. Na skutek stoso¬ wania tych sposobów skurcz nastepuje juz miedzy rolka a szpula, wskutek czego, glównie w czasie suszenia, skurcz jest znacznie mniejszy i nie wywoluje znacz¬ niejszych naprezen w nitce przy po¬ wierzchni szpuli. W miare nawijania sie nitki na szpule wspomniane zwisanie nitki moze byc przez zwolnienie obrotu rolki zmniejszone, gdyz warstwy wierzchnie, jak zaznaczono, maja moznosc kurczenia sie przy suszeniu. Sposób ten pozwala n* — 2 —zmniejszenie róznic naprezania miedzy warstwami dolnemi a wierzchoiemi jedwa¬ biu na szpuli, calkowicie ich jednak nie usuwa.Sposób wedlug mniejszego wynalazku umozliwia calkowite wyrównywanie róznic naprezenia miedzy warstwami bez posilko¬ wania sie obluzniainiem nitki. Dzialanie naprezajace jest wywierane zapomoca jed¬ nej lub kilku rolek, prowadzacych nitke.Stosowanie kilku rolek daje te korzysc, iz mozna naprezac nitke stopniowo, rozkla¬ dajac dzialanie na stosunkowo dluzszy o- kres czasu, a mianowicie w ten sposób, iz stosuje sie kolejne rolki, obracajace sie z coraz to wieksza szybkoscia obwodowa.Szybkosc obwodowa rolki ostatniej jest zawsze równa poczatkowej szybkosci ob¬ wodowej1 szpuli, w* miare jednak nawijania zwiekszana jest stopniowo szybkosc nawi¬ jania! nitki na szpule, przez co nitka otrzy¬ muje dodatkowe naprezenie na samej szpuli. Unika sie przytern zmniejszania sie grubosci nitki dzieki temu, iz zwieksza sie odpowiednio ilosc wyplywajacej wiskozy z dysz przedzalniczych. Scisla koordynacje zwiekszania szybkosci wyplywu wiskozy z dysz ze zwiekszaniem szybkosci nawijania na szpule osiaga sie przez odpowiednie sterowanie obrotu walka, który reguluje ruch pompek, odmierzajacych wiskoze do poszczególnych, dysz przedzalniczych. Spo¬ sób zwiekszania szybkosci nawijania do¬ bierany jest tak, aby wytworzone przez to dodatkowe coraz to wieksze naprezenie w coraz to wyzszych warstwach równowa¬ zylo calkowicie róznice, wywolane nie¬ jednakowym skurczem róznych warstw podczas suszenia. Tym sposobem otrzymu¬ je sie jedwab, który nie wykazuje róznic budowy nitek warstw górnych i dolnych na zdjeciach rentgenowskich i który bar¬ wi sie jednakowo silnie we wszystkich warstwach nawiniecia na szpule, przyczem dzieki stosowaniu rolek posrednich unika sie przenoszenia na nic, wychodzaca z dy¬ szy przedzalniczej, wstrzasów, powodowa¬ nych ruchem suwaka i odbijajacych ste na niej szkodliwie wskutek ciaglych zmian naprezen i strzasania z niej czastek por¬ wanej kapieli koagulacyjnej, wskutek cze¬ go otrzymuje sie nic o niejednakowych wlasciwosciach i niejednolicie! przyjmujaca barwnik.Odmiana opisanego powyzej sposobu polega na takiem polaczeniu obluzniaiisa z naprezaniem, dzieki któremu otrzymuje sie jedwab* zupelnie jednakowo naprezo¬ ny we wszystkich warstwach nawiniecia.Dzialanie naprezajace jest wywierane za¬ pomoca jednej lub kilku rolek, protwadza- cych nitke. Stosowanie kilku rolek daje te korzysc, iz mozna naprezac nitke stopnio¬ wo, rozkladajac dzialanie na stosunkowo dluzszy okres czasu, w ten sposób, iz ko¬ lejne rolki obracaja sie z coraz to wiek¬ sza szybkoscia obwodowa. Szybkosc obwo¬ dowa rolki (lub rolek) jest zmniejszana stopniowo w miare nawijania sie nitki tak, iz na poczatku nawijania szybkosc ostat¬ niej rolki jest nieco wieksza od szybkosci nawijania, na szpule, przy koncu zas nawi- jajnia jest mniejsza od tej szybkosci.Nawijanie jest prowadzone tak, aby odpowiadalo zjawiskom, zachodzacym na szpuli w czasie suszenia, podczas którego warstwy dolne zaciesniaja sie na szpuli tak dlugo, az moznosc skurczu dorówna daznosci do skurczu, a warstwy wierzchnie kurcza sie juz swobodnie. Odpowiada te¬ mu stopniowo zmniejszajace sie obluznia- nie przy nawijaniu warstw dolnych i na¬ prezanie przy nawijaniu warstw wierzch¬ nich. Tymjsposobem otrzymuje sie jedwab, który nie wykazuje zadnych róznic budo¬ wy w nitce warstw dolnych i górnych na zdjeciach rentgenowskich i który barwi sie jednakowo we wszystkich warstwach na¬ winiecia na szpule.Na rysunku litera / oznaczona jest dy¬ sza przedzalnicza; cyfra 1 oznaczono ka¬ piel koagulacyjna, cyfra 2 — filtr wteko- —' 3 —zawy, cyfra 3 — rurke, doprowadzajaca wiskoze, cyfra 4 — nitke, cyframi 5, 5* i 5" — rolki, cyfra 6 — skrajnie polozenie nitki, cyfra 7 — szpule. PL PL

Claims (4)

1.Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób nawijania nici przy prze¬ dzeniu jedwabiu sztucznego, znamienny tern, ze nitke przedzona, w odpowiednim slanie jej podczas przedzenia, poddaje sie dzialaniu naprezajacemu zapomoca kil¬ ku obracajacych sie rolek wpoblizu nawi¬ jajacej szpuli, motowidla lub wirówki, przyczem kazda z tych rolek obraca sie z wieksza szybkoscia obwodowa niz po¬ przednia, wskutek czego naprezanie odby¬ wa sie stopniowo i równomiernie i rozkla¬ da sie na caly przekrój calej niteczki, która w swym rdzeniu uzyskuje te sama uporzadkowana budowe, co iw swej warstwie zewnetrznej, jedwab zas uzysku¬ je znaczna wytrzymalosc na rozerwanie, nie wykazujac równiez wad, zwiazanych z niejednolitoscia niteczek.

2. Sposób wedlug zastrz, 1, znamien¬ ny tern, ze w miare nawijania zwieksza sie stopniowo naprezanie nitki przez zwiek¬ szanie szybkosci obracania sie szpuli nawi¬ jajacej, przyczem wzrost szybkosci nawi¬ jania dobiera sie tak, aby uzyskiwane ta droga dodatkowe naprezenie w górnych warstwach calkowicie odpowiadalo temu naprezeniu, jakie powstaje w warstwach dolnych wskutek niemozliwosci skurczu nitki przy dalszej obróbce, zwlaszcza przy suszeniu jedwabiu.

3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tern, ze w miare nawijania nitki na szpule szybkosc obwodowa rolki lub rolek jest stopniowo zmniejszana tak, ze gdy na poczatku nawijania szybkosc ostatniej (lub jedynej) rolki jest wieksza od szybkosci nawijania na szpule, to przy koncu nawijania staje sie ona mniejsza, przyczem obracanie sie rolek (lub rolki) jest regulowane tak, aby przy nawijaniu nitki warstw dolnych nastapilo! obluznienie, które wyrównywa calkowicie wyciaganie jej podczas suszenia, i aby nitka warstw wierzchnich podlegala naprezaniu przy nawijaniu na szpule.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tern, ze przy zwiekszaniu szybko¬ sci nawijania powieksza sie doplyw wisko¬ zy do dysz przedzalniczych w celu zapo¬ biezenia zmniejszaniu sie grubosci nitki, przyczem scisla koordynacje tego doply¬ wu osiaga sie przez odpowiednie regulo¬ wanie szybkosci obrotów walka, który po- rusza pompki, zasilajace wiskoza poszcze¬ gólne dysze przedzalnicze. Tomaszowska Fab r y ka Sztucznego Jedwab iu Spólka Akcyjna. Zastepca: Inz. M. Zmiigryder, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 22774. bruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL PL