PL2196B1 - Sposób wyrabiania antrachinonu i jego pochodnych. - Google Patents

Description

Znane jest przetwarzanie antracenu w antrachinon w ten sposób, ze ogrzewa sie antracen w obojetnych lub alkalicznych srodkach rozpuszczajacych lub suspensyj- nych, jak np. amonjak i pirydyna, zastoso- wujac odpowiednio katalizatory, wraz z po¬ wietrzem lub tlenem pod cisnieniem, przy- czem wchodza w rachube temperatury o mniej wiecej 170° — 175°. Jako przenosni¬ ków tlenu uzywa sie tlenku miedziowego, polaczen niklu, kobaltu, zelaza i olowiu.Teraz zas znaleziono, iz mozna w znacz¬ nie prostszy sposób dojsc do bardzo dobre¬ go antrachinonu, jezeli sie uzyje jako roz¬ puszczalnika lub srodka suspensyjnego kwasów organicznych, najlepiej kwasu octowego, samych lub zmieszanych z soba, lub tez w mieszaninie z substancjami, które same przez sie nie moga sluzyc jako rozpu¬ szczalniki ani jako srodki suspensyjne, jak woda, nitrobenzol, dwuchlorobenzol, a jako katalizator zastosuje sie tlenki azotu w ma¬ lej ilosci. Nie potrzeba wtedy pracowac pod cisnieniem, lecz wystarczy ogrzanie do niespelna fOÓ° i doprowadzenie tlenu lub gazów, zawierajacych tlen. Na dobre mie¬ szanie sie gazów z plynem nalezy bacznie zwazac, aby wywolac silna absorbcje. Dzia¬ lanie tlenków azotu mozna wspomagac przez dodanie metali.Wyrabiano juz dawniej antrachinon z antracenu zapomoca dwutlenku azotu w rozczynie octowym (porównaj Journal of the American Chemical Society 1880, tom II, str, 424), lecz metoda ta wymaga obliczonej ilosci dwutlenku azotu. O zastosowaniu malej ilosci tlenku azotu i doprowadzaniu tlenu niema wogóle zadnej wzmianki. Przezto jednak staje sie ten sposób wyrabiania antrachinonu dopiero praktycznym.Po za tern stosowano juz tlenki azotu w malych ilosciach, okolo 10%, oraz tlen, w mysl niemieckiego patentu Nr 256623 juz przy temperaturze 100° i ponizej celem utleniania antracenu na antrachinon. Wedle tego sposobu zostaje antracen w stanie su¬ chym, sam lub zmieszany z materjami nie- czynnemi, poddany dzialaniu tlenku azotu i tlenu, przyczem dodaje sie don srodków/ wiazacych kwas azotowy, jak pylu cynko¬ wego, lub glejty olowianej, albo wreszcie dodaje sie takze tlenku molibdenu jako ka¬ talizatora.•W mysl niniejszego wynalazku nato¬ miast operuje sie srodkiem rozpuszczaja¬ cym lub suspensyjnym. Przytem mozna obejsc sie bez jakichkolwiek dalszych do¬ datków, pominawszy konieczny dodatek tlenku azotu w malej ilosci. Trudno bylo oczekiwac, aby regenerowanie tlenku azotu odbywalo sie w dostatecznej mierze przy tych zmienionych warunkach, gdyz do tego nadaja sie rzeczywiscie tylko kwasy orga¬ niczne, jak kwas octowy, kwas propionowy, lecz nie nadaja sie obojetne srodki rozpu¬ szczajace, jak nitrobenzol, dwuchlorobenzol i inne, których mozna domieszac do kwa¬ sów.Znaleziono nastepnie, ze mozna znacz¬ nie uproscic dodatek zawierajacych tlen zwiazków azotu przez to, iz do kwasnego rozczynu substancyj, majacych dokonac u- tlenienia, dodaje sie podczas doprowadza¬ nia tlenu rozpuszczonych w H20 azotynów, i to w malej ilosci. Azotyn, dzialajacy ja¬ ko katalizator, np. azotyn soddwy, zostaje przetwarzany przez kwas octowy, uzywany jako srodek rozpuszczajacy lub suspensyj- ny, na octan sodowy. Szkodliwemu dzia¬ laniu tworzacego sie ewentualnie HN06 % przeciwdziala tedy powstaly octan sodowy, przyczem wytwarza sie azotan sodowy.Przy zastosowaniu niniejszego sposobu rhózna równiez dodawac kwasu azotowego lub tlenków azotu w postaci gazu do srod¬ ka rozpuszczajacego lub suspensyjnego podczas dzialania tlenu, jako przenosników tlenu. W tym razie koniecznem jest jednak dodanie tak wielkiej ilosci octanu sodowe¬ go lub, podobnych, latwo rozpuszczalnych i wiazacych kwas azotowy srodków do ma- terjalu poczatkowego, aby kwas azotowy, dodany wraz z tlenkami azotu wzgl. po¬ wstaly podczas reakcji kwas azotowy, zo¬ stal zwiazany.Tego rodzaju zastosowanie sposobu w mysl wynalazku ma pewne zalety w po¬ równaniu do znanego sposobu. Tak np. nie moga tworzyc sie zadne szkodliwe produk¬ ty azotowe, jezeli uzyje sie rozczynu azo¬ tynu sodowego. Równiez zostaje unie¬ szkodliwionym dodany lub ewentualnie po¬ wstaly z tlenków azotu kwas azotowy wskutek domieszania octanu sodowego, co naturalnie miarodajnem jest ze wzgledu na stopien czystosci produktu ostatecznego.Przyklad I. 100 kg oczyszczonego an¬ tracenu miesza sie w kotle z 500—1000 kg stezonego kwasu octowego gruntownie przy temperaturze mniej wiecej 80—90° C, do¬ dajac dymiacego kwasu azotowego w ma¬ lej ilosci i doprowadzajac tlen. Potrzebna teoretycznie ilosc tlenu zostaje zywo po¬ chlonieta, a po niespelna 3—5 godzinach skonczonem jest utlenianie. Surowy pro¬ dukt ma punkt topliwosci przy 273°. Wy¬ dajnosc wynosi 95%, stopien czystosci rów¬ niez 95%.Przyklad II. 50 kg antracenu miesza sie w kotle z 500 kg 100% -ego kwasu octo¬ wego i 100 g azotanu kobaltowego przy 80 — 90°, doprowadzajac tlen, w którym zawarta jest domieszka gazów tlenków a- zotowych w niewielu % . Utlenienie ukon¬ czone jest równiez po kilku godzinach.Wydajnosc wynosi 95—98% teoretycznej, punkt topliwosci otrzymanego antrachino¬ nu surowego 276°.Przyklad III. 50 kg 95%-ego antrace¬ nu ogrzewa sie w zamknietem naczyniu — 2 —wraz z 250 kg kwasu propionowego do 90°, mieszajac przytem, nastepnie doprowadza sie tlen, przyczem równoczesnie doplywa kroplami w malej ilosci plynny dwutlenek azotu lub tez w postaci gazu. Tlen zostaje bardzo chciwie pochlaniany, a antracen przetwarza sie na antrachinon. Po kilku godzinach konczy sie reakcja. Antrachi- non zostaje nastepnie wyssany. Wydaj¬ nosc tegoz wynosi 90 — 95%, punkt topli¬ wosci 278°, stopien czystosci 95%.Przyklad IV. Postepuje sie jak pod III podano, jako srodka rozpuszczajacego lub suspensyjnego uzywa sie jednakowoz 100%^-ego kwasu octowego, dodajac 20% dwuchlorobenzolu. Wydajnosc, punkt top¬ liwosci, stopien czystosci, jak pod I.Przyklad V. Postepuje sie jak pod IV podano, lecz uzywa sie jako srodka rozpu¬ szczajacego lub suspensyjnego kwasu octo¬ wego, do którego domieszano 20% wody.Wydajnosc 95 — 98%, punkt topliwosci 276°, stopien czystoscii 92 — 95%.Przyklad VI. 100 kg 91%-ego antra¬ cenu ogrzewa sie w zamknietem naczyniu wraz z 500 kg kwasu octowego do mniej wiecej 90°, mieszajac przytem, oraz do¬ dajac niespelna 1—5 kg azotynu sodowego w rozczynie wodnym i doprowadzajac tlen.Skoro absorbowanie tlenu ustalo, pozosta¬ wia sie produkt do ochlodniecia i otrzymu¬ je powstaly antrachinon przez odssanie.Wydajnosc wynesi okolo 95%, punkt topli¬ wosci 281°, antrachinon jest mniej wiecej 98%-wy. . - Przyklad VII. 100 kg 85%-ego antra¬ cenu ogrzewa sie w zamknietem naczyniu wraz z 500 kg kwasu octowego do mniej wiecej 90°, mieszajac i dodajac powoli mniej wiecej 1—5 1 dymiacego HN03) na¬ stepnie doprowadza sie tlen. Celem zwia¬ zania kwasu azotowego dodaje sie mniej wiecej 10—20 kg octanu sodowego. Wy¬ dajnosc wynosi okolo 95%, punkt topliwo¬ sci 279—280°, antrachinon jest mniej wie¬ cej 97%-owy.Przyklad VIII. 100 kg 95%-owego an¬ tracenu ogrzewa sie w zamknietem naczy¬ niu wraz z 200 kg kwasu propionowego, 200 kg benzolu, mieszajac i dodajac 1—5 kg azotynu sodowego w rozczynie wodnym, a nastepnie doprowadzajac tlen. W dal¬ szym ciagu postepuje sie, jak podano w przykladzie I. Wydajnosc i czystosc an» trachinonu zgadza sie z przykladem VI.W podobny sposób mozna utleniac po¬ chodne, jak np. sulfo-kwasy antracenu, na zwiazki chinonowe. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. v 1. Sposób otrzymywania antrachinonu i jego pochodnych z odpowiednich zwiaz¬ ków nizszych stopni utlenienia, znamienny tern, ze majace byc utlenionemi zwiazki poddaje sie w kwasach organicznych, jako srodkach rozpuszczajacych lub suspensyj- nych, np. w kwasie octowym, na dzialanie tlenu albo gazów lub par, zawierajacych tlen, w obecnosci malych ilosci zawieraja¬ cych tlen zwiazków azotu, a w danym razie i innych przenosników tlenu lub kataliza¬ torów.
2. 2. Zastosowanie sposobu wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienne tern, ze uzywa sie kwa¬ sów organicznych w mieszaninie z substan¬ cjami, które same przez sie nie moga sluzyc ani jako rozpuszczalniki, ani jako srodki suspensyjne.
3. 3. Zastosowanie sposobu wedlug zastrz. 1, 2 lub 3, znamienne tern, ze dodaje sie latwo rozpuszczalnych oraz wieziacych kwas azotowy srodków, jak octan sodowy, i uzywa jako katalizatora kwasu azotowe¬ go, np. dymiacego, tlenków azotu w po^ staci gazu lub wodnych rozczynów azotynu sodowego. Chemische Fabriken Worms Aktiengesellschaft. Zastepca: A. Bolland, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa, PL