Pierwszenstwo: 18 grudnia 1928 r. (Stany Zjednoczone Ameryki Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu destylacji smoly pogazowej i innych we¬ glowodorów i umozliwia wytwarzanie pa¬ ku o bardzo wysokim punkcie topnienia oraz otrzymywanie olejów w ilosciach, prze¬ wyzszajacych ilosci, otrzymywane do¬ tychczas znanemi sposobami.Sposób wedlug wynalazku niniejszego przeprowadza sie bez przerwy. Destylo¬ wana smola styka sie bezposrednio z roz- grzanemi gazami, przyczem smola ta zo¬ staje wprowadzona do gazów w postaci drobno rozpylonego strumienia tak, iz osiaga ona szybko odpowiednia temperatu¬ re i ulega destylacji, a przegrzane £azy ochladzaja sie do temperatury znacznia nizszej, niz ich temperatura poczatkowa i zostaja oczyszczone z paku i wegla. Stru¬ mien smoly wydziela mianowicie z gazów czastki paku i wegla, które zmieszaly sie z gazami w piecach koksowych. Doprowadza¬ ne z pieców koksowych ilosci smoly i ga¬ zów reguluje sie tak, ze pak, wytwarzany bez przerwy i odciagany bez przerwy, po¬ siada wysoki punkt topnienia, a mieszani¬ ne gazów i par odprowadza sie w wyso-kie) temperaturze, tak tz po ochlodzeniu otrzymuje sie wielkie ilosci czystych ole¬ jowi.Zapomoca sposobu niniejszego otrzymu¬ je sie ze smoly pogazowej paki o tempe¬ raturze topnienia 205QC i wyzszej oraz oleje w ilosci 75% destylowanej smoly,, a nawet wiekszej. Inna zalete wynalazku, osiagana nawet przy malej wydajnosci i niskim punkcie topnienia paku, stanowi zu¬ pelnie oczyszczenie gazów, jak tez prawie natychmiastowe ochlodzenie ich w przy¬ blizeniu do temperatury destylowanej smo¬ ly i szybkie ogrzewanie smoly do tempe¬ ratury gazów, a wiec calkowite wyzyska¬ nie ciepla tych gaizów az do temperatur, do których ochladzaja sie one w urzadzeniu destylacyjnem, Gazy z pieców koksowych, doprowa¬ dzanie bez przerwy do urzadzenia destyla¬ cyjnego, posiadaja prawie taka sama tempe¬ rature, z jaka odplywaja one z tych pieców.Smola swieza lub smola destylowana, do¬ prowadzana po czesci równiez bez prze¬ rwy, plynie przez urzadzenie destylacyjne i zostaje rozpylona w gazach w takich ilo¬ sciach, z taka intensywnoscia i tak równo¬ miernie, ze gazy ochladzaja sie natych¬ miast do znacznie nizszej temperatury, a smola rozgrzewa sie i ulega destylacji.Równoczesnie z gazów wydzielaja sie czastki wegla i paku, które zmieszaly sie z gajzami w piecach koksowych. Mieszani¬ ne jgazów i par olejów odprowadza sie bez przerwy, w wysokiej temperaturze, po- czem ochladza sie ja w celu otrzymania olejów. Równiez otrzymany pak odprowa¬ dza sie bez przerwy.Gazy, odplywajace z pieca koksowego, posiadaja w przyblizeniu temperature 500 — 800°C lub tez wyzsza. Temperatu¬ ra ta zalezy np;^d budowy pieca, sposobu koksowjEBki oraz stopnia, do którego ko¬ ksowanie jest przeprowadzane, i jest wyz¬ sza od temperatury koksowania paku. Po¬ niewaz jednak gazy natychmiast po do¬ plywie clo urzadzenia destylacyjnego sty¬ kaja sie z wielka iloscia rozpylonej smoly o znacznie nizszej temperaturze, która po¬ chlania cieplo gazów, koksowanie paku nie zachodzi. Wielka ilosc rozpylonej smoly, przeplywajacej w postaci silnego strumie¬ nia ochladza gaizy nagle i szybko do tem¬ peratury znacznie nizszej od temperatu¬ ry, z jaka doplywaja one do urzadzenia, podczas gdy równoczesnie smola rozgrze¬ wa sie szybko, lecz równomiernie, tak ze skladniki parujace zostaja oddestylowane.W ten sposób gazy ochladzaja sie do tem¬ peratury, zapobiegajacej niepozadanemu koksowaniu, a ich wysoka temperatura zostaje wyzyskana do szybkiego destylo¬ wania smoly, paku, olejów smolowych i podobnych produktów.Inna zalete stosowania gazów ogrza¬ nych do wysokiej temperatury stanowi to, ze temperatura ich, po destylacji smoly, jest jeszcze dostatecznie wysoka (np. 350° — 400aC przy wytwarzaniu paku o temperaturze topnienia 205°C), i z ta temperatura odplywaja one z urzadzenia.Jak wyzej podano, gaizy oczyszczaja sie zupelnie z pylu, materjalów smolowych i podobnych, z któremi zmieszaly sie one w piecach koksowych, dzieki czemu otrzyma¬ ne oleje nie zawieraja paku i podobnych czastek, które mieszaja sie z pozostaloscia¬ mi.Sposób wedlug wynalazku niniejszego nadaje sie do destylowania smól, olejów smolowych, paków rozmaitego pochodzenia, np. smól pogazowych, retortowych i in¬ nych, olejów smolowych, których pozosta¬ losci po destylacji sa plynne, lub tez któ¬ re przy zwykle stosowalnej destylacji ule¬ gaja w wysokim stopniu rozkladowi tak, ze otrzymuje sie mniejsze ilosci czystych olejów. Sinola pogazowa, poddawana de¬ stylacji, moze pochodzic z baterji pieców koksowych, z przewodu zbiorczego (smola ciezka) lub tez ze skraplaczy (smola lek¬ ka lub olej smolowy). Jezeli destyluje sie - 2 -smole pogazowa, pochodzaca z baterji pie¬ ców koksowych, i stosuje gorace gazy ta¬ kich pieców, gazy te po ochlodzeniu, prze¬ prowadzeniem w celu wydzielenia olejów, laczy sie z gazami pieców koksowych.Równiez gazy, stosowane przy desty¬ lacji, moga byc rozmaitego pochodzenia, a wiec moiga doplywac z retort gazowych, z pieców gazowych, z urzadzen do wytwa¬ rzania gazu wodnego i z innych pirocesów koksowania, destylacji i gazowania. Szcze¬ gólnie jednak nadaja sie gazy z pieców koksowych, które otrzymuje sie w wielkich ilosciach i które, dzieki ich wysokiej tem¬ peraturze, posiadaja wielkie ilosci ciepla, normalnie nie wyzyskiwane.Gazy, odplywajace z retort poziomych i posiadajace temperature 500 — 700°C lulb wyzsza, nadaja sie do destylowania smoly, otrzymywanej w znany sposób z tych gazów przez ochladzanie. W podobny sposób mozna stosowac gazy, odplywajace z pieców gazowych i posiadajace tempera¬ ture 500 — 800°C, i gazy wodne, posiada¬ jace przy odplywie z urzadzen tempera¬ ture 600° — 800°C.Urzadzenie, sluzace do wykonywania sposobu wedlug wynalazku niniejszego, po¬ siada narzady, sluzace do doprowadzania gazóW goracych z pieców koksowych lub innego pochodzenia i materjalu destylo¬ wanego, a wiec smoly lub paku, jak rów¬ niez do odprowadzania pozostalosci i mie¬ szaniny gazów i par w celu ochladzania ich i wydzielenia olejów. Jest rzecza korzystna przytem, jezeli gazy doplywajace posiada¬ ja temperature, odpowiadajaca mniej wie¬ cej temperaturze, z jaka odplywaja one z pieców koksowych. Skutecznosc ich zosta¬ je przytem calkowicie wyzyskana. W tym celu umieszcza sie urzadzenie destylacyj¬ ne w najwyzszem miejscu baterji pieców koksowych, a pewna liczba tych pieców jest polaczona bezposrednio z urzadzeniem destylacyjnem, dzieki czemu temperatura gazów doplywajacych zmienia sie nie¬ znacznie, có ftioie byc wyrówfa&nfc ptz&z doprowadzenie malej dodatkowej ilosci goracych gazów. Mozna jednak urzadzenie destylacyjne umiescic w innem miejscu.Ilosc i sklad gazów wydzielajacych sie w piecach, umieszczonych obok siebie, jest rozmaita i zmienna, poniewaz ilosc ich przy rozpoczeciu koksowania jest wieksza, niz po ukonczeniu tego procesu. Doprowadza¬ nie ladunków do pieców nie odbywa sie równoczesnie, a wiiec np. podczas dopro¬ wadzania ladunku do jednego pieca kokso-- wanie W piecach sasiednich zostalo juz przeprowadzone do pewnego, lecz fozma^ itego stopnia. Wobec tego polaczenie kilku pieców w jednem urzadzeniu destylacyj* nem umozliwia wyrównywanie ilosci i skla¬ du gaizów tak, ze do destylacji stosuje sie stale mniej wiecej niezmiernajaoe sie ilo¬ sci gazów o skladzie przecietnie jednako¬ wym.Piece koksowe sa polaczone zwykle ze soba na jednym koncu przewodu zbior¬ czego zapomoca rur. Urzadzenie destyla¬ cyjne wedlug wynalazku nimiejszeigo naj¬ korzystniej jest umieszczac na przeciwle¬ glej stronie baterji pieców i polaczyc z od¬ powiednia liczba pieców zapomoca rur tak, ze calkowita ilosc lulb czesc gazów z tych pieców doplywa do urzadzenia destylacyj¬ nego. Umieszczenie tego urzadzenia zalezy od budowy baterji piecowej, od umieszcze¬ nia przewodu zbiorczego i innych okolicz¬ nosci. Tak np. zamiast umieszczenia urza¬ dzenia destylacyjnego bezposrednio ponad piecami i polaczenia go oddzielnie z kaz¬ dym piecem mozna je umiescic równiez fta koncu baterji lub na boku tejze i polaczyc z zadana liczba pieców zapomoca izolowa¬ nego przewodu. W ogólnosci polaczenie pieców, których gazy sluza do destylacji, z przewodem zbiorczym, jest zamkniete tak, ze gazy te plyna przez odpowiednie przewody i urzadzenie destylacyjne. Licz¬ ba pieców, polaczonych z tern urzadze¬ niem, zalezy od ilosci destylowanej srtiolyi innych warunków, np. pd pozadanej ilo¬ sci olejów, punktu topnienia paku, tempe¬ ratury i ilosci gazów, jak tez strat, powsta¬ jacych przez promieniowanie ciepla tych gazów.Urzadzenie destylacyjne powinno byc izolowane, jak równiez nalezy unikac ochladzania gazów, odplywajacych z pie¬ ców koksowych, przed ich doplywem do urzadzenia destylacyjnego. W ten sposób dzieki wysokiej temperaturze gazów za¬ chodzi destylacja smoly oraz wytwarza sie pak o wysokim punkcie topnienia. Izolo¬ wanie urzadzenia i przewodów zmniejsza przytem w znacznym stopniu straty ciepla.Smola pogazowa zawiera zwykle pewna ilosc wody, która, ze wzgledu na niski punkt wrzenia oraz cieplo utajone, w po¬ równaniu z takiemze cieplem olejów smo¬ lowych, jest szkodliwa przy destylacji.Zdolnosc destylacyjna pewnej ilosci ga¬ zów zwieksza sie jednak, jezeli smola zo¬ stanie podgrzana mniej wiecej do tempe¬ ratury 100°C, korzystniej jednak ponad te temperature tak, ze woda zostaje wy¬ dzielona, zanim smola dostanie sie do urza¬ dzenia. Podgrzanie do jeszcze wyzszej temperatury, np. do 200°C, umozliwia pra¬ wie zupelne wydzielanie sie skladników o niskiej temperaturze wrzenia i cieple uta* jonem, koniecznem do destylacji olejów, wrzacych w niskiej, sredniej lub wysokiej temperaturze. Tak np. dzieki ogrzewaniu smoly do 200aC, przed jej doplywem do komory destylacyjnej, osiagnieto o 40% wieksza zdolnosc destylacyjna gazów przy wytwarzaniu paku o tej samej temperatu¬ rze topnienia (w przyblizeniu 205°C). Na m3 gazu destylowano wiec zamiast 1.25 1 smoly 1.73 1 tego materjalu. W ponizej umieszczonej tablicy podano ilosci desty¬ lowanej smoly przy rozmaitych jej tempe¬ raturach. Ogrzewanie smoly do wyzszych temperatur odbywalo sie zapomoca gazów, odplywajacych z urzadzenia destylacyjne¬ go. W kazdym przypadku temperatura ga¬ zów doplywajacych wynosila 650°C, a smola zawierala 2% wody. Otrzymany pak posiadal punkt topnienia 205°C.Tempe¬ ratura smoly 70°C 100°C lSO^C 200°C 250°C Ilosc destyh 1.12 1 1.2 1 1.5 1 1.87 1 2.6 1 Zdolnosc gazów do destylowania zostaje wiec zwiekszona przez podgrzewanie smo¬ ly i innych destylowanych produktów.Podgrzewanie ismoly przed doplywem do urzadzenia destylacyjnego przeprowa¬ dza sie najkorzystniej przez wymiane cie¬ pla, zawartego w smole z goracemi gazami i parami, które odplynely z urzadzenia de¬ stylacyjnego. Temperatura tych gazów jest tak wysoka, ze w czasie, w którym gazy te ochladzaja sie, a ciezkie oleje sie skrapla¬ ja, smola zostaje podgrzana do wysokiej temperatury.Przy wykonywaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku najkorzystniej jest podgrzana smole zmieszac dokladnie z goracemi ga¬ zami i parami, odplywajacemi z urzadze¬ nia destylacyjnego. Dzieki temu smola ta zostaje czesciowo oddestylowana, a gazy beda zawieraly wieksze ilosci par olejo¬ wych, przyczem jednak skraplaja sie tylko nieznaczne ilosci ciezkich skladników, za¬ wartych w gazach. Smole, podgrzana i cze¬ sciowo oddestylowana, doprowadza sie na¬ stepnie do urzadzenia destylacyjnego.Umozliwia to destylowanie wiekszych ilo¬ sci par olejowych. Przy wytwarzaniu paku o pewnym pozadanym punkcie topnienia temperatury gazów odplywajacych beda sie wahaly zaleznie od stopnia podgrzania smoly; temperatura odplywajacych gazów bedzie jednak nawet przy stosunkowo nie- znacznem podgrzaniu smoly dostatecznie niska, aby zapobiec przerwom w ruchu. - 4 -Przy wykonywaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku niniejszego jest rzecza wazna szyb¬ kie i silne rozpylanie smoly lub paku w ga¬ zach tak, aby gazy te mieszaly sie scisle i bez przerwy ze smola, która oplókuje wszystkie sciany urzadzenia destylacyjne¬ go i oczyszcza je z koksu. Nalezy przytem unikac przegrzewania w urzadzeniu i w tym celu nalezy stosowac taka ilosc rozpylonej smoly, aby pochlaniala ona calkowicie cie¬ plo goracych gazów podczas ciaglej prze¬ miany smoly w paki o pozadanej tempera¬ turze topnienia. Smola powinna wiec sty¬ kac sie ze wszystkiemi czesciami urzadze¬ nia, gdyz tylko w tym przypadku zapobie¬ ga sie przegrzewaniu i wytwarzaniu koksu; w tym celu nalezy wewnetrzne powierzch¬ nie urzadzenia oplókiwac, bez przerwy, smola swieza lub czesciowo destylowana.Zupelne oczyszczanie gazów smola, rozpy¬ lana w tych gazach, umozliwia nietylko ochladzanie gazów i szybka destylacje smoly, lecz równiez oplókiwanie wszystkich scian urzadzenia i zapobiega osadzaniu sie koksu oraz przegrzewaniu. Wymiary urzadzenia destylacyjnego jak równiez po¬ laczenia, znajdujace sie wewnatrz niego, a wiec rury, zawory i podobne czesci powin¬ ny odpowiadac tym warunkom, a wiec umoz¬ liwiac doprowadzanie wielkich ilosci roz¬ pylonej smoly i intensywne optókiwanie wszystkich scian urzadzenia.W celu dokladnego mieszania gazów ze smola stosuje sie, w mysl wynalazku, na¬ rzady, które doprowadzaja strumien smoly do gazów z taka intensywnoscia, iz smola zostaje rozpylona. Osiaga sie w ten sposób nietylko wielka powierzchnie parowania i destylowania, lecz takze ilosc smoly w ga¬ zach jest wskutek tego dostatecznie wiel¬ ka, tak iz cieplo gazów zostaje pochloniete, a smola oplókuje sciany urzadzenia desty¬ lacyjnego — zapobiega wiec wytwarzaniu sie koksu i oczyszcza gazy, usuwajac z nich smole i wegiel. Narzady te, które moga byc rozmaicie wykonane, sa zanurzone w smo¬ le lub w paku i obracaja sie tak szybko, iz wielkie ilosci smoly zostaja rozpryskiwane w atmosfere gazów, jak równiez na sciany urzadzenia. Szczególnie nadaja sie do tego celu poziome walce, zanurzone w smole na dnie urzadzenia destylacyjnego i obraca¬ jace sie z taka szybkoscia, ze rozpryskuja smole lub pak w czesci urzadzenia, wypel¬ nionej gazami. Powierzchnie walców moga byc gladkie lub zaopatrzone w rowki, ze¬ bra lub wystepy pierscieniowe.Do tych samych celów mozna stosowac jednak kazde dowolne urzadzenie rozpy¬ lajace, powodujace takie rozpylanie lub rozpryskiwanie smoly w gazach, iz sciany urzadzenia sa stale oplókiwane, gazy ochladzaja sie szybko, jak równiez osiaga sie szybka destylacje smoly. Walce dziala¬ ja nadzwyczaj skutecznie, poniewaz zapo¬ biegaja wytwarzaniu sie koksu i ulatwiaja destylacje, przy której otrzymuje sie pak o wysokiej temperaturze topnienia oraz bardzo duze ilosci olejów. Smole mozna kilkatrotnie rozpylac zapomoca tych na¬ rzadów tak, iz dowolna ilosc smoly, prze¬ plywajacej przez urzadzenie, jest rozpry¬ skiwana w srodowisko gazów. Pak miesza sie wiec dobrze z gazami, a jego temperatu¬ ra topnienia jest dokladnie regulowana.Jezeli urzadzenie destylacyjne jest po¬ laczone z wieksza liczba pieców kokso¬ wych, a mianowicie z kazdym piecem od¬ dzielnie, to gazy doplywaja do urzadzenia destylacyjnego w kilku miejscach, pod¬ czas gdy smola doplywa na jednym jego koncu, a pak odplywa na fcdriigim koncu.Przy zastosowaniu odplywu gazów i par w srodkowej czesci urzadzenia destylacyjnego, gazy i smola beda plynely wewnatrz urza¬ dzenia destylacyjnego na jednym jego koncu w tym samym kierunku, a na drugim kon¬ cu w kierunkach przeciwnych. Jezeli jednak gazy i pary odplywaja w niewielkiej od¬ leglosci od jednego konca urzadzenia, pak odciaga sie na tym koncu lub na koncu przeciwleglym, a smole na koncu przeciw- — 5 —leglymi do odplywu paku. Wogóle gazy i smola plyna w jednym kierunku lub w kie¬ runkach przeciwnych.Gazy, odplywajace z pieców koksowych i plynace w kierunku .przeplywu smoly, stykaja sie z nia wzglednie z pakiem o sta¬ le zwiekszajacym sie punkcie topnienia, podczas gdy gazy i pary, opuszczajace urzadzenie destylacyjne, stykaja sie z wy¬ tworzonym pakiem. Temperatura tych ga¬ zów i par bedzie wiec stosunkowo wysoka, podczas gdy zdklnosc destylacyjna gazów z pieców koksowych bedzie mniejsza niz przy przeplywaniu gazów piecowych i smo¬ ly w przeciwpradizie. W tym przypadku gazy z poszczególnych pieców stykaja sie najpierw ze smola goraca, juz destylowiana w mniejszym lub w wiekszym stopniu, i plyna w kierunku przeciwnym do kierunku przeplywu smoly destylowanej, a odply¬ waja z urzadzenia, stykajac sie z odply¬ wajaca smola o stosunkowo niskiej tempe¬ raturze. Temperatura odplywajacych ga¬ zów par bedzie wiec nizsza, niz przy prze¬ plywie gazów i smoly w jednym kierunku, podczas gdy zdolnosc destylacyjna gazów bedzie wieksza. Pak odplywajacy bedzie posiadal równiez wyzsza temperature, niz w pierwszym przypadku.Przy wytwarzaniu paku o temperaturze topnienia 205°*C lub wyzszej konieczne jest dokladne regulowanie przebiegu procesu, w celu zapobiezenia wytwarzaniu sie koksu.Koks wytwarza sie przy nieznacznej juz niedbkladnosci w regulowaniu przebiegu destylacji, nalezy wiec unikac przegrzewa¬ nia i regulowac ilosci gazów i smoly oraz utrzymywac silne rozpylanie smoly w ga¬ zach.Korzystne wykonywanie sposobu we¬ dlug wynalazku zalezy wiec od wielu czyn¬ ników. Temperatura stosowanych gazów, ich ilosci i zdolnosc destylacyjna moga byc rozmaite. W celu otrzymywania ze smoly mozliwie duzych ilosci paku o wysokiej temperaturze topnienia oraz duzych ilosci olejów, jak równiez zapobiegania powsta¬ waniu koksu, konieczne jest regulowanie temperatury i ilosci smoly, stykajacej sie z dana iloscia goracych gazów, oraz innych wyzej wymienionych warunków.Próby wykazaly wielka ekonomiczna wartosc sposobu wedlug wynalazku niniej¬ szego. Zostaly one przeprowadzone w koksowni, w której w przeciagu jednego roku otrzymano obok 9,000,000 1 smoly, pak o temperaturze topnienia 193°C i 6.800,000 1 oleju. Ilosci oleju odpowiadaly podczas dlugiego okresu 75% ilosci smoly, podczas którego otrzymywany pak posia¬ dal temperature topnienia 205°C, a nawet 224°C i 232°C Gazy doplywaly z pieców koksowych, posiadajac temperature 550°C i wyzsza, a gazy i pary, odplywajace z urzadzenia destylacyjnego, posiadaly tem¬ perature 350 — 400°C. Przy temperaturze gazów piecowych = 550°C i wytwarzaniu paku o temperaturze topnienia 149°C, tem¬ peratura par odplywajacych wynosila mniej wiecej 306°C, a odplywajacego paku — mniej wiecej 328°C. Przy wytwarzaniu pa¬ ku o temperaturze topnienia 205°C pary odplywaJly o temperaturze mniej wiecej 324°C, podczas gdy pak odplywajacy po¬ siadal temperature mniej wiecej 355°C.Urzadzenie destylacyjne o 6,1 m dlugosci posiadalo w przekroju poprzecznym ksztalt kwadratowy o boku = 1 m i bylo pola¬ czone z 6 piecami zapomoca oddzielnych rur, Calkowita ilosc otrzymanych par ole¬ jowych, odpowiadajaca 75% ilosci smoly \ wiecej, mozna bylo skroplic tak, azeby otrzymac jeden rodzaj oleju, np. olej kre¬ ozotowy, lub tez przeprowadzic skraplanie frakcjonowane w celu otrzymania rozma¬ itych frakcyj olejowych. Sposób wedlug wynalazku nadaje sie nietylko do wytwa¬ rzania paku o bardzo wysokim punkcie topnienia i wielkich ilosci olejów, lecz moz¬ na go stosowac równiez dk wytwarzania paku o nizszej temperaturze topnienia i - 6 —mniejszych ilosci olejów, które jednak w kazdym razie, przy uwzglednieniu tempe¬ ratury topnienia paku, beda znacznie wieksze, niz przy zastosowaniu znanych sposobów. Przy destylowaniu smoly poga¬ zowej w urzadzeniach, ogrzewanych z ze¬ wnatrz, o pojemnosci 45000 1 otrzymuje sie mniej wiecej 44% olejów, jezeli wytwarza¬ ny pak posiada temperature topnienia 149°C, podczas gdy koks powstaje, zanim pak osiagnie temperature topnienia 205°C.Wedlug innych znanych sposobów mozna otrzymac wieksze ilosci olejów oraz pak o temperaturze topnienia 149°C; wytwarzanie paku o temperaturze topnienia 205°C bylo jednak polaczone z wielkiemi trudnoscia¬ mi. Sposób wedlug wynalazku niniejszego umozliwia, przy wytwarzaniu paku o tem¬ peraturze topnienia 205°C, otrzymywanie olejów w stosunku 75% ilosci destylowanej smoly, podczas gdy przy otrzymywaniu paku o temperaturze topnienia 149°C, ilosc ta wynosi mniej wiecej 66%.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie, w postaci przykladu, urzadzenie, slu¬ zace do wykonywania sposobu wedlug wy¬ nalazku niniejszego.Fig. 1 przedstawia w przekroju pozio¬ mym czesc urzadzenia do koksowania we¬ gla wraz z urzadzeniem destylacyjnem, fig. 2 —-.urzadzenie destylacyjne w przekroju pionowym i w zwiekszonej podzialce, a fig. 3 — w przekroju wzdluz linji 3 — 3 na fig. 2, fig. 4, 5 i 6 sa przekrojami pionowemi odmian komór urzadzenia destylacyjnego, fig. 7 uwidocznia w przekroju poziomym urzadzenie wedlug fig. 2, fig. 8 — urzadze¬ nie to w przdcroju wzdluz linji 8 — 8 na fig. 2, fig. 9 — ^ przekroju poprzecznym wzdluz linji 9 — 9 na fig.7 i 8, a fig. 10 — w zwiekszonej podzialce i czesciowo w przekroju odmiane skraplacza, fig. 11 i 12 przedstawiaja przekroje wzdluz linji 11 — U, a wzglednie 12 — 12 na fig. 10, fig. 13 prizsedstawia schematycznie urzadzenie de* stylacyjne i skraplacz wedlug fig. 1 — 3 i 7.—*- 12, fig. 14 — schematycznie urzadze¬ nie destylacyjne, w którem gazy i smola plyna w przeciwpradzie, fig. 15 — schema¬ tycznie urzadzenie, w którem stosuje sie przeplyw czesciowo w tym samym kierun¬ ku, a czesciowo w kierunkach przeciwnych, fig. 16 — schematycznie urzadzenie, w któ¬ rem smola i gazy plyna w kierunkach przeciwnych, jednak smola doplywa do urzadzenia destylacyjnego bezposrednio, a do skraplacza posrednio, fig. 17— schema¬ tycznie dwa przyrzady destylacyjne, przy- czem w jednym stosuje sie przeplyw w tym stamym kierunku, a w drugim w kie¬ runkach przeciwnych, a smola doplywa do obu przyrzadów, jak tez pak odplywa z obu przyrzadów, destylacje przeprowadza sie 2as kolejno, fig. 18 — schematycznie dwa przyrzady destylacyjne, w których smola i gazy plyna w kierunkach przeciw¬ nych, a pak plynie z jednego przyrzadu do drugiego, które posiadaja oddzielne prze¬ wody odplywowe do gazów i par, przyczem smola zostaje ogrzana zapomoca gazów, odplywajacych z urzadzenia.Od pieców koksowych 1 (fig. 1) pro¬ wadza rury 2 do wspólnego przewodu zbiorczego 4, polaczonego zapomoca prze¬ wodu 5 ze skraplaczami 6, z których gazy plyna przez dmuchawke 7 do przyrzadów do wytwarzania amonjaku, benzolu i po¬ dobnych produktów.Do przewodu zbiorczego w celu ochla¬ dzania i oplókiwania go doprowadza sie plynny amonjak lub jednoczesnie produkt ten i smole. Plynny amonjak i smola od¬ plywaja przewodem 8 do odwadniacza 9, w którym smola wydziela sie z amonjaku i z którego smola dostaje sie do zbiornika 10, podczas gdy ciecze chlodzace dzieki rózni¬ cy ciezarów wlasciwych, jak np. woda, amonjak lub Jego roztwór w wodzie i lek¬ ka smola odplywaja ze skraplaczy, bezpo¬ srednio do odwadniacza //, z którego amonjak dostaje sie do (meprzedstawiwe- go na rysunku) zbiornika, a smola do zbiór- - 7nifca 12. Wykonanie wymienionych przy¬ rzadów zalezy od budowy koksowni.Po stronie haterji pieców, na któte} nie jest zastosowany przewód zbiorczy, umie¬ szczony jesf kdciol 20 lub wieksza ich licz¬ ba; Kociol ten posiada w przekroju po¬ przecznym ksztalt czworokatny i taka dlu¬ gosc, ze moze byc polaczony z czterema piecami ziapomoca czterech rur 21. Dwie rtlry 22 lacza kociol 20 z reszta pieców ba- terji i'uchodza dó kotla 20 na jego scian¬ kach czolowych. Rury 21 posiadaja bocz¬ ne otwory, laczace rury te z wnetrzem ko¬ tla i zaopatrzone w nakrywy 23, które sa uruchomiane zapomoca odpowiednich na¬ rzadów 24 tak, ze podfczas ladowania pie¬ ców koksowych rury te moga byc zamyka¬ ne,- wzgleidntó mozliwe jest przerywanie po¬ laczenia danego pieca z kotlem 20. Oczy- szczanie rur uskutecznia sie przez otwory 25. Wykonanie rur, laczacych piece z ko¬ tlem; moze byc, oczywiscie, dowolne. Tak np. mozna rury te umiescic zewnatrz kotla.W celu zapobiezenia lub zmniejszenia strat ciepla, jak tez spadku temperatury doplywajacych gazów zarówno przyrzady desiylacyjne, jak równiez rury, sa izolowa¬ ne; Ifcólacja nie jest oznaczona na -rysunku, w rzeczywistosci zaopatrzone - sa w nia jednak wszystkie czesci, zawierajace gora¬ ca Smole, pak lub gorace gazy. Przy odpo¬ wiedniej izolacji temperatura, z jaka gazy doplywaj4 do kotla 20, odpowiada mniej wiecej temperaturze, jaka posiadaja one, odplywajac z odnosnego pieca koksowego, beda wiec posiadaly one mozliwie wysoka temperature.Z kotla 20 gazy i pary, wytwarzane podczas destylacji, odplywaja otworem 27 do komory 28, sluzacej do wydzielania smoly, jak rówmiez do podgrzewania jej i ewentuakiie do destytówania. Ponad otwo¬ rem 27 umieszczona jest plyta 29. Komo¬ ra- 28 'j^st .polaczona zapomoca przewodu 30 tze sfori^labzem 31, w którym otrzymu¬ je sie trzy ft^feje olejowi i z którego dna ochlodzone gazy, stosowane przy destylacji, odplywaja rura 32 (fig. 10) do przewodu gazowego baterji piecowej pomiedzy skra- placzami 6 a dmuchawka 7.Skraplacz 31 (fig. 10) sklada sie z trzech czesci, z których dwie dolne czesci 33 sa ochladzane ciecza np. woda, a czesc górna 34 sluzy do podgrzewania smoly i czesciowego skraplania gazów i par. Smo¬ la doplywa rura 35 do wezownicy 36 i ply¬ nie z niej przez rure 37 do dyszy 38 (fig. 13), znajdujacej sie w komorze 28 pomie¬ dzy dwiema sciankami 39, 40 (fig. 17), któ¬ re sa wypelnione pierscieniami Raschjg'a; Scianki 39, 40 zapobiegaja porywaniu cza¬ stek, zawieszonych w gazach, przyczem dol¬ na scianka 40 powoduje równiez dokladne mieszanie podgrzanej smoly z mieszanina gazów i par, odplywajacych z urzadzenia destylacyjnego. Podgrzana smola zostaje wiec czesciowo oddestylowana, a pozosta^ losci obieraja sie na dmie 41 komory 28 i odplywaja rura 42 do kotla 20.Wytworzony pak odplywa przez otwór 43 do przewodu przelewowego 46. Z prze¬ wodu tego pak plynie do naczynia 47, w którem tworza sie gruzelki paku dzieki dzialaniu szybkiego strumienia wody, do¬ prowadzanej rura 44. Woda i pak odply¬ waja z naczynia 47 do zbiornika 45 (fig. 11). Ochladzanie i odprowadzanie paku moze byc jednak przeprowadzane równiez w dowolny inny sposób. Tak np. nie sto¬ suje sie do tego celu wody, jezeli pozada¬ ne jest otrzymanie paku w kawalkach.Wewnatrz kotla 20 (fig. 2) umieszczo¬ ne sa rozpylacze smoly, sluzace do inten¬ sywnego rozpylania smoly, tak ze styka sie ona z wszelkiemi czesciami kotla i oplóku- je jego powierzchnie wewnetrzne. Przy stosowaniu rur 21 wewnatrz kotla smola nie doplywa do przestrzeni pomiedzy temi rurami, a tylna sciana kotla, wobec czego przestrzenie te wypelnia sie np. ceglami 70 (fig. 8). J&ko rozpylacze sluza trzy cylin¬ dry 48, 49, 50 (fig. 2) o srednicy mniej- — 8 —wiecej 25 mm, obracajace sie z szybkoscia 900 — 1000 obrotów na minute. Do nape¬ dzania ich sluza silniki 51, 52, umieszczone mniej wiecej na osi podluznej kotla, przy- czem srodkowy cylinder 44 jest polaczony z jednym z cylindrów zewnetrznych zapo- moca sprzegla 53 i jest napedzany wspól¬ nie z nim. Kociol 20 posiada wydrazenie 54 ma lozyska 55 cylindrów. Cylindry sa zanurzone w smole, której poziom moze byc regulowany zapomoca przestawiania klapy odplywowej 43. Jezeli poziom smo¬ ly znajduje sie niewiele ponad cylindrami, czastki rozpylane sa drobne, ilosc rozpyla¬ nej smoly stosunkowo malta, zostaje ona zwiekszona, równoczesnie ze zwiekszeniem wielkosci czastek, zaleznie od glebokosci zanurzenia cylindrów. Umozliwia to wiec regulowanie intensywnosci rozpylania. Ilosc smoly na dnie kotla 20 moze byc znacznie zmniejszona, jezeli jego czesc przeciwle¬ gla cylindrom zostanie wypelniona tak, ze powstaje ukosna plaszczyzna 71 (fig. 9), dzieki której smola dostaje sie ponownie do cylindrów; równiez jezeli zmniejsza sie okres czasu, podczas którego smola znaj¬ duje sie w kotle.Skraplacz 31, przedstawiony na rysun¬ ku, umozliwia otrzymywanie trzech frakcyj olejowych i pracuje w trzech okresach. W pierwszym okresie smola podgrzewa sie, stykajac sie posrednio z gazami goracem! i parami. Podgrzewanie umozliwia zwyzke wydajnosci destylacyjnej, przyczem równo¬ czesnie gazy ochladzaja sie tak, ze czesc ich zostaje skroplona. Mieszanina gazów i par jest ochladzana w dalszych czesciach skraplacza np. zapomoca wezownic, przez które plynie woda chlodzaca. Woda, chlo¬ dzaca dolne czesci wezownic 33, doplywa do skraplacza 31 (fig. 10 — 13) przewo¬ dem 60, a odplywa przewodem 61, pod¬ czas gdy skroplona mieszanina gazów i par odplywa przewodami 62, 63, 64. Gazy i pa¬ ry, skroplone w górnych wezownicach, ply¬ na przez rury 65, 66, a nastepnie przez dy¬ sze rozdzielcze 67, 68 do czesci dolnej, w której mieszaja sie z materjalem, skrop¬ lonym w tej czesci. Jezeli materjaly, skroplone w kazdej z górnych czesci, zmie¬ sza sie z materjalem, skroplonym w czesci dolnej, otrzymuje sie jedna frakcje olejo¬ wa, która zbiera sie i odplywa przewodem 64. Budowa skraplacza, uwidoczniona na fig. 10 — 13, nadaje sie najkorzystniej do przeprowadzania sposobu wedlug wynalaz¬ ku, poniewaz umozliwia podgrzewanie smo¬ ly do wysokiej temperatury. Mozna jednak stosowac równiez skraplacze innego rodza¬ ju.Ochladzanie gazów i par moze byc prze¬ prowadzane równiez bezposrednio zapomo¬ ca plynnego amonjaku. Kazdy sposób o- chladzania posiada pewne korzysci. Ochla¬ dzanie zapomoca amonjaku nadaje sie do zastosowania w zakladach, w których otrzymuje sie amonjak sposobem bezpo¬ srednim (sposób Semet - Solvay'a) w wiel¬ kich ilosciach. Odpowiednia ilosc tej cieczy sluzy do ochladzania gazów i skraplania olejów, poczem plynie ona zpowrotem w obiegu kolowym.Podgrzewanie smoly i jej czesciowe de¬ stylowanie, zanim doplywa ona do wlasci¬ wego kotla destylacyjnego, jest wprawdizie korzystne, wynalazek nie jest jedziak ogra¬ niczony temi zabiegami.Smole destylowana, pochodzaca z urza¬ dzen, sluzacych do wytwarzania ubocznych produktów destylacji wegla, doprowadza sie ze zbiorników 10, 12 do kotla 20 zapo- mopa pomp 56, 57 przez rure 58. Rura 59 mozna doprowadzac smole innego póchd- dzenia lub tez mieszaniny rozmaitych smól.Umozliwia to wytwarzanie rozmaitych ro¬ dzajów paku i olejów. Ciezkie i lekkie smo¬ ly, odplywajace ze zbiorników 10, 12, moiz^ na mieszac w odpowiedniem (nieprzedsta- wionem na rysunku) naczyniu i poddawac destylacji lub tez smoly te mozna destylo¬ wac oddzielnie, doprowadzajac je do urza¬ dzenia destylacyjnego 58. Ze smól lekkich — 9 —wytwarzaja sie wielkie ilasci olejów lek¬ kich, bogatych w kwasy smolowe i naftali¬ ne, podczas gdy smoly ciezkie dostarczaja malych ilosci ciezkich olejów, zawieraja¬ cych male ilosci kwasów smolowych i naf¬ taliny, jednakowoz wieksze ilosci paku.Mieszanie smól lub tez wytworzonych pa¬ ków umozliwia wiec regulowanie ilosci wy¬ twarzanych olejów, jak równiez jakosci tych olejów i paku.Jezeli smoly nie doprowadza sie przez komiore 28a, komora ta moze posiadac wy¬ konanie, uwidocznione na fig. 4. W tym przypadku smole dbprowadza sie do kotla 20 na koncu przeciwleglym odplywowi ga¬ zów destylacji, a w komorze 28 osadzaja sie czastki smoly rozpylonej, odplywajace wrajz z gazami z kotla 20. Czastki te odply¬ waja nastepnie zpowirotem do kotla 20. Przy rozpylaniu z intensywnoscia, stosowana w mysl wynalazku, drobno rozpylone czastki zostaja uniesione przez gazy, wobec czego w celu ich oczyszczenia konieczne jest osa¬ dzanie czastek w pomieszczeniu, w którem gazy nie skraplaja sie. Komora taka jest izolowana, co zapobiega ochladzaniu i skraplaniu gazów, które plyna w niej z mniejsza szybkoscia, "wskutek czego umoz¬ liwione jest osadzanie sie w niej unoszo¬ nych czastek smoly.Komora 28b, przedstawiona na fig. 5, jest zaopatrzona w plyty pochyle 396, po których plynie smola. Gazy, pochodzace z destylacji, plynace wgóre, stykaja sie wiec dokladnie z wielka powierzchnia smoly i powoduja jej destylacje. Równoczesnie osadzaja sie na tych plytach czastki paku, unoszone przez gazy.W komorze 28c, przedstawionej na fig. 6, zastosowane sa przegrody 39c, na któ¬ rych zbiera sie smola i splywa nastepnie wdól, przyczem gazy, odplywajace z kotla 20, stykaja sie z nia i powoduja jej desty¬ lacje.Podczas destyacji smoly duza czesc za¬ wartych w niej olejów paruje; powstaja wiec pary, mieszajace sie z gazami destyla¬ cji. Mieszanina ta plynie przez otwór 27 (fig.2) do komory 28. Przy wykonaniu ko¬ mory qp. wedliig fig. 4 mieszanina ta, po osadzeniu czastek paku, plynie do skrapla¬ cza. Przy wykonaniu urzadzenia wedlug fig. 2, 5, 6 ii 13, w którem do podgrzewa¬ nia smoly stosuje sie skraplacz1 smola ta miesza sie dokladnie z odplywajaca mie¬ szanina gazów i par i zostaje czesciowo od¬ destylowana, przyczem powstajace gazy i pary mieszaja sie z pierwsza mieszanina.Wyzyskuje sie wiec cieplo, które w przeciw¬ nym razie byloby stracone, a oprócz zwiek¬ szania wydajnosci destylacji, a wiec otrzy¬ mywania wiekszych ilosci destylowanej smoly, gazy zawieraja wieksze ilosci par olejowych, zostaje równiez zwiekszona szybkosc destylacji. Z tego powodu ponie¬ waz przeróbka smoly podgrzanej i czescio¬ wo destylowanej w celu wytwarzania paku o pewnej temperaturze topnienia wymaga mniej ciepla, niz przeróbka smoly niepod- grzanej.W celu otrzymania paku o temperatu¬ rze topnienia 205°C doprowadzono do urza¬ dzenia podgrzewajacego smole, posiadaja¬ ca temperature 63°C, i rozgrzano ja w niem zapomoca mieszianiny gazów i par do 221 °C, podczas gdy mieszanina ta ochlo¬ dzila sie z 293°C prawie do 175°C. Smole te doprowadzono nastepnie do komory 28, w której ogrzewano ja w dalszym ciagu i destylowano zapomoca goracych gazów i par, ochladzajacych sie od temperatury, z jaka odplywaly z pieca koksowego, do tem¬ peratury 293°C.W urzadzeniu destylacyjnem wedlug wynalazku gazy zostaja oczyszczone z uno¬ szacych sie czastek smoly i paku tak, ze po skropleniu otrzymuje sie czyste oleje, nie- zawierajace takich czastek, a tylko slady wolnego wegla. Przy wytwarzaniu paku o temperaturze topnienia 205°C produkt de¬ stylacji zawiera ciezkie skladniki, stale lub pólstale w temperaturach normalnych. - 10 —Podczas posredniego lub bezposredniego ochladzania gazów, w celu otrzymania ze wszystkich gazów jednego produktu, ciez¬ kie skladniki rozpuszczaja sie w lekkich olejach i tworza z niemi olej kreozotowy.Przy przeprowadzaniu sposobu wedlug wynalazku gorace gazy pieców koksowych doplywaja do urzadzenia destylacyjnego, posiadajac bardzo wysoka temperature, i do urzadzenia doprowadza sie bez przerwy podgrzana i czesciowio destylowana smole, przyczem na dnie kotla utrzymuje sie sta¬ le warstwe smoly. Doprowadzana smole wtryskuje sie w atmosfere doplywajacych gazów z taka sila, ze gazy ochladzaja sie szybko, a smola ulega szybkiej destylacji.Oplókuje ona przytem powierzchnie we¬ wnetrzne kotla i zapobiega przegrzewaniu, a wzglednie przepalaniu sie tych powierzch¬ ni. Smole, podgrzana i ewentualnie czescio¬ wo destylowana, doprowadza sie bez prze¬ rwy na jednym koncu kotla, a na drugim koncu odprowadza sie bez przerwy wytwo¬ rzony pak o mozliwie wysokim punkcie topnienia.W urzadzeniu, uwidocznionem na rysun¬ ku, gazy moga doplywac do kotla z szesciu pieców lub z mniejszej ich liczby, w któ¬ rym to przypadku zamyka sie polaczenie odpowiedniego pieca z kotlem, a laczy sie piec z przewodem zbiorczym. Jezeli wszyst¬ kie piece sa polaczone z kotlem, polaczenie ich z przewodem zbiorczym jest przerwane.Mozna laczyc wszystkie piece z przewodem zbiorczym lub z kotlem, lub tez czesciowo z przewodem zbiorczym, a czesciowo z ito tlem.Ochladzanie gazów i par moze byc w ten sposób przeprowadzone, iz otrzymuje sie produkt jednego rodzaju, np. olej kreo¬ zotowy, mozna jednak przez odpowiednie ochladzanie wytwarzac lekkie i ciezkie ole¬ je. Urzadzenie wedlug fig. 1—13 nadaje sie do frakcjonowanego skraplania, przy któ- rem poszczególne frakcje odplywaja prze¬ wodami 62, 63, 64 (fig. 10), a mianowicie przewodem 62 z górnej czesci komory 31 — ciezkie frakcje, a przewodami 63, 64 — frakcje lzejsze. Produkty te moga byc sto¬ sowane oddzielnie lub jako mieszaniny w celu otrzymania odpowiednich produktów olejowych.W skraplaczu 31, uwidocznionym na fig. 1 — 13, pary i gazy zostaja ochlodzo¬ ne posrednio zapomoca cieczy chlodzacej, w niektórych przypadkach korzystniejsze jest jednak ochladzanie bezposrednie zapo¬ moca plynnego amonjaku, mieszajacego sie z gazami i parami, lub zapomoca oleju o nizszej temperaturze wrzenia, W urzadzeniu, przedstawionem na fig. 1 — 13, gazy i smola plyna w tym samym kierunku, a pak odplywa na 'koncu kotla, na którym odplywa mieszanina gazów i par; Gorace gazy pieców koksowych styka¬ ja sie ze swieza smola, ewentualnie ze smo¬ la czesciowo destylowana, a gazy ochlodzo¬ ne — przy odplywie z aparatu — z wy¬ tworzonym pakiem. Gazy te nie zostaja jednak ochlodzone do takiego stopnia, do jakiego bylyiby ochladzane, gdyby przy od- plyyftie z urzadzenia destylacyjnego miesza¬ ly qie ze swieza smola, wobec czego odply¬ waja one ze stosunkowo wysoka temperatu¬ ra i moga sluzyc do destylowania smoly w komorze 28. Jezeli gazy i smoki plyna w tym samym kierunku, koks nie wytwarza sie, poniewaz otrzymany pak styka sie z chlodnemi gazami, nasyconemi parami ole¬ ju; w przeciwienstwie do tego, przy prze¬ plywie w kierunkach przeciwnych, pak na¬ tychmiast po zetknieciu sie z goracemi ga¬ zami odplywa z urzadzenia, posiadajac wy¬ soka temperature.W pierwszym przypadku pak o pew¬ nym punkcie topnienia odplywa, posiada* jac nizsza temperature, niz temperatura odplywu paku o tym samym punkcie top¬ nienia w drugim przypadku.W urzadzeniu, przedstawionem na fig. 14, gazy i smola plyna w kierunkach prze' ciiwnych. Z otwartej komory 2$d, w której - 11 -osadzaja sie czastki smoly, gazy i pary ply¬ na do skraplacza 34, zaopatrzonego w we- zownice 36, sluzaca do podgrzewania smo¬ ly. Smola, doprowadzana przewodem 35d, jest posrednio podgrzewana zapomoca mie¬ szaniny gazów i par i ochladza je, a pro¬ dukty skraplania odplywaja przewodem 62d. Mieszanina gazów i par plynie nastep¬ nie do skraplacza 33, w którym ochladza sie w dalszym ciagu i z którego produkty skraplania odplywaja przewodem 63d. Go¬ race gazy pieców koksowych, posiadajace mozliwie wysoka temperature, stykaja sie z wytworzonym pakiem, a ochlodzone — ze smola o stosunkowo niskiej temperatu¬ rze.Gazy ochladzaja sie wiec do nizszej temperatury i sa skuteczniejsze w urzadze¬ niu destylacyjnem, nalezy jednak przebieg tego procesu dokladnie kontrolowac, aby zapobiec przegrzewaniu paku i wytwarza¬ niu sie koksu.Gazy i pary moga plynac równiez cze¬ sciowo w tym samym kierunku, a czescio¬ wo w kierurfcu przeciwnym, w którym to przypadku wyzyskuje sie zalety obu prze¬ plywów. Urzadzenie tego rodzaju jest uwi¬ docznione na fig. 15. Smola, ewentualnie podgrzana i czesciowo destylowana, do¬ plywa rura 42e na jednym koncu urzadze- nia* a pak odplywa na drugim koncu przez rure 47e. Podczas pierwszego okresu gazy i smola plyna w tym samym kierunku, pod¬ czas gdy w drugiej czesci urzadzenia kie¬ runki przeplywu gazów i paku sa przeciw¬ ne. Smola jest przytem rozpylana z taka sila, iz osiaga sie szybko równowage po¬ miedzy gazami a smola. W pierwszej czesci wytwarzaja sie miekkie paki, a w drugiej czesci paki twarde. Komora 28e moze byc wykonana wedlug fig. 1 lub fig. 4. Skraplacz 34e ochladza sie bezposrednio plynnym amoinjakiem, doplywajacym przewodem 60e i odpowiedniemi narzadami rozdzielczemi i plynacym wdól przez warstwy odpowied¬ niego materjalu, sita lub ruszty. Mieszani¬ na amon jaku i produktów skraplania od¬ plywa przewodem 64e, a wydzielony z niej amonjak mozna wprowadzac zpowrotem w obieg kolowy.Przy wykonaniu urzadzenia wedlug fig. 16 smola doplywa na jednym koncu kotla, a pak odplywa na drugim jego koncu. Czesc smoly lub jej calkowita ilosc miesza sie bezposrednio w komorze 28f z goracemi ga¬ zami, inasyconemi para, i zostaje podgrza¬ na oraz czesciowo oddestylowana. Wytwo¬ rzony pak odplywa do kotla 20f. Gazy i smola plyna w tym samym kierunku, a smo¬ le doprowadza sie do kotla 20f czesciowo przez komore 28f, a czesciowo bezposred¬ nio do kotla. W skraplaczu 34ff ochladza-L nym posrednio, gazy plyna wdól, a ciecz chlodzaca do góry. Olej, skroplony w gór¬ nej czesci skraplacza, plynie wdól i, omy¬ wajac dolne wezownice, zapobiega osadza¬ niu sie naftaliny. Pozadane jest czasem wy¬ twarzanie równoczesnie paków o wysokiej i niskiej temperaturze topnienia. W tym celu odciaga sie pak zarówno w pewneni miejscu posredniem, pomiedzy koncami ko¬ tla, jak tez na jego koncu. Mozna wiec sto¬ sowac wieksza ilosc przyrzadów i wytwa¬ rzac paki o coraz wyzszych temperaturach topnienia. Przyrzady tego rodzaju sa przed¬ stawione na fig. 17 i 18.Urzadzenie, przedstawione na fig. 17, posiada dwa kotly 20g i 20g', polaczone ze soba tak, ze gazy i pary z kotla 20g ply¬ na do kotla 20g'. Smola moze doplywac bezposrednio do kazdego kotla lub do ko¬ mory 28g, do której doplywaja nasycone olejami gazy z kotla 20g'. Pak odplywa^o- sobno z kazdego kotla, przyczeni pak o ni¬ skiej temperaturze topnienia, wytworzony w kotle 20g\ mozna doprowadzac, ewen¬ tualnie czesciowo, do kotla 20g. W kotle L 20g* gazy i pary plyna w kierunkach prze¬ ciwnych, a w kotle 20g — w tym samym kierunku. Pak o niskim punkcie topnienia, wytworzony w kotle 20g4, mozna czesciowo odprowadzac, a reszte destylowac w kotle —- 12 —2Óg w dalszym ciagu na pak o wyzszym punkcie topnienia. Zastosowane jest wiec w tem urzadzeniu (polaczenie przeplywu w tym samym kierunku z przeplywem w kierun¬ kach przeciwnych.Komora 28g odpowiada komorze, uwi¬ docznionej na fig. 13, smola plynie wiec przez te komore do kotla 20g'. W skrapla¬ czu 34g wytwarzaja sie frakcje olejowe przez bezposrednie zetkniecie sie z olejami, doprowadzanemi do komory 28g i paruja- cemi. Skraplacz 34g sluzy do wytwarzania dwóch frakcyj olejowych, przyczem oleje moga byc doprowadzane oddzielnie do kaz¬ dej jego czesci, jak równiez produkty mo¬ ga byc odprowadzane oddzielnie z kazdej czesci teigo skraplacza.Urzadzenie wedlug fig. 18 umozliwia wytwarzanie paków o rozmaitej tempera¬ turze topnienia w kazdym kotle lub tez pa¬ ku jednego rodzaju o wysokiej temperatu¬ rze topnienia w kotle drugim. Do komór 28h i 28K nie doplywa smola, a przez skraplacze 34h i 34K plynie smola, styka¬ jaca sie posrednio z mieszanina gazów i par i plynaca w przediwpradzie do tej miesza¬ niny tak, ze zostaje ona podgrzania przed doplywem do kotla 20K. Pak o niskiej tem¬ peraturze topnienia dostaje sie z kotla 20li do kotla 20h lub tez zostaje odprowadzony nazewnatrz, Smola, ewentualnie podgrza¬ na, doplywa bezposrednio do jednego kotla lub do obu kotlów.Na fig. 13—18 przedstawione sa sche¬ matycznie urzadzenia, w których smola i gazy plyna badz w tym samym kierunku, badz w kierunkach przeciwnych, oraz cze¬ sciowoly tym samym kierunku a czesciowo w i^ierimkach przeciwnych, urzadzenia te posiadaja rozmaitego rodzaju skraplacze i podgrzewacze, dzialajace posrednio lub bezposrednio.Jezeli w komorze do podgrzewania, i destylowania smola zostaje oddestylowana zapomoca bezposredniego zetkniecia sie z goracemi gazami i parami, odplywajacemi z urzadzenia destylacyjnego, wówczas smo¬ la i mieszanina gazów i par plynie w komo¬ rze w kierunkach przeciwnych. Destylacje te, przeprowadzana przed doplywem smo¬ ly do urzadzenia destylacyjnego, uzupelnia sie destylacja w tem urzadzeniu, podczas której gazy i smola plyna badz w tym sa¬ mym kierunku, badz w kierunkach przeciw¬ nych lub czesciowo w jednym i czesciowo w drugim kierunku (fig. 13—18), Przy stoso¬ waniu przeplywu w kierunkach przeciw¬ nych, przy którym pak o bardzo wysokim punkcie topnienia, np. 205°C, stykasie z go¬ racemi gazami w urzadzeniu destylacyj- nem, pak odplywa z tego urzadzenia z bar¬ dzo wysoka temperatura, moze wiec nasta¬ pic jego przegrzanie sie lub wytworzyc sie koks. Przy stosowaniu przeplywu w tych samych kierunkach powstaja mniejsze stra¬ ty ciepla, a pak, odplywajacy z urzadze¬ nia destylacyjnego, posiada nizsza tempe¬ rature.Temperatura paku, odplywajacego z kotla, jak równiez gazów i par zalezy w pewnym stopniu od kierunku przeplywu ga¬ zów i smoly. Jezeli plyna one w tym sa¬ mym kierunku, smola nie destyluje sie w komorze 28, a doplywajace gazy posiadaja temperature prawie 550aC; wówczas otrzy¬ muje sie paki o temperaturze topnienia pra¬ wie 205°C, które odplywaja z kotla, posia¬ dajac temperature 360°Q podcfzas gdy tem¬ peratura gazów i par wynosi 325°C. Jezeli jednak przy tym przeplywie w komorze 28 przeprowadza sie podgrzewacie smoly i ¦ jej czesciowa destylacje, to temperatura, z ja¬ ka odplywaja z kotla paki o temperaturze topnienia 205°C, wynosi 375°C, a gazy i pa¬ ry przy odplywie z komory 28 posiadaja temperature 255°C. Przy stonowaniu prze¬ plywu w tym samym kierunku i w kierun¬ kach przeciwnych (fig. 15), jak równiez podgrzewaniu smoly i jej czesciowej de¬ stylacji, paki tego rodzaju beda posiadaly, przy odplywie z kotla, temperature 410°C, a gazy i pary — temperature 270°C. — 13 —Temperatury te zaleza naturalnie od temperatury gazów, doplywajacych z ^Me¬ ców koksowych, od rodzaju, temperatury smoly i zawartosci w ntój wody, wymiairów urzadzenia, izolacji i podobnych czynników.Podane temperatury osiaga sie normalnie w opisanych urzadzeniach.Jezeli smole podgrzewa sie posrednio gazami i parami w oddzielnem urzadzeniu (fig. 14—18), to temperatura, osiagana w niem moze byc wyzsza, niz przy stosowa¬ niu urzadzenia wedlug fig* 13, w którem ga¬ zy, doplywajace do komory 28, posia nizsza temperature. Wymienione tempera¬ tury zaleza od punktu topnienia paku i in¬ nych warunków ruchu, nie ograniczaja jed¬ nak wynalazku.Przy wytwarzaniu paku o temperaturze topnienia 205°C w urzadzeniach, uwidocz¬ nionych na rysunku, gazy, doplywajace z szesciu pieców, przeplywaja przez kociol w przeciagu 1—5 sekund i ochladzaja sie przytem od 600°C do 250—350°C, podczas gdy przeplyw smoly i jej destylacja trwa kilka minut, np. 2—10 minut. Okresy te za¬ leza jednak od rozmaitych czynników, jak temperatury poczatkowej gazów i smioly, wymiarów kotla, sposobu koksowania i t. d.Widoczne jest jednak, ze cieplo gazów pieców koksiowych zostaje szybko wyzyska¬ ne i ze gazy te ochladzaja sie nadzwyczaj szyhko dzieki dokladnemu zmieszaniu ze smola w nie wtryskiwana,, wskutek czego procesy destylacji i wytwarzanie paku od¬ bywaja sie w ciagu krótkiego czasu. Czas ten zalezy od wymiarów urzadzenia i spo¬ sobu przeprowadzania procesu, jak równiez od jakosci smoly; w kazdym przypadku o- siaga sie jednak szybka i ciagla destylacje.Wynalazek umozliwia równoczesnie wy¬ twarzanie paków o rozmaitych (wysokich, srednich i niskich) temperaturach topnienia, oraiz olejów kreozotowych, kwaso-smolo- wych, karbolowych i innych frakcyj olejo¬ wych. Otrzymywane oleje sa czyste i nie za - wieraja czastek weglowych i smolowych, dzieki intensywncftiu oczyszczaniu gazów, a ilosci ich w porównaniu z iloscia smoly sa bardzo duze.Z powyzszego wynika, ze wynalazek dotyczy sposobu i urzadzenia do destylo¬ wania smoly i wytwarzania bardzo wielkich ilosci olejów obok paku o wysokim punkcie topnienia. Destylacje przeprowadza sie przez bezposrednie dzialanie goracych ga¬ zów, które ochladzaja sie szybko dzieki silnemu wtryskiwaniu w nie wielkiej ilosci rozpylonej smoly i zostaja jednoczesnie o- czyszozone. Destylacja odbywa sie bez przerwy, a otrzymany pak posiada wyzszy punkt topnienia, niz paki, wytwarzane zna- nemi sposobami.Podgrzanie smoly i posrednie zetkniecie sie jej z goraca mieszanina gazów i par u- mozliwia znaczne zwiekszenie ilosci, wy¬ twarzanych paków i olejów, poniewaz zas gazy nasycaja sie silniej parami, a do kotla doplywa smola, czesciowo destylowana, za¬ oszczedza sie wiec cieplo, dzieki czesciowe¬ mu ochladzaniu gazów i par. Wymiary u- rzadzenia moga byc wiec mniejsze przy da¬ nej ilosci wytwarzanego paku, lub tez przy wiekszych wymiarach otrzymuje sie wieksze ilosci tego materjalu.Sposób wedlug wynalazku sluzy najko¬ rzystniej do destylowania smoly z pieców koksowych. Stosowane gazy moga pocho¬ dzic z dowolnego zródla, sposób wedlug wynalazku nadaje sie jednak szczególnie w urzadzeniach do destylacji wegla. PL