PL183597B1 - Sposób otrzymywania bisfenolu A - Google Patents

Abstract

Sposób otrzymywania bisfenolu A o wysokiej czystości w reakcji fenolu i acetonu wobec silnie kwaśnego kationitu jako katalizatora, następnie krystalizacji i wydzieleniu adduktu bisfenol A-fenol i jego rozdziału destylacyjnego oraz odzysku bisfenolu A z procesu termicznego rozkładu katalitycznego produktów ubocznych procesu, znamienny tym, że reakcję kondensacji fenolu z acetonem prowadzi się w dwu równoległych układach reakcyjnych przy różnym stężeniu produktów ubocznych reakcji w mieszaninie reakcyjnej, przy czym w pierwszym układzie reakcyjnym kondensacji (1a) stosuje sięjako katalizatorkationit z naniesionym promotorem a stężenie produktów ubocznych wmieszaninie reakcyjnej wynosi nie więcej niż 5% wag., korzystnie ok. 1 % wag. do 3% wag., w drugim układzie reakcyjnym kondensacji (1b) stężenie produktów ubocznych w mieszaninie reakcyjnej wynosi nie więcej niż 20% wag., korzystnie od 6% wag. do 12% wag., po czym mieszanina poreakcyjnaz drugiego układu reakcyjnego (1b) poddawanajest krystalizacji, separacji kryształów adduktu bisfenol A/fenol i ich przemywaniu roztworemfenoluw pierwszymukładzie krystalizacji (2) atakuzyskany adduktłączy się zmieszaninąporeakcyjnąz pierwszego układu reakcyjnego kondensacji (1a) i poddaje krystalizacji, separacji kryształów adduktu bisfenol A/fenol i ich przemywaniu fenolem w drugim układzie krystalizacji (3), po czym z otrzymanego tak adduktu wydzielasięgotowy bisfenol A przez oddestylowanie (4) fenolu, po czym ługi fenolowe otrzymane w wyniku separacji i przemywaniakryształów adduktu bisfenol A/fenol w pierwszym układzie krystalizacji (2) poddawane są osuszaniu destylacyjnemu (5), w wyniku którego uzyskuje się fenol i aceton regenerowany, zawracane do reakcji kondensacji i wodę fenolowąusuwanąz procesu, po czym ługi fenolowe osuszone zawracane sąw zasadniczej części do drugiego układu reakcyjnego kondensacji (1b) a w pozostałej części kierowane sądoukładu rozkładutermiczno-katalitycznegoi przegrupowania produktów ubocznych procesu (6), w którym następuje wydzielenie ciężkiej pozostałości destylacyjnej, usuwanej zprocesu otrzymywaniabisfenoluA, jako odpad a destylatotrzymany w wyniku rozkładu termiczno-katalitycznego ługówfenolowych, poddaje się regeneracji bisfenolu A przez reakcję fenolu z p-izopropenylofenolem i reakcje przegrupowaniaproduktów ubocznych wobec silnie kwaśnego kationitu o strukturze makroporowatejjako katalizatora, po czym zawraca do drugiego układu reakcyjnego kondensacji (1b) i/lub do pierwszego układu krystalizacji (2), przy czym aceton regenerowany z węzła osuszania ługów fenolowych (5) zawracanyjest do obu układów reakcyjnych kondensacji łącznie ze świeżym fenolem a fenol regenerowany z węzła ługów fenolowych (5) zawracany jest do pierwszego układu reakcyjnego kondensacji (1a) razem z fenolem uzyskanym w wyniku przemywania kryształów adduktu bisfenolu A/fenol w układzie drugiej krystalizacji (3).

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania 2,2-di/4-hydroksyfenyIo/-propanu, znanego pod nazwą bisfenol A /BPA/, o wysokiej czystości.

Bisfenol A jest głównym półproduktem do otrzymywania żywic poliwęglanowych i epoksydowych. Otrzymuje się go w reakcji kondensacji fenolu z acetonem w obecności katalizatorów kwasowych, którymi najczęściej są silnie kwaśne żywice jonowymienne. Główne produkty uboczne tej reakcji przedstawiono w tabeli 1. Wymienione produkty uboczne charakteryzują się zróżnicowanym wpływem na barwę i inne parametry jakościowe otrzymywanego bisfenolu A, Znanych jest wiele sposobów oddzielania bisfenolu A od zanieczyszczeń.

W polskim opisie patentowym nr 153 396 przedstawiono sposób wytwarzania bisfenolu A, w którym mieszaninę wsadową do reakcji otrzymuje się przez zmieszanie zawracanych ługów fenolowych z częścią mieszaniny poreakcyjnej, pobieranej z układu reakcyjnego. Stężenie początkowe bisfenolu A otrzymanej w ten sposób mieszaninie wsadowej wynosi 12 - 20% wag. bisfenolu A przy udziale jego izomerów w sumie produktów ubocznych wynoszącym mniej niż 1/4, natomiast stosunek molowy fenolu do acetonu osiąga poziom w zakresie (5 -30): 1. Reakcję prowadzi się w temperaturze 60 - 95°C w obecności katalizatora, którym jest mieszanina kationitu o strukturze makroporowatej i mikroporowatej, o stosunku wagowym, wynoszącym odpowiednio (0,05 - 0,5): 1. W wyniku tak prowadzonej reakcji otrzymuje się mieszaninę o wysokim końcowym stężeniu bisfenolu A, wynoszącym 21 - 35% wag., przy zawartości produktów ubocznych 12 - 24% wag. W wyniku zawracania ługów fenolowych do układu reakcyjnego następuje kumulowanie się w tym układzie zanieczyszczeń. Aby zapobiec gromadzeniu się substancji niepożądanych w procesie usuwa się je przez wyprowadzenie co najmniej części strumienia ługu z układu reakcyjnego i poddaniu go odpowiedniej obróbce w celu oczyszczenia i odzyskania odpowiedniej ilości bisfenolu A.

W opisie patentowym EP nr 332 877 przedstawiony jest sposób usuwania zanieczyszczeń bisfenolu A, polegający na dodawaniu wody do mieszaniny poreakcyjnej po usunięciu z niej katalizatora, odparowaniu z tej mieszaniny wody i części fenolu pod obniżonym ciśnieniem w wyniku czego następuje kiystalizacja adduktu bisfenolu Az fenolem. Wydzieloną wodę w mieszaninie z fenolem i zanieczyszczeniami kontaktuje się ze złożem słabo zasadowej żywicy jonowymiennej przed jej zawróceniem do wykrystalizowanego adduktu i skierowaniem wraz z nim do dalszego przerobu. Wadą tego sposobu jest to, że tylko mała część obecnych w mieszaninie poreakcyjnej zanieczyszczeń jest w ten sposób usuwana.

W opisie patentowym Wielkiej Brytanii nr 1 565 667 przedstawiono sposób odzyskiwania bisfenolu A i usuwania zanieczyszczeń barwnych z co najmniej części zawracanego strumienia ługu macierzystego przez kontaktowanie go ze złożem adsorbenta w postaci żywicy kationowymiennej. Pozwala to na usunięcie jedynie niewielkiej części zanieczyszczeń obecnych w ługu macierzystym.

183 597

Znane są również sposoby wyprowadzania zanieczyszczeń oraz odzyskiwania bisfenolu A z co najmniej części ługów pokrystalizacyjnych z etapu wydzielania adduktu bisfenolu A z fenolem lub z odpadów produkcyjnych występujących w procesie wytwarzania bisfenolu A na drodze ich katalitycznego rozkładu z jednoczesnym oddestylowaniem powstających produktów i ich zawracaniem do etapu reakcji.

Według rozwiązań przedstawionych w polskich opisach patentowych nr nr 113 641 i 103 054 zanieczyszczenia usuwa się i odzyskuje z dobrą wy dajnościąbisfenol Ana drodze katalizowanej kationitami reakcji fenolu z p-izopropenylofenolem i jego dimerami otrzymanymi przez termiczny, katalityczny rozkład odpadów z procesu otrzymywania bisfenolu A. Reakcja fenolu z produktami katalitycznego rozkładu odpadów z procesu wytwarzania bisfenolu A według tych wynalazków odbywa się wobec kationitu jako katalizatora, w oddzielnym reaktorze, przy innych parametrach niż reakcja fenolu z acetonem, korzystnie w obecności wody w ilości od 5 do 20% wagowych.

Opisane wyżej sposoby usuwania zanieczyszczeń z układu reakcyjnego nie są w pełni efektywne i część niepożądanych zanieczyszczeń przenoszona jest wraz z adduktem do dalszego etapu procesu wytwarzania bisfenolu A.

W opisie patentowym EP nr 0 332 203 opisany jest sposób otrzymywania bisfenolu A o wysokiej czystości obejmujący proces zasadniczy oraz tak zwany subproces. W procesie zasadniczym zachodzi reakcja fenolu z acetonem, a mieszaninę poreakcyjną poddaje się obróbce dla uzyskania roztworu o wyznaczonym stężeniu bisfenolu A, jest to tak zwany pierwszy etap regulacji stężenia; po nim zachodzi pierwszy etap krystalizacji adduktu bisfenolu A z fenolem; pierwszy etap wydzielania adduktu z ługu macierzystego; etap usuwania fenolu z adduktu dla uzyskania bisfenolu A o wysokiej czystości. Subproces obejmuje: drugi etap reakcji, w którym następuje reakcja p-izopropenylofenolu z fenolem; drugi etap regulacji stężenia bisfenolu A; drugi etap krystalizacji adduktu bisfenolu A z fenolem; drugi etap wydzielania powtórnych kryształów adduktu z drugiego ługu macierzystego do otrzymania p-izopropenylofenolu i fenolu; przy czym pierwszy ług macierzysty z procesu zasadniczego podaje się do subprocesu. Drugie kryształy adduktu z subprocesu kieruje się do procesu zasadniczego.

W rozwiązaniu według wynalazku EPnr 0 332 203 zastrzeżono również drugi wariant procesu otrzymywania bisfenolu A o wysokiej czystości. Proces zasadniczy obejmuje pierwszy etap reakcji, w której fenol reaguje z acetonem i usuwa się katalizator; etap krystalizacji, w którym wytrąca się addukt bisfenolu A z fenolem; etap rozdzielenia kryształów adduktu od ługu macierzystego; etap usuwania fenolu z kryształów adduktu. Subproces obejmuje: reakcję p-izopropenylofenolu z fenolem w obecności kwaśnego katalizatora i usuwanie katalizatora dla otrzymania drugiego roztworu fenolowego; usuwanie fenolu z drugiego roztworu fenolowego do otrzymania surowego bisfenolu A; rozdzielenie substancji niskowrzących i substancji wysokowrzących od surowego bisfenolu A przez destylację do otrzymania destylowanego bisfenolu A; przerób wydzielonych substancji niskowrzących i substancji wysokowrzących w celu otrzymania p-izopropenylofenolu i fenolu; ług macierzysty z procesu zasadniczego kieruje się do subprocesu, a druga frakcja z subprocesu kierowana jest do procesu zasadniczego. Wysoka czystość bisfenolu A uzyskiwanego w tym procesie wynika z faktu „rozcieńczania” zanieczyszczeń poprzez wprowadzenie jako surowca zasadniczego adduktu lub bisfenolu A wydzielonych w subprocesie. Podstawową wadą rozwiązania według patentu EP nr 0 332 203 jest skomplikowanie procesu otrzymywania bisfenolu A wysokiej czystości poprzez wprowadzenie tak zwanego subprocesu, obejmującego szereg operacji jednostkowych i zbliżonego pod względem złożoności do procesu głównego. Powoduje to znaczny wzrost nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych wytwórni bisfenolu A stosującej taki proces.

Według polskiego wynalazku przedstawionego w opisie patentowym nr 164 289 w układzie reakcyjnym, stanowiącym pierwszy stopień procesu prowadzi się równocześnie reakcje fenolu z acetonem i fenolu z p-izopropenylofenolem oraz jego dimerami, otrzymanymi w wyniku termicznego rozkładu katalitycznego produktów ubocznych procesu oraz reakcje przegrupowania

183 597 izomeryzacyjnego produktów ubocznych w kierunku bisfenolu A wobec mieszaniny kationitu o strukturze mikroporowatej i makroporowatej.

W następnych stopniach procesu z mieszaniny poreakcyjnej wydziela się addukt bisfenolu A z fenolem, oczyszcza się go na drodze krystalizacji i przemywania oddzielonego kryształu, z adduktu usuwa się fenol przez destylację w wyparce filmowej, otrzymując bisfenol A o wysokiej czystości.

Z części ługów macierzystych otrzymanych z mieszaniny poreakcyjnej po wydzieleniu adduktu oddestylowuje się aceton i wodę reakcyjną a pozostałą część poddaje się katalitycznemu rozkładowi otrzymując destylat zawierający fenol, p-izopropenylofenol i jego dimery, które zawracane są do pierwszego stopnia procesu. Według opisanego sposobu istnieje konieczność cyrkulowania w procesie bardzo dużych ilości produktów ubocznych syntezy BPA, które powodują znaczne obniżenie wydajności reakcji z jednostki objętości katalizatora. Ponadto stosowanie silnie zanieczyszczonej mieszaniny reakcyjnej zawierającej ponadto p-izopropenylofenol i jego dimery uniemożliwia, z uwagi na szybko następujące zatrucie, zastosowanie w procesie kationitu zawierającego promotor w celu zwiększenia wydajności katalizatora.

Celem wynalazku było opracowanie metody otrzymywania bisfenolu A o wysokiej czystości, pozbawionego niedogodności znanych sposobów i zapewniającego lepszą efektywność procesu.

Według wynalazku reakcję kondensacji fenolu z acetonem prowadzi się w dwu równoległych układach reakcyjnych przy różnym stężeniu produktów ubocznych reakcji w mieszaninie reakcyjnej. W pierwszym układzie reakcyjnym kondensacji stosuje się jako katalizator kationit z naniesionym promotorem a stężenie produktów ubocznych w mieszaninie reakcyjnej wynosi nie więcej niż 5% wag., korzystnie od 1% wag. do 3% wag. Korzystne jest prowadzenie reakcji w pierwszym układzie kondensacji w obecności 0,5 - 3% wag. p-III rz. butylofenolu i 0,5 2,5% wag. p-izopropenylofenolu. W drugim układzie reakcyjnym kondensacji stężenie produktów ubocznych w mieszaninie reakcyjnej wynosi nie więcej niż 20% wag., korzystnie od 6% wag. do 12% wag. Mieszanina poreakcyjna z drugiego układu reakcyjnego poddawana jest krystalizacji i separacji kryształów adduktu bisfenol A/fenol. Następuje przemywanie adduktu rpztworem fenolu w pierwszym układzie krystalizacji i tak uzyskany addukt łączy się z mieszaniną poreakcyjnąz pierwszego układu reakcyjnego kondensacji, którąpoddaje się loystalizacji, separacji kryształów adduktu bisfenol A/fenol i ich przemywaniu fenolem w drugim układzie krystalizacji. Z otrzymanego tak adduktu wydziela się gotowy bisfenol Aprzez oddestylowanie fenolu przy czym ługi fenolowe otrzymane w wyniku separacji i przemywania kryształów adduktu bisfenol A/fenol w pierwszym układzie krystalizacji poddawane są osuszeniu destylacyjnemu, w wyniku którego uzyskuje się fenol i aceton regenerowane, zawracane do reakcji kondensacji i wodę fenolową usuwaną z procesu. Ługi fenolowe osuszone zawracane są w zasadniczej części do drugiego układu reakcyjnego kondensacji a w pozostałej części kierowane są do układu rozkładu termiczno-katalitycznego i przegrupowania produktów ubocznych procesu. W węźle tym następuje wydzielenie ciężkiej pozostałości destylacyjnej, usuwanej z procesu otrzymywania bisfenolu A jako odpad. Destylat otrzymany w wyniku rozkładu termiczno-katalitycznego ługów fenolowych poddaje się regeneracji bisfenolu Aprzez reakcje fenolu z p-izopropenylofenolem i reakcje przegrupowania produktów ubocznych, wobec silnie kwaśnego kationitu o strukturze makroporowatej jako katalizatora, po czym zawraca do drugiego układu reakcyjnego kondensacji i/lub do pierwszego układu krystalizacji. Aceton regenerowany z węzła osuszania ługów fenolowych zawracany jest do obu układów reakcyjnych kondensacji łącznie ze świeżym fenolem. Fenol regenerowany z węzła osuszania ługów fenolowych zawracany jest do pierwszego układu reakcyjnego kondensacji razem z fenolem uzyskiwanym w wyniku przemywania kryształów adduktu bisfenol A/fenol w układzie drugiej krystalizacji.

Jako katalizator reakcji kondensacji fenolu z acetonem stosowany jest kationit o strukturze żelowej z promotorem'reakcji, którym jest 2,2-dimetylotiazolidyna lub cysteamina, naniesione tak aby z 40%, najkorzystniej 15 - 25% grup sulfonowych kationitu zostało zobojętnionych przez promotor. Mieszaninę reakcyjną przed skierowaniem do pierwszego układu reakcyjnego kontaktuje się z żywicąjonowymienną, której 25% - 90% grup sulfonowych zostało zobojętnionych

183 597 merkaptoaminą. Reakcja kondensacji fenolu z acetonem prowadzona jest w temperaturze 50 80°C, przy stężeniu acetonu w mieszaninie reakcyjnej od 1% wag. do 5% wag.

W pierwszym układzie reakcji i/lub w drugim układzie kondensacji fenolu z acetonem stosowany jest zawrót części mieszaniny poreakcyjnej poprzez wymiennik ciepła do mieszaniny wsadowej do reakcji kondensacji. Sposób według wynalazku obejmuje także osuszanie przez destylację mieszaniny poreakcyjnej z pierwszego układu kondensacji. Frakcję lekką zawierającą aceton, wodę i fenol kieruje się do regeneracji fenolu i acetonu w układzie osuszania ługów fenolowych, zaś osuszoną mieszaninę kieruje się do wsadu do drugiego układu krystalizacji.

Sposobem według wynalazku uzyskuje się poprawę ogólnej selektywności procesu wytwarzania bisfenolu A w wyniku zróżnicowania parametrów reakcji takich jak temperatura, stężenie acetonu w mieszaninie reakcyjnej, czas przebywania reagentów w strefie reakcji w oddzielnych (dwu) układach reakcyjnych oraz właściwości i aktywności katalizatora. Uzyskuje się wysokiej czystości bisfenol A dzięki dwustopniowej krystalizacji adduktu bisfenol A/fenol z roztworu fenolu przy zmniejszonych kosztach inwestycyjnych i eksploatacyjnych pierwszego stopnia krystalizacji i separacji kryształów adduktu. W efektywny sposób wykorzystuje się strumienie technologiczne roztworów fenolowych w procesie odpowiednio do ich składu i czystości.

Przykład I

Węzeł kondensacji instalacji do wytwarzania bisfenolu A składał się z dwu równoległych układów reakcyjnych lai lb. W układzie reakcyjnym 1 ajako katalizator stosowany był kationit Amberlyst 31 z naniesioną jako promotor 2,2-dimetylotiazolidyną w ilości odpowiadającej zobojętnieniu 12% grup sulfonowych kationitu.

Mieszanina reakcyjna w tym układzie zawierała:

- produktów ubocznych 3,2% wag.,

- aceton 2,1% wag.,

- temperatura reakcji wynosiła 62 - 64°C,

- barwa mieszaniny poreakcyjnej wynosiła 90 jednostek Hazena.

W układzie reakcyjnym lb jako katalizator stosowany był kationit Amberlyst 31 bez promotora.

Mieszanina reakcyjna w tym układzie zawierała:

- produktów ubocznych 14,1 % wag.,

- aceton 2,9% wag.,

- temperatura reakcji wynosiła 76 - 78°C,

- barwa mieszaniny poreakcyjnej wynosiła 1750jednostek Hazena (70 jednostek Hazena w 4% roztworze metanolowym).

Mieszanina poreakcyjna z drugiego układu reakcyjnego (lb) poddawana była krystalizacji w temperaturze 40°C a uzyskane kryształy adduktu bisfenol A/fenol były odwirowywane i przemywane roztworem fenolu po czym łączone były z mieszaninąporeakcyjną układu reakcyjnego (la) i tak uzyskany wsad poddawany był krystalizacji w temperaturze 42°C, a uzyskany addukt bisfenol A/fenol był separowany przez wirowanie i przemywany czystym fenolem. Z tego adduktu wydzielony został końcowy produkt przez oddestylowanie fenolu pod próżnią i następnie usunięcie resztek fenolu przez stripping parą wodną.

Gotowy bisfenol A posiadał następującą charakterystykę jakościową:

- zawartość izomeru o-,p

- barwa w 50% r-rze metanolu

- barwa w stanie stopionym

- wydajność instalacji wynosiła

- selektywność ogólna procesu wynosiła

0,03% wag., lOjedn. Hazena, 25 jedn. Hazena, 840 kg bisfenolu A/h 97%

Przykład Π i III

W instalacj i wytwarzania bisfenolu A według przykładu I dokonano wymiany katalizatora w obu układach reakcyjnych oraz zmieniono składy mieszanin reakcyjnych pozostawiając inne parametry technologiczne procesu bez zmian.

183 597

Charakterystykę porównawczą mieszanin poreakcyjnych w obu układach reakcyjnych, jakość gotowego produktu, wydajność instalacji i ogólną selektywność procesu przedstawiono w tabeli 2.

Tabela 2

	Przykład I	Przykład II	Przykład III
układ reakcyjny	układ reakcyjny	układ reakcyjny
la	Ib	la	Ib	la	Ib
1. Stopień zobojętnienia grup sulfonowych kationitu przez promotor /%/2,2-dimetylotiazolidynę/.	12	-	15	18	15	25
2. Stężenie p-III rz. butylofenolu w pierwszym układzie reakcyjnym.	-	-	0,6	-	1,1	-
3. Stężenie produktów ubocznych w mieszaninie reakcyjnej % wag.	3,2	14,1	2,5	10,1	1,9	7,4
4. Stężenie p-izopropenylofenolu w pierwszym układzie.	-	-	0,5	-	0,5	-
5. Temperatura reakcji °C	64-66	76-78	62-64	65-67	56-58	59-61
6. Stężenie acetonu % wag.	2,1	2,9	1,7	1,9	1,4	1,2
7. Barwa masy poreakcyjnej j. Hazena	90	1750	80	250	40	100
8. Jakość produktu:
a. Barwa w 50% r-rze metanolu j. Hazena	10	7,5	2,5
b. Barwa w stanie stopionym j. Hazena	25	15	7,5
c. Zawartość izomeru o.-p % wag.	0,03	0,100	0,05
9. Wydajność instalacji kg/h	840	1630	1390
10. Selektywność procesu %	97	95	97

183 597

T a b e 1 a 1

Zestawienie produktów ubocznych otrzymywanych w syntezie bisfenolu A

Nazwa chemiczna (symbol)	Wzór chemiczny
2-(4'-hydroxyphenyl)-2-(2-hydroxyphenyl)-propan (2,4-izomer BPA) 2,2-di-(2'hydroxyphenyl)-propan (2,2-izomer BPA) 1,1,3-trimethyl-5-indenol 4-metylo-2,4-di(4'hydroksyfenylo)-penten-2 4-metylo-2,4-di(4' -hydroksyfenylo)-penten-1	OH OH OH .__l ch3 J—, rym Ά // 1 \__/ λ—· ch3 '—' ch3 ch3 HO C ch3 ho —4 y-c-ca-c—i' V-oh ch3 r \ CHj CH3 .---- HO—ά Λ— Ϊ-ΟΗ2—C—< V OH '--- ch3 '---'

183 597

Nazwa chemiczna (symbol)	Wzór chemiczny
1,1,3-trimetylo-3-(4-hydroksyfenyl)-5-indanol 2,4-di-(4' hydroksykumyl)-fenol (trisfenol) 2,2,4-trimetylo-4-(4-hydroksyfenylo)-chroman (kodimer, zwizek Dianina) 2,2,4-trimethylchromen-3 (TMC) l,l-spiro-bis(3,3-dimetyloindan-5-ol)	CH3y CH3 £ j£ £ch2 HO 1 i ch3 £ jck3£ 1 HOγ^ΟΗ h3c-c-ch3 OH o zCH3 1 1 IJCH, h3c^^ OH 1 ch3 c Η20Ζ V^/0H Ł 1 ,0¾ HO H?C 0¾

183 597

ACETON

ODPAD

BISFENOL A

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrzymywania bisfenolu A o wysokiej czystości w reakcji fenolu i acetonu wobec silnie kwaśnego kationitu jako katalizatora, następnie krystalizacji i wydzieleniu adduktu bisfenol A-fenol i jego rozdziału destylacyjnego oraz odzysku bisfenolu A z procesu termicznego rozkładu katalitycznego produktów ubocznych procesu, znamienny tym, że reakcję kondensacji fenolu z acetonem prowadzi się w dwu równoległych układach reakcyjnych przy różnym stężeniu produktów ubocznych reakcji w mieszaninie reakcyjnej, przy czym w pierwszym układzie reakcyjnym kondensacji (la) stosuje się jako katalizator kationit z naniesionym promotorem a stężenie produktów ubocznych w mieszaninie reakcyjnej wynosi nie więcej niż 5% wag., korzystnie ok. 1% wag. do 3% wag., w drugim układzie reakcyjnym kondensacji (Ib) stężenie produktów ubocznych w mieszaninie reakcyjnej wynosi nie więcej niż 20% wag., korzystnie od 6% wag. do 12% wag., po czym mieszanina poreakcyjna z drugiego układu reakcyjnego (Ib) poddawana jest krystalizacji, separacj i kryształów adduktu bisfenol A/fenol i ich przemywaniu roztworem fenolu w pierwszym układzie krystalizacji (2) a tak uzyskany addukt łączy się z mieszaniną poreakcyjną z pierwszego układu reakcyjnego kondensacji (la) i poddaje krystalizacji, separacji kryształów adduktu bisfenol A/fenol i ich przemywaniu fenolem w drugim układzie krystalizacji (3), po czym z otrzymanego tak adduktu wydziela się gotowy bisfenol A przez oddestylowanie (4) fenolu, po czym ługi fenolowe otrzymane w wyniku separacji i przemywania kryształów adduktu bisfenol A/fenol w pierwszym układzie krystalizacji (2) poddawane są osuszaniu destylacyjnemu (5), w wyniku którego uzyskuje się fenol i aceton regenerowany, zawracane do reakcji kondensacji i wodę fenolowąusuwanąz procesu, po czym ługi fenolowe osuszone zawracane są w zasadniczej części do drugiego układu reakcyjnego kondensacji (Ib) a w pozostałej części kierowane są do układu rozkładu termiczno-katalitycznego i przegrupowania produktów ubocznych procesu (6), w którym następuje wydzielenie ciężkiej pozostałości destylacyjnej, usuwanej z procesu otrzymywania bisfenolu A, jako odpad a destylat otrzymany w wyniku rozkładu termiczno-katalitycznego ługów fenolowych, poddaje się regeneracji bisfenolu A przez reakcję fenolu z p-izopropenylofenolem i reakcje przegrupowania produktów ubocznych wobec silnie kwaśnego kationitu o strukturze makroporowatej jako katalizatora, po czym zawraca do drugiego układu reakcyjnego kondensacji (Ib) i/lub do pierwszego układu krystalizacji (2), przy czym aceton regenerowany z węzła osuszania ługów fenolowych (5) zawracany jest do obu układów reakcyjnych kondensacji łącznie ze świeżym fenolem a fenol regenerowany z węzła ługów fenolowych (5) zawracany jest do pierwszego układu reakcyjnego kondensacji (la) razem z fenolem uzyskanym w wyniku przemywania kryształów adduktu bisfenolu A/fenol w układzie drugiej krystalizacji (3).
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako katalizator reakcji kondensacji fenolu z acetonem stosowany jest kationit o strukturze żelowej.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w obu układach reakcyjnych kondensacji fenolu z acetonem stosowany jest kationit z promotorem reakcji.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że mieszaninę reakcyjnąprzed skierowaniem do pierwszego (la) i/lub drugiego (Ib) układu reakcyjnego kontaktuje się z żywicą jonowymienną, której 25 - 90% grup sulfonowych zostało zobojętnionych merkaptoaminą.
5. 5. Sposób według zastrz. 1 albo 3, albo 4, znamienny tym, że do zobojętnienia grup sulfonowych kationitu stosuje się 2,2-dimetylotiazolidynę lub cysteaminę.
6. 6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że promotowany kationit, stosowany do syntezy bisfenolu Aposiada 2 - 40% najkorzystniej 15-25% grup sulfonowych zobojętnionych merkaptoaminą.

   183 597
7. 7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcja kondensacji fenolu z acetonem prowadzona jest w temperaturze 50 - 80°C, przy stężeniu acetonu w mieszaninie reakcyjnej od 1% wag. do 5% wag.
8. 8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcja w pierwszym układzie (la) prowadzona jest w obecności 0,5 - 3% p-III rz. butylofenolu, 0,5 - 2,5% p-izopropylofenolu.
9. 9. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w pierwszym układzie reakcyjnym (la) i/lub w drugim układzie reakcyjnym (Ib) stosowany jest zawrót części mieszaniny poreakcyjnej poprzez wymiennik ciepła do mieszaniny wsadowej do reakcji kondensacji.
10. 10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że mieszaninę poreakcyjną z pierwszego układu kondensacji (la) poddaje się osuszaniu przez destylację (7), po czym frakcję zawierającą aceton, wodę i fenol kieruje się do regeneracji fenolu i acetonu w układzie osuszania ługów fenolowych (5) a osuszoną mieszaninę kieruje się do wsadu do drugiego układu krystalizacji (3).

    * * *