PL182197B1 - Sposób przygotowania płótna malarskiego - Google Patents

Abstract

1. Sp^c^sś^t) prrygotowania płótna malarskiegg naciągniętego na rrmę położoną pod dowolnym kątem utrzymującą płótno w stałym ącosęOeąiu, onleocjgcy na przesyceniu płótna podgrzaną wodg klejowązło0ongy dyspersji akrylowej, żelatyny i wody, szlifowaniu po wyschnięciu, nałożeniu pobiałki i suszeniu, znamienny tym, oe przesycanie wykonuje się wodą klejową o składzie w procentach wagowych: żelatyna 15-35, dyspersja akrylowa 30-40, woda 40-55, której temperaturę utrzymuje się w zakresie 60-70°C zaś pobiałkę tworzy się z warstwy emulsji akrylowej i warstwy zewnętrznej, przy czym warstwę zewnętrzną wykonuje się mieszaniną emulsji akrylowej i emulsji poliaitowej w stosunku 1:10.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób przygotowania płótna malarskiego przeznaczonego do cięcia na mniejsze arkusze, polegający na nanoszeniu kolejnych warstw.

Znany sposób impregnacj i płótna do celów malarskich opisano w książce Jana Heplińskiego pod tytułem Farby i spoiwa malarskie, wydanie 2, Ossolineum 1990 rok na stronach 86-89. Płótno napręża się na krosnach (blejtramach), nasyca 5-10% roztworem kleju stolarskiego i przy pomocy pędzla wprowadza odpowiednio gęste i odpowiednio mocne ciasto pobiałkowe z kredy pławiowej lub pławiowego gipsu i poddaje je albo oszlifowaniu, albo przesyceniu jakimś spoiwem, albo zachowuje się w stanie surowym. Jako składniki ciasta pobiałkowego stosuje się 7% roztwór kleju stolarskiego i 15-krotną ilość wypełniacza, złożonego z kredy pławiowej i bieli cynkowej albo kleju stolarskiego i oleju lnianego lub pokostu z kredą pławiową albo z innym wypełniaczem. Warstwy nanoszone sąpędzlem, a przy gęstej pobiałce wciskana jest ona nożem w płótno. Otrzymane podłoże jest kruche i nie pozwala na cięcie na mniejsze arkusze.

Znana jest ze . stosowania, nakładana pędzlem, bardziej elastyczna, szybkoschnąca zaprawa emulsyj na tworząca pobiałkę, pozwalaj ąca na cięcie podłoża malarskiego na mniej sze ar ku sze. Zaprawę kładzie się na tkaninę, wcześniej nasyconą.wodą klejową otrzymaną z żelatyny w proszku, wody przegotowanej o temperaturze 50°C i gliceryny albo z wody przegotowanej i kleju kostnego. Gdy po przesyceniu i osuszeniu tkaniny powierzchnia nie jest dostatecznie gładka, poddaj się ją szlifowaniu, a następnie ponownie powleka pędzlem, tworząc powłokę klejową. Zaprawa emulsyjne złożona jest z żelatyny rozpuszczonej w wodzie z małą ilością gliceryny, oleju lnianego polimeryzowanego i żywicy domarowej oraz w równych proporcjach kredy pławiowej i bieli cynkowej. W polskim opisie patentowym numer 179 829 opisano środek do gruntowania płócien malarskich. Środek ten zawiera 40-60 procent wagowych dyspersji styrenowo-akrylowo-maleinowej o wartości pH 9-10,45-50 procent wagowych kleju ze skóry zwierzęcej i wodę w ilości 60-90 procent wagowych. Sposób wytwarzania tego środka polega na rozpuszczeniu w poj emniku kleju ze skóry zwierzęcej z wodą, podgrzaniu do temperatury 80°C aż do uzyskania jednolitej masy, następnie dodaniu dyspersji styrenowo-akrylowo-maleinowej i mieszaniu w temperaturze otoczenia aż do połączenia tych składników. Znany jest także sposób preparacji płótna malarskiego według polskiego opisu patentowego nr 168 036. Sposób polega na dwukrotnym wciera182 197 niu w płótno rozciągnięte na ramie, kleju sporządzonego ze skóry zwierzęcej, podgrzanego do temperatury 45-50°C, suszeniu warstwy klejowej i nanoszeniu białej farby metodą natrysku na powierzchnię płótna. Klej skórny wytwarzany jest z odpadków zwierzęcych i zawiera 98% kalogenu. Klej kostny wytwarza się z kości, rogów i kopyt zwierzęcych. Moc kleju skórnego jest wyższa o 20-30% od mocy kleju kostnego. Klej skórny i klej kostny mają popularną nazwę kleju stolarskiego (strona 21-24 cytowanej książki Jana Heplińskiego). Żelatyna jest otrzymywana przez przeróbkę kalogenu i jest produktem zbliżonym do czystej glutyny.

Stosowane sposoby przygotowania płótna malarskiego, szczególnie płótna przeznaczonego później do cięcia na mniej sze arkusze, nakładane i mocowane następnie na krosnach, nie zapewniająwymaganej jakości, a głównie elastyczności płótna. Stosowanie kleju stolarskiego, nawet z różnymi domieszkami czyni płótno, nasycone wodą klejową, a następnie warstwą tworzącą pobiałkę zawierającą klej stolarski albo farbę, po wyschnięciu, w dalszym ciągu podatną mniej lub więcej na pękanie lub kruszenie się.

Celem wynalazku jest dalsza poprawa elastyczności płótna malarskiego. Nieoczekiwanie stwierdzono, że wymagania te spełnia płótno malarskie przygotowane opracowanym sposobem według wynalazku.

Zgodnie z wynalazkiem, sposób przygotowania płótna malarskiego naciągniętego na ramę polożonąpod dowolnym kątem, utrzymującąpłótno w stałym naprężeniu, polegający na przesyceniu płótna podgrzaną wodą klejową złożoną z dyspersji akrylowej, żelatyny i wody, szlifowaniu po wyschnięciu, nałożeniu pobiałki i suszeniu charakteryzuje się tym, że przesycanie wykonuje się wodąklejowąo składzie wprocentach wagowych: żelatyna 15-35, dyspersja akrylowa 30-40 oraz wody 40-55, której temperaturę utrzymuje się w zakresie 60-70°C zaś pobiałkę tworzy się z warstwy emulsji akrylowej i warstwy zewnętrznej, przy czym warstwę zewnętrzną wykonuje się mieszaniną emulsji akrylowej i emulsji 'polinitowej w stosunku 1:10. Warstwę emulsji akrylowej nakłada się wałkiem malarskim, po czym nadmiar emulsji zbiera się baryłkowym wałkiem do wyrównywania i równocześnie ze zbieraniem wciska się emulsją w pory płótna, następnie suszy się warstwę emulsji w temperaturze otoczenia, po czym nakłada się warstwę zewnętrzną i ponownie suszy. Warstwę emulsji akrylowej po wysuszeniu szlifuje się wygladzająco, po czym nakłada się kolejną powłokę emulsji akrylowej, którą suszy się w temperaturze otoczenia.

Płótno malarskie wytworzone sposobem według wynalazku posiada wysoką elastyczność pozwalającą na zwijanie go w rulony, rozwijanie, cięcie na wymagane arkusze, a następnie naciąganie na krosna bez widocznych uszkodzeń użytkowej powierzchni przeznaczonej później do malowania. Również po naniesieniu obrazu farbami akrylowymi, olejnymi czy wodnymi, nie zachodzi rozmiękczanie warstwy pobiałki lub warstwy impregnacji klejowej i przenikanie farb na drugą stronę płótna. Te wysokie parametry, głównie elastyczność płótna malarskiego, zapewnia z jednej strony powinowactwo chemiczne składników wszystkich warstw zawierających pochodne żywicy akrylowej, a z drugiej strony żelatyna i stosowane składniki emulsji zapewniają wysoką odporność na działanie większości rozpuszczalników stosowanych w farbach, jak przykładowo terpentyna. Znaczny wpływ na zwiększenie odporności i elastyczności płótna wywiera wciśnięcie emulsj i akrylowej w pory tkaniny i włókienka elementarne przesycone w części wodą klejową.

Wynalazek jest bliżej przedstawiony w przykładzie wykonania.

Tkaninę lnianą o gramaturze 195 g/m² ±16, odwij a się w części z beli i mocuj e się w ramie roboczej umieszczonej w przyrządzie pneumatycznym. Przyrząd utrzymuje stały naciąg tkaniny w kierunku wątku i osnowy. Następnie po naciągnięciu tkaniny, uruchamia się ramę którą zdejmuje się z przyrządu i przynosi na stanowisko impregnacji. Do naczynia zaopatrzonego w grzałkę i miernik temperatury, połączone z układem automatycznej regulacji temperatury, wlewa się 40 części wagowych wody przegotowanej, 39 części dyspersji styrenowo-akrylowej wytwarzanej przez POLFARB Wrocław, stanowiącą półprodukt do wytwarzania farb akrylowych oraz 21 części żelatyny technicznej wytwarzanej przez Zakłady w Słupsku. Na regulatorze ustawia się temperaturę 62°C i miesza mieszadłem. Po ujednorodnianiu mieszaniny, naczynie

182 197 przenosi się na stanowisko impregnacji i nanosi się cienką warstwę mieszaniny na płótno, szczotką o włosiu naturalnym, utrzymując przez cały czas nanoszenia zadaną temperaturę w naczyniu. Otrzymana warstwa powinna być jednakowej grubości, a także winna być wytwarzana szybko, aby nie dopuścić do ostygnięcia mieszaniny na płótnie i powstania zgrubień. Warstwę suszy się w temperaturze pokojowej, a następnie w razie potrzeby szlifuje płótnem ściernym o granulacji 120 w celu likwidacji ewentualnych zgrubień i drobnych części nitek wyciągniętych z płótna w czasie nanoszenia mieszaniny. Następnie nanosi się emulsję akrylową białą AKRYLIT „R” według normy BN-89/6117-06 w znany sposób, wałkiem malarskim, pędzlem lub pistoletem, po czym emulsję zbiera się baryłkowym wałkiem do wyrównywania i równocześnie ze zbieraniem wciska się emulsj ę w pory płótna, likwiduj ąc pozostałe prześwity w strukturze tkaniny oraz wyrównuje grubość warstwy. W razie potrzeby warstwę emulsji akrylowej po wysuszeniu szlifuje się wygładzająco papierem ściernym i nakłada się kolejną powłokę emulsji akrylowej, którą suszy się w temperaturze otoczenia. Po wysuszeniu warstwy, nanosi się pędzlem malarskim w temperaturze pokojowej kolejną, zewnętrznąwarstwę z mieszaniny emulsji akrylowej i emulsj i polinitowej w stosunku 1:10 i suszy w temperaturze pokoj owej. Jako emulsj i akrylowej używa się AKRYLIT „R”, a emulsję polinitowąstanowi POLINIT „R” wdług BN-80/6117-02.

Otrzymane sposobem według wynalazku, handlowe płótno malarskie posiada gramaturę 410 g/m².

Czynności związane z przygotowaniem płótna malarskiego powtarza się z następnym odcinkiem tkaniny odwijanej z beli tkaniny lnianej. Jako podkładu można użyć tkaniny o gramaturze 245 g/m2, otrzymując odpowiednio cięższe płótno malarskie. Całość naniesionych warstw impregnacji i pobiałki zapewnia otrzymanie płótna malarskiego o zwiększonej elastyczności, pozwalającej na cięcie i przewijanie podkładu oraz napinanie go na krosna malarskie. Oczywistym jest, że sposób według wynalazku można stosować przy wytwarzaniu płótna malarskiego z tkanin bawełnianych, jedwabnych, z włókien sztucznych, włókna szklanego lub tkanin wytworzonych z mieszanek tych włókien.

Przedstawiony sposób może być używany do wytwarzania płótna malarskiego w procesie półciągłym lub ciągłym.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób przygotowania płótna malarskiego naciągniętego na ramę położoną pod dowolnym kątem utrzymującą płótno w stałym naprężeniu, polegający na przesyceniu płótna podgrzaną wodą klejową złożoną z dyspersji akrylowej, żelatyny i wody, szlifowaniu po wyschnięciu, nałożeniu pobiałki i suszeniu, znamienny tym, że przesycanie wykonuje się wodą klejową o składzie w procentach wagowych: żelatyna 15-35, dyspersja akrylowa 30-40, woda 40-55, której temperaturę utrzymuje się w zakresie 60-70°C zaś pobiałkę tworzy się z warstwy emulsji akrylowej i warstwy zewnętrznej, przy czym warstwę zewnętrzną wykonuje się mieszaniną emulsji akrylowej i emulsji polinitowej w stosunku 1:10.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że warstwę emulsji akrylowej nakłada się wałkiem malarskim, po czym nadmiar emulsji zbiera się baryłkowym wałkiem do wyrównywania i równocześnie ze zbieraniem wciska się emulsję w pory płótna, następnie suszy się warstwę emulsji w temperaturze otoczenia, po czym nakłada się warstwę zewnętrznąi ponownie suszy.
3. 3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że warstwę emulsj i akrylowej po wysuszeniu szlifuje się wygładzająco, po czym nakłada się kolejną powłokę emulsji akrylowej, którą suszy się w temperaturze otoczenia.