PL139505B1 - Pesticide and method of obtaining novel derivatives of benzoilurea - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek szkodnikobójczy i sposób wytwarzania nowych po¬ chodnych benzoilomocznika. srodek szkodnikobójczy stosuje sie zwlaszcza dc zwalczania owadów i/lub roztoczy* Znane sa pochodne N-benzoilo-N'-fenylomocznika o dzialaniu owadobójczym. Z polskie¬ go opisu patentowego nr 95 567 wiadomo, ze szczególnie podstawniki przy grupie benzoilo¬ wej maja wazny wplyw na aktywnosc tych zwiazków. Ogólnie, wysoka aktywnosc owadobójcza stwierdzono w pochodnych benzoilomocznika z podstawiona grupa benzoilowa w polozeniu 2- lub 2,6, na przyklad jednym lub dwoma atomami chlorowca. Podstawniki w innym polozeniu czasteczki, takim jak pierscien N-fenylowy, maja mniejszy wplyw na aktywnosc owadobójcza lecz moga wplywac pomimo tego na ich lepsze lub gorsze zastosowanie w praktyce. Na przy¬ klad w artykule Wellinga i wspólpracowników w J. Agr. Food Chem. Vol. 21, nr 3, 1973, str. 348-354 przedstawiono, ze podstawniki oddajace elektrony przy pierscieniu N'-feny- lowym, np. grupa metoksylowa wplywa niekorzystnie na aktywnosc owadobójcza.

Nieoczekiwanie stwierdzono, ze nowe pochodne cykloheksyloksyfenylomocznika wyka¬ zuja interesujace dzialanie owadobójcze, nawet jezeli w grupie benzoilowej nie jest obec¬ ny podstawnik w polozeniu 2 lub 2,6.

Jest to szczególnym przeciwienstwem zwlaszcza z punktu widzenia Wellinga i wspól¬ pracowników w J. Agr. Food Chem., Vol. 21, nr 6, 1973, str. 993-998.

Chemia dotyczaca pochodnych benzoilomocznika, np. N-/2-chlorobenzoilo/-N#-/4-/l- fenylocykloheksyloksy/fenylo7 mocznika, jest przedstawiona w polskim opisie patentowym nr 115 792.

Znane zwiazki sa stosunkowo malo aktywne w praktycznie dopuszczalnych dawkach.2 139 505 Obecnie stwierdzono, ze wysoka aktywnosc owadobójcza i roztoczobójcza wykazuja nowe zwiazki zawierajace podstawnik w pierscieniu N-fenylowym, nawet Jezeli w polozeniu 2- lub 2,6- grupy benzoilowej podstawnik jest nieobecny* srodek owadobójczy i roztoczobójczy wedlug wynalazku obok cieklego lub stalego nos¬ nika zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R^ i R^ sa takie same lub rózne i ozna¬ czaja atomy wodoru lub chlorowca, grupy alkilowe o 1-4 atomach wegla lub chlorowcoalki- lowe o 1-4 atomach wegla, R^ i R? takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chloru, grupy metylowe* lub trifluorometylowe, a R,f R^ i r'j sa takie same lub rózne i oznacza¬ ja atomy wodoru, grupy alkilowe o 1-6 atomach wegla lub alkenylowe o 2-6 atomach wegla, albo R^ i R^ i/lub r'^ razem z pierscieniem cykloheksylowym, do którego sa przylaczone, tworza bi- lub policykliczna grupe hydrokarbylowa o 8-14 atomach wegla.

Sposób wytwarzania nowych zwiazków o ogólnym wzorze 1, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, wedlug wynalazku polega na tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 4, w którym A oznacza grupe aminowa lub izocyjanianowa, a R2, R^t ^3* R3 i ^'3 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o ogólnym wzorze 5, w którym B ozna¬ cza grupe izocyjanianowa lub aminowa, a R. i R.' maja wyzej podane znaczenie, przy czym jezeli A oznacza grupe aminowa, wówczas B oznacza grupe izocyjanianowa, a jezeli A ozna¬ cza grupe izocyjanianowa, wówczas B oznacza grupe aminowa. srodek wedlug wynalazku zawiera korzystnie jako substancje czynna zwiazek o wzo¬ rze 3, w którym R2 i R^ maja wyzej podane znaczenie, R^ oznacza atom chlorowca lub gru¬ pe metylowa, a Re oznacza atom wodoru lub chlorowca• Grupa alkilowa, alkenylowa lub cykloalkilowa w polozeniu orto grupy cykloheksylo- ksylowej zwieksza aktywnosc owadobójcza.

Z tego wzgledu korzystne pochodne benzoilomocznika obejmuje wzór 2, w którym R2 i R2 ma wyzej podane znaczenie, R^ oznacza atom wodoru chlorowca lub grupe metylowa, Re oznacza atom wodoru lub chlorowca, Rg oznacza grupe alkilowa o 1-4 at. wegla lub alke¬ nylowa o 2-*r atomach wegla, a R- oznacza atom wodoru albo grupe alkilowa lub alkenylowa o 1-4 atomach albo R^ i R« razem z pierscieniem cykloheksylowym, do którego sa przyla¬ czone tworza grupe 2-bornylowa lub adamantylowa.

Z wyzej wymienionych zwiazków, pochodna metoksylowa, a zwlaszcza N-/2,6-difluoro- benzoilo/-N'-/4-mentyloksyfenylo/mocznik oraz N '-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-mentyloksy- fenylo/mocznik sa szczególnie uzyteczne, nie tylko ze wzgledu na dzialanie owadobójcze lecz równiez ze wzgledu na latwodostepny surowiec.

Pochodne mentylenoksy moga wystepowac w postaci dwóch izomerów, a mianowicie postaci dii, jak równiez w postaci mieszaniny tych izomerów. V razie potrzeby mozna rozdzielac stereoizomery metodami znanymi do tego celu. Ze wzgledów praktycznych uzy¬ cie sterycznie czystej pochodnej cykloheksanolowej jako substancji wyjsciowej do wytwa¬ rzania jednego ze stereoizomerów w postaci czystej jest korzystne.

Przykladem nowych pochodnych benzoilomocznika wchodzacych w zakres wynalazku sa: hi N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-dl-mentyloksyfenylo/mocznikl /2/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-d-mentyloksyfenylo/mocznik, /3/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /4/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-d-mentyloksyfenylo/mocznik, /5/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-l-mentyloksyfenylo/mocznik, 161 N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-1-mentyloksyfenylo/mocznik, liI N-/2-methylobenzoilo-N'-/4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, lei N-benzoilo-N'-/4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, ISl N-benzoilo-N'-/3-chloro-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /10/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/3-chloro-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /11/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/3-chloro-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /12/ N-benzoilo-N'-/3-metylo-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /13/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/3-metylo-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik,139 505 3 /14/ N-/2,6-difluorobenzoilo-N '-/3-metylo-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /15/ N-/2-chlorobenzoilo/-N#-/4-cykloheksyloksyfenylo/mocznik, /16/ N-/2-metylobenzoilo/-N '-/4-cykloheksylofenylo/mocznik, IMI N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-A-cykloheksyloksyfenylo/mocznik, /18/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/5*/2-metylocykloheksyloksy/fenylc7mocznik, /19/ N-/2-metylobenzoilo/-N#-/4-/2*metylocykloheksyloksy/fenylq7moc2nik, /20/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/^-/2-metylocykloheksyloksy/fenylc/mocznik, /21/ l^benzoilo-N'-/L-/2-etylocykloheksyloksy/fenylq7mocznik, /22/ N-benzoilo-N'-^-/2-etylocykloheksyloksy/fenylc/mocznik, /23/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/5-/2-etylocykloheksyloksy/fenylc/mocznik, /24/ N-benzoilo/-N'-/4-/2-tert.-butylocykloheksyloksy/fenylcjmocznik, /25/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/^/2-tert#-butylocykloheksyloksy/fenylo7n»cznik, /26/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/i-/2-tert»butylocykloheksyloksy/fenylq7mocznik, 1211 N-benzoilo/-N'-^4-/2,6-dimetylocykloheksyloksy/fenylo7mocznik, /28/ N-/2-ciaorobenzoiJ^AN#-/W2#6-diinetylocykloheksylo/fe /29/ N-/2,6-difluorobenzono/-H*-^-/2,6-dimetylo(^kloheksyloksy/fenylc^mocznikf /30/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-^3-metylo-4-/2-etylocykloheksyloksy/fenylc7mocznik, /31/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/3~metylo-4-/2-etylocykloheksyloksy/fenylo/mocznik, /32/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-bornylo/-2/oksyfenylo/mocznik, /33/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N '-/4-bornylo/-2/oksyfenylg7mocznik, /34/ N-benzoilo-N'-/3-metylo-4-bornylo/-2/oksyfenylo/mocznik, /35/ N-/2-chlorobenzoilo/-N#-/3-metylo-4-bornylo/-2/oksyfenylQ7mocznik, /36/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N*-/3-metylo-4-bornylo/-2/oksyfenyle/mocznik, /37/ I>i-benzoilo-N'-/3-trifluorometylo-4-dl-mentyloksyfenylq7mocznik, /38/ N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/3-trifluorometylo-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /39/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N*-/3-trifluorometylo/-4-dl-metyloksyfenylo/mocznik, /40/ :^-benzoilo-l/-/4-/2-izopropenylo-5-metylocykloheksyloksy/fenylo/mocznik, /41/ N-/2-chlorobenzoilo/-N#-/4-/2-izopropenylo-5-metylocykloheksyloksyfenylg7mocznik, /42/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-::'-/5-/2-izopropenylo-5-metylocykloheksyloksy/fenylc,7ip.ocziiik, /k'5l ii-benzoilo->;'-/i-bomylo/-2/oksyfenylc/mocznik, /44/ N-benzoilo-:/-^3-chIoro-4-bornylo/-2/oksyfenylo/mocznik, /45/ M-/2-chlorobenzoilc-N '-/3-chlorc-A'-bornylo/-2/oksyfenyle/mocznik, /A6/ N-/2,6-difluorcbenzoilo/-N'-/3-chloro-4-bornylo/-2/oksyfenylo7mocznik, /47/ >>benzoilo-N*-^-adamantylc/-2/oksyfenyle/mocznik, /48/ N-/2-chlorobenzcilo/-N*-^-adanantylo/-2/oksyfenylq7mocznik, /49/ N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-adamantylo/-2/oksyfenylo/mocznik, /50/ N-/^-chlorobenzojloZ-N^-Z^-dl-roentyloksyfenylo/mocznik, /51/ N-/4-trifluorometylobenzoilo/-AT*-/zl-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /52/ N-/3f 5-dichlorobenzoilo/-N'-A-dl-mentyloksyfenyle/mocznik, /53/ N-/4-fluorobenzoilo/-N'-/4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /54/ N-/3,4-dichlorobenzoilo/-K*-/4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /^5/ N-/^-bronobenzoilo/-N#-/^-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /56/ N-/3-bronobenzoi].o/-N'-/^-dl-mentyloksyfenylo/mocznik, /57/ N-/2,4-cifluorobenzoilo/-N'-/^-dl-mentyloksyfenylo/mocznik* ¦Srodki wedlug wynalazku zawierajace jako substancje czynne nowe pochodne benzoilo- mocznika stosuje sie do zwalczania roztoczy i owadów w rolnictwie, sadownictwie, lesnic¬ twie, na powierzchni wód, jak równiez do ochrony materialów tekstylnych przeciw atakowi moli, mrzyków, owadów.

Substancja czynna srodka wedlug wynalazku jest takze aktywna wobec roztoczy i owa¬ dów w dziedzinie weterynarii i w dziedzinie leczniczohigienicznej dla ludzi.

Substancja czynna srodka wedlug wynalazku moze byó równiez uzywana do zwalczania owadów zyjacych w gnojowiskach zwierzat cieplokrwistych, takich jak krowy, swinie i kury.k 139 505 w tym przypadku, zwiazki czynne moga byc podawane zwierzetom doustnie, na przyklad mie¬ szane z pasza, tak wiec dostaja sie one do nawozu po pewnym czasie (Mprzez pozywienie").

Zwiazki bedace substancjami czynnymi srodka wedlug wynalazku sa szczególnie aktyw¬ ne przeciw larwom i jajeczkom roztoczy i owadów. Zasadniczo, omawiane zwiazki moga byc stosowane przeciw wszystkim owadom wymienionym w Festic. Soi. 9f 373-386 (1978).

Stwierdzono ponadto, ze omawiane zwiazki maja aktywnosc cytostatyczna i przeciw- nowotworowa, polegajaca na dzialaniu hamujacym na wzrost nowotworów. Do zastosowania w preparatach farmaceutycznych, zwiazki czynne powinny byc wlaczone w dopuszczalne w far¬ macji nosniki.

In" praktycznym stosowaniu substancji czynnych srodka wedlug wynalazku przerabia sie je zwykle na preparaty. W takim preparacie znajduje sie substancja czynna zmieszana ze stalym nosnikiem albo rozpuszczona lub zdyspergowana w cieklym nosniku, w zaleznosci od potrzeby w polaczeniu z substancjami pomocniczymi, na przyklad emulgujacymi, zwilzaja¬ cymi, dyspergujacymi i stabilizujacymi. ft*zykladami postaci srodka wedlug wynalazku sa roztwory i dyspersje wodne, roztwo¬ ry olejowe i dyspersje olejowe, roztwory w rozpuszczalnikach organicznych, pasty, py- liste proszki, proszki do dyspergowania, mieszajace sie z rozcienczalnikami oleje, gra¬ nulki, pastylki, emulsje odwracalne, preparaty aerozolowe i swiece dymne.

Proszki do dyspergowania, pasty i mieszajace sie oleje sa preparatami w postaci koncentratu, które przed lub podczas uzywania nalezy rozcienczyc.

Emulsje odwracalne i roztwory w rozpuszczalnikach organicznych sa stosowane glów¬ nie do rozpraszania w powietrzu, a mianowicie w przypadkach, kiedy duze obszary traktuje sie stosunkowo mala iloscia preparatu. Emulsje odwracalne przygotowuje sie na krótko przed zastosowaniem lub nawet podczas rozpryskiwania w urzadzeniu rozpryskowym przez emulgowanie wody w roztworze olejowym lub w dyspersji olejowej substancji czynnej. Roz¬ twory substancji aktywnej w rozpuszczalnikach organicznych moga byc przygotowywane z dodatkiem substancji obnizajacej toksycznosc, na przyklad tluszcz z welny, k^as tlusz¬ czowy z welny lub alkohol tluszczowy z welny.

Kilka postaci preparatów zostanie opisanych dokladniej w dalszej czesci jako przy¬ kladowe.

Preparaty granulowane wytwarza sie przez rozpuszczenie na przyklad substancji czyn¬ nej w rozpuszczalniku lub zdyspergowanie jej w rozcienczalniku i impregnowanie otrzy¬ manym roztworem/zawiesina, ewentualnie w obecnosci substancji sklejajacej lub wiazacej, granulowanego nosnika, na przyklad porowatych granulek (takich jak pumeks i glina ata- pulgitowa), granulek z materialu nieporowatego (piasek lub mielony margiel), granulek organicznych (na przyklad suszone fusy kawy, ciete lodygi tytoniowe i mielone kaczany kukurydzy). Preparaty granulowane moga byc równiez wytwarzane przez prasowanie substancji czynnej ze sproszkowanymi skladnikami mineralnymi w obecnosci spoiw i substancji skle¬ jajacych i rozdrabnianie sprasowanego produktu do wymaganego rozmiaru ziarn a nastepnie przesiewanie go. Preparaty granulowane moga byc wytwarzane w rózny sposób przez miesza¬ nie substancji czynnej w postaci proszku ze sproszkowanymi wypelniaczami i nastepnie gra¬ nulowanie tej mieszaniny z dodatkiem cieczy na granulki o wymaganym rozmiarze ziarn. fyliste proszki otrzymuje sie przez dokladne zmieszanie substancji czynnej ze sproszkowanym, obojetnym, stalym nosnikiem, na przyklad talkiem.

Proszki do dyspergowania wytwarza sie przez mieszanie 10-80 czesci wagowych stale¬ go, obojetnego nosnika, na przyklad kaolinu, dolomitu, gipsu, kredy, bentonitu, atapul- gitu, koloidalnej Si02, albo mieszanin tych lub podobnych substancji z 10-80 czesciami wagowymi substancji czynnej, 1-5 czesci wagowych srodka dyspergujacego, na przyklad sul¬ fonianów ligniny lub alkilonaftalenosulfonianów znanych jako przydatne do tych celów, korzystnie równiez 0,5-5 czesci wagowych srodka zwilzajacego, na przyklad sulfonianów139 505 5 alkoholu tluszczowego, sulfonianów alkilowo aryIowyeh, produktów kondensacji kwasu tlusz¬ czowego lub zwiazków polioksyetylenowyeh, i wreszcie, w miare potrzeby, innymi dodatkami* V celu otrzymania mieszajacych sie olejów zwiazek czynny rozpuszcza sie w odpowied¬ nim rozpuszczalniku, który korzystnie slabo miesza sie z woda, i do otrzymanego roztworu dodaje sie jeden lub kilka emulgatorów* Odpowiednimi rozpuszczalnikami sa przykladowo ksylen, toluen, destylaty naftowe, które sa bogate w skladniki aromatyczne, na przyklad solwent nafta, destylowany olej smolowy i mieszaniny tych cieczy* Jako emulgatory moga byc uzywane, na przyklad zwiazki polioksyetylenowe i/lub sulfoniany alkilowo arylowe. Ste¬ zenie substancji czynnej w mieszajacych sie olejach nie jest ograniczone do waskich granic i moze zmieniac sie, na przyklad w zakresie 2-5096 wagowych* Poza mieszajacym sie z rozcienczalnikiem olejem, nalezy wspomniec jako ciekla i wy¬ soko stezona pierwotna kompozycje, roztwór substancji czynnej w latwo mieszajacej sie z woda cieczy, na przyklad glikolu lub eterze glikolu, do którego dodaje sie srodek dysper¬ gujacy i, w miare potrzeby, substancje powierzchniowo czynna* Podczas rozcienczania woda na krótko przed albo podczas spryskiwania otrzymuje sie wodna dyspersje substancji czyn¬ nej.

Preparaty aerozolowe srodka wedlug wynalazku otrzymuje sie w zwykly sposób przez wlaczenie substancji czynnej, ewentualnie w rozpuszczalniku, w lotna ciecz, która pelni funkcje propelenta, na przyklad mieszanine chlorowo-fluorowych pochodnych metanu i etanu, mieszanine nizszych weglowodorów, eter metylowy lub w gazy, takie jak dwutlenek wegla, azot i tlenek azotu* Swiece dymne lub dymiace proszki, czyli preparaty, które podczas palenia moga wy¬ twarzac szkodnikobójczy dym, wytwarza sie przez rozpuszczenie substancji czynnej w palnej mieszaninie, która moze zawierac jako paliwo cukier lub drewno, korzystnie w postaci zmie¬ lonej, substancje podtrzymujaca palenie, na przyklad azotan amonowy lub chloran potasowy, a ponadto substancje opózniajaca spalanie, na przyklad kaolin, bentonit i/lub koloidalny kwas krzemowy.

Poza wymienionymi wyzej skladnikami, srodek wedlug wynalazku moze równiez zawierac inne substancje znane jako uzyteczne skladniki preparatów omawianego typu.

Na przyklad, do preparatów typu proszków do dyspergowania lub mieszanin, które be¬ da granulowane, mozna dodawac spoiwa, np. stearynian wapniowy lub stearynian magnezowy, "srodki adhezyjne", na przyklad pochodne celulozowe alkoholu poliwinylowego lub inne sub¬ stancje koloidalne, takie jak kazeina, mozna równiez dodawac do preparatów srodka wedlug wynalazku, zeby polepszyc przyleganie srodka szkodnikobójczego do rosliny uprawnej. Po¬ nadto, mozna dodawac substancje obnizajace fitotoksycznosc zwiazku czynnego, nosnika lub substancji pomocniczej, na przyklad tluszcz welny lub alkohol tluszczowy pochodzacy z welny.

W sklad preparatu srodka wedlug wynalazku moga wchodzic równiez zwiazki szkodniko- bójcze znane per se. V wyniku wlaczenia takich zwiazków w sklad srodka poszerza sie je¬ go spektrum aktywnosci a ponadto moze wystapic synergizm dzialania.

Do stosowania w takiej kombinacji mozna brac pod uwage nastepujace, znane zwiazki owadobójcze, roztoczobójcze i grzybobójcze.

Zwiazki owadobójcze, przyklady: 1. organiczne zwiazki chloru, na przyklad 3-tlenek 6,7,8,9,10,10-heksachloro-1,5,5a,6,9, 9a-heksahydro-6,9-metano-2,4,3-benzo/e/-dioksatiepiny, 2. karbaminiany, na przyklad dimetylokarbaminian 2-dimetyloamino-5?6-dimetylopirymidyny- lu-4 i metylokarbaminian 2-izopropoksyfenylu, 3. di/m/fosfoniany, na przyklad di/m/etylofosfonian 2-chloro-2-dietylokarbamylo-1-mety- lowinylu, 2-metoksykarbonylo-1-metylowinylu, 2-chloro-1-/2,4-dichlorofenylo/winylu, i 2-chloro-1-/2,4,5-trichlorofenylo/winylu,6 139 505 U. Ot0-di/m/etylo-fosforotionianyt na przyklad Of0-di/m/etylofosforotionian 0/S/-2- metylotioetylu, S-2-etylosulfinylo-etylu, S-2-/1-metylokarbamyloetylotio/etylu, 0-4-bromo-2, 5-di-chlorofenylu, 0-3,5t6-trichloro-2-pirydyluf 0-2-izopropylo-6-me- tylopirymidynylu-4 i 0-4-nitrofenylu, . Of0-di/m/etylo-fosforoditioniany, na przyklad Of0-di/m/etylofosforoditionian S-me- tylokarbamylometylu, S-2-etylotioetylu, S-/394-dihydro-4-oksobenzo/57-1,2f 3-tria- zynylo-3-metylu/t S-1,2-di/etoksykarbonylo/etylu, S-6-chloro-2-oksobenzoksazoliny-3- metylu i S-2f3-dihydro-5-metoksy-2-okso-1t3f4-tiadiazolilo-3«metyluf Sm fosfoniany, na przyklad 2f2,2-trichloro-1-hydroksyetylofosfonian dimetylu, 7* naturalne i syntetyczne pirotroidy 8# aminidyf na przyklad N*-/2-metylo-4-chlorofenylo/-N,N-dimetyloformamid, 9« mikrobiologiczne substancje owadobójcze, takie jak Bacillus thuringiensis, # karbamylo-oksymy, takie jak pochodna S-metylowa N-/metylo-karbamyloksy/tioaceta- midu i 11* inne zwiazki benzoilomocznikowe, takie jak Nr/2f6-dif!luQrobfinzoilo/-!N'-/^-chlorofe- nylo/mocznik # Zwiazki roztoczobójcze, przyklady: 1« organiczne zwiazki cyny, na przyklad wodorotlenek tricykloheksylocyny i tlenek di/tri-/2-metylo-2-fenylopropylo/cyn^7, \ 2. organiczne zwiazki chlorowców, na przyklad 4,4'-dibromobenzylan izopropylu, 2,2,?- trichloro-1,1-di/4-chlorofenylo/etanol i 2,4,5f4'-tetrachlorodifenylosulfcn, 3» syntetyczne piretroidy i ponadto: benzoesan 3-chloro-^-etoksyimino-2,6-diinetoksybenzylu i metylofosforotionian 0,0-di- metylo S-metylokarbamylu.

Zwiazki grzybobójcze, przyklady: 1# organiczne zwiazki cyny, na przyklad wodorotlenek trifenylocyny i octan trifeny- lccyny, ' 2# alkilenowe bisditiokarbaminiany, na przyklad etylenobisditiokarbaminian cynku i etylenobisditiokarbaminian magnezu, 3« 1-acylo- lub 1-karbamylo-N-benzimidazolo /-2/ karbaminiany i 1,2-bis/3-alkoksykar- bonylo-2-tioureido/benzen a ponadto: 2,4-dinitro-6-/2-oktylofenylokrotonian/, 1-/bis/dimetyloaminc/fosforylo7-3-fenylo-5- amino-1,2,4-triazol, N-trichlorometylotioftalimid, N-trichlororoetylotiotetrahydro- ftalimid, N-/1$ 1f2,2-tetrachloroetylotio/-tetrahydroftalimid, N-dichlorofluorometylo- tio-N-fenylo-N,N'-din:etylosulfamid, tetrachloroizoftalonitryl, 2-/4'-tiazolilo/-ben- zimidazol, 5-butylo-2-etyloamino-6-metylopirymidynylo-4-dimetylosulfamid, 1-/4-chlo- rofenoksy/-3t3-dimetylo-l/l,2,4-triazolilo-l/-2-butanonian, €l-/2rchlorofenylo/-o£-/4- chlorofenylo/-5-pirymidynylometanol, 1-/izopropylokarbamylo/-3-/3f5-dichlorofenylo/, hydantoina, N-/1,1,2,2-tetrachloroetylotio/-4-cykloheksano-1,2-karboksimidyny, N-tri- chlorometylomerkapto-4-cykloheksano-1,2-dikarbcksimidyna i N-tridecylo-2,6-dimetylo- morfolina.

Dawki srodków szkodnikobójczych wedlug wynalazku do celów praktycznych zaleza oczywiscie od róznych czynników, na przyklad powierzchni stosowania, wybranej substan¬ cji czynnej, postaci srodka, charakteru i zakresu infekcji oraz warunków pogodowych.

V zasadzie pozadane wyniki osiaga sie stosujac dawki odpowiadajace 1-5000 g sub¬ stancji czynnej na hektar.139 505 7 Przez powyzsze okreslenie "przez pozywienie" oznacza, ze substancje czynna miesza sie z pozywieniem w ilosci, która jest skuteczna do stosowania owadobójczego* Jak wspomniano powyzej, sposób wytwarzania nowych pochodnych benzoilomocznika o wzorze 1 wedlug wynalazku polega na reakcji zwiazku o ogólnym wzorze 4 ze zwiazkiem o ogólnym wzorze 5, w których to wzorach wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie.

R>wyzsza reakcje prowadzi sie korzystnie w obecnosci organicznego rozpuszczalni¬ ka, np. weglowodoru aromatycznego, halogenku alkilu, cyklicznego lub nie-cyklicznego eteru dialkilowego lub acetonitrylu, w temperaturze od okolo 0°C do temperatury wrzenia uzytego rozpuszczalnika.

Jakkolwiek wyzej wymieniony sposób wytwarzania jest najbardziej korzystny, to no- we zwiazki mozna otrzymac innymi analogicznymi metodami, np. jak przedstawiono w wyzej wymienionym polskim opisie patentowym nr 95 567, albo metodami przedstawionymi w opi¬ sach patentowych Stanów Zjedn. Ameryki nr 4 133 956 i 4 355 178.

Ponizsze przyklady opisuja bardziej szczególowo przedmiot wynalazku.

Przyklad I* stwarzanie N-/2f6-dilluorobelizoilo/-N'-/4-dl-mentyloksyfe- nylo/mocznik (zwiazek nr 1) Do roztworu 2,47 g 4-dl-mentyloksyaniliny w mieszaninie 15 ml eteru dietylowego i 15 ml eteru naftowego (60-80) podczas mieszania w temperaturze pokojowej dodaje sie 1,9 g 2,6-difluorobenzoiloizocyjanianu^ Po dodaniu 35 ml eteru naftowego (60-80) mie¬ szanie kontynuuje sie przez dalsza godzine, po czym wytworzony osad odsacza sie, prze¬ mywa eterem naftowym i suszy. Otrzymuje sie 4,1 g zadanego produktu o temperaturze to¬ pnienia 189-190°C.

Wyjsciowa aniline otrzymuje sie z odpowiadajacej pochodnej nitrowej na drodze re¬ dukcji wodorem pod wplywem niklu Raney'a jako katalizatora. Jako rozpuszczalnik w re¬ akcji tej stosuje sie octan etylu.

Na drodze reakcji dl-mentolu z 1-fluoro-4-nitrobenzenu w tert.-butanolu jako rozpuszczalniku i w obecnosci tert.-butanolami potasu otrzymuje sie 1-nitro-4-dl-menty- loksybenzen. w sposób analogiczny, stosujac do wytwarzania mocznika jako rozpuszczalnik w ra¬ zie potrzeby acetonitryl zamiast eteru dietylowego, otrzymuje sie zwiazki przedstawione w tablicy 1 i 1a. Numery zwiazków odpowiadaja numerom uzytym uprzednio w opisie.

Tablica 1 Zwiazek nr 2 3 4 6 7 8 9 11 12 13 14 16 17 Temperatura top¬ nienia 192-194°C 129-132°C 152-154°C 186-188°C 155-157°C 154-156°C 199-201°C 176-182°C 183-186°C 165-171°C 189-193°C 175-177°C 201-204°C 189-193°C 166-169°C 184-189°C Zwiazek nr 26 27 28 29 31 32 33 34 36 37 38 39 40 41 Temperatura top¬ nienia 205-208°C 158-166°C 148-160°C 155-175°C 148-163°C 181-189°C 179-182°C 216-217°C 189-190°C 186-190°C 183-185°C 158-160°C 139-143°C 181-185°C 182-187°C 164-170°C8 139 505 I ^ 18 19 21 22 23 24 2 176-180°C I 153-156°C 171-172,5°C 132-136°C 142-146°C 160-163°C 184-188°C 187-189°C I 5 42 43 44 45 46 47 48 49 I U 188-192°C 190-192°C 185-188°C 218-220°C 205-207°C 2l4-2l4f5°C 214-215,5°C 220-222°C Tablica 1a Zwiazek nr 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 Nazwa I N-/2-chlorobenzoilo/-N#-/3f 5-di- I chloro-4-l-mentyloksyfenylo/mocznik N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/3,5- dichloro-4-l-mentyloksyfenylo/mocznik N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/3,5-dichlo- ro-4-dl-mentyloksyfenylo/mocznik N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/3,5- dichloro-4-dl-mentyloksyfenyio/mocznik N-benzoilo-N'-/4-izomentyloksyfenylo/ mocznik N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-izomentylo- ksyfenylo/mocznik N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-izo- mentyloksyfenylo/mo cznik N-benzoilo-N'-/4-neomentyloksy-feny- lo/mocznik N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-neomentylo- ksyfenylo/mocznik N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-neo- mentyloksyfenylo/mocznik N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/4-dl-izopi- nokamfenoksyfenylo/mocznik N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-dl- izopinokamfenoksyfenylo/mocznik i\-benzoiio-N'-/4-adamantylo/-l/ok- syfenylo/mocznik N-/2-chlorobenzoilo/-N'-/1-adaman- tylo/-l/oksyfenylq7mocznik N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/£-ada- raantylo/-1/oksyfenylg7mocznik I Temperatura top¬ nienia 196-202°C 182-183°C 201-205°C 179-183°C 174-175°C ! 146-147°C 146-147°C 206-207°C 194-195°C 215-216°C 192-193°C 184-185°C 239-241°C 233-234°C 233-234°C Przyklad II. wytwarzanie N-/4-fluorobenzoilo/-N'-/4-dl-mentyloksyfenylo/- mocznika (zwiazek nr 53).

Do roztworu 1,4 g 4-fluorobenzanidu w 30 ml ksylenu dodaje sie 2,75 g 4-dl-menty- loksyfenyloizocyjanianu. Mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna, w czasie 4 h« Po ochlodzeniu wytworzony osad odsacza sie, przemywa eterem dietylowym i suszy* Otrzymuje sie 2,9 g zadanego produktu o temperaturze wrzenia 203-204°C. wyjsciowy izocyjanian otrzymuje sie z 4-dl-mentyloksyaniliny (jak opisano w przy¬ kladzie I) na drodze reakcji z fosgenem we wrzacym toluenie z oczyszczaniem przez de- stylacje*139 505 9 W sposób analogiczny otrzymuje sie inne zwiazki przedstawione w tablicy 2. Numery zwiazków podane w tablicy odpowiadaja numerom podanym wyzej w opisie.

Tablica 2 Zwiazek nr 50 51 52 54 Temperatura topnienia 223-22A°C 221-222°C 138-145°C 196-199°C Zwiazek nr 55 56 57 Temperatura topnienia 218-222°C 187-188°C 166-167°C Przyklad III (a). Wytwarzanie roztworu substancji czynnejf a mianowicie N-/2f6-difluorobenzoilo/-N'-/A«Kil-mentyloksyfenylo/mocznika w cieczy mieszajacej sie z woda ("ciecz")• W mieszaninie 10 ml izofronu oraz okolo 70 ml dimetyloformamidu rozpuszcza sie g substancji czynnej. Nastepnie, dodaje sie 10 g eteru rycynowego glikolu polioksy- etylenowego, jako emulgatora.

V sposób analogiczny z innych substancji czynnych wytwarza sie 10% lub 20% "ciecz".

W sposób analogiczny otrzymuje sie "ciecz" w N-metylopirolidonie, dimetyloforma¬ midzie oraz mieszaninie N-metylopirolidonu i izofronu jako rozpuszczalnikach. (b) Wytwarzanie roztworu substancji czynnej w rozpuszczalniku organicznym.

V 1000 ml acetonu w obecnosci 1,6 g nonylofenolopolioksyetylenu rozpuszcza sie w 200 mg substancji czynnej. Nastepnie wlewa do wody i roztwór ten moze byc stosowany jako ciecz do opryskiwania. (c) "Wytwarzanie koncentratu substancji ozynnej zdolnego do tworzenia emulsji.

V mieszaninie 15 ml izofronu i 70 ml ksylenu rozpuszcza sie 10 g substancji czyn¬ nej i dodaje 5 g mieszaniny estru sorbitanu polioksyetylenowego i alkilobenzenosulfo¬ nianu* (d) "Wytwarzanie proszku substancji czynnej (w.Pi) zdolnego do tworzenia emulsji.

Z 68 g kaolinu miesza sie 25 g substancji czynnej w obecnosci 2 g butylonaftale- nosulfonianu sodu i 5 g ligninosulfonianu. (e) V/ytwarzanie koncentratu (plynnego) zawiesiny substancji czynnej.

Mieszanine 10 r substancji czynnej 2 g ligninosulfonianu i 0,8 g alkilosulfoni?- nu sodu dopelnia sie woda do objetosci 100 ml. (f) wytwarzanie granulek substancji czynnej.

Substancje czynna w ilosci 7,5 g miesza sie z 5 g lugu siarczynowego i 87,5 g rozdrobnionego dolomitu, po czym wytworzona mieszanine poddaje sie granulowaniu.

Przyklad IV. Ilode rosliry brukselki o wysokosci ckolo 15 cm opryskuje sie srodkiem otrzymanym wedlug wynykladu III b w róznych stezeniach, przy czym do srod¬ ka dodaje sie okolo 250 mg alkilowanego fenolopolicksyetylenu (Citowett) na litr. Fe osuszeniu rosliny umieszcza sie w cylindrach z pleksiglasu, po czym infekuje 5 larwa:.i (gasienica motyla bielinka) w trzecim stadium larwalnym (L3). Nastepnie cylindry po¬ krywa sie gaza i przechowuje w przemiennym cyklu swiatla i zmroku, przy czym cykl swiat¬ la wynosi 16 h w temperaturze T 2U°Z przy wilgotnosci wzglednej (RH) 70tf, natomiast cykl zmroku trwa 8 h w temperaturze 19°C, przy wilgotnosci wzglednej 80-90?ó. Po 5 dniach oceniano smiertelnosc larw w procentach. Kazde badanie prowadzono w. trzech powtórzeniach.10 139 505 Przecietne wyniki badan zestawiono w tablicy 3» Znaczenie symboli uzytych w tablicy jest nastepujace: + » 90 - 100# smiertelnosc + « 50 - 90% smiertelnosc « <50# smiertelnosci Dla porównania uzyto w badaniach N-/2-chlorobenzoilo/-N'-A-/l-fenylocykloheksylo- ksy/fenylomocznik ("znany").

Tablica 3 Zwiazek nr 1 hi /2/ /3/ A/ hi lei ni lal M hol hM hzl /13/ hki h5l hsi hil ha/ hsl 120/ /21/ 1221 1251 I2kl 1251 1261 I2BI 1291 /30/ /31/ | Dzialanie owadobójcze przeciw larwom (L3) I 300 z 4 + + 4 4 4 4 + 4 4 4 + 4 + + 4 + + 4 + 4 4 + + + + + * + + + Stezenie substancji czynnej w mg na ! I 100 3 4 + + 4 4 + + + + + I + + + 4 + + + + + + + + + - + + 4 + + + + I 3° 4 4 4 4 + 4 4 4 4 4 4 + 4 4 4 4 4 + 4 + 4 + + 4 + 4 + 4 + + + I 1° h + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 I 3 fe 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 ' 4 4 4 4 4_ 4_ 4 4 4 4 i 4 4 4 - 4 4 4 4 4 4 I 1 7 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 - - 4 4 4_ 4 . 4 4 Pieris Litr I 0,3 4 4 4 4 4 4 4 4 - 4 4 ' ± 4 4 4 4_ - 4 4 4 brassicae pvi 9 4 4 4 4 4 4 4 - - - - - 4_ 4 - 4_ ± 4 I 0,03 W 1 ™ - ~ - - • - - - - - ±139505 11 I i /32/ /33/ /34/ /35/ /36/ /39/ /W /42/ /A5/ A6/ /48/ A9/ /53/ /57/ /58/ /59/ /60/ /61/ /63/ /6V /65/ /66/ /67/ /68/ 769/ I 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + i + + + + i 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + l k + + + + + + + ¦f + + + + + + + + + + + + + + + + + 1 i 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + I fe + + i +_ + + + + + + + + + + + + + + + + + +_ + + + + 7 - + + + + + + + + ± + + + - + + + I |5 + + + + - + - + - i - + + _+ + § - + - i - + _+ + - - MO l - - - - I I "znany" + + Uwaga: W tablicach 3-6f jezeli wyniki nie oznaczono symbolem to badania nie przeprowadzono. srodek owadobójczy w postaci cieczy stosuje sie w praktyce w ilosci okolo 1000 li¬ trów na hektar. Jednakze w praktyce pokrycie roslin srodkiem jest mniej skuteczne niz w warunkach laboratoryjnych czy cieplarnianyehf jak opisano powyzej. W praktyce dawka ta dla otrzymania tej samej skutecznosci jest okolo 10-krotnie wyzsza. W zwiazku z tym co uzycia w praktyce powyzsza jakosc dzialania owadobójczego odpowiada okolo 1-3000 g sub¬ stancji czynnej na hektar.

Przyklad V. Larwy komara Aedes aegypti w ilosci 20 sztuk poddaje sie dzia¬ laniu roztworu wodnego substancji czynnej otrzymanego wedlug przykladu III (e) w róznych stezeniach.

Zawiesine utrzymuje sie w temperaturze 25°C w czasie 10 dni, przy czym podczas in¬ kubacji larwy karmi sie wodna zawiesina chleba razowego i drozdzy. Po 10 dniach ocenia sie smiertelnosc larw w procentach w stosunku do naturalnej smiertelnosci. Wyniki badan zesta¬ wiono w tablicy 4. Znaczenie uzytych symboli jest takie samo jak w przykladzie IV.12 139 505 Tablica h Dzialanie owadobójcze przeciw larwom (L1) Aedes aegypti I Zwiazek I nr 1 1 /2/ /3/ A/ /5/ /6/ ni le/ /11/ /12/ /1V /17/ /18/ /19/ /20/ /22/ /23/ /25/ /26/ /28/ /29/ /30/ /3V /33/ /»/ /39/ /W AV /42/ A6/ /48/ A9/ /58/ 759/ 1 2 I + I + I + I + + I + + + + + + + + + + I + + + + + + + + + + + + + + I + + I + I + I + Stezenie substancji czynnej w mg na | 0>3 3 + I + + + I + I + + + + ? + + + + + + + ? + + + + + + + + + + ? + I + + + "*" | 0,1 4 + + + + ? + + + + + + + + - + + + I* + + + + + I - + + + + + + ± + + ¦4- | 0,03 + I + + + + + + + - ? + + + + + + - - I 0,01 b + ? + + + + + - I ± - + + • I + I litr I 0,003 7 + + - + + + - ± ± + ± I 0,001 8 " + - + i - - -139505 13 I A /61/ /63/ /64/ /69/ —z + + + + T + + + + + + + + + + + + 7 + —B 1 • Przyklad Vii Wierzcholki roslin fasoli majacej cztery dobrze rozwiniete lis¬ cie usuwa sief po czym rosliny opryskuje sie az do zmoczenia srodkiem otrzymanym wedlug przykladu VI (b) w róznych stezeniach, przy czym do srodka dodaje sie okolo 250 mg Cito- wett na litr* Po osuszeniu rosliny umieszcza sie w cylindrach z perseksu, a nastepnie in¬ fekuje 5 latrwami liszki Spodoptera littoralis w trzecim stadium larwalnym (13). Nastepnie cylindry pokrywa sie gaza i przechowuje jak opisano w przykladzie IVi Pd 5 dniach ocenia sie smiertelnosc larw i wyraza w procentach. Kazde badanie prowadzono w trzech potworze¬ niach. Przecietne wyniki badan zestawiono w tablicy 5« Uzyte symbole maja znaczenie poda¬ ne w przykladzie IV.

Tablica5 Dzialanie owadobójcze przeciw larwom Spodoptera littoralis Zwiazek nr ^ 1 I hi 121 /3/ hi hi Ul /&/ hi hol hM hzl /13/ /W /15/ 123/ /39/ hol AV A2/ A5/ 300 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + Stezenie 100 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + substancji czynnej w mg na litr k + + + + + + + + . + + + + + + _+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + ± _+ + ^ + + ± 3 I b + + + + + + + + + + + + + - - + - + + 1 7 + ± + + + + + - - + ^ 0,3 8 + - + - - - ± - - 0,1 c + + - 0,03 | - -14 139 505 T A6/ /48/ /50/ /53/ /56/ /57/ /58/ /59/ /60/ /61/ /62/ /63/ M/ /65/ /66/ /67/ /68/ /69/ 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + 1 1 + + + + 1 + + + + + 1 + + + + + + + + + 1 5 1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + 1—5 + ± + + + + + + + + + + + ± + + ± + —5 + - + + - + + - - - ± + + + + + - + —7— - - + + - + — - + - —TO i Y praktyce powyzsza jakosc dzialania owadobójczego odpowiada okolo 3-300 g substancji czynnej na hektar.

Przyklad VII. Klode rosliny ziemniaka o wysokosci 15 cm opryskuje sie srod¬ kiem otrzymanym wedlug przykladu III (b) w róznych stezeniach z dodatkiem okolo 250 mg Citowett na litr. Po osuszeniu, rosliny pokrywa sie cylindrami z pleksiglasu. Nastepnie rosliny zakaza sie 10 larwami motyla stonki Leptinotarsa decemlineata w trzecim stadium larwalnym (L3). Zakazone rosliny przechowuje sie w sposób opisany w przykladzie IV. Po dniach ocenia sie smiertelnosc larw w procentach. Badania prowadzi sie w trzech powtó¬ rzeniach. Znaczenie symboli jak równiez zwiatzku "znanego" jest takie samo jak w przy¬ kladzie IV.

Tablica 6 Dzialanie owadobójcze przeciw larwom Leptinotarsa decemlineata Zwiazek nr 1 1 2 3 4 Stezenie substancji czynnej w mg na litr 300 2 ± + ± + + 100 3 ± + + + + 4 ± + + + + ± + ± ± + 3 b ± + ± - 1 7 ± - + 0,3 8 + - 0,1 9 I139505 15 1 6 7 8 9 11 /12/ /13/ /1V /17/ /18/ /20/ /22/ /23/ /38/ /39/ /41/ /45/ /46/ /49/ /57/ /58/ /59/ /60/ 761/ /63/ /W /66/ /67/ /68/ /69/ "znany" 2 + + + + + + + + + + ± + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + - 3 + ± + + + + + + + + + + + + + + + + + + ^ + + + + + + + + + + u + ± + ± + + + + + + - + + + + + + + + + ± + + + + + + + + ± + ^— ± + - ? + - - - + + + ± + + + + + + - + - + b I - +_ - - ± + + - - + - ± - + - +_ 7 i - - +, - - + - 8 _ - 9 I W praktyce powyzsza jakosc dzialania owadobójczego otrzymuje sie z uzyciem odpo¬ wiadajacej okolo 30-3000 g substancji czynnej na hektar.

Przyklad VIII. Rosliny karlowatej fasoli francuskiej (Fhaseclus vulgaris) majacej dwa dobrze rozwiniete liscie zakaza sie roztoczami Tetranychus cinnabarinus przez umieszczenie okreslonej liczby doroslych roztoczy zeiiskich na roslinach* Po 2 aniach od infekcji rosliny opryskuje sie az do zmoczenia srodkiem otrzymanym w przykladzie III (b)16 139 505 w róznych stezeniach, przy czym do srodka dodaje sie ponadto okolo 150 mg alkilowanego fenolopolioksyetylenu (Citowett) na litr* Po 5 dniach od opryskania usuwa sie z roslin dorosle owady* Rosliny przechowuje sie w ciagu 2 tygodni w miejscu z regulowana tempe¬ ratura (T), wilgotnoscia powietrza (AH) i oswietlenia, stosujac cykl swiatla i zmroku.

Cykl swiatla: T okolo 24°C, AH okolo 70%i Cykl zmroku: T okolo 19°C, AH okolo 80-9096* Redukcje populacji, tj. smiertelnosc liczby larw i jaj porównywanoz roslinami nie poddanymi dzialaniu substancji chemicznych* Badania prowa¬ dzono w trzech powtórzeniach. Podczas uzycia srodka zawierajacego jako substancje czyn¬ na N-/2,6-difluorobenzoilo/-N#-/4-dl-mentylofenylo/mocznik (zwiazek nr 1) otrzymano znaczna redukcje populacji w porównaniu z populacja hodowana na roslinach nie poddanych dzialaniu substancji chemicznych* Przyklad IX. Wierzcholki roslin karlowatej fasoli francuskiej (Riaseolus vulgaris) majacej dwa dobrze rozwiniete liscie usuwa sie, a nastepnie rosliny opryskuje sie az do zmoczenia srodkiem otrzymanym wedlug przykladu III (a), do którego to srod¬ ka dodaje sie okolo 150 mg Citowett na litr. Srodek zawieral jako substancje czynna N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/zl-mentyloksyfenylo/mocznika (zwiazek nr 1) w róznych ste¬ zeniach. Po osuszeniu rosliny umieszcza sie w plastykowych cylindrach, po czym infekuje larwami szkodnika roslin straczkowych Epilachna varivestis w drugim stadium larwalnym.

Cylindry przykrywa sie papierem i gaza, a nastepnie przechowuje w sposób opisany w przy¬ kladzie IV. Po 6 dniach oblicza sie procent smiertelnosci. Badania prowadzono w trzech powtórzeniach, przy czym wiekszosc serii badan powtarzano raz lub dwa razy. Przecietne wyniki serii badan zestawiono w tablicy 7.

Tablica 7 Dzialanie owadobójcze przeciw larwom (L2) Epilachna varivestis Stezenie substancji czynnej w mg na litr | 10 3 1 0,3 0,1 Procent smiertelnosci 93 100 100 I 100 100 100 100 40 87 0 ftjwyzsze dzialanie owadobójcze odpowiada w praktyce dawce okolo 3-100 g substancji czynnej na hektar.

Przyklad X. Mlode rosliny brukselki o wysokosci okolo 15 cm opryskuje sie srodkiem otrzymanym wedlug przykladu III (a), do którego to srodka dodaje sie ponad 125 mg Citowett na litr. Srodek jako substancje czynna zawiera N-/2,6-difluorobenzoilo/- -N'-/4-mentyloksyfenylo/mocznik w róznych stezeniach. Nastepnie rosliny osusza sie, zbiera liscie i umieszcza w plytkach petriego. Nastepnie rosliny w kazdej plytce infe¬ kuje sie larwami tantnisia krzyzowiaczka Plutella xylostella w drugim stadium larwalnym.

Plytki petriego przechowuje sie w sposób opisany w przykladzie IV, kazdego dnia liscie zastepuje sie swiezymi. Po 6 dniach okresla sie zakres dzialania substancji czynnej w odniesieniu doilosci wyjsciowej larw owadów. Badania prowadzi sie w trzech powtórzeniach.

Przecietne wyniki badan zanotowano w tablicy 8.139 505 17 Tablica 8 Dzialanie owadobójcze przeciw larwom (L2) ELutella xylostella I Stezenie substancji czynnej w mg na litr 3 1 Procent aktywnosci 100 100 83 97 Jakosc dzialania owadobójczego podanego w tablicy 6 odpowiada w warunkach prak¬ tycznych dawce okolo 10-300 g substancji czynnej na hektar.

Przyklad XI. ¥ badaniach prowadzonych na wolnym powietrzu z zastosowaniem larw bielinka Pieris brassicae w drugim stadium larwalnym* uzywajac N-/2f6-difluoroben^ zoilo/-N#-/4-mentyloksyfenylo/mocznika (nr 1) w srodku otrzymanym wedlug przykladu III (a)t do którego dodaje sie ponad 200 mg alkilowanego fenolopolioksyetylenu (Neutronix) na litr. Rosliny opryskuje sie az do zmoczenia. Po 6 dniach oceniano procentowa smier¬ telnosc. Badania prowadzono w trzech powtórzeniach. "Wiekszosc serii badan powtarzano.

Przecietne wyniki w serii badan zestawiono w tablicy 9« Tablica 9 Dzialanie owadobójcze przeciw larwom (L2/L3) Pieris crassicae na wolnym powietrzu Stezenie w mg substancji czynnej nc litr ¦3 A 0,3 0,1 0,03 Procent 100 100 100 48 8 smiertelnosci 100 88 54 46 Jakosc dzialania owadobójczego otrzymana w tablicy 9 odpowiada v: warunkach prak¬ tycznych dawce okolo 3-30 g substancji czynnej na hektar.

Przykla: XII. Badania prowadzono na wolnym powietrzu z zastosowaniem larw stonki Leptinotarsa decemlineata w drugim i trzeciir. stadium larwalnym i uzyciem !C-/2f6- difluorobenzoilo/-i:*-/^-metyloksyfenylo/mocznik (nr 1) w srodku otrzymanym wedlug przy¬ kladu III (a). \: badaniach stosowano mlode rosliny ziemniaków o wysokosci ckolo 20 cm, które opryskiwano az do zmoczenia srodkiem w róznych stezeniach. Nastepnie rosliny za¬ kazano 17 larwami Leptinotarsa decemlineata i przechowywano. Po 6 dniach obliczano pro¬ centowa smiertelnosc. Badania prowadzono v trzech powtórzeniach/ przy czym wiekszosc serii badan powtarzano. F*»zecietne wyniki badan zestawiono w tablicy 10.

Jakosc aktywnosci owadobójczej przedstawiona w tablicy 10 odpowiada w warunkach praktycznych okolo 10-1000 g substancji czynnej na hektar.18 139 505 Tablica 10 Dzialanie owadobójcze przeciw larwom (L2/L3) Leptinotarsa decemlineata na wolnym powietrzu Stezenie substancji czynnej w mg na litr 100 3 1 0,3 Procent smiertelnosci 90 83 71 79 95 92 87 82 82 24 Zastrzezenia patentowe 1. srodek owadobójczy i roztoczobójczy, znamienny tym, ze obok cieklego lub stalego nosnika zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R^ i Rl takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chlorowca, grupy alkilowe o 1-4 atoniach wegla lub chlorowcoalkilowe o 1-4 atomach wegla, R2 i R2 takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chloru, grupy metylowe lub trifluorometylowe, a R*, R^ i R3' takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru, grupy alkilowe o 1-6 atomach wegla lub alkenylowe o 2-6 atomach wegla albo R, i R^ i/lub R3' razem z pierscieniem cykloheksylowym, do którego sa przylaczone tworza bi- lub policykliczna grupe hydrokarbylowa o 8-14 atomach wegla. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym R2 i R2 maja znaczenie podane w zastrz. 1, a R^ oznacza atom chlorowca lub grupe metylowa, Re oznacza atom wodoru lub chlorowca, R^ oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla lub alkenylowa o 2-4 atomach wegla, R- oznacza atom wodoru albo grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla lub alkenyIowa o 2-4 atomach wegla, albo w którym R^ i R_ razem z pierscieniem cykloheksylowym, do którego sa przy¬ laczone, tworza grupe 2-bornylowa lub 2-adamantylowa. 3i srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera zwiazek o wzorze 3, w którym R2 i R^ maja znaczenie podane w zastrz. 1, R, ozna¬ cza atom chlorowca lub grupe metylowa, a R^ oznacza atom wodoru lub atom chlorowca. 4. srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-mentyloksyfenylo/mocznik lub N-/2-chlorobenzoilo/- -N*-/4-mentyloksyfenylo/moczniki . Sposób wytwarzania nowych pochodnych benzoilomocznika o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym P^ i R^ takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chlorowca, grupy alkilowe o 1-4 atomach wegla lub chlorowcoalkilowe o 1-4 atomach wegla, R2 i R? takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chloru, grupy metylowe lub trifluorometylowe, a R^, R^ i R3' takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru, grupy alkilowe o 1-6 atomach wegla lub alkenylowe o 2-6 atomach wegla, albo R^ i R^ i/lub R3' razem z pierscieniem cyklo¬ heksylowym, do którego sa przylaczone tworza bi- lub policykliczna grupe hydrokarbylowa o 8-14 atomach wegla, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 4, w któ-139 505 19 rym A oznacza grupe aminowa lub izocyjanianowa, P^, R^, R,f R^ i Rj' maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o ogólnym wzorze 5f w którym B oznacza gru¬ pe izocyjanianowa lub aminowa, a R^ i Rl maja wyzej podane znaczenie, przy czym jezeli A oznacza grupe aminowa, wówczas B oznacza grupe izocyjanianowa, a jezeli A oznacza gru¬ pe izocyjanianowa, wówczas B oznacza grupe aminowa.

VcO-NH-CO-NH-<7 V 0 WZCiR 1 (f Vco-NH-CO-NH-^VO-( H R>2 WZtfR 2 CO-NH-CO-NH CH(CH3)2139 505 R 3' R'i H R", WZdR U A R1^C°-B WZÓR 5 Pracownia Pofigiaficzna UP PRL Naklad 100 egz.

Cena 130 zl

Claims (5)

Zastrzezenia patentowe

1. srodek owadobójczy i roztoczobójczy, znamienny tym, ze obok cieklego lub stalego nosnika zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R^ i Rl takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chlorowca, grupy alkilowe o 1-4 atoniach wegla lub chlorowcoalkilowe o 1-4 atomach wegla, R2 i R2 takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chloru, grupy metylowe lub trifluorometylowe, a R*, R^ i R3' takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru, grupy alkilowe o 1-6 atomach wegla lub alkenylowe o 2-6 atomach wegla albo R, i R^ i/lub R3' razem z pierscieniem cykloheksylowym, do którego sa przylaczone tworza bi- lub policykliczna grupe hydrokarbylowa o 8-14 atomach wegla.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym R2 i R2 maja znaczenie podane w zastrz. 1, a R^ oznacza atom chlorowca lub grupe metylowa, Re oznacza atom wodoru lub chlorowca,

R^ oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla lub alkenylowa o 2-4 atomach wegla, R- oznacza atom wodoru albo grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla lub alkenyIowa o 2-4 atomach wegla, albo w którym R^ i R_ razem z pierscieniem cykloheksylowym, do którego sa przy¬ laczone, tworza grupe 2-bornylowa lub 2-adamantylowa. 3i srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera zwiazek o wzorze 3, w którym R2 i R^ maja znaczenie podane w zastrz. 1, R, ozna¬ cza atom chlorowca lub grupe metylowa, a R^ oznacza atom wodoru lub atom chlorowca.

4. srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera N-/2,6-difluorobenzoilo/-N'-/4-mentyloksyfenylo/mocznik lub N-/2-chlorobenzoilo/- -N*-/4-mentyloksyfenylo/moczniki

5. Sposób wytwarzania nowych pochodnych benzoilomocznika o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym P^ i R^ takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chlorowca, grupy alkilowe o 1-4 atomach wegla lub chlorowcoalkilowe o 1-4 atomach wegla, R2 i R? takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru lub chloru, grupy metylowe lub trifluorometylowe, a R^, R^ i R3' takie same lub rózne oznaczaja atomy wodoru, grupy alkilowe o 1-6 atomach wegla lub alkenylowe o 2-6 atomach wegla, albo R^ i R^ i/lub R3' razem z pierscieniem cyklo¬ heksylowym, do którego sa przylaczone tworza bi- lub policykliczna grupe hydrokarbylowa o 8-14 atomach wegla, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 4, w któ-139 505 19 rym A oznacza grupe aminowa lub izocyjanianowa, P^, R^, R,f R^ i Rj' maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o ogólnym wzorze 5f w którym B oznacza gru¬ pe izocyjanianowa lub aminowa, a R^ i Rl maja wyzej podane znaczenie, przy czym jezeli A oznacza grupe aminowa, wówczas B oznacza grupe izocyjanianowa, a jezeli A oznacza gru¬ pe izocyjanianowa, wówczas B oznacza grupe aminowa. VcO-NH-CO-NH-<7 V 0 WZCiR 1 (f Vco-NH-CO-NH-^VO-( H R>2 WZtfR 2 CO-NH-CO-NH CH(CH3)2139 505 R 3' R'i H R", WZdR U A R1^C°-B WZÓR 5 Pracownia Pofigiaficzna UP PRL Naklad 100 egz. Cena 130 zl