Przedmiotem wynalazku jest sposób wyodreb¬ niania polarnych frakcji substancji naturalnych o dzialaniu przeciwluszczycowym.Luszczyca (psoriasis) jest znana od bardzo daw¬ na i wiele prób przeprowadzono w celu jej wy¬ leczenia, co dalo jednak bardzo mierne wyniki, a co gorzej w wiekszosci przypadków stosowano w tym celu srodki i medykamenty, które mogly w krótkim czasie zaszkodzic pacjentom cierpiacym na to schorzenie.Dawne sposoby leczenia sa jeszcze wciaz stoso¬ wane. Mozna je aplikowac jezeli sa nieszkodliwe i pacjent odczuwa symptomatyczna ulge. Nigdy jednak nie doprowadzaja do calkowitego wylecze¬ nia, czy chocby tylko do wyraznej poprawy.Problem stal sie powazny z uwagi na staly wzrost liczby pacjentów dotknietych ta choroba.Stad powstala hipoteza, ze jest to problem gene¬ tycznego dziedziczenia choroby, która przejawia sie sama w sobie u potomnych w sposób wyrazny lub zalazkowy, lub oo najmniej pozostaje w ukryciu i objawia sie w tym ostatnim przypadku wtedy, gdy zadzialaja czynniki patologiczne pobudzajace jej rozwój. Choroba ta atakuje cala powierzchnie ciala, zas glówne jej polacie znajduja sie w sta¬ dium jatrzenia w postaci „strupa", który chore¬ mu sprawia wiele dolegliwosci, i gdy po wielu latach mimo stosowania miejscowych zabiegów sam odpadnie, dopiero uswiadomi sobie, ze sprawa byla powazna. 10 15 20 25 30 2 Wystepowanie „strupa", gdy luszczyca atakuje in¬ ne czesci skóry, obserwuje sie w 90^/o przypadków.Tak wiec schorzenie to atakuje kazda czesc po¬ wierzchni ciala, niezaleznie od wieku. Stad zarów¬ no noworodki jak i starcy szescdziesiecio i siedem¬ dziesiecioletni moga na nie cierpiec.Geograficzne rozprzestrzenienie luszczycy jest powszechnie bez wzgledu na rase ludzi, chociaz wskaznik zapadalnosci u czarnych jest byc moze nizszy, niz u bialych.Najczestsza komplikacja w tym schorzeniu sa zmiany stawowe, lecz atakuje ono równiez bar¬ dziej delikatne tkanki, jak watrobe i nerki.Reasumujac, luszczyca (psoriasis) i schorzenia luszczycopodobne (parapsoriasis) sa obrazeniami patologicznymi, które latwo rozpoznac nawet, gdy wymagaja diagnozy anatomonpatologicznej. Ostro¬ znie liczac, cierpi na nia l*/o ludnosci swiata. Jak dotychczas nie ma na nia skutecznego lekarstwa i cierpiacy na nia pacjenci moga liczyc tylko na pólsrodki.Obecnie stwierdzono, ze polarne frakcje substan¬ cji naturalnych, wyodrebnionych z korzeni i lisci roslin Dryopteris crassirhizoma, Polypodium vul- gare Linn., Polypodium leucotomos, Phlebodium decumanum, Cyathea^taiwaniana i korzeni Poly¬ podium aureum Linn i Polypodium triseriale dzia¬ laja leczniczo na luszczyce i schorzenia luszczyco¬ podobne u pacjentów obu plci i w kazdym wieku.Frakcje te zawieraja ponadto swoje pochodne e- 124 2443 strawe, amidowe i inne. Ponad 300 pacjentów, cier¬ piacych na luszczyce bylo leczonych doustnie nie¬ wielkimi ilosciami tych frakcji, na przyklad w cjawce 5. mg dziennie na 1 kilogram ciezaru cia¬ la. W wyniku tej terapii, trwajacej okolo 3 mie¬ siecy, SO^/o pacjentów zostalo calkowicie wyle¬ czonych. Przeprowadzono podwójna próbe slepa w grupach po 50 pacjentów, która wykazala skutecz¬ nosc leku w porównaniu z placebo o tych samych cechach organoleptycznych. Frakcje te i ich po¬ chodne. stosowano we wszystkich postaciach lusz¬ czycy i w róznych stadiach tego patologicznego schorzenia.* Pod wzgledem toksykologicznym nie stwierdzo- v no* *2adnego dzialania. Podczas 12-letnich badan, próby hematologiczne, badania szpiku kostnego, prpjpy czynnosciowe nerek i watroby i analizy mo¬ czu aie*«wo*azaly zadnych zmian."Stwierdzono, ze zwiazki te nie wplywaja ujem¬ nie na rozrodczosc ssaków, takich jak szczury, myszy i psy. Nie stwierdzono równiez theratogen- nego wplywu wsród czterech generacji szczurów i myszy i dwóch generacji psów.Nie stwierdzono tez dzialania carcinogennego.Badania te przeprowadzono na myszach, aplikujac im dziennie lek w 1 mg dawkach doustnych na 1 kg ciezaru ciala w ciagu 24 tygodni. Zwierzeta u- smiercano po uplywie powyzej 7 tygodni zarówno w przypadku wprowadzania jak i niewprowadza- nia okruchów szkla do pecherza moczowego. Me¬ tody stosowane w tych badaniach opisane sa przez Juli J.W. Brit J. Cancer 5, 328 (1951) zas staty¬ styczna ocena wyników jest opisana w Arcos i wspólpracownicy, Chemical Induction of Cancer, Pag. Academic Press Inc., New York (1963).Mechanizm dzialania frakcji polarnych przeja¬ wia sie przez wzrost przepuszczalnosci przez blony komórkowe cukrów, takich jak glukoza, sacharo¬ za, fruktoza oraz aminokwasów, takich jak wali- na, lizyna i inne w mniejszej ilosci, przez wzrost zdolnosci przepustowej blon komórkowych oraz wzrost wymiany wody na poziomie blon komórko¬ wych.Mozliwe, ze w zwiazku z powyzszym zaobserwo¬ wano wzrost aktywnosci hepatocytów, powoduja¬ cej wzmozenie przemiany materii, jak równiez wzmozenie aktywnosci wzrostowej i dojrzalosci ko¬ lagenu.Frakcje polarne nie przejawiaja dzialania stero- idalnego. Co sie tyczy ich dzialania na inne narza¬ dy i uklady, to obserwuje sie dzialanie zwalnia¬ jace akcje serca, podobne do dzialania digitalis, prawdopodobnie na skutek ich oddzialywania na blony komórkowe'miesnia sercowego.Sgosób wedlug wynalazku polega na tym, ze korzenie tnie sie n,a skrawki dlugosci 2—3 cm po czym pokrajane korzenie i liscie suszy sie w spo¬ sób ciagly w temperaturze do 70°C, granuluje wy- suszony material o wilgotnosci ponizej 8°/o na czastki o srednicy ponizej 2 mm i ciezarze nasy¬ powym w granicach od 0,1 do 0,80, ekstrahuje go rozpuszczalnikiem o stalej dielektrycznej w gra¬ nicach od 1,890 do 9,08, odparowuje, rozpuszczalnik i oczyszcza pólstala pozostalosc przez ekstrakcje 244 4 w dwufazowym ukladzie n-heksan/woda (10:4), po czym faze wodna, po odstaniu sie przez noc w rozdzielaczu, oddziela sie, przepuszcza przez ko¬ lumne wypelniona wymieniaczem jonowym, zobo¬ jetnia Ca/OH/2, klaruje weglem aktywnym, odpa¬ rowuje do 1/10 pierwotnej objetosci, wytraca bez¬ wodnym alkoholem, oddziela wytracony osad przez odsaczenie i odparowuje lug macierzysty i suszy sie pod próznia az otrzyma sie calkowicie bialy produkt.Sposób wedlug wynalazku pozwala przeprowa¬ dzic ekstrakcje frakcji polarnych z podanych wy¬ zej czesci roslin z wydajnoscia przemyslowa w ilosciach dostatecznych do produkcji preparatów farmaceutycznych. Dla uzyskania maksymalnej wy¬ dajnosci liscie nalezy zbierac juz po rozwinieciu sie sporów. Nastepnie zebrany material suszy sie.Korzenie tnie sie na skrawki dlugosci 2—3 cm, liscie natomiast pozostaja w stanie, w jakim je ze- 20 brano. Suszenie odbywa sie w sposób ciagly przez wprowadzenie materialu do konwencjonalnej su¬ szarni skladajacej sie, na przyklad, z tasmy bez konca z tkaniny metalowej, o szerokosci 5 cm i dlugosci 25 m, przenoszacej material przez goraca 25 n komore o temperaturze wnetrza ponizej 70°C. Przy odpowiednim nastawieniu szybkosci przesuwu ta¬ smy z tkaniny metalowej mozna wysuszyc okolo pól tony wilgotnego materialu na godzine. Potem ^ nastepuje granulowanie. 30 Suchy material o zawartosci wilgoci ponizej 8p/o granuluje sie w mlynku tarczowym uregulowanym tak, by wielkosc czastek wynosila okolo 2 mm, po czym wykonuje sie ekstrakcje i odparowanie. 35 Ekstrakcje przeprowadza sie jakimkolwiek roz¬ puszczalnikiem o stalej dielektrycznej w granicach od 1,890 do 9,08, korzystnie metanolem w stosunku 1:4.Ekstrakt odparowuje sie do okolo L/5 pierwotnej 40 objetosci, a nastepnie poddaje oczyszczaniu.Pólstala pozostalosc po odparowaniu ekstraktu rozdziela sie w dwufazowym ukladzie n-heksan/ /woda w stosunku 10:4, pozostawiajac mieszanine do odstania sie przez noc w rozdzielaczu, po czym 45 oddziela sie lipidy i zywice, zawarte w fazie hek- sanowej.Oddzielona i przesaczona faze wodna przepuszcza sie przez kolumne wymienna, po czym roztwór zobojetnia sie Ca/OH/2. 50 Do roztworu dodaje sie wegla aktywnego w ce¬ lu sklarowania. Nastepnie roztwór odparowuje sie do 1/10 pierwotnej objetosci i wytraca bezwodnym alkoholem.Wytracony osad odsacza sie otrzymujac pierwszy 55 rzut produktu w postaci proszku, zas lug macie¬ rzysty zateza sie w celu otrzymania drugiego rzu¬ tu ptfoduktu.Proszek suszy sie pod próznia, az stanie sie cal¬ kiem bialy. 60 Produkt drugiego rzutu nie stanowi jednej okre¬ slonej substancji, lecz jest miieszanina o skladzie zaleznym od rodzaju uzytego ziola oraz od metod ekstrakcji i oczyszczania.Obecnosc D-glukozy i D-frufctozy w globalnej 85 ilosci 70% zostala stwierdzona na podstawie zwy-5 klej analizy jakosciowej, jak tez przez wyodreb¬ nienie i pelne scharakteryzowanie odpowiednich pochodnych acetylowanych. Natomiast obecnosc zwiazków kwasowych, które trudno daja sie od¬ dzielic od cukrów, stwierdzono metodami chroma¬ tografii i spektroskopii.Preparaty farmaceutyczne wytwarza sie w po¬ wszechnie przyjetych formach dawkowych przez zmieszanie frakcji polarnej z dopuszczalnymi far¬ maceutycznie nosnikami, zgodnie z przyjeta prak¬ tyka farmaceutyczna. Otrzymane w ten sposób preparaty farmaceutyczne zawieraja substancje czynna, to jest frakcje polarna, w ilosci dosta¬ tecznej do uzyskania dzialania przeciiwluszczycowe- go.Preparaty farmaceutyczne zawieraja korzystnie od okolo 10 mg do okolo 100 mg substancji czyn¬ nej na dawke jednostkowa. Nosnik farmaceutycz¬ ny moze byc, na przyklad, staly lub ciekly. Lak¬ toza, stearynian magnezu, terra alba, sacharoza, talk, kwas stearynowy, zelatyna, agar, pektyna, guma arabska, aerosil i tym podobne sa przykla¬ dem nosników stalych.Nosnikami cieklymi sa przykladowo alkohole, jak etanol i glikol propylenowy, woda zawierajaca srodek solubilizujacy, taki jak glikol polietyleno¬ wy, olej arachidowy, oliwa i tym podobne. Nosnik lub rozcienczalnik moga zawierac srodek opóznia¬ jacy, jako jedno- lub dwustearynian gliceryny, sam lub z dodatkiem wosku.Prepairaty farmaceutyczne moga miec rózna po¬ stac. I tak, gdy nosnik jest substancja stala pre¬ paraty te moga miec postac tabletek, proszków lub * granulek w kapsulkach zelatynowych, lub pasty¬ lek. Ilosc stalego nosnika moze wahac sie w sze¬ rokich granicach, korzystnie od okolo 25 mg do okolo 300 mg. W przypadku stosowania nosnika cieklego preparaty moga miec postac syropu, emul¬ sji, miekkich kapsulek zelatynowych, zawiesin lub roztworów, jak tez wyjalowionych cieczy w am¬ pulkach do aplikacji pozajelitowej.Preparaty farmaceutyczne w postaci cieklych za¬ wiesin lub roztworów obejmuja zawiesiny w roz¬ puszczalnikach dopuszczalnych do wewnetrznej a- plikacji w celu wywolania zadanego efektu far¬ makologicznego.- Dawki jednostkowe w postaci tabletek, kapsulek, pastylekj cieklych zawiesin lub cieczy do zastrzy¬ ków do wewnetrznej aplikacji dla uzyskania efek- 5q tu przeciwluszczycowego skladaja sie z farmaceu¬ tycznego nosnika i frakcji polarnej w ilosci do¬ statecznej do wywolania tego efektu.Sposób aplikowania moze byc doustny lub poza¬ jelitowy. Zawartosc substancji czynnej w dawce dziennej wynosi korzystnie od okolo 50 mg do 900 mg, najkorzystniej od 100 do 300 mg. Korzystnie jest podzielic dawke dzienna na porcje apliko¬ wane od 1 do 4 razy dziennie. Przy wyzej poda¬ nym sposobie aplikowania leku uzyskuje sie efekt przeciwluszczycowy.Poniewaz luszczyca jest zlosliwa choroba chro¬ niczna o etiopatogenezie genetycznej zaleca sie sto¬ sowac lek w postaoi kapsulek lub tabletek, w ce¬ lu utrzymania stalego stezenia substancji czynnej 244 6 w krwi i zapewnienia ciaglego oddzialywania leku.W przypadku wystapienia ostrych objawów lusz¬ czycy spowodowanego uzyciem innego leku, na przy¬ klad sterydów, lub tez samoistnie, mozna stoso- 5 wac dozylne zastrzyki lub kroplówki osocza krwi w celu zapobiezenia kryzysowi.Nalezy równiez podkreslic, ze dzieciom nalezy ze zrozumialych wzgledów aplikowac lek w po¬ staci kropli lub emulsji, zas pacjentom doroslym 10 cierpiacym na zaburzenia górnych czesci przewo¬ du pokarmowego mozna stosowac lek w postaci czopków.Preparaty farmaceutyczne mozna wytwarzac po¬ wszechnie przyjetymi metodami, jaik przez miele- 15 nie, granulowanie i, w razie potrzeby, prasowanie, lub przez mieszanie i rozpuszczanie odpowiednich skladników.Ponizsze przyklady sluza do objasnienia istoty wynalazku nie ograniczajac jednak jego zakresu. 20 Przyklad I. 12 kg suchych lisci Polypodiutn Leucotomos zgranulowanych i przesianych przez sito o srednicy oczek 2,5 mm, ekstrahowano w cia¬ gu póltorej godziny 48 litrami 95f/e etanolu o sta¬ lej dielektrycznej 2,430 w temperaturze 70°C. Po odparowaniu rozpuszczalnika pozostalosc zadano mieszanina n-heksan/woda 15:10 i pozostawiono w rozdzielaczu do ostania sie przez noc. Faze heksa- nowa oddzielono, zas faze wodna przesaczono.Przesacz prze/puszczono przez kolumne wymien¬ na, a nastepnie zobojetniono za pomoca Ca/OH/2.Zobojetniony roztwór sklarowano i odparowano niemal do sucha pod umiarkowanie obnizonym ci¬ snieniem w ciagu 43 godzin, otrzymujac okolo 150 g surowego produktu.Produkt ten rozpuszczono ponownie w metanolu, oddzielono wytracony osad, odparowano i pozosta¬ wiono przez noc do krystalizacji w temperaturze 40°C i wysuszono pod próznia, uzyskujac biala substancje.Przyklad II. 36 kg - suchych korzeni i lisci Dryopteris crassirhizoma zgranulowano w mlynku tarczowym i przesiano przez sito o srednicy o- czek 2,5 mm, a nastepnie ekstrahowano przez 16 godzin n-heksanem o stalej dielektrycznej 1,890 w temperaturze pokojowej. Roztwór heksanowy za- tezono i pozostawiono w rozdzielaczu przez noc do odstania sie wody. Faze heksanowa oddzielono a faze wodna odparowano.Pozostalosc wyekstrahowana z rosimy heksanem zadano dostateczna iloscia etanolu i pozostawiono do odstania przez noc w celu wytworzenia nasy¬ conego ekstraktu. Roztwór przesaczono, dodano do fazy wodnej i przepuszczono przez kolumne wy- 55 mienna.Nastepnie roztwór zobojetniono za pomoca Ca/ /OH/2, sklarowano i odparowano niemal do sucho¬ sci.Sucha pozostalosc rozpuszczono ponownie w 70*/o 60 etanolu i poddano krystalizacji przez noc w tem¬ peraturze pokojowej. Krysztaly oddzielono, zas lug macierzysty odparowano otrzymujac 180 g pro¬ duktu, k;tóry odparowano pod próznia.Przyklad III. 12 kg suchych korzeni Polypo- * dium aureum zgranulowano w mlynku tarczowym124 244 i przesiano przez sito o srednicy oczek 2,5 mm, a nastepnie ekstrahowano w sposób ciagly chloro¬ formem o stalej dielektrycznej 4,806 w temperatu¬ rze pokojowej. Ekstrakt zatezono i rozpuszczono ponownie w mieszaninie n-heksan/woda. Faze he- ksanowa oddzielono, zas faze wodna odparowano.Pozostalosc wyekstrahowana z korzeni zadano go¬ racym metanolem i pozostawiono do odstania sie przez 16 godzin. Roztwór przesaczono i przepusz¬ czono przez kolumne wymienna.Ekstrakt po zobojetnieniu za pomoca Ca/OH/2 i sklarowaniu zatezono, zadano 95% etanolem i po¬ zostawiono przez noc do krystalizacji. Krysztaly oddzielono, a lug macierzysty zatezono i odparo¬ wano pod próznia otrzymujac 84 g produktu.Przyklad IV. 12 kg suchej rosliny Phlebo- dium decumanum zgranulowano i przesiano przez sito o srednicy oczek 2,5 mm ekstrahowano 90°/o metanolem o stalej dielektrycznej 33,62 ogrzewa¬ jac pod chlodnica zwrotna do temperatury 70°C.Ekstrakt przesaczono, odparowano i zadano mie¬ szanina heksan/woda 3:2. Po odstaniu sie faze hek- sanowa oddzielono, zas faze wodna przesaczono i odparowano.Pozostalosc rozpuszczono w 90°/o-wym goracym etanolu i przepuszczono przez kolumne wymienna.Ekstrakt zobojetniono za pomoca Ca/OH/2 i od¬ parowano do 1/10 pierwotnej objetosci, po czym pozostawiono w chlodzie do krystalizacji.Krysztaly oddzielono przez odsaczenie, a prze¬ sacz odparowano i wysuszono pod próznia uzysku¬ jac 240—250 g produktu.Przyklad V.Przyklad VI.Skladniki Frakcja polarna Laktoza Ilosci 40 mg 60 mg 10 15 20 25 30 35 40 Powyzsze skladniki zmieszano, przesiano przez sito i zapakowano do twardych kapsulek zelaty¬ nowych. Kapsulki wytworzone jak wyzej aplikuje 45 sie 3 razy dziennie.Skla d niki Frakcja polarna Skrobia Talk Kaolin Poliwinylopirolidon Ilosci 60 mg 60 mg 5 mg 5 mg 5 mg Frakcje polarna i skrobie miesza sie i granulu¬ je z dodatkiem 10 cego poliwinylopirolidon. Granulat przesiewa sie, suszy a nastepnie miesza z kaolinem i talkiem, po¬ nownie przesiewa i przerabia na tabletki.Zastrzezenie patentowe Sposób wyodrebniania polarnych frakcji sub¬ stancji naturalnych o dzialaniu przeciwluszczyco- wym przez ekstrakcje korzeni i lisci roslin Dryop- teris crassirhizoma, Polypodium vulgare Linn., Po¬ lypodium leucotoimos, Phlebodium decumanum J.Smith, Cyathea taiwamiana oraz korzeni Polypo¬ dium aureum Linn i Polypodium triseriales, zna¬ mienny tym, ze korzenie tnie sie na skrawki dlu¬ gosci 2—3 cm po czyrm pokrajane korzenie i liscie suszy w sposób ciagly w temperaturze do 70°C, granuluje wysuszony material o wilgotnosci poni¬ zej 8% na czastki o srednicy ponizej 2 mm i cie¬ zarze nasypowym w granicach od 0,1 do 0,80, eks¬ trahuje go rozpuszczalnikiem o stalej dielektrycz¬ nej w granicach od 1,890 do 9,08, odparowuje roz-. puszczalnik i oczyszcza pólstala pozostalosc przez ekstrakcje w dwufazowym ukladzie n-heiksan/wo- da w stosunku 10:4, po czym faze wodna, po od¬ staniu sie przez noc w rozdzielaczu, oddziela sie, przepuszcza przez kolumne wypelniona wymienia¬ czem jonowym, zobojetnia Ca(OH)2, klaruje we¬ glem aktywnym, odparowuje do 1/10 pierwotnej objetosci, wytraca bezwodnym alkoholem, oddziela wytracony osad przez odsaczenie i odparowuje lug macierzysty w celu otrzymania drugiego rzutu sproszkowanej substancji, która suszy sie pod próz¬ nia az otrzyma sie calkowicie bialy produkt.DN-3, z. 297/84 Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL