Opis patentowy opublikowano: 31.10.1983 c ;¦. i Twórcawynalazku: — Uprawniony z patentu: Gewerkschaft Eisenhiitte Westfalia, Lunen (Republika Federalna Niemiec) Przenosnik krzywoliniowy, zwlaszcza w postaci przenosnika zgrzeblowego z lancuchem srodkowym dla zwalu urobku scianowo-chodnikowego Wynalazek dotyczy przenosnika krzywoliniowego, zwlaszcza w postaci przenosnika zgrzeblo¬ wego z lancuchem srodkowym, dla zwalu urobku scianowo-chodnikowego, z pasmem lancucha zgrzeblowego, poruszajacego sie w rynnie przenosnika przenoszacego material w przedziale gór¬ nym rynny przenosnika, któryjest utworzony zco najmniej jednego lancucha bez konca, zabieraja¬ cego zgrzebla, a na obydwu koncach przenosnika jest zawracany przez bebny lancuchowe.Przenosniki zgrzeblowe lancuchowe sa znane z róznorodnych wykonan, w których rynna przenosnika jest zawinieta na wyjsciu ze sciany w postaci krzywizny od przebiegu sciany do przebiegu chodnika, przy czym do prowadzenia i podpierania zgrzebel w obszarze krzywizny znajduje zastosowanie tak zwana krzywka rolkowa. Krzywki rolkowe lezace od strony wewne¬ trznej krzywizny skladaja sie co najmniej z tarcz zwrotnych, które sa obracane wokól stalej osi obrotu („GluckauP, 1976, strony 873 do 877; DE-PS 20 65 424, DE-PS 20 51 384). Promien tarcz zwrotnych odpowiada promieniowi wewnetrznemu krzywizny. Poniewaz obieg pasma lancucha zgrzeblowego po krzywce rolkowej jest zapewniony tylko wtedy, gdy zawsze jednoczesnie co najmniej cztery zgrzebla sa oparte swoimi koncami na krzywce rolkowej, zgrzebla musza byc umieszczone w pasmie lancucha zgrzeblowego w stosunkowo waskich odstepach.Wykonanie rolek krzywkowych o wiekszych wymiarach jest utudnione, ze wzgledu na strop i tak w krytycznym obszarze na przejsciu, pomiedzy sciana a chodnikiem. Krzywka rolkowa laczy poza tym zwykle przenosnik scianowy i chodnikowy w zamkniety, przekladalny zespól przeno¬ szacy. Przy tym stacja napedowa przenosnika krzywoliniowego moze byc przesunieta w tylny obszar chodnika tak, ze na wyjsciu ze sciany jest umieszczona jedynie krzywka rolkowa, ewentual¬ nie z napedem struga. Aby jednak opanowac nadzwyczaj wysokie sily pociagowe lancucha w obszarze krzywizny, cala krzywka rolkowa, lacznie z tarczami zwrotnymi i ich lozyskiem obroto¬ wym musi byc wykonana mocno i stabilnie. To prowadzi do bardzo ciezkich i tarasujacych zespolów maszynowych, które musza byc razem przekladane z przenosnikiem odpowiednio do postepujacej obudowy.Wynalazek wywodzi sie z przenosnika krzywoliniowego na wstepie wspomnianego rodzaju z rynna przenosnika zawrócona w przyblizeniu o 90°, który znajdzie zastosowanie zwlaszcza dla2 120 749 zwalu urobku scianowo-chodnikowego i sklada sie z przenosnika zgrzeblowego z lancuchem srodkowym z pasmem lancucha pojedynczym lub podwójnym. Zadaniem wynalazku jest takie uksztaltowanie przenosnika krzywoliniowego, ze sily wystepujace w obszarze krzywizny sa zna¬ cznie zmniejszone tak, ze krzywka rolkowa moze byc zmniejszona lub moze byc uzyta krzywka rolkowa, która na podstawie istotnie mniejszych obciazen moze byc zbudowana lekko i odpowied¬ nio prosciej jak dotad stosowane krzywki rolkowe.Tozadanie wedlug wynalazku zostalo rozwiazane przez to, ze przedzial górny rynny przenos¬ nika przed krzywizna jest wyprowadzony na wysokosc do stacji posredniej, w której pasmo lancucha zgrzeblowego jest zawracane w przyblizeniu w postaci petli, przez rolki posrednie z których co najmniej jedna jest napedzana, przy czym rolka posrednia, umieszczona na koncu uniesionego odcinka przedzialu górnego rynny przenosnika, jako rolka zrzucajaca material prze¬ noszony, jest umieszczona powyzej przedzialu górnego rynny przenosnika, lezacego za stacja posrednia. Przez to, ze w nieznacznej odleglosci przed krzywizna rynny przenosnika jest umie¬ szczony naped lancucha zgrzeblowego, jest znacznie zmniejszone naprezenie lancucha w obszarze krzywizny, tak ze mozna zrezygnowac z krzywki rolkowej, w tradycyjnym wykonaniu.Jezeli w ogóle jest przewidziana krzywka rolkowa moze byc ona w porównywalny sposób zbudowana lekko i prosto. Zaleca sie ten beben lancuchowy który jest umieszczony, w kierunku przenoszenia za krzywizna na koncu zawracajacym i nadawy przenosnika krzywoliniowego, zaopatrzyc w naped. Przy tym naped bebna lancuchowego, umieszczonego na koncu zawracaja¬ cym i nadawy jest o znacznie mniejszej mocy od napedu rolki posredniej, poniewaz pierwszy naped pasma lancucha zgrzeblowego musi byc napedzany na nieznacznej dlugosci przenosnika krzywoli¬ niowego. Pasmo lancucha zgrzeblowego zbiega do stacji posredniej zasadniczo swobodnie przez napedzana rolke posrednia, która jest korzystnie utworzona przez beben zrzutowy. Aby uniknac tutaj utworzenia sie zwisu lancucha, zaleca sie przyporzadkowanie rolce zwrotnej, lezacej ponizej napedzanej rolki posredniej, urzadzenia napinajacego, które utrzymuje obiegajace pasmo lancucha zgrzeblowego pod wystarczajacym naprezeniem.W uprzywilejowanej postaci wykonania przenosnika krzywoliniowego wedlug wynalazkujest utworzony zgodnie z tym, naped wlasciwego napedu glównego, umieszczony w stacji posredniej, podczas gdy naped znajdujacy sie na koncu nadawy moze byc zastosowany naped pomocniczy, którego moc jest tak dobrana, ze on przenosi pasmo lancucha zgrzeblowego zasadniczo tylko na odcinku pomiedzy napedem glównym stacji posredniej a koncem zwrotnym i nadajacym przenos¬ nika krzywoliniowego. Na drugim koncu przenosnika zgrzeblowego, który w normalny sposób tworzy naped pomocniczy, jest przewidziany celowo takze w przenosniku wedlug wynalazku naped, tak ze przenosnik krzywoliniowy ma ogólem trzy napedy.Rolki posrednie dla petlowego zawracania pasma lancucha zgrzeblowego sa celowo umie¬ szczone w jedno lub wieloczesciowej ramie, która przez co najmniej jedna rynne przylaczeniowa z dnem przenosnika uniesionym w kierunku przenoszenia, jest polaczona z czescia rynny przenos¬ nika odwrócona od krzywizny, podczas gdy po przeciwleglej stronie onajest przylaczona przez co najmniej jedna rynne posrednia do krzywizny.Uprzywilejowany przyklad wykonania przenosnika krzywoliniowego wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok czesciowy przenosnika krzywoli¬ niowego wedlug wynalazku w obszarze nadawy sciana-chodnik, w kierunku do sciany, fig. 2 — widok z góry na fig. 1. Na rysunku jest oznaczone 10 urobiona sciana, 11 przodek wybierkowy lub weglowy, 12 dolny odcinek obudowy chodnika sciany, 13 skala przystropowa a 14spag eksploato¬ wanego zloza.Do odtransportowania zwalu urobku urobionego w scianie 10 sluzy przenosnik krzywoli¬ niowy 15, który sklada sie z odcinka 15A, rozciagajacego sie przez dlugosc przodka wybierkowegoi odcinka 15C rozciagajacego sie w kierunku wzdluznym chodnika 12, który jest polaczony z odcinkiem 15A przez krzywizne 15C o zwrocie w przyblizeniu 90° do zamknietego, przekladalnego zespolu przenoszacego. Pasmo rynien przenosnika krzywoliniowego sklada sie w znany sposób z pojedynczych zastawek rynnowych, które sa polaczone miedzy soba w plaszczyznie poziomej i pionowej w sposób odporny na rozciaganie, nieznacznie wobec siebie lamalny.Przedstawiony przenosnik krzywoliniowy jest uksztaltowany jako przenosnik zgrzeblowy ze srodkowym podwójnym lancuchem ma on dwa lancuchy o ogniwach okraglych 16' i 16" bez konca,120 749 3 przebiegajace w bliskim odstepie, równolegle obok siebie w obszarze srodka pasma rynien, które niosa zgrzebla 17 umieszczone w odstepach, obiegajace w rynnie przenoszacej Zgrzebla ^przeno¬ sza material w przedziale górnym 18 rynny przenosnika, podczas gdy one w przedziale dolnym rynny przenosnika zawracaja swobodnie.Jak pokazuje fig. 1 przedzial górny 18 rynny przenosnika jest przed krzywizna 15C wyprowa¬ dzony na wysokosc z nieznacznym pochyleniem do stacji posredniej 20, która jest wlaczona do rynny przenosnika bezposrednio przed krzywizna 15C, w miejscu 18'. Wspomniany obszar przejs¬ ciowy z podnoszacym sie przedzialem przenoszacym 18'jest utworzony z jednej lub szeregu rynien przylaczeniowych 21, które sa polaczone z pasmem rynny odcinka 15A i ze stacja posrednia 20.Stacja posrednia 20 sklada sie z jedno lub wieloczesciowej ramy, w przedstawionym przykladzie wykonania, z ramy górnej 22 i z nia polaczonej na stale ramy dolnej 23, która tworzy trzon dla ramy górnej 22. W stacji posredniej 20 sa dwie rolki zwrotne 24 i 25, skladajace sie z bebnów lancucho¬ wych, ulozyskowanych obrotowo wokól równoleglych osi, przez które pasmo lancucha zgrzeblo¬ wego 16', 16", 17 bez konca, jest zawracane w postaci petli, jak pokazuje strzalka na fig. 1. Rolka posrednia 24jest umieszczona w górnej ramie 22, podczas gdy rolka posrednia 25, lezaca pod nia i troche przedstawiona w kierunku do sciany 10, jest ulozyskowana w dolnej ramie 23. Górnej rolce posredniej 24 jest przyporzadkowany naped 26, który jest pokazany tylko na fig. 2, na fig. 1 natomiast ze wzgledu na przejrzystosc jest pominiety. Naped 26 zawiera silnik napedowy 27 uksztaltowany np. jako silnik elektryczny, który przez przekladnie 28 napedza rolke posrednia 24, uksztaltowana jako beben lancuchowy, który lezy powyzej przenoszacego przedzialu górnego 18 rynny posredniej 29, która jest przylaczona do rynny przenosnika, pomiedzy stacje posrednia 20 i krzywizne 15C. Naped jest przylaczony do stacji posredniej 20 od strony skaly plonnej, on moze byc podparty na spagu 14 za pomoca plozy.Pasmo lancucha zgrzeblowego 16', 16" 17jest zawracane na koncu przenosnika krzywolinio¬ wego od strony chodnika, z przedzialu górnego do przedzialu dolnego przez tutaj znajdujacy sie beben zwrotny 30. Beben zwrotny 30 przez który material transportowany jest zrzucany do dolaczonego srodka transportowego (nie przedstawionego) np. na tasme przenosnika, ma równiez naped 31, który jest wykonany o mniejszej mocy od napedu 26 rolki posredniej 24. Na drugim koncu przenosnika, który nie jest pokazany na fig. 1 i 2 i lezy w poblizu górnego chodnika nadscianowego, ma przenosnik krzywoliniowy, jak zwykle, naped pomocniczy do napedu tutaj znajdujacego sie bebna lancuchowego.Material urabiany w scianie 10 i przesylany na przenosnik krzywoliniowy jest przenoszony w kierunku strzalki S i transportowany na wysokosc do rolki posredniej 24 w poblizu przejscia sciana-chodnik, w kierunku strzalki SI, gdzie on jest zrzucany w kierunku strzalki S2 do transpor¬ towego przedzialu górnego 18 rynny posredniej 29. Pasmo lancucha zgrzeblowego obiega nato¬ miast wokól rolki posredniej 24 i jest zawracane przez rolke posrednia 25 do przedzialu górnego 18 rynny posredniej 29. Material przenoszony jest wtedy przez obiegowe pasmo lancucha zgrzeblo¬ wego przez krzywizne 15C rynny przenosnika do odcinka 15B przebiegajacego równolegle do chodnika i zrzucany przez beben zwrotny 30 w kierunku strzalki S3 do dolaczonego srodka transportowego. Dzieki temu, ze bezposrednio przed krzywizna 15C jest przewidziana napedowa rolka posrednia 24 naprezenie pasma lancucha zgrzeblowego jest znacznie zmniejszone w obszarze krzywizny 15C, tak ze pominac mozna zastosowanie krzywki rolkowej, skladajacej sie z tarcz zwrotnych kól zwrotnych lub tp. tradycyjnego rodzaju dla podparcia i zawracania zgrzebel przy przebiegu krzywizny. Pasmo lancucha zgrzeblowego zbiegajace z rolki posredniej 24 nie ma praktycznie zadnego naprezenia. Aby uniknac tutaj zwisu lancucha, zaleca sie przyporzadkowanie dolnej rolce posredniej 25 urzadzenia napinajacego, dzialajacego w kierunku strzalki X, które sklada sie np. z urzadzenia sprezynowego i/lub cylindra napinajacego lub tp. Rolka posrednia 25 jest w tym przypadku umieszczona ruchomo w kierunku strzalki X w dolnej ramie 23.W przedstawionym przykladzie wykonania przenosnik krzywoliniowy na krzywej 15C nie ma zadnej krzywki rolkowej. Istnieje jeszcze mozliwosc przewidzenia tutaj organów zwrotnych trady¬ cyjnego rodzaju, które podpieraja i prowadza konce zgrzebel 17, lezace po stronie wewnetrznej krzywizny. Te organy zwrotne moga byc, jak juz wspomniano, uksztaltowane w porównywalny sposób latwo i prosto.4 120 749 W przedstawionym przykladzie wykonania po stronie przodka wybierkowego odcinka 15A przenosnika lezacego w scianie jest zabudowana prowadnica 32 struga 33, która jest wyprowa¬ dzona az do chodnika 12, tak ze strug 33 moze przejezdzac az do chodnika. Na koncu prowadnicy 32, tutaj znajdujacym sie jest ulozyskowane kolo 34 dla napedu lancucha strugowego 35 bez konca.Kolo 34 jest napedzane przez naped 36, który jest umieszczony bocznie, blisko odcinka 15B przenosnika. Zespól strugowy umozliwia bezniszowe urabianie wegla. PL