Do brykietowania wegla kamiennego, koksu, rud i podobnych materjalów uzywa sie najczesciej paku, otrzymywanego ze smoly pogazowej, co jest jednak z wielu wzgledów niedogodne, poniewaz trudno jest sproszkowac ten pak do zadanej mial- kosci, a sproszkowany zlepia sie ponow¬ nie w grudki, wskutek czego trudno jest rozdzielic go równomiernie w masie bry- kietowanego materjalu, przyczem czastki paku sciekaja podczas stapiania i pecznie¬ ja podczas ogrzewania do temperatury topliwosci paku, oslabiajac w ten sposób spoistosc cegielek. Poza tem praca ze sproszkowanym pakiem pogazowym jest szkodliwa dla zdrowia, poniewaz moze spowodowac u osób, stykajacych sie z nim, chorobe, zwana „rakiem smolowym". Ce¬ na paku ze smoly pogazowej ulega przy- tem bardzo silnym, wahaniom.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu brykietowania powyzszych materjalów za- pomoca paku pogazowego jako spoiwa, który to sposób nie posiada wymienionych powyzej wad.Sposób niniejszy mozna stosowac w szczególnosci do brykietowania antracytu lub wegla bitumicznego, koksu, pólkoksu, rud, odpadków metalowych i podobnych materjalów, leciz,, oczywiscie, mozna go równiez uzywac do smolowania kamieni, uzywanych do ukladania bruków, W tym celu do materjalu, podlegaja¬ cego brykietowaniu zapomoca stlaczania, dodaje sie cieczy, zawierajacej czesci smoliste, a nastepnie mieszanine te prze-mywa sie rozpuszczalnikiem olejowym, za¬ wierajacym bardzo malo lub niezawiera- jsypyii gTjpelnfe t ^skladników aromatycz- n$cfc,| a to w celu usuniecia z rzeczonej cie¬ czy smolistej jej czesci oleistych. Jako cie¬ czy mozna uzyc smole pogazowa, a w roli rozpuszczalnika olejowego mozna uzyc ni- skowrzaca frakcje ropy naftowej.Smole pogazowa wprowadza sie do ma- terjalu, ulegajacego brykietowaniu z za- stosowywaniem lub bez ziastosowywania ogrzewania, a to w celu ttczynienia tej smoly cieklejsza, a nastepnie z otrzymanej masy, mniej lulb wiecej ziarnistej, wymy¬ wa sie czesc oleista smoly w taki sposób, iz bitum czyli pak, zjiwarty w smole, zostaje stracony i pokrywa czastki brykietowane- go materjalu ijednorodna powloka. Do wy¬ mywania tej oleistej czesci smoly pogazo¬ wej najlepiej jest uzyc weglowodorów niearomatycznych, jak np. destylatów, o- trzymanych z ropy naftowej, lupku palne¬ go lub pierwszej smoly weglowej, sklada¬ jacych sie glównie z weglowodorów szere¬ gu alifatycznego lub naftenowego. Moga byc tam równiez obecne niewielkie ilosci weglowodorów aromatycznych, lecz wte¬ dy pak nie zostaje stracony calkowicie.Wymywanie czesci oleistej ze smoly pogazowej mozna pnzeprowadzac w spo¬ sób ciagly ljib przerywany, a roiztwór ole¬ jowy mozna usuwac z masy zapomoca dre¬ nowania, filtrowania lub odwirowywania z zastosowaniem cisnienia lub prózni. Wy¬ mywanie to nalezy przeprowadzac meto¬ dycznie tak, aby filtrat, otrzymany wkon- cu, byl bardzo rozcienczony roztworem o- leju smolowego albo samym tylko rozpu¬ szczalnikiem.Otrzymany roztwór oleju smolowego mozna nastepnie destylowac zapomoca pary wodnej celem odzyskania rozpu¬ szczalnika, który uzywa sie ponownie do tegoz celu i otrzymania olejów smolowych.Z roztworu oleju mozna, w razie potrzeby, odciagnac kwasy smolowe i zasady smo¬ lowe, a otrzymany olcj mozna destylowac, gdy jest jeszcze goracy, celem otrzymania zwyklych frakcyj smolowych, przyczem pozostalosc bitumiczna mozna dodac do mieszaniny, podlegajacej brykietowaniu.Materjal, pokryty pakiem, zawiera po odciagnieciu rzeczonej oleistej czesci smo¬ ly pogazowej niewielka ilosc rozpuszczal- nika, który mozna odzyskac zapomoca przepuszczania przez ten materjal stru¬ mienia przegrzanej pary wodnej celem unikniecia niepozadanego jej skraplania.Otrzymana mase mozna juz potem wpro¬ wadzic do zwyklej prasy brykietowej.Wegiel lub koks, podlegajacy brykieto¬ waniu, powinien zawierac mozliwie jak najmniej popiolu; zapomoca niniejszego sposobu mozna równiez brykietowac gor¬ sze gatunki paliwa, zawierajace duzy pro¬ cent popiolu. Jezeli materjal, podlegaja¬ cy brykietowaniu, osuszany byl zapomoca ogrzewania, to wtedy smole pogazowa do¬ daje sie don, gdy jest jeszlcze goracy, czy¬ li zaraz po wyjsciu z suszarni. Smole po¬ gazowa mozna równiez doprowadzac do wilgotnego (materjalu, gdyz, jak sie przeko¬ nano, zawarta w nim woda, zostaje usunie¬ ta wraz z rozpuszczalnikiem olejowym.Usuwanie oleju smolowego z mieszani¬ ny smoly z paliwem mozna ulatwic, wpro¬ wadzajac do tej imiesizaniny pewne odczyn¬ niki. Jezeli np. materjal pokryty celem brykietowania smola zmieszac dokladnie z niewielka iloscia kwasu siarkowego, to wtedy mieszanina staje sde bardziej ziar¬ nista i ciekla, czyli mniej ciastowata, ani¬ zeli przed dodaniem tego kwasu i wtedy latwiej jest z niej odciagnac olej smolowy.Przyklad. 100, czesci pllókanego i wysu¬ szonego mialu antracytowego miesza sie dokladnie z 20 czesciami bezwodnej smo¬ ly pogazowej, a mianowicie smoly poga¬ zowej, zawierajacej 50% paku, z której u- sunieto wode i nizsze frakcje weglowodo¬ rów aromatycznych, mieszajac tak doklad¬ nie, aby wszystkie czastki antracytu po- - 2 —kryly sie smola. Do otrzymanej mieszani¬ ny dodaje sie potem jedna czesc i kwasu siarkowego*, rozcienczonego takaz iloscia wody i miesza ja dokladnie, a nastepnie wprowadza sie ja do ekstraktom, gdzie przez mase te przenika para benzyny o temperaturze 100—125°C. Otrzymany roz¬ twór oleju smolowego w benzynie odciaga sie z ekstraktora, a jednoczesnie wlewa na powierzchnie zawartej w eksitraktorze ma* sy benzyne czysta, która przesiaka tak powoli przez te mase w postaci nieprze¬ rwanego strumienia, iz roztwór oleju smo¬ lowego w benzynie utrzymuje sie w mozli¬ wie jak najmniejszym rozcienczeniu.Roztwór ten zawiera, w qmiare odcia¬ gania go, coraz mniej oleju smolowego i gdy, wreszcie, roztwór ten zawiera mniej, niz 10% oleju, to wtedy mozna go juz u- zyc do przedwstepnego przemywania no¬ wej porcji masy jeszcze przed wymywa¬ niem jej zapomoca czystej benzyny. Pozo¬ stala czesc roztworu, zawierajaca-do 30% oleju smolowego, przepuszcza sie przez destylator celem odzyskania rozpuszczal¬ nika i otrzymania oleju. Wymyta i wysu¬ szona mase destyluje sie nastepnie zapo¬ moca pary wodnej w tern samem naczyniu celem usuniecia z niej' pozostalego rozpu¬ szczalnika, albo tez mozna te mase wpro¬ wadzic w sitanie jeszcze goracym do od¬ dzielnego naczynia, gdzie traktuje sie ja para wodna, poczem gotowa mase wpro¬ wadza sie do prasy brykietowej.Do brykietowania wymienionych mate- rjalów mozna równiez uzyc jako spoiwa smoly innego rodzaju, a jezeli zawiera o- na wiecej paku, to wtedy mozna ja uzywac w mniejszej ilosci. W roli zas rozpu¬ szczalnika mozna uzyc frakcje ropy naf¬ towej wolna od skladników aroma¬ tycznych, czyli frakcje wrzaca w tem¬ peraturze 60 — 80°C. Gdyby uzywac do tego celu frakcji o wyzszym punkcie wrze¬ nia, to wtedy straty, wywolane odparowa¬ niem, bylyby mniejsze, lecz konieczna by¬ laby do odzyskania tej frakcji destylacja zapomoca beziposredniego zetkniecia z pa¬ ra wodna, gdy tymczasem, w razie uzycia frakcyj niskowirzacych, mozna zastosowac posrednie ogrzewanie para wodna.Mial antracytowy powinien przesypy¬ wac sie przez sito o gestosci pieciu oczek w 2,54 cjm i tylko niewielka czesc jego po¬ winna przesiewac sie przez sito o piecdzie¬ sieciu oczkach w 2,54 cm, gdyz w przeciw¬ nym razie ciecz przesiakalaby przez ten mial z trudnoscia.Zamiast kwasu siarkowego mozna uzy¬ wac roztworu kwasnego siarczanu lub chlorku zelaza, a zwlaszcza cieczy, która byla juz uzyta do wytrawiania stali.Palnosc brykietów weglowych mozna zwiekszyc, dodajac do nich katalizatorów, przyczem dodawanie to nalezy wykonac podczas mieszania masy, tworzacej bry¬ kiety i to w takiej chwili, aiby katalizatory te znajdowaly sie glównie na powierzchni czastek wegla lub na powierzchni ich po¬ wloki smolnej.Brykiety, otrzymane zapomoca niniej¬ szego sposobu, wydzielaja podczas palenia sie mniej dymu, anizeli brykiety, zawiera¬ jace pak mielony, a to dzieki temu, iz pak w brykietach wedlug sposobu niniejszego rozprowadzony jest równomiernie}. Gatu¬ nek tych brykietów mozna jeszcze bardziej poprawic zapomoca wyprazania ich w tem¬ peraturze tak wysokiej, aby pak ulegl roz¬ topieniu i pokryl dobrze powierzchnie cza¬ stek wegla, lecz, oczywiscie, temperatura prazenia powinna byc nizsza od tempera¬ tury poczatkowego rozkladu wegja, lecz niekoniecznie nizsza od temperatury roz¬ kladu paku.Brykiety w mysl wynalazku niniejsze¬ go skladaja sie wiec z czastek wegla, na których osadzono pak pogazowy, stracony z odpowiedniej cieczy zapomoca odcia¬ gniecia z niej skladnika olejowego zapo¬ moca odpowiedniego rozpuszczalnika.Brykiety te mozna, w razie zyczenia, wy- — 3 —prazyc tak, aby spoiwo uleglo zwegleniu, a to w celu zmniejszenia ilosci dymu, wydzie¬ lajacego sie podczas spalania tych brykie¬ tów. Jezeli brykiety, otrzymane zapomoca sposobu niniejszeigo, wyprazyc w wysokiej temperaturze, to wtedy, nawet w przypad¬ ku uzycia do wyrobu tych brykietów mia¬ lu antracytowego, otnzymuge sie twardy koks bez dodawania wegla bituminowego lub innego czynnika spajajacego.Z powyzszego widac, ze brykiety, skla¬ dajace sie z czastek antracytu, pokrytych kazda oddzielnie pakiem i wyprazonych w temperaturze dostatecznej do zweglenia paJku, jest produktem zupelnie jeszcze nie¬ znanym.Wynalazek niniejszy mozna równiez zastosowac do wyrobu bruku smolowcowe- go, a to droga nasycania masy brukowej smola, nastepnie odciagniecia z niej nad¬ miaru tej smoly i przemycia masy, nasy¬ canej smola —< rozpuszczalnikiem, rozpu¬ szczajacym olej smolowy, przyczem twar¬ dosc blony pakowej, powstalej na czast¬ kach masy brukowej, mozna dowolnie zmieniac zapomoca mniej lub wiecej cal¬ kowitego odciagniecia z niej oleju smolo¬ wego. PL