Przy wyrobie plastycznych srodków wybuchowych w postaci pasm lub po¬ dobnych, np. przy wytwarzaniu nabojów dynamitowych, wyciskano dotychczas pla¬ styczne srodki wybuchowe przez wyloty o odpowiednim przekroju poprzecznym.Wedlug niniejszego wynalazku nadaje sie plastycznemu srodkowi wybuchowemu ksztalt pasma w taki sposób, ze przepu¬ szcza sie go miedzy walcami, zaopatrzone- mi w obwodowe zlobki lub naciecia, któ¬ rych ksztalt jest tak dobrany, ze pasma, tworzace sie przy przechodzeniu plastycz¬ nego srodka wybuchowego miedzy walca¬ mi, otrzymuja wlasciwy przekrój po¬ przeczny.Na rysunkach przedstawiony jest przy¬ klad wykonania przyrzadu wedlug wyna¬ lazku, nadajacego sie do powyzszego celu, a mianowicie: fig. 1 przedstawia przyrzad w przekroju pionowym, fig. 2 — w widoku od góry, fig. 3 —• przekrój pionowy wedlug linji /// — /// fig. 2 i 4, fig. 4 — przekrój pionowy wedlug linji IV — IV fig. 2 i 3, fig. 5 — przekrój pionowy wedlug linji V — V fig. 2 i 3, fig. 6 — przekrój piono¬ wy wedlug linji VI — VI fig. 2 i 3, fig. 7— przekrój pionowy wedlug linji VII — VII fig. 2; fig. 8 przedstawia w zwiekszonej skali czesc zlobków na walcach, przedsta¬ wionych na fig. 6.Liczba 1 oznacza stól, z którego pla-styczny srodek wybuchowy, któremu nale¬ zy nadac ksztalt pasm, przechodzi pomie¬ dzy'dwa w%tlce 2, 3, umieszczone jeden nad drugim i osadzone obrotowo w* stojakach 4, 19; srodek wybuchowy zostaje wyciska¬ ny miedzy temi walcami w postaci maku¬ cha lub warstwy odpowiedniej grubosci, o- kreslonej przez odstep pomiedzy walca¬ mi, który mozna miarkowac w podany po¬ nizej sposób. Scisnieta* w taki sposób warstwe materjalu wybuchowego przenosi sie zapomoca tasmy bez konca lub pasa transportowego 5, biegnacego przez wspo¬ mniany walec 3 oraz walec 7, osadzony obrotowo w stojakach 6, 19, do walców ksztaltujacych 8, 9, równiez osadzonych obrotowo we wspomnianych stojakach.Walce te sa zaopatrzone w obwodowe zlobki 10 (fig. 2, 6, 8), wykonane naprze¬ ciw siebie w obydwu walcach, dzieki czemu powstaja otwory U o pozadanym ksztal¬ cie i wielkosci. Gdy srodek wybuchowy zo¬ staje przeniesiony przez urzadzenie trans¬ portowe, np. pas 5, do wspomnianych wal¬ ców ksztaltujacych, obracanych zapomoca odpowiednich urzadzen, wówczas tworzy pewna ilosc równoleglych pasm, odpowia* dajaca ilosci zlobków, przyczem pasma te sa zabierane przez tasme transportowa lub pas bez konca 72, biegnacy przez osadzone obrotowo walce 13, 14 i przekazywane na drugi pas transportowy 15 celem dalszej obróbki, np. jesli chodzi o dynamit do prze¬ cinania na naboje odpowiedniej dlugosci i owijania ich w papier, nasycony parafina.Plastyczny materjal wybuchowy dostarcza sie na stól roboczy 1 w zbiorniku 16, któ¬ rego sciany skladaja sie z pewnej ilosci ram 17, ulozonych jedna na drugiej i u- ksztaltowanych, jak widac z rysunków (fig. 1) w taki sposób, ze ramy sa zboku utrzymywane w okreslonem polozeniu wzgledem siebie, zreszta zas sa niezalezne jedna od drugiej, wskutek czego mozna, w razie potrzeby, zdejmowac kolejno, wszystkie ramy, przyczem uwalnia sie warstwe plastycznego materjalu wybucho¬ wego 18 odpowiedniej grubosci, która mozna odcinac zapomoca drutu lub innego odpowiedniego narzedzia wzdluz górnej krawedzi najwyzszej pozostalej ramy, przez co oddziela sie od masy, znajduja¬ cej sie w zbiorniku; makuch plastycznego materjalu wybuchowego umieszcza sie na¬ stepnie na stole roboczym obok obracaja¬ cych sie walców 2, 3. Makuchy zostaja po¬ chwycone przez te walce i wyciskane przez nie w powyzej opisany sposób w postaci jednorodnej warstwy równomiernej gru¬ bosci, która to warstwa zostaje nastepnie przenoszona zapomoca pasa transporto¬ wego 5 na walce ksztaltujace.Do napedu i nastawiania poszczegól¬ nych narzadów sluza urzadzenia nastepu¬ jace. W podluznym stojaku 19 jest osa¬ dzona obrotowo os napedna 20, która mo¬ ze byc laczona z odpowiednim nieprzed- stawionym na rysunku silnikiem. Na osi tej sa zaklinowane piasty dwóch kól zeba¬ tych 21, 31. Kolo 21 zazebia sie z kolem zebatem 22, umieszczonem na biegnacej wzdluz stojaka i osadzonej w nim obroto¬ wo osi 23, zaopatrzonej w slimak 24, zaze¬ biajacy sie z odpowiednia slimacznica 25, umocowana na osadzonej w stojaku osi 26, na której jest równiez zaklinowany dolny walec 3 (fig. 3 i 4). Na zewnetrznym koncu osi 26 jest umieszczone kolo zebate 27, za¬ zebiajace sie z odpowiedniem kolem zeba¬ tem 28, osadzonem na osi 29 górnego wal¬ ca 2. Stad wynika, ze walce 2, 3 obracaja sie synchronicznie dzieki wspólpracy kól zebatych 27, 28. Walce ksztaltujace 8, 9 sa równiez napedzane synchronicznie, a mianowicie zapomoca nastepujacego urza¬ dzenia. Na osadzonej obrotowo osi 30 jest umieszczone kolo zebate 32, zazebiajace sie w podobny sposób, jak kola 21, 22 z kolem zebatem 31 na osi napednej 20. Os 30 moze wiec byc obracana przez os na¬ pedna 20. Na osi 30 jest umieszczony sli¬ mak 33, zazebiajacy sie z odpowiedniemislimacznicami 34, 35, osadzonemi na jed¬ nym z konców osi 36 wzglednie 37, dzwi¬ gajacyeh walce ksztaltujace 8, 9. Stad wy¬ nika, ze walce przy obrocie osi 30 obracaja sie synchronicznie.Na osi 30 jest równiez osadzony sli¬ mak 38, zazebiajacy sie z slimacznica 39, osadzona na osi 40 walu 13, przez który biegnie pas transportowy 14, dzieki czemu ten ostatni jest napedzany wraz z walca¬ mi 8, 9 z szybkoscia, odpowiadajaca ich szybkosci obwodowej. Tuleje 41, w któ¬ rych sa ulozone czopy osi 37 górnego wal¬ ca ksztaltujacego 9, posiadaja pewien luz w kierunku pionowym i sa normalnie utrzy¬ mywane zapomoca sprezyn 42 w swem polozeniu dolnem, moga sie jednak unosic do góry, przezwyciezajac nacisk sprezyn, gdy do ksztaltowanej masy dostanie sie przypadkowo twardy przedmiot lub temu podobny. Kola zebate 32, 22 sa umieszczo¬ ne luzno na osiach 30 wzglednie 23, moga byc jednak zapomoca odpowiednich sprze¬ giel ustalane na osiach przez wlaczenie tych sprzegiel.Wedlug przykladu wykonania, przed¬ stawionego na fig. 3, stosuje sie sprzegla cierne, jednakowe dla obydwu przypad¬ ków. Kolo 32 wzglednie 22 jest uksztalto¬ wane jako beben 43. Na osi 30 jest w taki sposób osadzona tarcza lub tuleja 44, od¬ powiadajaca wewnetrznej stozkowej po¬ wierzchni bebna 43, ze moze sie przesuwac wzdluz osi lecz wpustka lub tej podobna (nieprzedstawiona na rysunku), wchodza¬ ca w podluzny kanal 45 osi, zmusza tar¬ cze 44 do obrotu wraz z osia. Spiralna sprezyna 46, umieszczona na osi 30 miedzy piasta 47 tulei 44 a osadzona na koncu osi tarcza 48, dociska normalnie tuleje 44 do bebna 43, wskutek czego czesci te tworza wspólnie sprzeglo cierne, przez co os 30 jest zmuszona do obracania sie wraz z osia 20 i napedzania walców 8, 9 i 13.Jak wynika z rysunku (fig. 3), na osi 23 znajduje sie podobne sprzeglo, przez co os ta moze byc za posrednictwem kola 22 po¬ laczona z osia napedna 20. Na rysunku (fig. 3) przedstawiono czesci sprzegajace dla osi 30 w polozeniu wlaczonem, zas czesci te dla osi 23— w polozeniu wylaczo- nem, w zwiazku z czem walce 2, 3 nie obra¬ caja sie. Zapomoca kola z korba 50, osa¬ dzonego na koncu osi 51, mozna wlaczac lub wylaczac jedno lub drugie sprzeglo lub obydwa razem. W tym celu koniec osi 51, osadzony w stojaku 19, posiada dwie tarcze ksiukowe (lub wystepy) 52, wzgled¬ nie 53, z których pierwsza jest umieszczo¬ na w taki sposób, ze przy obrocie osi 51 moze dzialac na krazek 54, umieszczony na koncu kolankowej dzwigni 55, osadzo¬ nej obrotowo na czopie 56. Drugie ramie 57 wspomnianej dzwigni jest uksztaltowa¬ ne jako palak 58, chwytajacy obwodowy zlobek w piascie 47 tarczy sprzegla 44.Stad wynika, ze przy obrocie osi 51 dzwignia 55 moze swem ramieniem 58 od¬ laczac czesc 44 od bebna 43 w kierunku na lewo (fig. 3), przezwyciezajac nacisk spre¬ zyny 46, dzieki czemu os 30 zostaje wyla¬ czona i ruch napedzanych przez nia wal¬ ców ustaje. Zapomoca dzwigni kolanko¬ wej, obracajacej sie dokola czopa 60, któ¬ rej jeden koniec znajduje sie, w sposób a- nalogiczny do opisanego powyzej, pod wplywem tarczy ksiukowej 53 i której dru¬ gi koniec jest polaczony, podobnie jak o- pisaiio poprzednio, z piasta 61 tulei 62, równiez przesuwalnej w kierunku osi lecz nieobracalnej i tworzacej wraz z wiencem 63 kola 22 sprzeglo cierne, mozna laczyc os 23 z osia napedna 20 lub rozlaczac te osi zapomoca sprezyny 46', osadzonej na osi 23 w sposób analogiczny, jak sprezyna 46 na osi 30; czesci 22, 62 sprzegaja sie sa¬ moczynnie, gdy os 51 zostanie obrócona do polozenia, umozliwiajacego to sprzezenie.Do miarkowania odstepu miedzy glad- kiemi walcami 2, 3, co pozwala na okresla¬ nie, przynajmniej w pewnych granicach, grubosci warstwy materjalu wybuchowe- — 3 '—go, dostarczanego do walców ksztaltuja¬ cych, stosuje sie nastepujace urzadzenie.Czesci 65 osi górnego walca 2 sa osa¬ dzone mimosrodowo w cylindrycznych tu¬ lejach 66, osadzonych ze swej strony w odpowiednich stojakach 4 wzglednie 19.Przez obrót kólka recznego 67, umieszczo¬ nego na koncu poprzecznej osi 68, mozna obracac tuleje 66 w taki sposób, by czopy 65 podnosily sie lub opuszczaly w za¬ leznosci od mimosrodowego ich osadzenia.W tym celu os 68 jest zaopatrzona w sli¬ macznice 69, zazebiajaca sie z odpowied¬ nim slimakiem 70, osadzonym na piono¬ wej, obracajacej sie osi 71, zaopatrzonej prócz tego w slimak 72, zazebiajacy sie z odpowiednia slimacznica 73, polaczona z tuleja 66. Przy obrocie kólka recznego 67 wzglednie osi 68 w jednym lub w drugim kierunku tuleja 66 obraca sie wiec w swem lozysku, wskutek czego osadzone w niej mimosrodowo czopy 65 osi walca 2 podno¬ sza sie lub opuszczaja. Przez zastosowanie do przenoszenia ruchu kól srubowych wzglednie slimakowych osiaga sie samo¬ czynne ustalenie polozenia tulej 65, 66, które dzieki temu nie moga sie obracac pod wplywem nacisku walca 2, lecz jedy¬ nie wskutek obrotu kólka 67. Fig. 7 przed¬ stawia opisana przekladnie w przekroju wedlug linji VII — VII fig. 2. Podobny uklad, nieprzedstawiony na rysunku, znaj¬ duje sie na drugim koncu walca, t. j. w stojaku 19.Naogól pozadane jest, by pasma posia¬ daly przekrój okragly. W tym celu jest ko¬ nieczne, by zlobki w walcach ksztaltuja¬ cych nie byly pólokragle, t. j. tworzyly ra¬ zem okragly otwór przepustowy, lecz zeby posiadaly mniej wiecej ksztalt, przedsta¬ wiony na fig. 8, a wiec, zeby otwór stano¬ wil mniej wiecej kwadrat o scietych lub zaokraglonych rogach, którego przekatne bylyby skierowane w kierunku promieni wzglednie osi walca. Przy tego rodzaju prasach cisnienie w pasmie jest mianowicie takie, ze gdy pasmo przechodzi przez zlobki walca, uksztaltowane w opisany sposób, wówczas po opuszczeniu zlobków tworzy sie przekrój okragly.Z powyzszego wynika, ze plastyczny materjal, dostarczany do walców ksztal¬ tujacych, tworzy szereg równoleglych pasm, zabieranych przez pas transportowy 12, poruszajacy sie z szybkoscia, odpowia¬ dajaca szybkosci pasm, opuszczajacych walce ksztaltujace. Zapomoca niniejszego wynalazku materjal zostaje przez odpo¬ wiedni proces ksztaltowania otrzymywany w postaci pewnej ilosci równoleglych pasm, zasilanych z jednakowa szybkoscia i po¬ siadajacych dzieki temu jednakowy stan, co stanowi powazna zalete w stosunku do dotychczasowych sposobów fabrykacji, we¬ dlug których pasma plastycznego materja- lu otrzymywano przez wyciskani mate- rjalu przez wyloty (ustniki). Niniejszy sposób i urzadzenie zabezpieczaja równiez w wiekszym stopniu przed wybuchem, niz to mialo miejsce dotychczas.Z rysunku (patrz np. fig. 3, 4, 6) wyni¬ ka, ze urzadzenia przekladniowe i tym podobne sa okryte oslonami, co zabezpie¬ cza przed dostaniem sie materjalu wybu¬ chowego do tych urzadzen i spowodowa¬ niem wybuchu.Szczególy przyrzadu, opisanego powy¬ zej jako przyklad wykonania, moga byc zmienione przy zachowaniu istoty wyna¬ lazku. Tak np. sprzegla, sluzace do lacze¬ nia walców z osia napedna 20, wzglednie wylaczania ich oraz urzadzenia do nasta¬ wiania wspomnianych sprzegiel, moga byc wykonane w najrozmaitszy sposób. To sa¬ mo dotyczy równiez ukladów, zapomoca których odbywa sie podnoszenie lub opu¬ szczanie walca 2. PL