Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia czesci piaskowych form odlewniczych oraz urza¬ dzenie do wytwarzania czesci piaskowych form od¬ lewniczych.Z opisu wylozeniowego RFN nr 1961234 znany jest sposób, w którym w celu zageszczenia luznej masy formierskiej, wysypanej na plyte modelowa w skrzynce formierskiej, oddzialywuje sie na nia krótkotrwale okreslona iloscia sprezonego powie¬ trza, wyplywajacego ze zbiornika cisnieniowego, umieszczonego nad skrzynia formierska i nastepnie odplywajacego przez otwory w plycie modelowej.Sposób ten ma te niedogodnosc, ze ta czesc ma¬ sy formierskiej, na która bezposrednio oddzialywu¬ je sprezone powietrze, jest bardziej zageszczona od czesci masy formierskiej, przylegajacej do plyty modelowej, Z amerykanskiego opisu patentowego nr 2653643 znane jest urzadzenie do wdmuchiwania masy do wytwarzania rdzeni, w którym masa rdzeniowa zmieszana z powietrzem jest wdmuchiwana przez otwory w górnej plycie rdzennicy. Powietrze z rdzennicy jest usuwane za pomoca pompy ssacej.Jednakze zawsze niepozadane zbyt duze ilosci po¬ wietrza pozostaja w rdzennicy.Natomiast przy wstrzeliwaniu, w przeciwienstwie do wdmuchiwania, do przestrzeni formowania do¬ ciera mniejsza ilosc powietrza. Urzadzenia tego ro¬ dzaju sa przedstawione w opisie patentowym RFN nr 1941736 i w opisie wylozeniowym RFN nr 2403199. 10 15 25 30 2 Tutaj, slup masy, na którego boczna i górna po¬ wierzchnie dziala cisnienie powietrza, zostaje sila strzalowa wprawiony w ruch i przesypuje sie przez otwory w plycie prasujacej do przestrzeni formowania. Powietrze, znajdujace sie w przestrze¬ ni formowania, odprowadza sie przez otwory w ply¬ cie mpdelowej. Podczas wprawiania w ruch takiego slupa masy nalezy przezwyciezyc odpowiednio du¬ ze opory tarcia masy o scianki glowicy strzalowej.Ponadto otwory w plycie prasujacej tworza zwe¬ zenia, przez co powstaje dalszy opór. Na skutek te¬ go, ze z jednej strony nalezy zuzyc duza ilosc energii na pokonanie oporów, a z drugiej strony, ze masa formierska jest wymieszana z powietrzem, przez co nie uzyskuje sie optymalnego jej zageszczenia.Z polskiego opisu patentowego nr 58228 znane jest urzadzenie, w którym masa formierska jest wstrze¬ liwana do skrzynki formierskiej, a po strzale usuwa sie ramke nadmiarowa spomiedzy skrzynki for¬ mierskiej i plyty modelowej, a nastepnie masa for¬ mierska jest powtórnie zageszczona przez sprasowy- wanie. Zaleta tego sposobu jest to, ze najwieksze zageszczenie uzyskuje sie na wszystkich powierzch¬ niach wneki formy oraz w plaszczyznie podzialu formy, a mniejsze zageszczenie wystepuje od plasz¬ czyzny podzialu formy w kierunku zewnetrznej strony formy. Niedogodnoscia jest jednak to, ze po¬ wietrze dociera do skrzynki formierskiej wraz z piaskiem formierskim oraz to, ze na skutek stoso¬ wania perforowanej plyty ^prasujacej nie mozna 110 7193 zuzyc calej energii prasowania do procesu zagesz¬ czania.Zagadnieniem technicznym do rozwiazania jest unikniecie wyzej wymienionych niedogodnosci, utrzymanie korzystnego, wiekszego stopnia zagesz¬ czenia' w obszarze plaszczyzny podzialu formy i opracowanie takiego sposobu wytwarzania pias¬ kowych czesci form odlewniczych, dzieki któremu uzyskuje sie optymalne zageszczenie masy formier¬ skiej, niezaleznie od rodzaju czesci modelowych.Sposób wytwarzania czesci piaskowych form od¬ lewniczych wedlug wynalazku polega na tym, ze dozowana ilosc masy formierskiej doprowadza sie do pojemnika strzalowego, przysysa sie ja do scia¬ nek pojemnika strzalowego i odsysa z niej powie¬ trze przez wytworzenie podcisnienia, wzajemnie dociska sie do siebie od dolu plyta modelowa, skrzynke formierska i pojemnik strzalowy, tak, ze tworzy sie szczelna, wspólna komore, a nastepnie otwiera sie zawór strzalowy, przez co masa formier¬ ska zostaje wcisnieta do skrzynki formierskiej z plyta modelowa, przez gwaltowne dzialanie spre¬ zonego powietrza na jedna powierzchnie masy for¬ mierskiej, znajdujacej sie po przeciwnej stronie skrzynki formierskiej z plyta modelowa.Korzystnie jest, gdy podcisnienie w komorze, utworzonej z pojemnika strzalowego * i skrzynki formierskiej z plyta modelowa, powodujace spoista konsystencje masy formierskiej, wytwarza sie od strony zaworu strzalowego.Dzieki temu ssacemu dzialaniu masa formierska jest utrzymywana w pojemniku strzalowym wbrew dzialaniu sily ciezkosci. Aby mozna bylo uzyskac szczelnosc komory, utworzonej z pojemnika strza¬ lowego i skrzynki formierskiej z plyta modelowa, wzajemnie sie te czesci dociska za pomoca silow¬ nika pneumatycznego, lub hydraulicznego stolu skrzynki formierskiej.Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze pojemnik strzalowy masy, usytuowany wspólosiowo ze zbiornikiem cisnieniowym powie¬ trza z zaworem strzalowym oraz ze skrzynka for¬ mierska i docisnieta plyta modelowa i dozownikiem masy formierskiej posiada wspólny otwór zaladow- czo-wylotowy masy formierskiej, którego powie¬ rzchnia jest co najmniej równa powierzchni prze¬ switu skrzynki formierskiej i którego przestrzen wraz z przestrzenia skrzynki formierskiej z plyta modelowa tworza wspólnie komore, przy czym w plycie oddzielajacej zbiornik cisnieniowy powietrza od pojemnika strzalowego masy, posiadajacej otwór strzalowy, zamykany zaworem strzalowym, znaj¬ duje sie przewód przysysajacy do scianek pojem¬ nika strzalowego mase formierska i odsysajacy z niej powietrze.Korzystnie jest, gdy pojemnik strzalowy i przy¬ porzadkowany mu zbiornik cisnieniowy powietrza zamocowany jest wychylnie na czopach plyty od¬ dzielajacej, ulozyskowanych w konstrukcji nosnej urzadzenia.Z punktu widzenia techniki odlewania uzyskuje sie znacznie lepsze zageszczenie masy formierskiej", doprowadzanej do postaci spoistej, poniewaz po¬ wietrze, zawarte w masie formierskiej mozna usu- 0 719 4 nac juz przed procesem jej wstrzelenia do skrzynki formierskiej z plyta modelowa, przez co uzyskuje sie wyzsza jakosc wytwarzanych odlewów. Do przy¬ spieszenia niewielkiej, dozowanej ilosci masy for- 5 mierskiej zuzywa sie mniej energii, a tak przyspie¬ szona masa formierska nie jest wyhamowywana przez perforowana plyte lub innego rodzaju zwezenie.Dalsza zaleta sa stosunkowo proste czesci konstruk¬ cyjne, dzieki czemu do poruszania tych czesci wyko- io rzystuje sie odpowiednio niewielkie sily i analogi¬ cznie do tego zuzycie energii jest niewielkie.Urzadzenie moze zajmowac dowolne polozenie katowe, a sposób mozna stosowac do wytwarzania bezskrzynkowych jak i skrzynkowych piaskowych 15 form odlewniczych.Urzadzenie wedlug wynalazku uwidocznione jest w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny urzadzenia z masa formierska, dozowana z dozownika, fig- 2 — 20 to samo urzadzenie w fazie pracy, w której do po¬ jemnika strzalowego przylega skrzynka formierska z plyta modelowa, fig. 3 — to samo urzadzenie w nastepnej fazie pracy, w której doza masy formier¬ skiej zostala wstrzelona do skrzynki formierskiej, 25 fig. 4 — urzadzenie z fig. 3 w powiekszaniu, fig. 5 — przekrój wzdluzny przez urzadzenie w innym wariancie wykonania z przylegajacym dozownikiem masy formierskiej, fig. 6 — urzadzenie z fig. 6 w fazie pracy formy z pojemnikiem strzalowym wy- 30 pelnionym masa formierska, fig. 7 — urzadzenie z fig. 6 w nastepnej fazie pracy formy ze skrzyn¬ ka formierska dosunieta do pojemnika strzalowego i plyty modelowej, fig. 8 — urzadzenie z fig. 6 w kolejnej fazie pracy z masa formierska wstrzelona 35 do skrzynki formierskiej, fig. 9 — urzadzenie z fig. 6 w polozeniu formy z gotowa czescia formy odlew¬ niczej, fig. 10 — urzadzenie wedlug fig. 9 w powie¬ kszeniu, fig. 11 — przekrój wzdluzny urzadzenia w jeszcze innym wariancie wykonania z pojemni- 40 kiem strzalowym, napelnionym masa formierska, a fig. 12 — ten sam przekrój wzdluzny urzadzenia z fig. 11 z zageszczona masa formierska w skrzyn¬ ce formierskiej.Figury 1 do 4 przedstawiaja fazy pracy urzadze- 45 nia z pojemnikiem strzalowym 1 masy formierskiej, pod którym znajduje sie obrotowa plyta oddziela¬ jaca 2, oddzielajaca pojemnik strzalowy od komo¬ ry cisnieniowej powietrza, zawierajaca otwór strza¬ lowy 3, który na stronie odwróconej od pojemnika 50 strzalowego 1 jest zaopatrzony w gniazdo zaworu strzalowego 5, do którego przylega talerzowy zawór" strzalowy 4. Z plyta oddzielajaca 2 polaczony jest zbiornik cisnieniowy powietrza 6, do którego po¬ wietrze jest doprowadzane przewodem 7. Do zbiór- 55 nika cisnieniowego powietrza 6 jest przylaczony pneumatyczny lub hydrauliczny silownik 8, z któ¬ rego tlok 9 jest polaczony z talerzowym zaworem strzalowym 4, korzystnie przegubem 10. Uruchomie¬ nie silownika 8 nastepuje przez przewody 11, Ha, 60 doprowadzajace medium robocze do silownika, po¬ laczone z nieprzedstawionym urzadzaniem steruja¬ cym.Z boków plyty oddzielajacej 2, w konstrukcji nos¬ nej urzadzenia umieszczone sa lozyska 13, 13a, w 65 których osadzone sa czopy 12, 12a plyty oddziela-110 719 jacej 2 przez co pojemnik strzalowy 1, plyta od¬ dzielajaca 2, zbiornik cisnieniowy powietrza 6 i silownik 8 tworza jedna jednostke konstrukcyj¬ na, wychylna wokól osi czopów 12, 12a.Przez jeden z czopów 12, przechodzi osiowy prze¬ wód odsysajacy powietrze 14, polaczony z otworem strzalowym 3 plyty oddzielajacej 2. Wylot tego przewodu 14 ma korzystnie postac kanalu pierscie¬ niowego 15, zaopatrzonego w porowata ksztaltke pierscieniowa 16. Drugi koniec przewodu 14 jest polaczony za posrednictwem zaworu sterujacego 18, uruchamianego przez uklad sterujacy, regulujacy calym ukladem, do nie przedstawionego agregatu ssacego, np. dmuchawy.Na odcinku od otworu 5a przewodu odsysajacego powietrze do kanalu pierscieniowego 15 znajduja sie otwory laczace, sluzace do oczyszczania porowa¬ tej ksztaltki pierscieniowej 16.Drugi z czopów 12* jest polaczony z mechaniz¬ mem obrotu 17 pojemnika strzalowego 1 i zbiorni¬ ka cisnieniowego powietrza 6.Nad czesciami 1, 2, 6 18 polaczonymi w jedna Je¬ dnostke konstrukcyjna, umieszczony jest dozownik klapowy 19 masy formierskiej, z którego w jednej fazie pracy formierki, jak to przedstawia fig. 1, jest doprowadzana do pojemnika strzalowego 1 dozo¬ wana ilosc masy formierskiej 3P* Po przeciwnej stronie dozownika klapowego 19 w osi symetrii urzadzenia, umieszczona jest plyta modelowa 21, poruszana pneumatycznym lub hydra¬ ulicznym silownikiem stolu 23 skrzynek formier¬ skich uruchamianym przewodami doprowadzaja¬ cymi medium robocze 22, 22a. Dla doprowadzenia skrzynki formierskiej 24 do polaczenia z jednej strony z pojemnikiem strzalowym 1 a z drugiej strony z plyta modelowa 21 jest przewidziane bli¬ zej nie przedstawiony popychacz 25 skrzynek for¬ mierskich 24.Praca tego urzadzenia polega zasadniczo na tym, ze pojemnik strzalowy 1 w pierwszej fazie pracy (fig. 1) przesuwa sie swoja otwarta górna strona pod dozownik klapowy 19 z masa formierska i w tym polozeniu napelniany jest dozowana iloscia masy formierskiej 20. Nastepnie otwiera sie zawór ste¬ rujacy 18 na przewodzie odsysajacym powietrze 14 i wskutek dzialania ssacego, uruchomionego agrega¬ tu ssacego, w kanale pierscieniowym 15 powstaje podcisnienie o ssacym przeplywie przez mase for¬ mierska 20, dzieki czemu masa formierska 20 przyj¬ muje zageszczona postac.Nastepnie pojemnik strzalowy 1 wraz ze zbiorni* kiem cisnieniowym powietrza 14 przez uruchomie¬ nie mechanizmu obrotowego 17 odwraca sie w kie¬ runku plyty modelowej 21 (fig. 2) i w tym poloze¬ niu skrzynka formierska 24 dochodzi do polacze¬ nia z pojemnikiem strzalowym 1. W tym poloze¬ niu, przez uruchomienie silownika 23 stolu skrzy¬ nek formierskich plyta modelowa 21 jest dosuwa- na do skrzynki formierskiej 24 przez co powstaje zamknieta komora strzalowa 27.Nastepnie uruchamia sie silownik 8 i tlok 9 wraz z polaczonym z nim talerzowym zaworem strzalo¬ wym 4 podnosi sie go z gniazda 5 (fig. 3), dzieki czemu sprezone powietrze, doprowadzone przewo¬ dem 7 do zbiornika 6 wyplywa pod zwiekszonym cisnieniem z otworu strzalowego 3 i w ten sposób nadaje masie formierskiej 20 przyspieszenie w kie¬ runku plyty modelowej 21, odpowiednie do stopnia zageszczenia masy formierskiej 20. Wprawiona W i 5 przyspieszony ruch masa formierska 20 jest hamo^ wana przez zetkniecie sie z plyta modelowa 21 i czesciowo przez skrzynke formierska Z4. Przed, po i w czasie podnoszenia talerzowego zaworu strzalo¬ wego 4 z gniazda 5, zawór sterujacy 18 jest zanr- 10 kniety.Po calkowitym naniesieniu dozy masy formier¬ skiej 20 na plyte modelowa 21 (fig. 3), zostaje ona odsunieta od skrzynki formierskiej 24 przez uru¬ chomienie hydraulicznego silownika 23, w przeciw- 15 nym kierunku. Skrzynka formierska 24 z utwo¬ rzonymi czesciami formy odlewniczej doprowadza¬ na jest do nastepnego stanowiska formierskiego za pomoca popyehacza 25. Podczas odprowadzania czesci formy odlewniczej w skrzynce formierskiej *0 24, krawedz 28 pojemnika strzalowego 1 zgarnia nadmiar masy formierskiej 20 na wysokosci skrzyn¬ ki formierskiej 24. Do tego celu mozna równiez za¬ stosowac oddzielny zgarniak.Nastepnie, pojemnik strzalowy 1 i czesci z nim *5 polaczone w jedna jednostke konstrukcyjna wy¬ chyla sie w polozenie wyjsciowe (fig. 1) i jednoczes¬ nie talerzowy zawór strzalowy 4 szczelnie przylega do gniazda 5. Powstaje w ten sposób polaczenie wyjsciowe do nastepnej fazy pracy formierskiej. 30 Figury 5 do fig. 10 przedstawiaja w kolejnych fa- . zach pracy odmiane urzadzenia do wytwarzania czesci form odlewniczych z pojemnikiem strzalo¬ wym 30, z którym polaczona jest plyta oddzielajaca 32, zaopatrzona w przelotowy otwór strzalowy 33, 85 który po stronie odwróconej od pojemnika strzalo¬ wego 30 zaopatrzony jest w gniazdo talerzowe za¬ woru strzalowego 34, do którego przylega talerzo¬ wy zawór strzalowy 35.Z plyta oddzielajaca 32 polaczeny jest zbiornik W cisnieniowy powietrza 36, do którego powietrze jest doprowadzane przewodem 37. Na zbiorniku cisnie¬ niowym powietrza 36 umieszczony jest uruchamia¬ ny pneumatycznie lub hydraulicznie silownik 38, którego tlok 39 polaczony jest z talerzowym zawo- *5 rem strzalowym 35, korzystnie przegubem 40. Za¬ miast silownika 38 mozna zastosowac naped elek¬ tryczny lub mechaniczny.Uruchomienie silownika 38 nastepuje za posre¬ dnictwem przewodów 41, 41a, doprowadzajacych 50 medium robocze do silownika, polaczonych z nie- przedstawionym ukladem sterujacym calym urza¬ dzeniem.Pojemnik strzalowy 30, plyta oddzielajaca 32, zbiornik cisnieniowy powietrza 36 i silownik 38 55 tworza wspólnie jedna jednostke konstrukcyjna.W przyblizeniu prostopadle do osi symetrii tej jednostki przez plyte oddzielajaca 32 przechodzi przewód 42, odsysajacy powietrze, polaczony z otworem strzalowym 53. Wylot tego przewodu 42 oo ma korzystnie postac kanalu pierscieniowego 43, zaopatrzonego w porowata ksztaltke pierscieniowa 44. Przewód 42 jest polaczony za posrednictwem zaworu sterujacego 45, uruchamianego przez wymie¬ niony wyzej uklad sterujacy, z nie przedstawionym 05 agregatem ssacym, na przyklad dmuchawa. Pomie-110 719 dzy gniazdem talerzowym zaworu strzalowego 34 a kanalem pierscieniowym 43 przewidziane sa otwo¬ ry 34a przewodu odsysajacego powietrze, przez które, w przypadku otwartego zaworu strzalowego 34 przeplywa sprezone powietrze ze zbiornika 36, w celu oczyszczenia porów w ksztalcie pierscienio¬ wej 44.Dla doprowadzenia dozowanej ilosci masy for¬ mierskiej 31 przewidziany jest dozownik skrzynko¬ wy 46 polaczony z kolumna obrotowa dozownika 47, za pomoca którego dozownik skrzynkowy 46 jest nasuwany na pojemnik strzalowy 30. Przez uruchomienie silownika 48, stanowiacego czesc ko¬ lumny obrotowej dozownika 47, dozownik skrzyn¬ kowy 46 porusza sie w kierunku osi symetrii urza¬ dzenia od strony otwartej pojemnika strzalowego 30. W zaleznosci od wielkosci wytwarzanych czes¬ ci form odlewniczych, srednica otworu wlotowego 50 dozownika skrzynkowego 46 moze byc wieksza od maksymalnej powierzchni przekroju poprzecz¬ nego pojemnika strzalowego 30 (fig. 5), dzieki cze¬ mu dozownik skrzynkowy 46 tak nachodzi na po¬ jemnik strzalowy 30 (fig. 6), ze on szczelnie przy¬ lega do pojemnika strzalowego 30. Poza tym istnie¬ je mozliwosc wykonania dozownika skrzynkowego 46 o powierzchni przekroju poprzecznego mniejszej od przekroju poprzecznego komory 51 pojemnika strzalowego 30, dzieki czemu dozownik ten wsuwa sie do pojemnika strzalowego 30.Ksztalt powierzchni przekroju poprzecznego po¬ jemnika strzalowego 30 i analogicznie dozownika skrzynkowego 46 odpowiada w duzym stopniu ksztaltowi wytwarzanej czesci formy odlewniczej, przy czym objetosc pojemnika strzalowego 30, jak równiez dozownika skrzynkowego 46 jest odpowie¬ dnia do objetosci napelniania czesci formy odlewni¬ czej. ^ %W celu utrzymania ssacego przeplywu powietrza przez mase formierska 31, scianki dozownika skrzyn¬ kowego 46 sa porowate, korzystnie moze byc poro¬ wata jedynie jego jedna czesc, np. dno 52.W jednej osi symetrii z osia symetrii jednostki, utworzonej z czesci 30, 32, 46, 38 umieszczona jest plyta modelowa 53, skierowana strona z modelem 54 do otworu 49 pojemnika strzalowego 38 (fig. 9).Plyta modelowa 53 porusza sie osiowo za pomoca hydraulicznego silownika 55 stolu skrzynek for¬ mierskich. Uruchomienie hydraulicznego silownika 55 nastepuje za posrednictwem przewodów 56, 56a przez wymieniony uklad sterujacy.Skrzynka formierska 58 polaczona z popycha- czem 57, w czasie jednej fazy pracy przesuwana jest w polozenie wspólosiowe z jednej strony z pojem¬ nikiem strzalowym 30, a z drugiej strony z plyta modelowa 53. Jednoczesnie miedzy skrzynka for¬ mierska 58 a pojemnikiem strzalowym 3d umiesz¬ czony jest ramowy zgarniak 58 do usuwania nad¬ miernej ilosci masy formierskiej 31a. Zamiast zgar- niaka 58 mozna równiez uzyc do tego celu wewne¬ trzna krawedz otworu 48 pojemnika strzalowe¬ go 3* Sposób dzialania powyzszej odmiany urzadzenia polega zasadniczo na tym, ze dozownik skrzynko¬ wy 48 masy formierskiej: w pierwszej fazie pracy jest wypelniony masa formierska 31 z nie przed¬ stawionego zbiornika i przesuwany w polozenie wspólosiowe z pojemnikiem strzalowym 30 za po¬ moca popychacza 57. Nastepnie otwiera sie zawór sterujacy 45 i jednoczesnie dozownik skrzynkowy 5 46 nasuwa sie za pomoca hydraulicznego silowni¬ ka dozownika 48 na pojemnik strzalowy 30. Przy tym w przestrzeni, miedzy kanalem pierscieniowym 43 a strona masy formierskiej 31, zwrócona do ka¬ nalu pierscieniowego 43, tworzy sie podcisnienie i to 10 podcisnienie, o ssacym przeplywie przez mase for¬ mierska 31 utrzymuje sie tak dlugo, az masa for¬ mierska 31 zostanie przeniesiona z dozownika skrzynkowego 46 do pojemnika strzalowego 30 przez co masa formierska 31 w pojemniku strzalowym !5 30 przyjmuje postac zageszczona.W zaleznosci od sposobu wykonania dozownika skrzynkowego 46 podczas lub po przyssaniu masy formierskiej do pojemnika strzalowego 33, zostaje on oddzielony od niego i wysuniety z jego obszaru. 20 Nastepnie skrzynka formierska 58 za pomoca po¬ pychacza 57 przyjmuje polozenie wspólosiowe z pojemnikiem strzalowym 38 i plyta modelowa 53 i jednoczesnie ramowy zgarniak 58 przyjmuje takie samo polozenie co skrzynka formierska 58, pomie- 25 dzy skrzynka 58 a pojemnikiem strzalowym 38.Przez uruchomienie hydraulicznego silownika stolu 55 skrzynek formierskich, plyta modelowa 53 jest dociskana do skrzynki formierskiej 58 i dzieki temu plyta modelowa 35, skrzynka formierska 58, *¦ zgarniak 59 i pojemnik strzalowy 30 tworza miedzy soba komore 51.W nastepnej fazie, silownik 38 zostaje urucho¬ miony i tlok 39 podnosi talerzowy zawór strzalowy 35 z gniazda zaworu strzalowego, przez co spre- 35 zone powietrze zostaje doprowadzone przewodem 37 i masa formierska 31 dostaje odpowiedniego przyspieszenia w kierunku plyty modelowej 53 i odpowiednio zageszczona. Masa formierska 31, wprawiona w przyspieszony ruch, w "momencie * zetkniecia z plyta modelowa 53 jest hamowana przez nia i czesciowo przez skrzynke formierska 58.Przed, po i w czasie podnoszenia talerzowego za¬ woru strzalowego 35 z gniazda, zawór sterujacy 45 jest zamkniety.« Po naniesieniu na plyte modelowa 53 masy for¬ mierskiej 31, plyta modelowa 53 przez uruchomie¬ nie hydraulicznego silownika 55 w przeciwnym kierunku jest odsuwana od skrzynki formierskiej 58, a utworzona w skrzynce formierskiej 58 czesc 50 formy odlewniczej, jest przenoszona do nastepnego stanowiska formierskiego za pomoca popycha¬ cza 57.Podczas odsuwania formy odlewniczej, utrzymy¬ wanej przez skrzynke formierska 58, nadmiar ma¬ ss sy formierskiej 31a jest zgarniany nad skrzynka formierska 58, przez ramowy zgarniak 58, lub inny element konstrukcyjny o tym samym dzialaniu.Jednoczesnie z utworzeniem czesci Sanny odlew¬ niczej do dozownika skrzynkowego 88 doprowariza- * na jest masa formierska Si dla nastawnego 4fyfclu formowania. ¦ ,. ¦- ^ Inne urzadzenie przedstawione schematycznie na fig. 11 i fig. 12 sklada sie ze zbiornika cisnieniowe¬ go powietrza 8£ polaczonego za yoineUiietwem * plyty oddzielajacej 83 z. pojemnikiem strzalowym110719 16 61. Zbiornik cisnieniowy powietrza 82, umieszczo¬ ny w korpusie 8&maszyny formierskiej, jest po¬ laczony przewodem doprowadzajacym 66 za po¬ srednictwem zaworu sterujacego 67 ze zródlem sprezonego powietrza. Od zaworu sterujacego 67 prowadzi przewód sterujacy 6* do centralnego ukladu sterujacego 6*v przykladowo przedstawionej maszyny formierskiej.W plycie oddzielajacej 63 znajduje Sie. talerzowy zawór strzalowy 76, którego tloczysko 71 jest po¬ laczone z tlokiem 73, umieszczonym w cylindrze 72.Cylinder 72 umieszczony jest korzystnie rozlacz¬ nie w scianie zbiornika cisnieniowego powietrza 62 i zaopatrzony jest w tuleje kolnierzowa 74, ogra¬ niczajaca skok tloka 73.Cylinder 72 jest polaczony ze zródlem srodka cisnieniowego za pomoca przewodu 75 i zaworu ste¬ rujacego 76, Jako srodek cisnieniowy mozna zasto¬ sowac medium ciekle lufa gazowe. Talerzowy zawór strzalowy 76 moze byc Jednak uruchamiany równiez mechanicznie lub elektrycznie,. Od zaworu steru* jacego J6 prowadzi przewód 67, polaczony z cen¬ tralnym Ukladem sterujacym 6& W plycie oddzielajacej 63 jest umieszczony prze¬ wód odsysajacy 88, prowadzacy w obszarze tale¬ rzowego zaworu strzalowego 70 do wnetrza pojem¬ nika strzalowego 61, polaczony z zaworem steruja¬ cym 89, który jest podlaczony przez przewód 90 do centralnego ukladu sterujacego 69. Dzieki zastoso¬ waniu przewodu odsysajacego 88 i zaworu steruja¬ cego 89, mozna w zaleznosci od potrzeby, w jednym cyklu pracy formierki uzyskac wyrównanie cisnien pomiedzy przestrzenia, utworzona przez mase for¬ mierska 64 i plyta oddzielajaca 63, a otaczajaca at¬ mosfere. Zawór sterujacy 89 mozna równiez dola¬ czyc za posrednictwem dalszego przewodu 91 do agregatu ssacego, na przyklad dmuchawy, przez co z przestrzeni utworzonej pomiedzy przestrzenia pojemnika strzalowego 61 a plyta oddzielajaca 63 jest usuniete powietrze przed procesem formowania i masa formierska zajmuje okreslone polozenie, co pozwala na zastosowanie urzadzenia w dowolnym polozeniu katowym.Pojemnik strzalowy 61 jest otwarty po stronie zwróconej do plyty oddzielajacej 63. Wewnetrzne plaszczyzny pojemnika strzalowego 61 przebiegaja równolegle, moga jednak przebiegac ukosnie, roz¬ bieznie, powiekszajac przestrzen pojemnika lub tez tworzyc inne formy geometryczne. Polaczenie ply¬ ty oddzielajacej 63 z pojemnikiem strzalowym 61 i zbiornikiem cisnieniowym powietrza 62 jest pola¬ czeniem gazoszczelnym, przy czym do laczenia mo¬ zna stosowac rozlaczne i nierozlaczne srodki la¬ czace.W obszarze zaworu strzalowego 76 przewidziano w pojemniku strzalowym ii perforowana ksztalt¬ ke 77, wykonana jako ruszt podpierajacy, który moze byc umieszczony na stale lub mchom© z ogra¬ niczeniem w kierunku otwarte] strony pojemnika strzalowego 61.Do pojemnika strzalowego 61 doliczona jest ru¬ choma skrzynka formierska 78, polaczona z popy- chaczem 79. Zamiast skrzynki formierskiej 78, sto¬ sowanej przykladowo do wytwarzania bezskrzyn- kowych piaskowych czesci form odlewniczych, jnoina stosowac równiez skrzynke formierska, do* stosowana do innego procesu formowania.Na skrzynke formierska 78 jest nakladana plyta modelowa 86 z modelami 81. Plyta modelowa 86 s polaczona jest przykladowo u tlOczytkiem 82 silow¬ nika stolu skrzynek formierskich, stanowiacego czesc maszyny formierskiej* Polaczenie skrzynki formierskiej 78 z plyta mo¬ delowa 86 z jednej strony i z pojemnikiem strato- *• wym 61 z drugiej strony, jest polaczeniem gazo¬ szczelnym.Plyta modelowa 80, skrzynka formierska 78 i po¬ jemnik strzalowy 61 tworza w polaczeniu ze soba komore 83. Komora M jest polazona za pomoca 18 przewodu niskiego cisnienia 84 i podcisnieniowego zaworu sterujacego 85 z agregatem ssacym, przy¬ kladowo dmuchawa. Podcisnieniowy zaWór steru¬ jacy 8ijest polaczony przewodem 86 z Oentrtilnym ukladem sterujacym 6fc Skrzynka formierska 18 » jest umieszczona równolegle do plyty modelowej 86, a jej przekrój poprzeczny jest w przyWiieniu równy lezacemu w plaszczyznie równoleglej przekrojowi poprzecznemu pojemnika strzalowego 61.Sposób pracy tej odmiany urzadzenia wedlug wy- 25 nalazku polega w zasadzie na tym, ze doza masy formierskiej 64 jest dostarczana do pojemnika strzalowego 61 i korzystnie lezy na perforowanej ksztaltce 77. Z centralnego ukladu sterujacego 69 przekazywany jest nastepnie impuls do popychacza 3P 79, po czym w cyklu pracy maszyny formierskiej skrzynka formierska 78 jest przesuwana w poloze¬ nie wspólosiowe z pojemnikiem strzalowym 61.Nastepnie plyta modelowa 86 jest dociskana tlo- czyskiem.83 silownika stolu skrzynek formierskich 35 do skrzynki formierskiej 78 i w zamknietej gazo¬ szczelnie komorze 83 przez otwarcie zaworu 85 wy¬ twarza sie podcisnienie. W okreslonym czasie, uru¬ chamiany jest zawór, przez co sprezone powietrze ze zbiornika 62 wyplywa przez zawór strzalowy 76 m i przez to oddzialywuje sila strzalowa na mase formierska. Dzieki temu masa formierska zostaje odpowiednio przyspieszona w kierunku plyty mo¬ delowej 86 i w momencie zetkniecia sie z nia jest hamowana i zageszczona. W czasie tego procesu lub 45 bezposrednio po mm, w czasowo sterowanej kolej¬ nosci nastepuje uruchomienie zaworów 67, 76, 85 i 89, przez co stwarza sie warunki do podniesienia z jednej strony plyty modelowej 86 a z drugiej strony czesci formy odlewniczej z pojemnika strza- 50 lowego 61, a tym samym przygotowuje sie urzadze¬ nie do nastepnego cyklu pracy. 55 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania czesci piaskowych form od¬ lewniczych przez' wstrzeliwanie masy formierskiej do skrzynki formierskiej, zamknietej z jednej stro¬ ny plyta modelowa, znamienny tym, ze doze masy formierskiej doprowadza sie do pojemnika strzalo- 60 wego, przysysa sie ja do scianek pojemnika i odsy¬ sa z niej powietrze przez wytworzenie podcisnie¬ nia, wzajemnie dociska sie do siebie plyte modelo¬ wa, skrzynke formierska i pojemnik strzalowy, tak ze tworzy sie szczelna, wspólna komore, a nastep- 85 nie otwiera sie zawór strzalowy, przez co masa for-110 719 11 mierska zostaje wcisnieta do skrzynki formierskiej z plyta modelowa, przez gwaltowne dzialanie spre¬ zonego powietrza wylacznie na jedna powierzchnie masy formierskiej, znajdujacej sie po przeciwnej strome skrzynki formierskiej z plyta modelowa. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze podcisnienie w komorze utworzonej z pojemnika strzalowego i skrzynki formierskiej z plyta mode¬ lowa, powodujace spoista konsystencje masy for¬ mierskiej, wytwarza sie od strony zaworu strzalo¬ wego. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze szczelnosc komory, utworzonej z pojemnika strza¬ lowego i skrzynki formierskiej z plyta modelowa, uzyskuje sie przez ich wzajemny docisk za pomoca silownika pneumatycznego lub hydraulicznego sto¬ lu skrzynek formierskich. 4. Urzadzenie do wytwarzania czesci piaskowych form odlewniczych, skladajace sie z dozownika ma¬ sy formierskiej, zbiornika cisnieniowego powietrza, zaworu strzalowego, napedzanego silownikiem pneumatycznym stolu skrzynek formierskich, po¬ laczonych z soba wspólna konstrukcja nosna, zna- 12 10 15 20 mienne tym, ze pojemnik strzalowy (1, 30, 61), usy¬ tuowany wspólosiowo ze zbiornikiem cisnieniowym powietrza (6, 36, 62) z zaworem strzalowym (4, 35,. 70) wraz ze skrzynka formierska (24, 58, 72) i do¬ cisnieta plyta modelowa (21, 53, 80) i dozownikiem masy (19, 46) posiadaja wspólny otwór zaladowczo- -wylotowy masy, którego powierzchnia jest co naj¬ mniej równa powierzchni przeswitu skrzynki for¬ mierskiej (24, 58, 72) i którego przestrzen wraz z przestrzenia skrzynki formierskiej (24, 58, 72) z ply¬ ta modelowa (21, 53, 80) tworza wspólna komore (27, 51, 83), przy czym w plycie oddzielajacej (2, 32, 63) zbiornik cisnieniowy powietrza (6, 36, 62) od po¬ jemnika strzalowego (1, 30, 61)/posiadajacej otwór strzalowy, zamykany zaworem strzalowym (4, 35, 70, znajduje sie przewód (14, 42, 88) przysysajacy do scianek pojemnika strzalowego (1, 30, 61) mase for¬ mierska i odsysajacy z niej powietrze. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze pojemnik strzalowy (1) wraz ze zbiornikiem cisnie¬ niowym powietrza (6) zamocowany jest wychylnie na czopach (12, 12a) plyty oddzielajacej (2), ulo- zyskowanych w konstrukcji nosnej urzadzenia.Rg.3 Rg.£ 20 17 5a110 719 Fig. 5 Fig.7 Fig. 6 52 48-" 71 11 —' ur\i Fig. 8 41a 41 37 ¦43 42 -31 . 58 .54 - 53 39 36 35\ 34a\ 44.^. 32--^ 30 ^ 51^ 5^- 1 S F 57^ 56 ^ 56ax z .55 Fig. 9 34 ~—r„sJL-\ "' 56a^ lU-lil^55 53 Fig.10 t7Y7T7TT7?7T7C110 719 Fig.11 Fig.12 LDA — Zaklad 2 — zam. 492/81 — 120 egz.Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL