PL104540B1 - Sposob wytwarzania nowych pochodnych tiazolinyloketobenzimidazolu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych tiazolinyloketobenzimidazolu o dzialaniu przeciwwirusowym.

Nowe pochodne tiazolinyloketobenzimidazolu sa objete wzorem ogólnym 1, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe tienylowa a podstawnik o wzorze Ri-CO- znajduje sie w pozycji 5 lub 6.

Liczba przypadków zachorowan na wywolane przez wirusy choroby górnych dróg oddechowych jest ogromna. Szacunkowo, jedynie w Stanach Zjednoczonych jest blisko miliard przypadków za¬ chorowan rocznie. Przeprowadzone w Anglii ba¬ dania [Tyrell i Bynce, Lancet, 76 (1966)] wykazaly, ze 74% chorych osób, bylo zakazonych rhinowiru- sami. Poniewaz zidentyfikowano nie wiecej niz 80 szczepów rhiinowirusów, niemozliwe staje sie znalezienie praktycznej szczepionki przeciwko rhinowirusom, W zwiazku z tym, chemoterapia wydaje sie podejsciem bardziej skutecznym.

Przydatnosc zwiazków chemicznych do hamowa¬ nia wzrostu wirusów in vitro okresla sie bez trudu za pomoca badania hamowania wzrostu lysinek wi¬ rusowych, podobnie jak to opisal Siminoff w Applied Microbiology, 9 (1), 66 (1961).

Pewne tiazolinylowe pochodne benzimidazoli przedstawiono w nastepujacych zródlach literatury technicznej: w opisie patentowym Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki 3749717 opisano 1-tiazolinyloben- zimidazole podstawione w pozycji 2 grupa hetero¬ cykliczna uzyteczne jako srodki przeciwzapalne i przeciwrobacze, w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki 3825537 opisano 1-tiazoli- nylo-2-aminobenzimidazole, uzyteczne jako srodki przeciwzapalne i przeciwrobacze, w opisie paten¬ towym Stanów Zjednoczonych Ameryki 3833574 opisano sposób wytwarzania 1-tiazolinylobenzimi- dazolinonów-2, które sa uzytecznymi srodkami przeciwzapalnymi, w Derwent 26199 W/16 opisano l-tiazolinylo-2-fenylobenzimidazole, uzyteczne jakt srodki przeciwrobacze.

Dotychczas nie bylo znane przeciwwirusowe dzia¬ lanie tiazolinylobenzimidazoli.

Obecnie stwierdzono, ze wytwarzane sposobem wedlug wynalazku nowe tiazolinyloketobenzimida- zole znajduja zastosowanie jako srodki hamujace wzrost wirusów, zwlaszcza rhiinowirusów, wirusów poliomyelitis, wirusów Coxackie, Echo i Mengo oraz wirusów grupy.

Sposobem wedlug wynalazku nowe farmakolo¬ giczne uzyteczne pochodne benzimidazolu o wzorze ogólnym 1, w którym wszystkie symbole maja wy¬ zej podane znaczenie wytwarza sie na drodze re¬ akcji zwiazku o ogólnym wzorze 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie z chlorowcoetyloizotio- cyjanianem o ogólnym wzorze X(CH2)n-NCS, w którym X oznacza atom chloru lub bromu, w obec¬ nosci zasady takiej jak wodorek sodowy, metano- lan sodowy lub Illrzed.butanolan potasowy, w roz¬ puszczalniku takim jak czterowodorofuran, toluen lub dwumetoksyetan. 104 5403 104 540 4 Nowe pochodne tiazolinyloketobenzimidazolu znaj¬ duja zastosowanie do hamowania wzrostu pewnych wirusów w organizmach ssaków, takich jak rhino- wirusy, wirusy polio, Coxackie, Echo, Mengo i wi- ; '^ ripy ^grypyf5l W procesie Wedlug wynalazku sól o wzorze 3 \ tautomerycznej pochodnej benzimidazolu o wzo- ; r^e ^poddaje ; sie reakcji z chlorowcoetyloizotio- \j^^^Vanei^j£^ZiOTze X-(CH2)2-NCS i otrzymuje sie zwiazek o wzorze 1. Proces ten ilustruje sche¬ mat 1, przy czym we wzorach wystepujacych na schemacie Ri i X maja wyzej podane znaczenie.

Okreslenie „tautomeryczna odmiana benzimida¬ zolu" oznacza zwiazek benziwidazolowy o wzorze 2, który moze byc podstawiony atomem wodoru, przy którymkolwiek z atomów azotu. Zwiazek benzimi- dazolowy niepodstawiony przy atomie azotu i za¬ wierajacy podstawnik o wzorze Ri-CO- w poloze¬ niu 5 pierscienia benzenowego ma odpowiednia odmiane tautomeryczna, z która znajduje sie w stanie równowagi i w której podstawnik ten wy¬ stepuje w polozeniu 6. Mieszanine izomerów mozna okreslic, numerujac obie alternatywne pozycje jako 5(6). Konsekwencja tautomerii jest fakt, ze tautomeryczna 5(6)-podstawiona sól benzimidazolu o wzorze 3, reagujac z chlorowcoetyloizotiocyjania- nem o wzorze X-(CH2)2-NCS> daje mieszanine izo¬ merycznych 5- lub 6-podstawionych tiazolinylobenz- imidazoli o wzorze 1, które okresla sie dalej jake zwiazki 5(6)-podstawione.

Definicje stosowane w opisie maja nastepujace znaczenie. Okreslenie „grupa alkilowa o 1—3 ato¬ mach wegla" oznacza grupe alifatyczna o lancuchu prostym lub rozgalezionym o 1—3 atomach wegla, taka jak metylowa, etylowa, propylowa i izopro- pylowa. Okreslenie „grupa alkilowa o 1—2 atomach wegla" jest objete okresleniem „grupa alkilowa o i—3 atomach wegla".

Okreslenie „grupa tiazolinylowa" lub „grupa tiazolinylowa-2" oznacza grupe przylaczona do atomu azotu zwiazku o wzorze 1, oznaczonego Ni taka jak grupa 4,5-dwuwodorotiazolu przylaczona w pozycji 2.

Przykladem grupy karbonylowej o wzorze Ri-CO- jest grupa formylowa.

Zwiazki o wzorze 1 wytwarza sie przeprowadza¬ jac najpierw odpowiednio podstawiony reagent benzimidazolowy o wzorze 2, w jego sól o wzorze 3 za pomoca zasady takiej jak wodorek metalu, na przyklad wodorek sodowy lub potasowy, amidek metalu, na przyklad amidek sodowy, alkoholan metalu alkalicznego, na przyklad metanolan sodo¬ wy, etanolan potasowy lub butanolan sodowy i po¬ dobnych zasad. Reakcje tworzenia anionu mozna przeprowadzac w róznych aprotycznych rozpusz¬ czalnikach takich jak weglowodory aromatyczne, na przyklad, benzen, toluen lub ksylen, albo etery takie jak eter etylowy, eter dwumetylowy glikolu etylenowego lub czterohydrofuran, w temperaturze w zakresie od okolo 0°C do okolo 150°C w ciagu 1—24 godzin. Pozadany jest nieznaczny nadmiar za¬ sady. Molowy stosunek reagenta benzimidazolo- wego do zasady moze byc w zakresie od okolo 1:1 do 1:2.

Anion benzimidazolu o wzorze 3, poddaje sie re¬ akcji z alifatycznym chlorowcoetyloiz-atiocyjanianem o wzorze X-(CH?)-NCS, otrzymujac przejsciowy tio¬ mocznik, który in situ podlega wewnatrzczasteczko- wemu alkilowaniu przy atomie siarki, tworzac 1-tiazolinylobenzimidazol o wzorze 1. Stosunek molowy reagenta benzimidazolowego o wzorze 2 do chlorowcoetyloizotiocyjanianu o wzorze X-(CH2>2- -NCS wynosi od 1:1 do 1:1,5. Reakcje przeprowa¬ dza sie w ciagu 1—24 godzin, w zakresie tempera- tury 25—150°C. Sposoby i warunki .wytwarzania pochodnych 1-tiazolinylobenzimidazolu sa analo¬ giczne do przedstawionych w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki 3749717 i 3825537.

Produkty tiazolinylobenzimidazolowe izoluje sie w znany sposób, taki jak saczenie i zatezanie prze¬ saczu w celu wywolania krystalizacji. Alterna¬ tywnie, z mieszaniny reakcyjnej oddestylowuje sie rozpuszczalnik i sucha pozostalosc poddaje sie dzialaniu odpowiedniego rozpuszczalnika takiego jak aceton lub metanol w celu oddzielenia i usu¬ niecia substancji nierozpuszczalnych. Z roztworu zawierajacego produkt oddestylowuje sie rozpusz¬ czalnik w celu ulatwienia krystalizacji produktu lub calkowicie oddestylowuje sie rozpuszczalnik w celu uzyskania drugiej pozostalosci, która na przyklad ponownie krystalizuje sie z metanolu.

Nastepnie zwiazek benzimidazolowy izoluje sie za pomoca saczenia lub wirowania.

W wyniku reakcji tautomerycznego anionu o ^ wzorze 3 z chlorowcoetyloizotiocyjanianem o wzo¬ rze X-(CH2>2-NCS uzyskuje sie zwykle mieszanine izjomerów 5(6)tiazolinylobenzimidazolu w stosunku 1:1. Mieszanine 5(6)-izomerów rozdziela sie na drodze krystalizacji frakcjonowanej lub chromato- grafii kolumnowej. Zwykle z roztworu mieszaniny w pierwszej kolejnosci krystalizuje izomer 6. Po¬ szczególne izomery mozna jednoznacznie charakte¬ ryzowac za pomoca ich widm magnetycznego rezo¬ nansu jadrowego, w zakresie absorpcji protonów 40 fenylowych (7,0—8,3 ppm).

Dla fachowca jest zrozumiale, ze korzystne prze¬ ksztalcenie chemiczne mozna przeprowadzac w do¬ wolnych etapach syntezy produktu. Na przyklad w pierwszej kolejnosci mozna przeprowadzac che- 45 miczna modyfikacje reagenta benzimidazolowego prowadzaca do otrzymania zadanych podstawników, a nastepnie otrzymany pólprodukt poddawac re¬ akcji z odpowiednim chlorowcoetyloizotiocyjania¬ nem w celu wytworzenia produktu tiazolinylobenz- 50 imidazolowego. W alternatywnym sposobie, w pierwszej kolejnosci mozna wytwarzac zwiazek 1-tiazolinylobenzimidazolowy a nastepnie modyfi¬ kowac go chemicznie w celu uzyskania zadanego produktu koncowego. Poniewaz wprowadzenie pod- M stawnika tiazolinylowego do zwiazku benzimidazo¬ lowego wymaga przeprowadzenia reakcji z zasada, to korzystne sa takie pochodne benzimidazolu, które jako podstawniki zawieraja grupy niewrazli¬ we na dzialanie zasady. oo Wyjsciowe ketobenzimidazole, w których wzorze Ri ma znaczenie inne niz atom wodoru, mozna wy¬ twarzac z odpowiednich zwiazków o-fenylenodwu- aminowych, sposobami znanymi w chemii benzimi- dazoli. Na przyklad, w belgijskim opisie patento- 65 wyra 93791, przedstawiono sposób wytwarzania104 540 6 keto-o-fenylenodwuamin o wzorze 4, w którym Ri oznacza nizsza grupe alkilowa, grupe cykloalkilowa lub fenylowa.

Przedstawiony w tym opisie sposób obejmuje amonolize i redukcje ketonu 4-chlorowco-3-nitro- fenylowego, otrzymanego na drodze reakcji Frie- del-Craftsa chlorku 4-chlorowco-3-n.itrobenzoilo- wego z odpowiednim weglowodorem lub chlorow- cobenzenu z odpowiednim chlorkiem kwasowym, z nastepnym nitrowaniem ukladu aromatycznego.

W ten sam sposób otrzymuje sie keto-o-fenyleno- dwuaminy, o wzorze 4, w którym Ri oznacza grupe tienylowa. Alternatywnie, ketobenzimidazole moz¬ na wytwarzac z acetanilidu przez acylowanie me¬ toda Friedel-Craftsa, przy uzyciu odpowiedniej po¬ chodnej kwasu alkanokarboksylowego o . 2^8 ato¬ mach wegla, kwasu cykloalkilokarboksylowego o 3—6 atomach wegla, kwasu cykloalkilooctowego o 3—6 atomach wegla, kwasu 2-cykloalkilopropio- nowego, w którym grupa cykloalkilowa zawiera 3—6 atomów wegla, kwasu fenylooctowego lub benzoesowego. Otrzymany 4-ketoacetanilid poddaje sie nitrowaniu wytwarzajac 2-nitro-4-ketoacetani- lid, który z kolei hydrolizuje sie, otrzymujac 2-nitro-4-ketoanUine. Nitroaniline poddaje sie kata¬ litycznemu uwodornieniu wytwarzajac 4-keto-o- fenylonodwuamine, która nastepnie poddaje sie re¬ akcji z bromocyjanem, otrzymujac odpowiedni 2-amino-5 (6) -ketobenzimidazol.

Wyjsciowe ketobenzimidazole o wzorze 2, w któ¬ rych Ri oznacza atom wodoru, mozna wytwarzac z alkoholu 4-chloro-3-nitrobenzylowego. Alkohol benzylowy poddaje sie dzialaniu amoniaku, otrzy¬ mujac alkohol 4-ammo-3-nitrobenzylowy, który w wyniku katalitycznego uwodornienia przeksztalca sie w 4-hydroksymetylo-o-fenylenodwuamine. Na¬ stepnie fenylenodwuamine poddaje sie reakcji z bromocyjanem, sposobami znanymi w chemii ben- zimidazoli, otrzymujac 2-amino-5(6)-hydroksyme- tylobenzimidazol. Grupe hydroksymetylowa zwiaz¬ ku benzimidazolowego mozna utleniac odczynni¬ kiem Jonesa (roztwór kwasu chromowego w kwa¬ sie siarkowym i wodzie) wytwarzajac odpowiedni (6)-formylobenzymidazol.

Pochodne 2-aminobenzimidazolowe mozna wy¬ twarzac na drodze cyklizacji odpowiednich o-feny- lenodwuamin w obecnosci bromocyjanu, prowadzo¬ nej sposobem opisanym przez Buttle i wspólpra¬ cowników w Biol. Chem. J. 32, 1101 (1938) oraz w brytyjskim opisie patentowym 551524. Wytwa¬ rzanie róznych benzimidazoli dobrze opisano w The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Imida- zole and Its Derivatives (Weissberger, Interscience Publisher Co., New York, 1953).

Wyjsciowe cnlorowcoetyloizotiocyjaniany o wzo¬ rze X- nich chlorowcoalkUoamin o wzorze X-(CH2)2-NHl> i tiofosgenu, sposobem przedstawionym na schema¬ cie 2. Inne sposoby wytwarzania chlorowcoetylo- izotiocyjanianów o wzorze X-(CH2)2-NCS opisano w monografii Houben-Weyla, Methoden Der Orga- nischen Chemie tom 9 (G. Thieme Verlag Stuttgart 1955).

Zwiazki o wzorze ogólnym 1, charakteryzuja sie szerokim zakresem dzialania przeciwwirusowego.

Sa one szczególnie aktywne w hamowaniu wzrostu nie tylko wirusów typu Echo, Mengo, Coxsackle (A9, 21, B5), poliomyelitis (typy I, II, III) lub rhi- nowirusów (25 szczepów, lecz hamuja równiez g wzrost róznych typów wirusów grupy takich jak Ann Arbor, Maryland B, Massachusetts B, Hong- -Kong A, Pr-8a, oraz Taylor C (typy A, B). Przy¬ datnosc zwiazków o wzorze 1 do hamowania wzrostu róznych wirusów w próbach in vitro, wy- kazuje sie latwo stosujac test hamowania wzrostu lysinek wirusów, podobny do opisanego przez Siminoffa w Applied Microbiology 9(1), 66—72 (1961). Specyficzne badania szczególowo opisano nizej.

Metody badan. Komórki nerkowe koczkodana (BCS-1) lub komórki Hela (5—3) hoduje sie w kol¬ bach Falcona o pojemnosci 25 ml w temperaturze 37°C w pozywce 199 z dodatkiem 5% zinaktywowa- nej plodowej surowicy bydlecej (FBS), penicyliny w ilosci 150 jednostek/l ml i streptomycyny w ilosci 150 mikrogramów/1 ml. Po wytworzeniu sie zlewajacej pojedynczej fazy, ciekla pozywke usuwa sie i do kazdej kolby dodaje 0,3 ml odpowiednio rozcienczonego wirusa (typu Echo, Mengo, Coxsac- kie, poliomyelitis lub rhinowirusa). Po absorpcji trwajacej 1 godzine w temperaturze pokojowej, powierzchnie zakazonych wirusem komórek pokry¬ wa sie pozywka skladajaca sie z 1 czesci 1% Ionagaru Numer 2 i 1 czesci pozywki 199 o po- dwójnym stezeniu, zawierajacej FBS, penicyline i streptomycyne, zawierajaca lek w stezeniach: 100, 50, 25, 12, 6, 3, 1,5, 0,75 i 0 mikrogra- mów/mililitr (//g/ml). Kolbe nie zawierajaca leku traktuje sie w badaniu jako odnosnik, u Podstawowe roztwory tiazolinylowych pochod¬ nych benzimidazoli o wzorze 1, przygotowuje sie w dwumetylosulfotlenku i stezenie zwiazku aktyw¬ nego w tych roztworach wynosi 104 mikrogra- ma/ml. Kolby inkubuje sie w temperaturze 37°C 40 w ciagu 72 godzin w przypadkach stosowania wK rusów typu polio, Coxsackie, Echo i Mengo, oraz w ciagu 120 godzin w temperaturze 32QC w przy¬ padku stosowania rhinowiruisów. Wirusy grypy takie jak Ann Arbor, Maryland B, Massachusetts B, 45 Hong Kong A, Pr-8a oraz Taylor (typy A, B) inku¬ buje sie w temperaturze 37°C w ciagu 72 godzin, przy uzyciu komórek MDCK (komórki psiej nerki Madin-Darby). Lysinki obserwuje sie na tych ob¬ szarach, które zostaly zarazone wirusem i na któ- 50 rych wirus namnazal sie w komórkach. Dp kazdej kolby dodaje sie 10% formaliny i 2% octanu sodo¬ wego, w celu dezaktywowania wirusa i przytwier¬ dzenia warstwy komórek do powierzchni kolby.

Lysinki wirusa, niezaleznie od wielkosci, zlicza 55 sie po zabarwieniu komórek fioletem krystalicz¬ nym. Liczbe lysinek w danej kalbie porównuje sie z ich liczba w kolbie porównawczej, odpowiednio dla kazdego stezenia leku. Aktywnosc badanego zwiazku okresla sie jako procent zmniejszenia liczby lysinek, lub procent hamowania. Ewentual¬ nie jako miare aktywnosci mozna przyjac stezenie leku okreslone symbolem Iso oznaczajace 50% ha¬ mowanie tworzenia sie lysinek.

Wyniki przedstawiono w odniesieniu do hamo- 6B wania wzrostu wirusa Polio typ I, ze wzgledu na7 104 540 8 to, ze wirus ten jest latwy w hodowli i za jego pomoca uzyskuje sie logiczne wyniki badan. Jed¬ nakze potwierdzono równiez aktywnosc zwiazków o wzorze 1 przeciwko innym kulturom wirusów takich jak Coxsackie (A9, A21, B5), Echo (szcze¬ py 1—4), Mengo, rhinowirusy (25 szczepów), Polio (typy I, II, III) wirusy grupy takie jak Ann Arbcr, Maryland B, Massachusetts B, Hong Kong A, Pr-8a i Taylor C (typy A, B). Wyniki badan róznych po- * — 5(6) oznacza mieszanine izomerów.

Zwiazki 1-tiazolinylobenzimidazolowe badano za¬ równo w postaci czystych izomerów jak i w po¬ staci izomerycznej mieszaniny. Obydwa izomery hamuja wzrost wirusów, jednak izomer 6 zwykle wykazuje wieksza aktywnosc niz izomer 5.

Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wyna¬ lazku sa uzyteczne w hamowaniu wzrostu szeregu wirusów po dodaniu do pozywki, w której wirusy wzrastaja. Zwiazki o wzorze 1 mozna stosowac w roztworze wodnym, korzystnie z dodatkiem srodka powierzchniowo-czynneg o, do odkazania powierz¬ chni, na których wystepuja wirusy polio, Coxsackie, rhinowirusy oraz wirusy grypy. Do powierzchni takich naleza szklane naczynia szpitalne, powierz¬ chnie robocze szpitali i podobne obszary przygoto¬ wywania pozywienia. ponadto zwiazki o wzorze 1 mozna podawac do¬ ustnie cieplokrwistym zwierzetom i ludziom w dawkach 1—^300 mg/kg wagi ciala. W razie potrze¬ by podawanie mozna powtarzac okresowo. Zgodnie z ogólnie przyjeta praktyka, zwiazek przeciwwiru- sowy podaje sie co cztery do szesciu godzin.

Zwiazki o wzorze lkorzystnie stosuje sie w kom¬ binacji z jedna lub wieksza iloscia substancji po¬ mocniczych, dobranych odpowiednio do sposobu podawania. Tak wiec, w przypadku podawania do¬ ustnie zwiazek aktywny miesza sie z farmaceutycz¬ nymi rozcienczalnikami lub nosnikami takimi jak laktoza, sacharoza, maka skrobiowa, celuloza, talk, stearynian magnezowy, tlenek magnezowy, siar¬ czan wapniowy, sproszkowana guma akacjowa, zelatyna, alginian sodowy, benzoesan sodowy, oraz kwas stearynowy. Kompozycje takie mozna formo¬ wac w postac tabletek lub zamykac w kapsulkach w celu ulatwienia podawania. Poza tym zwiazki wytwarzane sposbem wedlug wynalazku mozna po¬ dawac pozajelitowo. chodnych tiazolinylobenzimidazolu przedstawiono w zalaczonej tablicy. W kolumnie pierwszej tablicy podano numery przykladów, w kolumnie drugiej podano izomer w polozeniu 5(6) odpowiedniego zwiazku o wzorze 1, zas w kolumnach od trzeciej dc dziesiatej podano procent zmniejszenia liczby lysinek wirusa przy stezeniu leku w zakresie 0,75—100 mikrogramów/mililitr (//g/ml).

Zwiazki te mozna równiez mieszac z plynami i podawac w postaci kropli do nosa lub w postaci rozpylonej do nosa.

Wynalazek jest blizej wyjasniony w przykladach, które ilustruja sposób wytwarzania zwiazków wyj¬ sciowych, posrednich oraz zwiazków o wzorze 1.

Przyklad I. Wytwarzanie l-(tiazolinylo-2)- -2-amino-5(6)-podstawionych benzimidazoli (sposób ogólny).. milimoli (140 mg) wodorku sodowego w postaci 50% zawiesiny w oleju mineralnym trzykrotnie przemywa sie n-pentanem usuwajac roztwór prze¬ mywajac za pomoca dekantacji. Przemyty wodorek sodowy zawiesza sie w 5 ml dwumetyloformamidu w warunkach bezwodnych. Piec milimoli odpo¬ wiedniego 2-amino-5(6)-podstawionego-benzimida- zolu rozpuszcza sie w 25 ml eteru dwumetylowego glikolu etylenowego lub w mieszaninie eteru dwu¬ metylowego glikolu etylenowego i dwumetylofor¬ mamidu (w stosunku 15 : 1) i mieszajac wkrapla do zasadowej zawiesiny. Mieszanie kontynuuje sie w ciagu kilku godzin w temperaturze pokojowej do zakonczenia tworzenia sie anionu. Nastepnie do roztworu anionu, mieszajac, wkrapla sie 5 milimoli chloroetyloizotiocyjanianu w dwumetyloformami- dzie i mieszanie kontynuuje sie w ciagu nocy, po czym z mieszaniny reakcyjnej calkowicie oddesty- lowuje sie rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnie¬ niem. Pozostalosc umieszcza sie w octanie etylu i saczy. Przesacz przemywa sie woda i suszy.

Otrzymany l-(tiazolinylo-2)-2-amino-5(6)-podsta- wiony-benzimidazol odzyskuje sie za pomoca cal-. kowitego lub czesciowego usuwania rozpuszczalni- - ka. Produkt oczyszcza sie za pomoca krystalizacji z odpowiedniego rozpuszczalnika takiego jak octan • etylu, chloroform, metanol lub ich mieszanina.

Przyklad II. A). Wytwarzanie alkoholu.. 4- amino-3-nitrobenzylowego.

Tablica Hamowanie wzrostu lysinek wirusa Polio typ I za pomoca l-(tiazolinylo-2)-2-amino- (6)-podstawionych-benzimidazoli Numer przy¬ kladu II- III Stezenie leku (jUg/ml) i Izomer* 100 1 (6) (6) 1 100 100 50 84 100 67 100 12 12 100 1 6 0 100 3 — 100 1,5 98 0,75 72 3 ^ •—• zmniejszenia lysinek rusa 12 40 45 50 55 609 104 540 50 g (0,27 mola) alkoholu 4-chloro-3-nitrobenzy- lowego, 250 ml metanolu i 200 ml cieklego amo¬ niaku wprowadza sie do zimnego autoklawu. Auto¬ klaw zamyka sie i jego zawartosc ogrzewa do tem¬ peratury 150°C. Po oziebieniu mieszanine reakcyjna wyprowadza sie z autoklawu i pod zmniejszonym cisnieniem oddestylowuje sie lotne skladniki. Po¬ zostalosc umieszcza sie w eterze, po czym saczy roztwór eterowy w celu usuniecia wytraconego osadu chlorku amonowego. Z przesaczu eterowego oddestylowuje sie rozpuszczalnik i otrzymuje staly produkt. Produkt ponownie krystalizuje sie z mie¬ szaniny absolutnego etanolu i octanu etylu, otrzy¬ mujac 23,6 g (52% wydajnosci) alkoholu 4-amino- -3-nitrobenzylowego o temepraturze topnienia 100—101°C.

Analiza elementarna: dla zwiazku o wzorze C7H8N2O3 i ciezarze czasteczkowym 168 ; obliczono: C-50,00%, H-4,80% N-16,66% znaleziono: C-49,72%, H-4,56%, N-16,44%.

B). Wytwarzanie" alkoholu 3,4-dwuaminobenzylo- wego. 6 g (0,035 mola) alkoholu 4-ammo-3-nitrobenzy- lowego, 95 ml czterohydrofuranu i 0,5 g niklu Ra- neya poddaje sie w temperaturze pokojowej uwo¬ dornieniu pod cisnieniem 2,7 atmosfery fizycznej (2,74 . 105 dyn/cm2) az zaabsorbuje sie 3 mole wo¬ doru. Nastepnie odsacza sie katalizator, zas z prze¬ saczu pod zmniejszonym cisnieniem oddestylowuje rozpuszczalnik, otrzymujac 4,85 g (82% wydajnosci) alkoholu 3,4-dwuaminobenzylowego o temperaturze topnienia 74—75°C.

Analiza elementarna: dla zwiazku o wzorze C7H10N2O i ciezarze czasteczkowym 138 obliczono: C-60,85%, H-7,30%, N-20,28% znaleziono: C-60,90%, H-7,15°/o, N-19,99%.

C). Wytwarzanie 2-amino-5(6)-hydroksymetylo- benzimidazolu. 2 g (0,014 moli) alkoholu 3,4-dwuaminobenzylo¬ wego rozpuszcza sie w 40 ml metanolu, po .czym do roztworu dodaje sie 1,6 g (0,014 mola) bromocyjanu w 10 ml metanolu. Calosc pozostawia sie w ciagu nocy w temperaturze pokojowej, po czym z mie¬ szaniny reakcyjnej pod zmniejszonym cisnieniem calkowicie oddestylowuje sie rozpuszczalnik, otrzy¬ mujac 3,4 g (97% wydajnosci) bromowodorku 2-amino-5(6)-hydroksymetylobenzymidazolu.

Sposobem alternatywnym produkt ten uzyskuje sie takze z alkoholu 4-amino-3-nitrobenzylowego, bez wydzielania uzyskiwanego po uwodornieniu dwuaminowego produktu posredniego. Przesacz otrzymany po usunieciu katalizatora uwodornienia poddaje sie dzialaniu roztworu bromocyjanu w me¬ tanolu. Produkt izoluje sie sposobem opisanym wyzej.

D). Wytwarzanie 2-amino-5(6)-formylobenzimida- zolu. 250 mg 2-amino-5(6)-hydroksymetylobenzimida- zolu przeprowadza sie w stan zawiesiny w 7 ml acetonu i mieszanine oziebia w lazni lodowej. Do oziebionej mieszaniny reakcyjnej dodaje sie 0,3 ml odczynnika Jonesa i calosc miesza w temperaturze 0°C w ciagu okolo 5 minut. Mieszanine wylewa sie do 40 ml wody i ekstrahuje chloroformem (40 ml porcjami). Ekstrakty chloroformowe przemywa sie woda, nasyconym roztworem chlorku sodowego i suszy. Nastepnie chloroform oddestylowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem do uzyskania stalej pozostalosci. Pozostalosc te ponownie krystalizuje sie z octanu etylu, otrzymujac 57 mg 2-amino- -5(6)-formylobenzimidazolu. Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego wskazuje, ze otrzymuje sie czysty produkt majacy w czasteczce grupe fórmy- lowa- E). Wytwarzanie l-(tiazolinylo-2)-2-amino-5(6)- -formylobenzimidazolu. 355 mg (7,4 milimoli) wodorku sodowego w po¬ staci 50% zawiesiny w oleju mineralnym, trzykrot- nie przemywa sie n-pentanem w celu usuniecia oleju mineralnego. Przemyty wodorek sodowy wprowadza sie do 7 ml dwumetyloformamidu, po czym do tej zawiesiny w warunkach bezwodnych dodaje sie 1,2 g (7,4 milimola) 2-amino-5(6)-formy- lobenzimidazolu w 20 ml dwumetyloformamidu.

Mieszanine reakcyjna miesza sie w ciagu 3 godzin w temperaturze pokojowej w celu wytworzenia anionu. Do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie roz¬ twór 895 mg (7,4 milimoli) ^-chloroetyloizotiocyja- nianu w eterze dwumetylowym glikolu etylenowe¬ go, po czym calosc miesza w ciagu nocy. Z miesza¬ niny reakcyjnej pod zmniejszonym cisnieniem oddestylowuje sie rozpuszczalnik. Stala pozostalosc miesza sie w ciagu 3 godzin ze 140 ml octanu etylu.

^ Substancje nierozpuszczalne odsacza sia i z prze¬ saczu pod zmniejszonym cisnieniem oddestylowuje sie rozpuszczalnik. Pozostalosc uciera sie z octanem etylu i ciala stale oddziela przez wirowanie. Stala substancje miesza sie z woda (50 ml) w ciagu kilku godzin. Nierozpuszczalny produkt odsacza sie i uzyskuje 1,1 g l-(tiazolinylo-2)-2-amino-5(6)-for¬ mylobenzimidazolu; m/e = 246 (pik macierzysty), 218 (m-28) 199 (m-47), 199 (m-61).

Aanaliza elementarna: dla zwiazku o sumarycz¬ nym wzorze C11H10N4SO i ciezarze czasteczko¬ wym 242 obliczono: C-53,64%, H-4,09%, N-22,75% znaleziono: C-53,86%, H-4,20%, N-22,46%.

Przyklad III. A). Wytwarzanie 2-chloro-l- -jnitro-5-tienoilobanzenu.

Do zawiesiny 50,4 g (0,25 mola) kwasu 4-chloro- -3-nitro-benzóesowego w 500 ml benzenu, miesza¬ jac, dodaje sie 35 g (0,27 mola) chlorku oksalilu w 50 ml benzenu . Do mieszaniny dodaje sie 0,5 ml pirydyny, calosc ogrzewa sie i miesza do calkowi¬ tego rozpuszczenia. Nastepnie usuwa sie rozpusz¬ czalnik i uzyskane cialo stale suszy pod zmniej¬ szonym cisnieniem, po czym rozpuszcza sie je w 100 ml chlorku metylenu i w ciagu 45 minut w wkrapla w atmosferze azotu do mieszaniny 100 ml chlorku metylenu i 30 g chlorku glinu w tempera¬ turze 0—5°C, utrzymanej za pomoca lazni lodo- wo-alkoholowej. Do zawiesiny dodaje sie 100 ml chlorku metylenu i pozwala, aby w ciagu jednej godziny jej temperatura wzrosla do temperatury pokojowej (25°C). Nastepnie calosc ogrzewa sie z woda az do uzyskania klarownego roztworu (w ciagu 45 minut w temperaturze 35—10° C).

Z chwila kiedy zacznie tworzyc sie osad o barwie j5 zóltej, roztwór oziebia sie do temperatury 0°C11 i wkrapla do niego w temperaturze —5°C do 0°C> mieszajac, 20 g (0,24 mola) tiofenu w 40 ml chlorku metylenu. Roztwór o barwie czerwonej pozostawia sie w ciagu nocy do ogrzania do temperatury poko¬ jowej, po czym wylewa do lodu. Surowy produkt ekstrahuje sie chlorkiem metylenu. Warstwa orga¬ niczna przemywa sie roztworem kwasnego wreglanu sodowego, suszy, oddestylowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalosc rozpuszcza sie w benzenie, poddaje dzialaniu wegla aktyw¬ nego, saczy i z przesaczu calkowicie oddestylowuje rozpuszczalnik. Otrzymuje sie 49,5 g (74°/o) 2-chlo- ro-l-nitro-5-tienoiiobenzenu w postaci ciala sta¬ lego o barwie brazowej.

B). Wytwarzanie 2-nitro-4-tienoiloaniliny. 16 g (0,06 mola) produktu uzyskanego sposobem opisanym w punkcie A) poddaje sie w temperatu¬ rze 120°C w ciagu 15 godzin reakcji z 3 ml amo¬ niaku w 72 ml metanolu i 13 ml czterometyleno- sulfonu. Nastepnie pod zmniejszonym cisnieniem oddestylowuje sie rozpuszczalnik, zas do pozosta¬ losci dodaje 150 ml wody i roztwór zakwasza 1 ml kwasu solnego, saczy, osad przemywa sie woda i octanem dwumetylowym, po czym suszy, otrzy¬ mujac 11,5 g (77%) 2-nitro-4-tienoiloanilmy.

C). Wytwarzanie 2-amino-5(6)-tienoilobenzimida- zolu. 11 g (0,044 mola) 2-nitro-4-tienoiloaniliny w 80 ml metanolu poddaje sie redukcji w 10 ml czterohy- dtofuranu w temperaturze pokojowej w ciagu 19 godzin za pomoca 1 g 5% palladu osadzonego na weglu. Roztwór saczy sie i dodaje do niego 4,7 g (0,044 mola) bromocyjanu. Calosc miesza sie w ciagu 2 godzin, po czym z mieszaniny reakcyjnej oddestylowuje pod zmniejszonym cisnieniem roz¬ puszczalnik, pozostalosc rozciencza 200 ml wody, saczy i suszy weglanem potasowym, otrzymujac 6 g (56%) 2-amino-5(6)-tienoilobenzimidazolu.

I>X. Wytwarzanie l-(tiazolinylo-2)-2-amino-5(6)- tienoilobenzimidazolu. g (0,02 mola) 2-amino-5(6)-tienoilobenzimida- zolu poddaje sie reakcji sposobem opisanym w 12 przykladzie I, otrzymujac 3 g (45%) 1-tiazolinylo- -2(-2-amino-5(6)-tienoilobenzimidazolu o tempera¬ turze topnienia okolo 204—217°C; m/e = 328.

Claims (4)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych tiazo- linyloketobenzimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym Ri oznacza atom wodoru a podstawnik o wzorze Ri-C(=0)- znajduje sie w pozycji 5 lub 6, 10 znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie poddaje sie reakcji z chlorowcoetyloizotiocyjanianem o ogólnym wzorze X-(CH2)2-NCS, w którym X ozna¬ cza atom chloru lub bromu, w obecnosci zasady 15 takiej jak wodorek sodowy, metanolan sodowy lub Ill.rzed.-butanolan potasowy, w rozpuszczalniku takim jak czterowodorofuran, toluen lub dwurae- toksyetan.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 20 2-amino-5(6)-formylobenzimidazol poddaje sie re¬ akcji z wodorkiem sodowym i /?-chloroetyloizotio- cyjanianem i otrzymuje sie l-(tiazolinylo-2)-2-ami- no-5(6)-formylobenzimidazol.

3. Sposób wytwarzania nowych pochodnych tia- zolinyloketobenzimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym Ri oznacza grupe tienylowa a podstaw¬ nik o wzorze Ri-C(=0)- znajduje sie w pozycji 5 lub 6, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzo¬ rze 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie 30 poddaje sie reakcji z chlorowcoetyloizotiocyjania¬ nem o ogólnym wzorze X-(CH2)2-NCS, w którym X oznacza atom chloru lub bromu, w obecnosci za¬ sady takiej jak wodorek sodowy, metanolan sodo- oe wy lub Ill.rzed.-butanolan potasowy, w rozpusz- czalniku takim jak czterowodorofuran, toluen lub dwumetoksyetan.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze 2-amino-5(6)-tienoilobenzimidazol poddaje sie re- 40 akcji z wodorkiem sodowym i /?-chloroetyloizotio- cyjanianem i otrzymuje sie l-(tiazolinylo-2)-2- amino-5(6)-tienoilobenzimidazol. /104 540 %Xff "NH2 zasada n^u' c- O flzór 1 Schemat 1 x-(ch2Vnh2^scn-(oh2Vx Schemat 2 0 NH k