PL103373B1 - Sposob wytwarzania nowych pochodnych kwasu penicylanowego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu penicylanowego, sta¬ nowiacego cenny skladnik terapeutyczny srodków leczniczych. W ostatnim dwudziestoleciu odkryto i wprowa¬ dzono masowo na rynek kilka gatunków penicylin pólsyntetycznych np. ampicyline, amoksycyline, sulbenicyline, karbenicyline, dikloksaeyline i naf- cyline. Mimo, iz okazaly sie one lekami skutecznie zwalczajacymi szereg chorób zakaznych wywolywa¬ nych wieloma rodzajami mikroorganizmów, istnie¬ je nadal zapotrzebowanie na nowe antybiotyki, które wykazywalyby efektywnosc kliniczna w sto¬ sunku do pewnych szczególnych gatunków mikro¬ organizmów jak np. Pseudomonas i Proteus. Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych amokisycyliny, czyli kwasu 6-/o:-amiino/-p-hydTokisybenzyloikiar!bonamido/peni- cylamowego, które posiadajac korzystne antybak- teryjne dzialanie amoksycyliny wykazuja jedno¬ czesnie interesujace dzialanie przeciw mikroorgani¬ zmom z gatunków np. Bseudomonas i/lub Proteus. Tymi nowymi pochodnymi kwasu penicylanowego sa zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym E ozna¬ cza atom wodoru, kation tworzacy sól lub grupe tworzaca ester, o której wiadomo jest, ze poprawia ona wlasciwosci absorpcyjne zwiazków penicylano- wych podawanych doustnie ludziom lub zwierze¬ tom, a Y jest grupa o wzorze ogólnym 2, w któ- lt rym Z± i Z2 sa jednakowe lub rózne i kazdy z tych symboli oznaczac moze nizsza grupe alkoksy, ewen¬ tualnie podstawiona grupe fenoksy, ewentualnie podstawiona grupe benzylowa lub benzylofcsy, ewentualnie podstawiona nizsza grupe alkilowa, ewentualnie podstawiona grupe fenylowa, grupe hydroksylowa lub grupe -OM, przy czym M ozna¬ cza kation tworzacy sól. W pierscieniu fenylowym, który stanowic moze czesc grupy oznaczonej symibolem Y moga sie ewentualnie znajdowac w charakterze podstawni¬ ków atomy chlorowców i grupy: nitrowe, cyjano- we, nizsze alkilowe i nizsze alkoksylowe. Okresle¬ nie „nizsze", uzywane tu w stosunku do grup al¬ kilowych i grup alkokisy oznacza, ze grupy te za¬ wierac moga do 6 atomów wegla. Grupami estrowymi oznaczonymi symbolem E, mogacymi polepszac wlasciwosci absorbcyjne zwia¬ zków o wzorze 1, moga byc przykladowo grupy o wzorze (3): -CH2-0-CO-R, albo (4) -CH2-C-CO-R, w którym R oznacza rodnik alkilowy o lancuchu prostym lufo rozgalezianym, zawierajacy 1—4 ato¬ my wegla, ewentualnie podstawiony przez jeden lub wiecej podstawników, którymi moga byc niz¬ sze grupy alkoksy, nizsze grupy alkilotio lub niz¬ sze grupy chlorowcoalkilowe. Kationami tworzacymi sól, oznaczonymi symbo¬ lami E i M, moga byc te kationy, dzieki którym tt powstaja nietoksyczne, farmakologicznie dopusz- M 103 373• 103 373 4 czalne sole zwiazków o ogólnym wzorze 1, takie jak sole sodowe, potasowe, amonowe i wapniowe oraz sole amin np. sole nizszych trójalkiloamin, prokainy lub benzyloaminy. Wytwarzanie hydra¬ tów soli zwiazków o wzorze 1 stanowi równiez przedmiot niniejszego wynalazku. Przykladami grup opisanych wzorem 2 sa: grupa dwu-/nisko/alkoksyfosfiiiyloamiinokairbonylowa, gru¬ pa dwu-fenoksyfosfinyloaminokarbonylowa, grupa dwu-fenylofosfinyloaminokairbonylowa, grupa dw!u-/ndi9ko/-allkilofosfinyloaminokarbonylowa, grupa hydroksyibenzylonfosfinyloaminokarbonylo- wa, grupa hydroksy/niisko/alkilo-fosfinyloaminokar- bonylowa, grupa/nisko/alkoksybenzyloksy-fosfiny- loaminokarbonylowa, grupa fenylobenzyloksyfosfi- nyloaminokarbonylowa, grupa /nisko/artikiilobenzy- loksyfosfinyloaminokaribonylowa, grupa dwubenzy- lokisyfosfinyloaiminokarbonylowa, grupa dwuhy- drokisyfosfinyloaminokarbonylowa, grupa /nisko/ aikoksyibenzylofosfinyloaminokaribonylowa i grupa /nisko/alikokisyfenylofosfinyloaminókarbonylowa. Typowymi zwiazkami wytwarzanymi sposobem wedlug wynalazku sa: kwas D-6-{a^3-/Ibenzylo- ksy/etylo/-fosifinyloMreido]Hp-hydroksybenzylokai- - rbonamido}^penicylanowy, kwas D-G- {on[3-/benzyloksy/eftoksy/fosfinylo/urei- do]ip-hydro'kisybenzylokarbonamido}penicylaQiowy, kwas. D-6-{a^[3-/dwubenzylok!syfosiinylo/ureido]- -pHhydroksyfbenzylokarbonamido}penicylainowy, kwas D-6- {an[3-/hydanoksy/etylo/tfosfinylo/ureido]- np^hydroiksybein'zylokaribonamido}peni€ylanowy, kwas D-6- (a-[3^hydroksy/etotosy/fosfinylo/ureido]- -p-hydro!ksybenzylokaribonamido}penicylajnowy, kwas D-6-{a-[3-hydroksy/benzyloksy/fosfinylo/urei- do]Hp-hydroksybenzylokarlbonamiido}penicylanowy, kwas D-6-{a-[3^diwuhydroksyfosfinylo/ureido]-p- hydroksyberazylokarbonamido}penicylanowy, kwas D-6-{a-[3-/ibenzyloksy/etokisy/fosfinylo/urei- do]-p-hydroksybeinzylokarbc«iamido}peiiicylanowy, a takze sole sodowe, potasowe i amonowe tych kwasów (jedno-, dwu- i trójwartosciowe) oraz ich estry dopuszczalne w farmacja, zawierajace grupy estrowe o budowie zgodnej ze wzorem 3, przy czym zwiazki o wzorze 1, w którym Zi i/lub Z2 oznaczaja grupe hydroksy lub grupe -OM sa przy¬ kladami najkorzystniejszymi zwiazków wytwarza¬ nych sposobem wedlug wynalazku. Szczególnie wartosciowe dzialanie antybakteryjn^ wykazuja te zwiazki, w których Zx oznacza grupe hydroksy lub grupe -OM, a Z2 oznacza grupe metoksy lub grupe etoksy. Szczególnie odmiana D tych zwiaz¬ ków posiada najbardziej interesujace dzialanie antybakteryjne. Zwiazki o wzorze 1 wytwarza sie znanymi me¬ todami stosowanymi przy wytwarzaniu penicylin, o podobnej budowie strukturalnej. Zwiazki o ogólnym wzorze 1 wytwarza sie w reakcji zwiazku o budowie przedstawionej ogól¬ nym wzorem 5, w którym Q oznacza atom wo¬ doru lub atom fosforu albo krzemu, zwiazane z podstawnikami, którymi moga byc nizsze grupy alkilowe, ewentualnie podstawione atomem chlo¬ rowca grupy arylowe, grupy aralkilowe, nizsze grupy alkoksy, nizsze grupy alkoksy ewentualnie podstawione atomami chlorowca, nizsze grupy alki- lotio, grupy aryloalkoksy, grupy dwu (nizsze) alki- loaminowe, nizsze grupy alkoksyalkilowe, grupy I alkilenodwuoksy i atomy chlorowców (korzystnie grupa trój (nizsza) alkilosililowa np. grupa trój- metylosililowa), E' oznacza grupe zabezpieczajaca rodnik karboksylowy, korzystnie grupe, która mozna, jesli zachodzi tego potrzeba, latwo usunac lf po zakonczeniu reakcji np. poprzez hydrolize, uwodornienie np. w obecnosci katalizatora Pd-C lub reakcje wymiany przy uzyciu reagenta zasa¬ dowego lub nukleofilowego i która nie koliduje z przeprowadzana reakcja lub farmaceutycznie 1M akceptowana reszta poprawiajaca absorpcje ze zwiazkiem o ogólnym wzorze 6, w którym Z\ i Z'2 maja wyzej podane znaczenie dla podstawników Zj lub Z2 lub oznaczaja grupy, które latwo mozna przeksztalcic w grupy oznaczone symbolami Z± i Z2. Reakcje te prowadzi sie w srodowisku roz¬ puszczalnika organicznego, w temperaturze —30°C do +30°C, korzystnie od —5°C do +5°C i w wa¬ runkach bezwodnych. Po jej zakonczeniu ewentual¬ nie mozna przeprowadzic reakcje usuniecia z otrzy- manego zwiazku zabezpieczajacej grupy E' i gru¬ py (grup) Q, gdy zawieraja one krzem lub fosfor. Substraty o ogólnym wzorze 5 wytworzyc moz¬ na znanymi sposobami. Przykladowo zwiazek w którym Q i E' sa atomami wodoru, to jest amo- ksycyline, otrzymac mozna metoda opisana w bry¬ tyjskich patentach nr 873 049; 959 853; 978178; 1 339 605 i 1 347 979, belgijskich patentach nr 676 594; 790 466; 737 848 i 754106, holenderskim patencie nr 7 215 359, w patentach Republiki Pld. Afryki » nr 64/695; 66/1304; 67/5627 i 72/05231. Pochodne sililowe i estry amoksycyliny o budo¬ wie zgodnej ze wzorem 5 otrzymywac mozna zna¬ nymi stad sposobami. Alternatywna metoda wytwarzania zwiazków o ogólnym wzorze 1 jest reakcja pochodnych kwa¬ su octowego o wzorze ogólnym 7, w którym Q ma wyzej podane znaczenie a Y' ma identyczne znaczenie jak Y lub oznacza grupe latwo dajaca 45 sie przeksztalcic w grupe oznaczona symbolem Y po zakonczeniu reakcji grupy Y moga byc atako¬ wane i ulegac oddzialywaniu warunków reakcji z kwasem 6-aminopenicylanowym lub jego po¬ chodna. Reakcja ta przebiega w obecnosci srodka 50 kondensujacego, którym jest karbodwuimid/dwu- cykloheksylokarbodwuimid, l-etylo-3-/3-dwumety- loamino-propylo/karbodwuimid/ ewentualnie za¬ mieszany z l-hydroksybenzotiazolem i 1-cyklohe- ksylo-3[2-/N-metylomorfolino/-etylo]karbo- R dwuimidem. Pochodnymi kwasu 6-aminopenicylanowego, któ¬ re wykorzystywac mozna w omawianej reakcji sa zwiazki o budowie przedstawionej wzorem 8, w m którym E" oznacza reszte tworzaca sól lub grupe zabezpieczajaca, latwo dajaca sie usunac po za¬ konczeniu reakcji i nie kolidujaca z przebiegiem tej reakcji, lub reszte estrowa farmakologicznie dopuszczalna, poprawiajaca wlasciwosci absorpcyj- 65 ne powstajacego zwiazku.I 103 373 i Przykladami latwo dajacych sie usunac grup zabezpieczajacych oznaczanych symbolem E' i E" w powyzszych wzorach sa: ewentualnie podstawio¬ na grupa benzylowa (np. p-nitrobenzylowa, p-me- toksybenzylowa), grupa benzhydrylowa, grupa fe- nacylowa (np. grupa fenacylowa podstawiona chlo¬ rowcem w pozycji para), grupa 2,2,2,-trójchloro- etylowa, grupa trójfenylometylowa, grupa III-rz- -butylowa, grupa izobornylowa lub atom krzemu wzglednie fosforu zwiazany z podstawnikami, któ¬ rymi moga byc: nizsze grupy alkilowe, nizsze gru-- py chlorowcoalkilowe, grupy arylowe, grupy ary- loakilowe, nizsze grupy alkoksy, nizsze grupy al- koksy podstawione chlorowcami, nizsze grupy alki- lotio, grupy aryloalkoksy, grupy dwu/nizsze/alkilo^ aminowe, nizsze grupy alkoksyalkilowe, grupy al- kilenodwuoksy i atomy chlorowców. Substrat kwas D/-/-2-amino-/p-hydroksyfenylo/ /octowy do wytwarzania wyjsciowych kwasów o ogólnym wzorze 7, a takze ich aktywnych po¬ chodnych Jest znany i opisany np. w patencie RFN nr 2 355 785 i w patencie holenderskim nr 7 311 012. Kwasy o wzorze 7 sa zwiazkami nowymi i stanowia przedmiot odrebnego, równoleglego zgloszenia. Wytwarza sie je w reakcji zwiazku o wzorze 9, (w którym Q i E' maja wyzej podane znaczenie) ze zwiazkiem o wzorze 6, która to rea¬ kcje prowadzi sie w obojetnym rozpuszczalniku organicznym, w temperaturze —30°C — :h?0oC, (korzystnie —5°C — +5°C), korzystnie w warun¬ kach bezwodnych. Po jej zakonczeniu usuwa sie zabezpieczajaca grupa E' a takze inne grupy za¬ bezpieczajace, je&eli jest to pozadane. Otrzymany kwas o wzorze 7 bezposrednio in situ mozna prze¬ ksztalcic w zwiazek o wzorze 1, dodajac do roz¬ tworu otrzymanego w reakcji odpowiedniego rea¬ genta opisanego uprzednio. Zwiazki wyjsciowe o wzorze 6 mozna wytwo¬ rzyc znanymi metodami które opisali przykladowo G. I. Derkatach (Agnew. Cftcin. 81, nr 11, 407-436 (1969); L. I. Samarai i inn. (Z. Obsc. Chim. 39, 1511 (1969); G. I. Derkatach i inn. (Z. Obsc. Chim. 38, nr 8,1784-1788 (1968); R. S. Gubnitskaya i inn. (Z. Obsc. Chjm. 40, 1205-1210 (1970); L. I. Samarsi i inn. (Z. Obsc. Chim., 39, nr 8, 1712-1715 (1969); A. V. Narbut i inn. (Z. Obsc. Chim., 38, nr 6, 1321- -1324 (1068) oraz G. Tomaszewski i inn. (Archi. Pharm., 301, str. 520, (1968). Zwiazki o ogólnym wzorze 1 korzystnie jest sto¬ sowac dla celów terapeutycznych w postapi nie¬ toksycznych soli, takich jak sole amonowe, so¬ dowe, potasowe i wapniowe. Odpowiednie dla tych celów sa równiez nietoksyczne, krystaliczne sole z zasadowymi zwiazkami organicznymi, takimi jak aminy np. trójalkiloamina, prokaina i dwubenzy- loamina. Antybakteryjne zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku podawane lyc moga tak jak inne antybiotyki, to znacz/ miejscowo., doustnie i pozajelitowo. Podaje sie je w jednostkach daw¬ kowania, zawierajacych skuteczna ilosc substancji czynnej oraz fizjologicznie dopuszczalne nosniki lub rozcienczalniki. Jednostki dawkowania moga miec postac pre¬ paratów cieklych, jak roztwory, zawiesiny, dys¬ persje i emulsje lub cial stalych, jak proszki, ta¬ bletki i kapsulki. Tak wiec zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku moga byc stosowane do preparatów farmaceutycznych 'zawierajacych skuteczna ilo£c co najmniej jednego zwiazku o ogólnym wgorze 1, polaczonym z fizjologicznie dopuszczalnym nos¬ nikiem lub rozcienczalnikiem* Takie preparaty farmaceutyczne zawierac moga równiez jedna lub wiecej substancji terapeutycznych oprócz zwiazku wytwarzanego sposobem wedlug wynalazku. Umy¬ wany tu w odniesieniu d< opisanych zwiazków termin „ilosc skuteczna" oznacza ilosc, która po¬ dana zwyklymi metodami jest wystarczajaca do zniszczenia lub zajiamowania .wzr^tu podatnych mikroorganizmów, lub innymi slawy* jest wystara czajaca na to, by ograniczac wzrpst bakterii. Far- chowcy moga latwo okreslic ilosc skuteczna, poslu¬ gujac sie zwyklym tokiem postepowania stosowa¬ nym przy okreilaniiu wzglednej aktywnosci grod¬ ków antybakteryjnych uzywanych przeciw podat¬ nym organizmom, przy podawaniu tych srodków róznymi drogami. u Odpowiednimi nosnikami lub rozcienczalnikami moga byc wszelkie fizjologicznie dopuszczalne sub¬ stancje, wygodne w stosowaniu i ulatwiajace po¬ dawanie leku. Nosniki pelnic moga pewne funkcje * pomocnicze, spelniajac role rozcienczalników, srod¬ ków maskujacych smak, srodków wiazacych, srod¬ ków opózniajacych dzialanie leku lub stabilizato¬ rów. Przykladami nosników sa: woda, która za¬ wierac moze zelatyne, gume arabska, alginiany, 39 dextran czy poliwinylopirolidon lub sól sodowa karboksymetylocelulozy, wodny roztwer etanolu, izotoniczny roztwór soli,'izotoniewiy refttwór gliko- zy, skrobie, laktoze i inne tego typu substancje stosowane zwykle w przemysle farmaceulyiMnym 4t i weterynaryjnym. Metoda wstrzymywania wzrostu bakterii przy po¬ mocy zwiazków wytwarzanych wedlug wynalazku polega na wprowadzaniu do Jej fr|4Qwiffkft .9llll- tecznej ilosci antybakteryjneg$ zwiazku. 3&4etoda ta moze byc przykladowo 'zastosowana w leczeniu infekcji bakteryjnej u zwierzat przez zaaplikowa¬ nie nosicielowi skutecznej ilpfci antybakteryjnegp zwiazku wytwarzanego sposo^in wedlug wypa^ lazku. Nowe pochodne kwasu penicylanowego o wzo¬ rze 1 stosowac mozna takze jako promotory wzro¬ stu u zwiergat przezuwajacych. W zastosowaniach in vitro, zwiazki te, rozpuszczone lub zdyspergo- •• wane w obojetnym nosniku, w ilosci 0,1—1% wagowego, sluzyc moga jako plyny dyzynfekeyjne do zmywania lub rozpylania. Zbadano in ytfrp aktywnosc antybiotyczna kilku zwiazków wytwa¬ rzanych sposobem wedlug wynalazku, prjeprowa- m dzajac ponizej opisany test na pozywce agarowej, metoda kolejnych rozcienczen. W odpowiednim jalowym nosniku sporzadzono podstawowy roztwór antybiotyku o stezeniu 2000 m fig/mililitr. Roztwór rozcienczono dwukrotnie za103 373 pomoca jalowego 1/20 molowego buforu fosfora¬ nowego o ph = 6,5 (KH2P04-NaCH). Po 1 mili- litrze kazdego z kolejno rozcienczonych, roztwo¬ rów wprowadzono na jalowe plytki Petriego, za¬ lane 19 milimetrami agaru mózgowo-sercowego. Za¬ stygla powierzchnie zasiano badanymi organizmami i plytki umieszczono w cieplarce w temperaturze 37°C, na okres 24 godzin. Minimalne stezenie ha¬ mujace wzrost (MIC), to jest najmniejsze stezenie antybiotyku, przy którym wzrost badanego orga¬ nizmu zostaje calkowicie zahamowany, wyrazone zostalo w 'Y^miimtr. Dla pewnych przypadków wartosci MIC okreslono na podstawie mikrotestu przeprowadzonego metoda kolejnych rozcienczen, opisana ponizej. Na plytce posiadajacej dziewiec ponumerowa¬ nych wglebien, przy uzyciu jalowej pipety Pas¬ teura umieszczono w pierwszym wglebieniu dwie krople podstawowego roztworu badanego anty¬ biotyku o znanym stezeniu. Po trzykrotnym prze¬ myciu pipety fizjologicznym roztworem chlorku sodowego, umieszczono za jej pomoca w kazdym wglebieniu plytki, z wyjatkiem wglebienia numer 8, po dwie krople podstawowego badanego orga¬ nizmu w pozywce hodowlanej. Roztwór badanego zwiazku w pierwszym wglebieniu rozcienczono o polowe, a nastepnie wymieszano plyn i dwie krople tej mieszaniny dodano do zawartosci wgle¬ bienia numer 2, kontynuujac ten tryb postepo¬ wania az do wglebienia nr 8. Uzyskano w ten sposób roztwór badanego zwiazku o rozciencze- niach zmieniajacych sie w postepie geometrycz¬ nym. Wglebienie numer 9 nie zawieralo antybio¬ tyku i sluzylo do porównywania procesu wzrostu badanego organizmu o czystej pozywce. Plytke umieszczono w cieplarce w temperaturze 30°C lub 37°C na okres 18 godzin. Wartosci MIC okreslone przy uzyciu powyzszego mikrotestu umieszczono w nawiasach w tablicy I. W tablicy tej podano wartosci MIC dla zwiazków otrzymanych z podanych dalej przykladach IV, V i VII. Tablica I Szczep bakteryjny Bakterie Gram-dodatnie Streptoeoccus haemolyticus A 1088 Streptococcus faecalie L 80 Diplococcus pneumoniae L 54 Seroina lutea ATCC 9341 Grama ujemne Haemophilus suis A 2096 Srucella suis A 2126 Pasteurella multocida A 723 Klebsiella pneumoniae A 809 Salmonella dublia P 43 Salmonella typhimarium R 172 Bacherichia coli U 20 Pseudomonas seruginosa H 10 2396 A 1058 Preteus rettgeri A 821 Proteus mirabilis H 3 L 93 A 1200 Proteus morganii 2241 Wartosci MIC w y/ml 1 V A 0,4 6 0,75 0,5 0,45(1.2) 0,4 0,8 100 3 3 3 50 3 3(6) 0,06 0,5 0,12 0,75(03) 50 Zwiazek wedlug przykladu VII 0,75 12,5 (12) (0.25) (0,9) (0,9) 12,5 100 6 50 12.5 3(3.7) 0,5 1,5 1-5 3(1,2) 50 rv 0,75 50 1.5 (0,3) 1,5 1,5 100 1.5 6 50 6 3(15) 0,25 0;5 0.5 1,5(045) 10tf V B 1,5 6 6 (0.06) (1,2) (1,2) 3 100 6 6 12.5 12.5 3(4) 0,25 1.5 0,5 075(045) 50 nr ampicy¬ lina 0,75 0,8 0,05 0,15 0,15 0,4 3 100 50 50 3 3 3 3 karbeni- 1 cylina 0,1 0.75 0,8(0,2) 3 0,2 100 6 50 50 37 0,3 0,8 0,5 0,4 W nawiasach wartosci iz mikrotestu metoda kolejnych rozcienczen.103 373 Tablica II Poziom badanych zwiazków oraz karbenicyliny w surowicy oraz ich ilosc wydzielona w moczu królików Poziom w surowicy w y/™! I po danej j ilosci godzin % zwiazku wydzielo¬ nego w moczu Po uplywie czasu (godzin) 1/4 1/2 1 2 4 6 24 Dawka 10 mg/kg Przyklad VII domies. 81,3 68,0 38,3 9,6 0,43 333 346 doust. <0,25 <0,25 <0,25 <0,25 <0,25 3,3 .9 wagi ciala; pods Przyklad V B domies. ,3 18,3 ,3 3,3 doust. 0,3 0,3 0,3 <0,2 — 102 110 13,4 ,8 inie domiesniowo lub doustnie Przyklad IV domies. 27,7 ,4 9,2 <2,5 <2,5 63,5 80,9 doust. <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 27,0 <29,9 Przyk Jad V A domies. 23,4 19,7 13,0 4,7 0,6 doust. <0,57 0,64 0,64 <0,54 <0,5 45,8 <0,62 63,0 <1,22 Karbenicylina 1 domies. 14,0 6,1 2,1 <0,25 <0,25 76,6 77,9 doust. <0,25 <0,25 <0,25 <0,25 <0,25 <1,4 1 <2,6 Test antybakteryjny podany w powyzszych tabli¬ cach przeprowadzono z grupa 6 myszy rodzaju zen¬ skiego o ciezarze okolo 20 g. Po podaniu doustnym albo domiesniowym bada- danych substancji w dawkach 100 mg/kg w fizjolo¬ gicznym rozitwotrze sodi pobierano próblki krwi i moczu. Zawartosc podanych zwiazków antybiotycznych w tych próbkach okreslono ilosciowo zgodnie z me¬ todyka testowa Vincent'a, przez pomiar srednicy strefy ochronnej wokól krazków z bibuly o sredni¬ cy 7 mm, które impregnowano próbkami i umiesz¬ czano na kulturze agarowej na szalkach Petriego, na których hodowano te mikroorganizmy. Notowa¬ no wartosci przecietne z dwóch lub trzech nieza¬ leznych prób. W celu ilosciowego okreslenia zawartosci bada¬ nych zwiazków w próbkach krwi, badano strefy ochronne wokól krazków z bibuly nasyconych 40 próbkami oraz standardowymi roztworami bada¬ nych zwiazków w osoczu i okreslono przez po¬ równanie. Test profilaktyczny podany w tablicach prowa¬ dzono na grupie 10 myszy zenskiego rodzaju. Myszy z kazdej grupy infekowano dootrzewnie wybranymi mikroorganizmami. Roztwory zwiaz¬ ków antybiotycznych podawano w podany wyzej sposób piec razy w ciagu dnia. Czas podawania wynosil 1 dzien, a czas obserwacji badanych zwie¬ rzat wynosil 7 dni. Wartosci ED50 i wielkosc dawki ochronnej w tabl. III^-VI w odniesieniu do wymienionych zwiazków w referencjach okreslono porównawczo metodami statystycznymi (profit-analysis). Wartosci dawki ochronnej mierzono w proporcji do antybakteryjnego dzialania in vivo (ED50) ba¬ danych zwiazków i zwiazków parównawiezyeh OkarlbeniLcyliina). Tablica III Aktywnosc chemoterapeutyczna zwiazku o wzorze 10 Aktywnosc antybakteryjna w moczu myszy Strefy zahamowania wzrostu w moczu po 2,5 g. w mm" =ABA 1 1 Staphylococcus aur. Staphylococcus 1 aur. A 2001 Dawka 100 mg na kg wagi ciala 2 i. p. (dootrz.) or. (doustn.) i. p. or. ABA a 32 26 MIC Y/ttlJl 4 12,5 (15) Test ochronny na myszach Infekcja dootrz. Staphyl. aur A 321 Staphyl. aur A 2001 Zwiazek odniesie¬ nia 6 predkosc dzialania leku sposób podania do otrz. 7 CV 1 A » Ul 8 CU I s 9 MIC y/ml 10103 373 11 12 TaW. B cd. 1 1 2 | Staphylococcus i. p. aur. or. A 355 Escherichia i. p. coli U 20 or. Klebsiella i. p. pneum. or. A 809 Salmon. i. p. typhimur. or. R 172 Proteus i. p. mirabil. or. A 1200 Proteus i. p. mirabil. or. H 3 Proteus i. p. mirabil. or. L 93 Proteus i. p. rettgeri or. A 821 Proteus i. p. morganii or. 2241 Pseudomonas i. p. aerug. or. A 1058 3 12 7 22 7 7 16 28 14 32 17 26 IR 7 7 19 7 Poziom we krwi myszy Badany organizm: Serc. lut. ATCC 9341 Sarcima 14). 92 luitea or. 47 ATCC 9341 Dawka 100 mg/kg max. poziom 1 we krwi max. strefa zahamowania wzrostu w mm wykrywalnosc stref 1 zahamowan wzrostu Sposób podania: dootrzew- nowo doustnie dootrzew- nowo doustnie dootrzew- nowo doustnie 4 | 100 (60) 12,5 100 6 1.5 0,5 0,25 50 3 (4) 23 1,6 27 14 1,5 godz. 0,5 godz. 6 7 8 9 10 | Staphyl. aur A 355 Escher. coli Klebs. pneum. S. typhimur R 172 Proteus Karbeni- 5,4 0,75(0,45) mirab. cylina A 1200 Proteus mirab. Proteus mirab. Proteus Karbeni- rettg. cylina 4,8 A 821 Ampi¬ cylina 0,91 Proteus morganii 2241 Pseud. Kareani- aerug. cylina A 1058 Okreslenie poziomu we krwi i w moczu królików. Dawika 10 mg/kg wagi ciala. Max. poziom we krwi y/™! (domiesn, = 0,5 godzin doustnie = 0,5 godzin) % zaaplikowanej dawki wydzielo¬ ny po 24 godz. Sposób podania domies. doustnie ,3 0,3 110 20,8103 373 13 14 Tablica IV Aktywnosc chemoterapeutyczna zwiazku o wzorze 11 Aktywnosc aotybakteryjuia w moczu myszy. Strefy zahamo¬ wania wzrostu w moczu po 2,5 godz. w mm = AlBA 1 1 Staipnylocoocus aur. Staphylococcus aur. A 2001 Staphylocoocuis aur. A 355 Eischeriohia coli U 20 Kleibisiella pneuim. A 809 Salmonella tyiphimur. | R 172 Proteus mirabil. A 1200 Proteus mirabliil. N 3 Proteus mirabil. L 93 Proteus retftgeiri A 821 Proteus morgami 2241 Pseudomonas aerug. A 105® Sarcina lutca ATCC 9341 t*tA k & -2 2 i.p. or. ijp. or. i.p. or. i.p. or. i,p. or. ijp. OT. or. W. or. ijp. or. i.ip. or. Up. or. 14P. or. i4. or. ABA 3 22 13 11 7 24 21 4 (U) 100 (30) 3 7 100 7 26 11 26 13 31 16 31 18 7 7 19 8 51 41 6 0,5 0,12 0,06 50 3 «5) 0,5 Test ochronmy na myszach infekcja doofarz. Staphyl. aur. A 321 iStaphyl. aur. A 2001 (Staphyl. aur. A 355 Escher. coli Klebs. ipneum. S. tyiphiimujr R 172 Proteus miirab. A 1200 Proteus mirab. Proteus mirab. Proteus Tettg. A 821 Proteus irioirgain, 2241 Pseud. aerug. A 1058 zwiazek odnie¬ sienia 6 predkosc dzialania leku sposób podania O ó - -o 7 CU 1 ¦a ¦8 0, 8 1 T3 9 MIC Y/mi ~ Karbe- 2,62 0,16 0,75 micylina (0,3) Amoksy- lina Karbeni- 2,7 2,5 cylina15 103 373 16 c. d. tabeli IV 1 Poziom we Ifcnwa myszy. | Badany organizm: serc. lut. ATCC 9341 Dawka 100 mg/kg max. poziom we knwi y/ml max. strefa zahamowania wzrostu w mon wykrywalnosc stref zahamo¬ wan wzrostu Sposób podania dootrzew- noiwo dousitnie dootirzew- nowo dousitnie dootirzew- nowo doustnie 37 2 28 9 0,5 godz. 0,5 godz. Otareslenie poziomu we krwi i w moczu królików. Dawka 10 mg/kg wagi ciala Max. poziom we krwi y/ml dousitnie = 0,5 godz.) •zipoS c'o = us&Tiuiop) % zaaplikowanej dawki wydzielony po 24 godz. Sposób podania domiesn. 23.4 46—63 doustnie 0,64 1,22 Tablica V Aktywnosc chepaoterapejutyczna zwiazku o wzorze 12 Aktywnosc antybakteryjna w moczu myszy. Strefy zahamo¬ wania wzrostu w moczu po 2,5 godz. w mim" ABA 1 Staiphylococcus aur. Staphylococicus aur. A 2001 Staphylococcus 1 aur. A 355 Etscherichia coli U 20 Kleibsiella pneum. A 809 Salmonella 'typtoknur. R 17*2 Proteuis imiirabil A 1200 Proteus1 mirabil. H 3 Proteus mirabil. L 53 Dawka 100 mg na kg wagi ciala 2 ijp. or. or. ijp. or. i-iP- or. ijp. or. i^p. or. i4. or. or. ijp. or. ABA 3 13 8 12 7 23 9 7 26 12 13 33 16 11 4 50 ' (23) 50 (30) 6 100 0,5 0,5 Test ochronny na myszach infekcja dootrz. Sltaphyl. aur. A 321 Staphyl. aur. A 2001 flftaphyl. aur. A 355 Bsicher. coli Klebs. pneum. S. ityiphimiur R 172 Proteus mirab. A 1200 Proteus mirab. Proteus mirab. zwiazek odnie¬ sienia 6 predkosc dzialania leku sposób podania d O Q 7 ! 8 i) i ó 9 MIC y/\nn Karbok- 1,23 1,5 sylina (0,45)103 373 1T 11 c.d. tabeli V 1 2 3 Proteus i.p. 26 relttgeiri or. 14 A 821 Proteus i4p. 7 mórganii or. 7 2241 Psaudomonas ijp. 19 serug. or. 7 A 1056 | 4 | 5 | 6 | 7 | 0,25 Proteus irettg. A 821 100 Proteus morganii 2241 3 Piseud. Karbe- (15) aerug. ksylina A 1058 8 | 9 | 10 Sarcina djp. 53 luttea or. 44 Arrcc 9341 Poziom we itorwi myisizy. Badany organizm: -serc. luit. ATOC 9341 Dawka 100 mg/kg max. poziom we krwi y/ml max. strefa zahamowania wzrostu w mm wykrywalnosc stref zahamo¬ wan wzrostu Sposób podania dootrzew¬ nowe doustnie dootrzew- now doustnie dootrzew- nowo doustnie 19 4 2S 12 1,5 godtz. 0,5 godz. Okreslanie poziomu we krwi i w moczu królików. Dawka 1*0 mg/kg wagi ciala Max. poziom we krwi y/ml (domdesn. — 0,5 godz. doustnie = 0,5 godtz.) % zaapOikowanej dawki wydzielony po 24 godz. Sposób podania domiesn. 27,7 80,9 doustnie 2,5 <27^-<30 Tablica VI Aktywnosc chemoterapeutyczna zwiazki o wzorze 13 Aktywnosc anitylbatoteryjma w moczu myszy, Strefy zahamo¬ wania wzrostu w moczu po 2,5 godz. w mim" AOA i!- ABA Test ochronny na myszach infekcja dootrz. zwiazek odnie¬ sienia predkosc dzialania leku sposób podania ¦i % -o MIC y/ima Staiphylococcus aur. ijp. or. Staphyl. aur. A 321 Staiphylocoocuis aur. A 2001 Staphylocoocuis aur. A 955 i4. or. Lip. or. 7 50 (15) 100 («0) Staiphyl. aur. A 2001 Staiphyl. aur. A 355 Escherichda coli djp. 28 U20 or. 7 29 Escher. coli103 373 19 20 c.d. tabeli VI 3 10 Klebsiella pneuim. A 809 up. or. 7 100 7 Klebs. pneum. Salmonella ithyphimur R 172 Piroteus mirabil' A 1200 Proteus imicralbil' H 3 Proteus mirabiil. L 93 Proteuis irettgeri A 821 Proteus morgami 2241 Pseudomonas aeroug. A 1058 Sarciina lultea ATCC 9341 i.p. OT. l.p. or. up. or. Lp. or. i.p. or. i.p. or. ip. or. ijp. or. 33 16 32 7 36 8 24 8 7 7 7 60 34 1,5 1,5 0,25 50 3 (3,7) S. typhtour R 172 Proteus mirab. A 1200 Proteus mirab. Proteus mirab. Proteus Tettg. A 821 Proteus margam. 2241 Pseud. aerug. A 1058 Karbek- sylina Karbe- 1 iksylina ,9 1,27 3 (1,2) Poziom we krwi myszy. Badany organizm: serc. luit. ATOC 9341 Dawka 100 mg/kg max. poziom we krwi y/ml max. strefa zahamowania wizrostu w ram wykrywalnosc stref zahamo¬ wan wzrostu Sposób podania dootrzew¬ nowa doustnie dootrzew¬ nowe doustnie dootrzew¬ nowe doustnie 134 38 7 2,5 godiz. Okreslenie poziomu we krwi i w moczu królików. Dawka 10 mg/kg wagi ciala Max. poziom we krwi y/wl (domdesn. = 0,5 goda. doustnie = 0,5 godz.) % zaaplikowanej dawki wydzielony po 24 godz. Sposób podania domiesn. 81*3 346 doustnie 0,25 Ilustracja wynalazku sa nastepujace przyklady. Przyklad I. Wytwarzanie soli sodowej kwasu D-6- {^[3-/benzyloksy/etylo/fosfinylo/ureido-p-hy- droksybenzylokarbonamido} penicylanowego o wzorze 14. Z bromku etylowego i trójchlorku fosforu (PCLs) otrzymano w obecnosci chUorku glinowego (A1C18) diwuehlOTeik kwasu etylofosfonowego o temperaitu- nze wrzenia równej 78°C(30 mm Hg), przy czym re¬ akcja ta zaszla z wydajnoscia 66,6% (Houben Weyl, 60 65 121, str. 397). Dwuchlorek ten przeksztalcono w ester benzylowy kwasu amidoetylofosfonowego -C2HjP/0/OCH2 CffH5/NH2 z 43,71% wydajinoscia przy uzyciu znanego sposobu, polegajacego na ko¬ lejnych reakcjach: z alkoholem benzylowym i pi¬ rydyna oraz z cieklym amoniakieiri w eterze dwu- etylowym. Wybielony ester o silnych wlasciwosciach higro- skopijnych przeksztalcono znanym sposobem przy uzyciu fosgenu i pirydyny w toluenie, w surowy21 103 373 22 ester benzylowy kwasu izocyjanianoetylofosfono- wego — C^HsP/O/ /OCH^H^/NCO. W temperatu¬ rze —60 °C do mieszaniny zawierajacej'1 molfosge- nu i 2,5 mola pirydyny dodano 1 mol estru benzy¬ lowego kwasu amidoetylofosfonowego, a nastepnie termpeiraituire podnieisiono powoli do —10°C. Po- do¬ datkowym mieszaniu przez okolo 90 minut w tem¬ peraturze pokojowej, mieszanine przesaczono w warunkach bezwodnych i przesacz odparowano do suiaha pod zmnieijsizonyim cisnieniem. Ilosc izocyja¬ nianu w surowym produkcie oznaczono za pomoca spektroskopii w podczerwieni. Do< zawiesiny 4,75 g (okolo 13 m moli) czystego, niewymuszonego kwasu. D/-/-/'6-a^aniiinoHp-(hydirio- ksybenizylo-kairbonainido/ peoicylanowego/amloksy- cyliny/, izawieragaceij przypuszczalnie 1—1,5 molaiwo¬ dy na mol penicyliny, w 25 mililitrach dwuchloro- metanu dodano z duza predkoscia, w (temperaturze pokojowej, 6,5 mililitra (okolo 26 milimoli) N,C-bis- -trójmetylosililoacetamidu (BSA), zachowujac wa¬ runki bezwodne. Otrzymana mieszanine reakcyjna, która stala sie klarowna po uplywie 10 minut, mie¬ szano przez 90 minut w temperaturze pokojowej. Klarowny roztwór oziejbiono' do ponizej +5°C w lazni lodowej, po czym wkroplono do niego roztwór zawierajacy w przyblizeniu równoimoiliowa ilosc opi¬ sanego powyzej estru benzylowego kwasu izocy- janianoetylofosfonowego (otrzymanego w stanie surowym z 30 milimoli eistfru benzylowego* kwasu amiidoetylofosfonowego) w 30 miiliilitrach dwuichlo- rometanu. Wkraplanie odbywalo sie w zakresie terniperaltur 0°:—\-5°C, W czasie dalszego mieszania w temperaturze okolo 5°C, przebieg konwersji amoksycyliny sle¬ dzony byl przy uzyciu chromatografii cienkowar¬ stwowej (krzemionka, mieszanina octanu etylowego, acetomu i kwasiu octowego w stosiunlkiu 5:4:1, po- dtwójina plamka owspólczynniku Rrównym, w przy¬ blizeniu 0,7). Po okolo 30 minutach dalszego miesza¬ nia nastapilo spowolnienie konwersji do zadanej penicyliny. Poniewaz po nastepnych 60 minutach mieszania nie osiagnieto • lepszego rezultatu, mie¬ szanine reakcyjna poddam* rozdzieleniu na sklad¬ niki przy uzyciu znanych sposobów. Do mieszaniny reakcyjnej dodano niewielka ilosc Octanu etylowe¬ go, a nastepnie zatejzono ja pod zminiejsizonym cis¬ nieniem do niewielkiej objetosci i wlano do rów- oobjetoseiowej mieszaniny estru dwuetylowego i wody z lodem o pH = 7. Po rozdzieleniu sie warstw odirzucono warstwe organiczna, a warstwe wodna przemyto kilkakrotnie mieszanina octanu etylowego i eteru dwtuetylowego, w istoisuimku 1:1. Roizitwór wod¬ ny zakwaszono do pH = 3,8 i ekstrahowano dzie¬ sieciokrotnie równymi objetosciami octanu etylo¬ wego. Ekstrakty polaczono i przemyto czterokrot¬ nie 20 mililitrami wody z lodem nasyconej chlor¬ kiem sodowym, wysuszono nad bezwodnym siar¬ czanem magnezowym, przesaczono i zatezono nie¬ znacznie pod zmniejszonym cisnieniem do objetosci okolo 500 mililitrów. Niewielka ilosc powstalego osadu usunieto przez przesaczenie. Dodano nastep¬ nie roztworu soli sodowej kwasu a-etylokapronowe- go w octanie etylowymi, powstaly osad odsaczono, przemyto suchym octanem etylowym i eterem dwu- metylowymi, a nastepnie wyduszono pod zimniej- szonym cisnieniem. Otrzymano 3,3% zwiazku o wzorze 14 (wydajnosc 40% w [przeliczeniu na amoksycyline i 18% w prze¬ liczeniu na ester benzylowy kwasu amidoetylofo- sfonowego); chromatografia cienkowarstwowa oraz widma IR i PMR wykazaly, ze czystosc produktu koncowego przewyzszala 90%, Asymetrycznie podstawiona grupa zawierajaca fosfor stanowi centrum chiralne, w zwiazku z czym otrzymany zwiazek moze istniec w dwu formach. W przypadku omawianej penicyliny zjawisko to potwierdzaja chromatogramy cienkowarstwowe (dwie stykajace sie plamki) oraz widmo PMR. IR (pastylka KBr, wartosci w cm-1): +3100—3500 (szerokie i intensywne), pasma boczne przy okolo 3080, 3000, 2930 i 2900, 1765, okolo 1690 (boczne), 1665, 1600—1620, 1520, 1460, ± 1400, 1325, okolo 1260^1180, ±1020, 915, 850, 745.. FMR /d6-dwumetylosulfotlenek (DMSO), 60 Mc, 2,2- dwiumetylo'-2Hsilapentano-5-*siulfionjian sodowy (DSS) jako odnosnik, wartosci 8 w ppm): bardzo skom¬ plikowany Obszar aJbsorpcji 11 M od okolo 0,7 do 2,2 zawierajacy singlety przy 1,45 i 1,57; 3,98 (singlet, 1H), 4,95 (srodek dwóch dubletów 6^0,7, J = 7,6 cykli/sekunde, 2 H), okolo 5,3 do 5,5 (multiplet, 3H), 6,65 do 7,25 (kwartet) i okolo 7,3 (dwa sygnaly) razem 9 H; 7,7 (dublet), J & 7,5 (c) sek,0,8N/, okolo 8,4 (szeroki, okolo 0,6 H), 8,85 (dublet, J«*8,5 c/sek, 0,8 H). Przyklad IL Wytwarzanie soli sodowej kwasu D-6-{a-[3-benzyloksy/etoksy/-fosfinylo/ureido]-p- -hydroksybenzylokaiibonamido}^penicylanowego o wzorze 15. Metoda kolejnych reakcji z alkoholem benzylo¬ wym w pirydynie i z cieklym amoniakiem w eterze dwuetylowym uzyskano konwersje estru etylowego kwasu dwuchlorofosforowego /C2H5OP/0/CL2/ do surowego amidu kwasu benzyloksy/etoksy/fosiftno- wego [/C6H5CHzO/ /C2H50/P/ONH2]. Surowy amid (okolo 30 milimoli przeksztalcono przy uzyciu meto¬ dy opisanej w przykladzie I w surowy ester ben- zylowoetylowy kwasu izocyjanian©fosforowego, [/C6H5CH20/ /C2HsO/ P/O/NCO] zawierajacy zgod¬ nie z wynikami analizy IR 15 milimoli estru z gru¬ pa izocyjanianinowa w czasteczce. Tak jak w przy¬ kladzie I, do zawiesiny 5,5 g (okolo 15 milimoli) amoksycyliny w 25 mililitrach dwuchlorometanu dodano w temperaturze pokojowej 7,5 mililitra (okolo 30 milimoli) BSA. Po 60 minutach dodatko¬ wego mieszania w temperaturze pokojowej klaro¬ wny roztwór oziebiono do 0°C. Do roztworu tego dodano w ciagu 5 minut, w zakresie temperatury 0°C—5°C, roztwór wyzej opisanego estru benzylo- woetylowego kwasu izocyjanianofosforowego w 25 rmildlitirach dw-ucihlloirometaou. Ohromatogram cien¬ kowarstwowy (krzemionka), mieszanina octanu ety¬ lowego, acetonu i kwasu octowego w stosunku :4:1, (wspólczynnik RF okolo 0,65) sporzadzony w kilka minut po zakonczeniu dodawania estru wyka¬ zal zadowalajaca konwersje amoksycyliny do zada¬ nej penicyliny. Mieszanine reakcyjna zmieszano z woda z lodem (ipH = 7) i niewielka objetoscia oicta- niu etylowego'. Ddwiuchlorometan odiparowano pod zmniejszonym icismenieimiiroztwór wodny (pH = 7) 90 40 45 50 55 60103 m 28 24 przemyto trzykrotnie mieszanina octanu etylowego i eteru dwuetylowego w stosunku 1:1. Za pomoca takiej samej mieszaniny usunieto penicyline z jej roztworu wodnego, po zakwaszeniu tego roztworu do pH = 3,5—4. Polaczone kwasne ekstrakty prze¬ mylo ponownie niewielkimi objetosciami wody z lodem, nasyconej ahOoikieim sodowymi, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezowym, prze¬ saczono i zatejzono pod zmniejszonym cisnieniem. Do otrzymanego w ten sposób roztworu w octanie etylowym dodano roztworu soli sodowej kwasu a- -etylo-kaipronowego w octanie etylowym i postepo¬ wano dalej jak w przykladzie I. Wydajnosc zwia¬ zku tytulowego (8,0 g ) wynosila okolo 80% w prze¬ liczeniu na amoksycyline i okolo 40% w przelicze¬ niu na skrowy amid kwasu benzyloksy (etoksy) fosfinowego. Chromatogramy cienkowarstwowe oraz wildimo PMR wykazalo-, iz czystosc otrzymanego zwiazku wynosila co najmniej 95%. IR (pastylka KBr, wartosci w cm-1): okolo 3200—3600 (szerokie i intensywne), pasma boczne okolo 3060 i 2935, 2080, 1768, okolo 1690 (boczne), 1670, 1610, 1535 (ostre), 1915, 1480, 1400, 1375 (bocz¬ ne), okolo 1220—1260, 1180, 1135, 1040 i 1020, 920, 840, 745, 700. PMR* (mieszanina d„-iDMSO i D0O2D w stosunku okolo 4:1,60 Mc, DSS, wartosci 5 w ppm): 1,26 (sro* dek dwóch zamknietych tripletów, J^7,5 c/sek), 1,46 (singlet) i 1,58 (singlet) razem 9 H; okolo 3,85 do 4,35 (multiplet) i 4,27 (singlet) razem 3 H; 5,35 do 3,6 (kwartet typu AB, J«4,l c/sek) i 5,46 (sin¬ glet) razem 3 H; 6,7 do 7,3 (uklad pików zblizony do kwartetu J«8,5 c/sek) i okolo 7,4 (sygnal pod- dwojiny) raizeim 9H. Analogiczna metoda wytwomzono soi sodowa kwasu D-6-{a-[3-/benzylotoy/imetotay/fo«fmy- lo/ureido]-p-hydroksybenzylokarbonamido} peni- cjflanowego. IH (jak wyzej): ±3300—3500 (szerokie inten¬ sywne), ±3660 (boczne) ±2950 (boczne), 178S, okolo 1690 (boczne), 1660, 1590—1610, 1550 (boczne), 1515; 14160, 1400, 1325, otarto 1220—1280, 1180 (boczne), 1135, 1045 (intensywne) z pasmami bocz¬ nymi, 930, 850, 790, 745 700. PMR (DMiSO, jak wyzej): 1,46 i 1,56 (6H), 3,69 (srodek dwóch zaimflcndejtych dubletów, ftVft*ly3 c/sek, J« 11,7 c/sek, 3H), 3j98 (stmglet, IH), 5,05 (srodek dwóch zamknietych diubletów, 8V«0^ c/sek, J«7*5 c/sek, 2fl)7 okolo 5,25 do 5,6 (multi¬ plet, 3H), 6,05 do 7,3 (kiwartet) i okolo 7,36 (2 sygnaly) ranem 9H; 7,8 (dublet, J«8 c/sek, C, 8H), okolo 8,4 (bardzo szerokie, < 1H, 8,9 (J»6 c/sek, 0,aH). Przyklad III. Wytwarzanie soli sodowej kwasu I^{a^-/ldwubenzyloksy4aB(fiinyao/ureiioV]- iP^hyda-oksyibenzylc^ajrboaiamido} penicylianowego o wzorze 16. Tak jak to zostalo opftsane przez C. H. Fiieo% man,a/il- Am Ghem. Soc. 76, 9)16, (1054), w reakcji trójchkttku fosforu (PCif) z trzema rownowazndka- rrn ailkoholai benzylowego w suchym benzenie i w 19 29 59 * Widmo zwiazku w DMSO wykazalo zwykle trzy pasma absorpcji grupy NH, dwa dublety przy okolo 7,7 i 8,9 oraz szerokie pasmo absorpcji przy okolo 8,7. 65 obecnosci pirydyny, otrzymano i wyodrejbnioffio z 78,6% wydajnoscia fosfondan dwutoenzylowy [/CffH^CH^O/jP/0/H/]. Produkt ten rozpuszczono w suchym czterochlorku wegla i do powstalego roztworu wprowadzono gazowy amoniak (maksy¬ malna temperatura reakcji wynosila 38°C). Po re¬ krystalizacji z czterochlorku wegla otrzymano z 84,4% wydajnoscia amidofosfonian dwubenzylo¬ wy {/CeHjCHzO/jP/O/NH^], którego temperatura topnienia wynosila 104—105°C. Zwiazek ten prze¬ prowadzono w surowy izocyjanianoloefonian dwu- benzylowy [/CJlc%l&/jP/0/NCO/] przy uzyciu metody opisanej w przykladne I. Talk jak w przykladzie I do zawuesdiny 2^2 g (okolo 6 miiliimoli) amoksycyfliny w 10 mililitrach dwuchlorometanu dodano w temperaturze pokojo¬ wej 3 mifliiEtry (okolo 12 mfiiimoli) BSA. Po 60 minutach dodatkowego mieszania- klarowny roztwór oziebiono do temperatury 0°C, a nastepnie dodano don kroplami rozltwór zawierajacy w przyblizeniu 6 miiliimoli powyzej opLsanego izocyja- nianofosforanu dwubenizylowego: w 15 m&Mltaach dwuchlorometanu. Temperatura reakcji utrzymana byla na poziomie 0°—|-5°C. Sporzajdizony w kilka minut po skonczeniu wkraplainia ohromatogiram cienkowarstwowy (krzemionka, miieszaniina octanu etylowego, acetonu i kwasu octowego w stosunku :4:1, wspólczynnik Rf okolo 0,6) wykazal zado¬ walajaca konwersje amoksycyJiiny do iajdanej penicyliny. Mieszanine reakcyjna o pH r6wnym 7 wilano do mieszaniny 100 molilldjtrów wody z lodem i 100 miflrliftrów eteru dwuetylowego. W celu otrzymanda klarownego ukladlu atouwarstwio- wago, do powstalej mlieszaniny dodano 300 mili- litrow wody z lodem oraz pewna ilosc chlorku sodowego. Po utworzeniu sde warstw warstwe organiczna odrzucono, a warstwe wodna przemyto kiflkakrotnie eterem dwuetylowym (pH = 7), zakwaszono do pH = 3,5—4 rozcienczonym kwasem solnym a nastepnie wyekstrahowano octanem etylowym. Z ekstraktów otrzymanych opisana wyzej metoda uzyskano < 3$ g (wydajnosc okolo 90% w przelaczeniu na amoksycyline i okolo 55% w praeliozeniu na amidofosfoinaan dwubenzylowy) faktycznie czystego zwiajzku tytulowego. IR (pastylka KBr, wartosci w cm-1): o,kolo 3200—3600 (szerokie i intensywne), pasma boczne przy 3050 i 2980, 1780, 1680, 1620, 1560 (boczne), 1520, 1465, ±1400, 1330, 1230-^1270, 1190 (boczne), 1140 (boczne), 1030 z pasmami bocznymi przy 1050 i 1015, 935, 750, 710. PMR (d6-DMSO, 60 Mc, DSS, wartosci 5 w ppm): 1,45 i 1,56 (6H), 4,06 (singtSet, IH), S,0S (dublet, J«7,5 c/sek, 4H), okolo 5,2 do 5,6 (multiplet, 3H), 6,65 do 7,3 (uklad pflków zWlKfcony do kwartetu, Jat* c/sek) i 7,35 razem 14H; 7,7 (dutoilet, J«8 c/sek, okolo QfiH\ okolo 8,9 (dublet i szeroki singlet, okolo 1,4H). Przyklad IV. Wytwarzanie soli dwusodbwej kwasu D-6-{a-(3-/hydroksy/etylo/fosfirylo^fure- ido]-p-hydroksybenzylokarbonamido}-penicylano- wego o wzorze 12. 3,06 g (4,8 miliona) soli sodo¬ wej kwasu D-6-{a-[3-/benzyloksy/etylo/fosfinylo/ /ureido]-p-hydroksybenzylokarbonamido} -penicy- lanowego (wytworzonej metoda opisana w przykla-25 103 373 26 dzie I) rozpuszcono w ochlodzonej lodem miesza¬ ninie 35 mililitrów etanolu i 5 mililitrów wody. Do roztworu mieszalnego mieszadlem magnetycznym dodano 1,5 g 10% pallad/u osadzonego na weglu dTzewnym. Nad powierzchnia roztworu chlodzonego stale lodem przepuszczono wodór pod cisnieniem atmo¬ sferycznym. Podczas redukcji do roztworu dJodano malymi porcjamd 410 mg (4,0 mHiimola) wodoro¬ weglanu sodowego. Poniewaz po uplywie 4 godzin redukcja nie przebiegala- do konca, reaktor po¬ zostawiono na noc w temperaturze 0°C. Nastepne¬ go dnia do roztworu dodano jeszcze 1 g katali¬ zatora i 10 miMitrów etanolu, po czyni kontynuo¬ wano przepuszczanie wodoru do momentu osia¬ gniecia calkowitej redukcji (kilka godzin). Mie¬ szanine przesaczono przy uzyciu pomocniczego materialu filtracyjnego poslugujac sie pompka ssaca. Przesacz odparowano pod zmniejszonym cisnieniem, do pozostalosci dodano etanolu abso¬ lutnego oraz benzemu i mieszanine ponownie od¬ parowano pod zmmejszonyni cisnieniem. Pozo¬ stalosc rozpuszcono w minimalnej ilosci wody; objetosc powstalego roztworu podwojono przez dodanie etanoltii, po czym dodano aeatonit w ilosci przy której pojawilo' sie lekkie zmetnienie. Do mieszaniny dodano podczas ciaglego mieszania pomocniczy material filtracyjny, po czyni miesza¬ nine te przesaczono. Do przesaczu dodano suchego acetonu, wytracony osad oddzielono przez prze¬ saczenie, przemyto go acetonem i wysuszono pod zmniejszonym cisnieniem. Wydajnosc tytulowego zwiazku (2,6 g) wyniosla okolo 90%. Czystosc koncowego produktu wynosila 90%. Cihromatogra- my cienkowarstwowe (krzemionka, mieszanina n-butanolu, kwasu octowego i wody w stosunku 4:1:1) wykazaly, ze wspólczynnik Rf otrzymanego zwiazku wynosil okolo 0*1. IR (pastylka KBr, wartosci w cm-1): 3100—3600 (szerokie i intensywne), okolo 3050 (boczne), 2980, 1705, 1640^1660, 1600^1615, okolo 1560 (boczne), 1&15, 1460, 1400, 1370, ±1325, ±1275, 1240, 1180, 1135 (boczne), 1060, 900, 850, okolo 730. PMR (mieszanina d«-DMSO i DCOJD w stosunku okolo 4:1,60 MC, DSS, wartosci 8 w pjpm/: bairdzo skomplikowany obszar absorpcji. UH okolo 0,7 do 2^2 zawierajacy singilety przy 1,46 i 1,59; 4,24 (siingilet, 1H), od okolo 5,3 do 56 (kwartet typu AB zJ»4 c/sek i singOet, 3H), 6,7 do 7,3 (uiklad pflków zbfllizony do kwartetu, Jt&Sfi c/sek, 4H). Przyklad V. Wytwarzanie soii dlwuisodowej kwasu D-6- {a-[3-/hydroksy/etoksy/fosfinylo/ /ureido]ip-hydroksybenzylokarbonamido} - -penicylanowego o wzorze 11. A. Nad powierzchnia mieszanej mieszadlem magnetycznym mieszaniny zawierajacej 3 g 10% palladu osadzonego na weglu drzewnym i roztwór 6,3 g (9,7 miliona) soli sodowej kwasu D-6-{a-[3- -/benzyliotoy/etoksy/ifosfe Hp-(hydxotasy- bmzyaokarbonamddo}^pem (wytwarza¬ nej metoda opisana w przykladzie I) w mieszani¬ nie 60 mililitrów tetanolu i 10 mililitrów wody, wprowadzono w sposób podany w przykladzie IV wodór, w temperaturze 0°C. W czasie redlukcji katalitycznej do mieszaniny reakcyjnej wprowadzono stopniowo roztwór 0,82 g (9,7 mifltomola) wodoróweglanu sodowego w 3 mMr litrach wody. Rediukcja dobiegla do konca po ,5 godzinach. Mieszanine reakcyjna przesaczono 9 przy uzyciu pomocniczego materialu1 filtracyjnego poslugujac sie pompka ssaca. W cehi usuniecia pozostalej wody dodano toluenu i powtórzono od¬ parowanie pod zmniejszonym cisnieniem. Po¬ zostalosc mieszano ze 150 mifldiMtraimi czystego, suchego acetonu. Otrzymane bezfoairwne cialo stale odsaczono, przemyto sudhym acetonem i wy¬ suszono pod zmniejszonym cisnieniem. Wydajnosc zwiazku tytulowego (5,54 g) wyniosla 93%, byl on czysty. jg IR (pastylka KBr, wartosci w cm-1): okolo 3200-^3600 (szerokie i intensywne), 2975, 2930 (boczne), 1765, ±1650^1670, ±1610, 1550 (boczne), 1515, 1460, 1400, 1375 (boczne), ±1325, okolo 1240 (szerokie), 1180, 1135, 1085, 1050, 965, 900, 770. jp PMR (mieszanina ds-DMSO i DGOjD w stosunku :1, DSS, wairtoscd 8 w ppm/&,25 (srodek dwóch zamknietych tripletów), J^7,3 c/sek, 1,46 (singlet) i 1,519 (sftigiet} razem 9H; okolo 3,75 do 4^1 (multiplet, 2H), 4,22 (singlet, 1H), 5,42 (singlet) M i okolo 5,3 do 5,6 (poazerzony kwartet typu AB) razem 3H; 6,65 do 7,35 (uklad pików zblizony do kwartetu, Jas 8,5 c/sek, 4H). B. Analogiczna metoda wytworzono sól. dwui- sodowa kwasu DH6-{a-[3-/hyd^oksy/metoksy/fos- jg i^ylo/uireidol-p-hydiroksy^ ¦^penicylanowego. IR (jlak wyzej): okolo 3280—3600 (szerokie i in¬ tensywne), ±2950 (boczne), 1760, 1680 (boczne), (okolo 1645 do 1665, ±1600, ±1540, 1500, 1455, 55 13©5, 1370 (boczne), 1345 (boczne), 1310-H1330, 1815—4245, 1180 (boczne), 1125, 1080 (intensywne), 1045, 895, ± 770. PMR (mieszanina CU-DMSO i DCO^D w stosunku okolo 5: 1, 60Mc, DSS, wartosci b w ppm/: 1,47 i 1,59 m (6H), 3,50 (diutodet, 3 as 11fi c/sek, 3H, 4^7 (sfinglet, 1H), 5,44 (singilet) i okolo 5,35 do 5,6 (poszerzony kwartet typu AB), razem 3H, 6,7 do 7,35 (uklad pików zbUdzony do kwaitetu^ 4H). Przyklad VI. Wytwarzanie soli dwusodowej tt kwasu D-6-{a-[3-/hydroksy/benzyloksy/fosfinylo/ yureido]-p-hydroksybenzylokarbonamido}-penicy- lanowego o wzorze 17. 346 mg (0,47 mULmola) soli sodowej kwasu E-3-{a-[3^idlwuibenzyaofcsyfio^inylo/uffefiido]-p* 50 Hhydiroksyibenzyjlokarbónaniido} -penicyOanowego (wytwarzanej metoda opisana w przykladzie III) i 80 mg ((V95 milimola) wodoroweglanu sodowego rozpuszczono w 10 mLHlitrach wody. Po miesza- niny dodano 0,1 g 10% palladu osadzonego na w weglu drzewnym a nastepnie w temperatujrze 0°C wprowadzono wodór. Po pieciogodzinnym mieszaniu stwierdzono za pomoca chromatografii cienkowarstwowej^ ze wyj M z mieszaniny reakcyijnej, podczas gdy predkosc wydzMania sie dwutlenku wegla znacznie zmalala. Wartosc pH mieszaniny reakcyjnej wynosila okolo 8,0. Mieszanine odsaczono przy pomocy pomocni- czegio materialu fiDtracyjtnego, poslugujac sie a pompka ssaca, a przesacz odparowano pod zimniej-27 103 373 28 s-zomytra cisnieniem.. Pozostalosc roztarte na proszek w suchym acetonie i otrzymane cialo stale od- saciaomo. Fomiiijajjac obecnosc soli nieogiranliczonej, wyikazano za pomoca chiromattogramów cienkowar¬ stwowyoh i widm PMR, ze produkt koncowy za¬ wiera 85—00% tytulowego zwiazku parucyiinowe- go. Zwiazek koncowy zanieczyszczony by1! stosun- kowo niewielkimi ilosciami produktu (-ów) degradacji, podwójnie zredukowanej (to jest pozba¬ wionej dwóch grup, benzylowych) penicyliny oraz acetonu. Poniewaz do reakcji wprowadizono dwa równowazniki wodorowegiLanu sodowego, produkt koncowy powinien równiez zawierac nieco mniej niz 1 mol wodoroweglanu na 1 mol penicyiLiny. Wedlug chiromattogtramów cienkowarstwowych Otarzemionka, mieszanina metanolu, kwasu octowe¬ go i wody w stosunku! 95:5:5) wspólczynnik Rf dla zwiazku tytulowego wynosil okolo 0,9 (ipotwierdlza to widlmo UV), podczas gdy dla penicylkiy pozba¬ wionej dwóch grup benzyLowych wspólczynnik ten wynosil okolo 0,25. IR (ipastyllka. KBar, wartosci w cm-1): okolo 3100^600, pasma boczne przy ±3060, 2970 i 2935, 1765, 1690 (boczne). 1640—1660, 150&-1616, ±1550 (boczne), 1515, 1*55, 1400, 1000 (boczne), 1300—1340, 1220—d260i, 1180, 1136, 1090 (inftenisyiwne), 10110^1035, 905, 900, 870, 845, 750, 710. PMR (mieszanina ds-DMSO i DGO*D w stosunku okolo 4:1,60 Mc, DSS, wartosci b w ppm): 1,48 i 1,60 (GHX 4J26 (singlet, 1H), 4£6 (diuMiet, J f^lfi c/sek, 2H), 5,45 (isdmgllet) i 5,35 do 5,60 (kwasrtet typu AB, J^4,0 c/sek), razem 3(H; 6,05 do 7,3 (uklad plików zlblizony do kwartetu, J«8,j2 c/sek) i okolo 7,35 razem 9H. Z opisanego powyzej doswiadczenia wynika jasno, ze otrzymanie w stanie czystym produktu redukcji pozbawionego jednej grupy benzylowej jest zupelnie mozUiwe diziejki temu, ze redlufocja drugiej grupy benzylowej zachodzi z wyraznie mniejsza predkoscia. W ceflu otrzymania produktu pozbawionego jednej grupy benzylowej nalezy uzyc w reakcji tylko 1 równowaznik wodoroweglanu sodowego. Dalisize zmniejszenie mozfliwosci prze¬ biegniecia konkurencyjnej reakcji powstawania produktu podwójnej redukcji uzyskac mozna albo przez zastosowanie nieznacznie zatrutego kataliza¬ tora aUbo/i przez przerwanie redukcji na moment przed zakonczeniem konwersji wyjsciowego zwiaz¬ ku. Zwiazek ten mozna latwo usunac z produtobu koncowego przez wymycie etanolem, Prizyiklad VII. Wytwarzanie eoH trójsodo- wej kwasu D-6^aHjN^*w'unyidro^ /ureklo/]ip^hydroksyben«y3okarbonamido}- npenicylanowego. 690 mg (0,04 maflimola) soli sodowej kwacoi D-6-{a-[3-/dwu(benzyloksyifosfiny1o/uireido}i^ -nydToifcsyibenayflokairibo^ (wytworzonej metoda opisana w pnzykdadlzie IH) i 168 riig (2 mdlliiniole) wodoroweglanu, sodowegoroz- puszczono w 15 mdlilliitracn wody. Do miefezaniny tej dodano 0,1 g 10% palladu osadzonego na weglu drzewnyttn, po czym wprowadizano wodóT. Po piieciogocMmiym mieszanki dodano nastepnie 0,2 g % palLadiu osadzonego na weglu drzewnym i kontynuowano redukcje. Po zakonczeniu szescio¬ godzinnego mieszania chromatogiram cienkowar¬ stwowy wykazal, ze material wyjsciowy ulegl calkowitej konwersji do mieszaniny zwiazku uzyskanego w przykladzie VI oraiz tytulowego 9 zwiaizku penicylinowego. Reaikcje redukcji kon¬ tynuowano przez cala noc. Nastepnego dnia do miasizaminy cLodaino nastepne 0,5 g 10% palladu osadzonego na wegUlu drzewnym oraiz 5 mililiitorów wody. Reakcje redukcji prowadzono przez ZJ5 1§ godziny. Wydzielanie sie dwutlenku wegla dobie¬ galo konca a chromatogram cienkowarstwowy spo¬ rzadzony w tym momencie wykazal, ze produkt uzyskamy w przykladzie VI calkowicie zniknal. Mieszanine reakcyjna przesaczono po uiprzednim 1S dodaniu acetonu a nastepnie odparowano pod zmniejszonym cisnieniem przy uzyciu pomocnicze¬ go materialu filtracyjnego-. Pozostalosc rozitairto z absolutnym etanolem, otrzymane cialo stale od¬ saczono, przemyto je etanolem i suchym acetonem M po czym wysiuszcno pod zmniejszonym cisnieniem. Wydajnosc tytulowego zwiazku (0,5 g) wynosila okolo 80%, a jego czystosc okreslana na podstawie chrom&togramów cienkowatstwowych i widlmo PMiR wynosila cfcclo 90%. v IR (jak wyzej): okolo 3100—3600, 2070 (ostre), 1760, 1640-^1660, (bardzo intensywne), 1600, 1540^1560, 15110, 1450, 1400, 1370, (ostre), 1320, okolo 1250 z pasmami bocznymi, 1180, 1135 (ostre), 11110 (intensywne), 985 (intensywne), 890, 840, 790. PMR M (D^O, 60Mcv DSS, wartosci w ppm): 1,46 i 1,53 (6H), 4^20 (singiel^ 1H), 5,2 (niezbyt szeroki singlet, 1(H), ,44 (singlet, 2H), 6,8 do 7,45 (lukllad pików zblizony do kwartetu, 4H). Przyklad VIII. Wyitwairzamie soli sodowej m kwasu D-6-{a-[3-/i(^ufenyioksyfosfLnylo/uTeido]-p- -hydTc4osybenzylc^aiii3onamlido}-penicylanowego 0 wzorze 18. Do zawiesiny 2,65 g (6,0 millimold) kwasu [a-3- -/diwuienoksyfosifinylo/uireido]-4-hydroksyfeny[lo- m octowego i 1,40 g (7,3 malimola) cMorowodorkoi 1 --etylo^/3-dwumetyloamino^prc^ylo/kai^bodwu- iimidu w 26 mifliflitTaclh czterowodOTOifuranu' do¬ dano 70 mililfltrów dwucMorometanuL Po siedlmio- minutowym mieszaniu do mieszaniny reakcyjnej a dodano 1,45 g (6y6 miiKmola) kwasu enaminopenicy- lanowego, do którego wprowadzono uprzednio grupe siidlowa w reakcji, z uzyciem 0,97 mdlilitira (6,6 miilijmola) trójetyloaminy (TEA) i 0,84 mo!Mdi- tra (6,6 monoila), chlorkiu tró-jmietyliosiiliilu (TIMCIS) m w 15 mtiiMiitiracih dwucWlorometamu Ohromatogram cienkowarstwowy (miesizanóna kwasu octowego, octanu etylowego i acetonu w stosunku 1:5:4, wspólozynnik Rf równy 0,7) wykazal, ze po dwóch giodziinacih konwersja zaszla w 40%. Utworzony w M reakcj*! olej o barwie zóltej oddzielono i odarzuco- no. Pozostala mieszandne reakcyjna wlano do wo¬ dy przy pH = 7 i poddano ekstrakcji przy uzyciu octanu etylowego. Przed rozpoczeciem ekstrakcji octanem etyOowym, mieszandne reakcyjna zakrwa- u sizono do pH — 4,7. Po wysusizenilu nad MgSO^ od¬ saczeniu, odparowaniu octanu etylowego i dodaniu okolo 2 millnmoli soli sodicwej kwasu kapronowego, iBzyskaiio z^diany produkt (1,28 g) z wyflajtnoscia 32%. Pinzyipuszcizalna strukture tego ptroduktiu m ustalono na podistawie wffldmlPMR. C»iiromatogirafia29 103 373 cienkowarstwowa' wykazala, ze produlWt ten byi raczej czysty. Stanowil on prawdopodobnie miesza¬ nine form D i L. Material wyjsciowy — Itwas a43^dwufenoksy- fosfinyilo./-ureido]-4-Jhyefroksyfenyloootowy mdal temperature topnienia 160—170°C (z rozkladem). Wddmo w podczerwieni: 990, okolo 1200, 1050 i 17H0 cm-*: Widmo- PMR (d6^DM(SO) 60 Mc, TM6, wartosci 6 w ppm/: 5,15 (dl, CH), 6,6—7,4 (aroma¬ tyczny H). Przyklad1 IX. Wytwarzanie soli sodowej kwasu D-6-{a-[3-/lbeinizyilolktsy/e /ureido]ip-ihydroiksylbeinzylokarbooiamido} -penieyla- nowego. Do zawiesiny 1,0 milimola kwasu ct-P-/lbenzy- loksy/etOksy/fosfinylo/ureido]-4-hydroksyfenylo- octowego i 0,25 g (1,2 milimola) chlorowodorku 1-etylo-3/3-dwumeftyloamino/propylo/karbo/-dwu- imidu w 4 mdlDiilitTach czterowodorofuranu dodano milililtrów dwucMoffometanu. Po mieszaniu mieszaniny reakcyjnej przez okolo- 7 minult, do- dano do miej 0,25 g (1,1 rfiMmola) kwasu 6-aanlino- penicylanowego, do którego wprowadzono uprzed¬ nio grupe sililowa w reakcji z uzyciem 0*16 mili- liltrów (1,,1 milimola) TBA i 0^.14 milllilJltrów (lt,l mMmoAa) TMCS w 2,5 mdililitira dwuchloro- metanu. Chromatogram cienkowarstwowy (miesza*- niina kwasu octowego, octanu etylowego w stosun¬ ku 1:5:4; wspólczynnik R* = 0,7) wykazal, ze po dwóch godzinach konwersja, zaszla w Okolo 50%. Po oddzieleniu oleistego osadu pozostala miesza¬ nine reakcyjna wlano do wody przy .pH — 7, zakwaszono do pH = 4,7 i poddano ekstrakcji octanem etyllowym. Po wysustzenilu nad MgS04, odlsacaeniul, odparowaniu octaniu etylowego i do¬ daniu kapronianu sodowego, uzyskano- zajdany produkt z wydajnoscia 46,6% i wedftug chiromato- gramu. cienkowarstwowego, raczej czyisty. Prze¬ puszczalna strukture tego produktu okreslono za pomoca wiidm PMR. Material wyjisciowy — kwas a[3-/benziyloki&y- -/etoksy/-fosiflinyilo/-uireido]-4-hydlroksyfenyloocto¬ wy mial tempieraitulre topnienia 122-^127 QC (z roz- kladeni). Widmo w podczerwieni: 1020, I220i, 1670 i 7B0 cm-1. Widmio PMR (d8HDMSO, 60 Mc TMiS, wartosci $ w ppm 1\,2 Ot., CHj), 4,1 (irwC^CHj), 54 (irr^ CjH^GHfO) 7,0 i 7,4 (aromatyczny H). W ten sam sposób zamiast kwasu a-[3^/!benzy- loksy-/etolksy/fosfinylo/-aireido] -4-hydiroksyfenylo¬ octowego mozna stosowac kwa« a-[3-#kwuetoksy- -fosiimylo/-uireidlo]-4-nydroksyifenylooctowy, który ma temp. topn. 166-h16i90C (z roizkladem). Widmo w podczerwieni: 1040, 1220, 1640 i 1705 cm-^l. Widmo PMR (de-DMSO), 60 Mc TTMS, wartosci 6 (w ppm): lt3 (nn, CH8), 4,il (m, CH*), 5^5 (d, CH), 7,0 Przyklad X. Wytwarzanie soli) sodowej kwaisu D-6-{a-[3-/dlwue«toksy;fo6finylo/HUireddo]iP- -hydroksytoerayitokairlbonamido}-petiicylanowego. Do zawiesiny 1,0 mola kwasu crP*-/dwuetok6y- fosiinylo/^ureido]-4^hydrofey-:fenylooctowego o temperaturze topnienia 166-m18©°C z rozkladem,) i charakteryzujacy sie widmem w podczerwieni 1040, 1000, 1640 i 1705 cm-1 i widmem PM(R (d9-DMSO) 60 MC, TMS, wamtosci 6 (w ppm): H,3 (m, CH8); 4,1 (m, CH2) i 5,15 (d, CH), 7,0 (q, arom. H) i 0,26 g (1,2 mimiola<) chlorowodorku l-etylo-<3-/3- -dwuimeityloanTiinapropylo/4car!bodw.uita w 4 ml czlterowodorofuranu dodano 15 ml diwucihloro- metainu. Po 7 minutach mieszania dodano 0,05 g (1,1 mrniola) kwasu 6-aminopenkylanowego, uprzednio sililowanego 0,16 ml (1|,1 mmola) TEA i 0,14 ml (1,1 mmola) TMCS w 2,5 ml dwuchLoirometanu. Po 2 godzinach konwersja osiagnela wairtosc 50% (na podstawie dhromaitografii cienkowar¬ stwowej Rf — 0,7 w mieszaninie 1:5:4 kwasu octowego : octanu etylu : acetonu). Miesizaniirie reakcyjna wylano do wody o pH *= 7, po oddzieleniu oleistego osadto ii poddano ekstrak¬ cji octanem etyltu. Wartosc pH skorygowano na 4,7, po czym ektstra- howano octanem etylu. Po wysuszeniu nad Mjg®04 i przesaczeniu i czesciowym odparowaniu ^ rozpuszczalnika wyizolowano zwiajzek, którego czysitosc okreslono chromatograficznie (TLC), a budowe potwierdzono widmem w podczerwieni ;FMR. ; TiR- (KiBr, cm-1)' 3400, 1770, 1670, 1610, 1510, 1240, 1030, 9*0 i 31& PMR (DMSO-dfl) DCOOD, 60 MC, TMS jako wzorzec wewneitrmiy, ft (w ppm): 1,32 (6(H, roz¬ szczepiony tripleA); 1,44 <3M, 5), 1^66 (3H, a), 3,75-^^ (5H, multiipleit), 5,3-^5,6 (3H, muiltiplett), ^ 6,715 (2H d) i-7122 (2H, d). PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Claims (20)

Zastrzezenia patentowe 35

1. Slposób' wytwaTzania nowydh pochodnych kwasu penicytaiowego o ogólnym wzorze 1, w którym E oznacza atom wodoru lub reszte tworzaca dopuszczaOna farmaceultycznie sól lufo estetr, Y oznacza reszte o wzorze 2, w którym Zt i Z2 sa 40 jednakowe luib rózne i oznaczaja kazdy niezalleznite nizsza grupe alkoksy, ewenituaJiniie podsitawiona nizsza grupe alkilowa, girupe hydroksylowa lufo grupe o wzOiTze ^OM, w którym M oznacza reseite tworzaca dopuszczalna, farmaceultycznie sól oraz 45 hydraitów soli, znamienny tym, ze zwiazek o ogól¬ nym wzorze 5, w którymi Q oznacza atom wodonu lub atom kirizemu, zwiajzany z podstawnikami taki¬ mi jak niAsze- grupy aMlow©, nizsz© grupy chlo- rowcoalkilowe, grupy arylowe, grupy aralkilowe, M nizsze grupy afllkoksyJowe, girupy chlorowcoailko- ksylowe, nizsze grupy aflkiloitio, grupy aryloalko- ksylowe, gruipy dwui/nisko/a3kiloarn!inowe, nizsze grupy alikoksyaMcilowe i grupy alkilenodwuoksy, a Er oznacza nie utrudniajaca Teakcjii reszte 55 tworzaca dopuszczalny faTmaceuitycznie esiter lufo reszte czasowo chroniaca grupe kairfoofcsylowa,, dajaca sie latwo usunac po reakcji droga hydrolizy, hydro@enoirizy lufo reakcji podstawienia pnzy za¬ stosowaniu, odczynnika zasadowego lufo nukleofflo- M wego, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o wizorze 6, w którym Zx i Z2' oznaczaja takie grupy jak podano wyzej dla Zi ii Z2 albo oznaczaja ewentual¬ nie podstawione grupy benzyffiofcsy, ^tÓrei ewen¬ tualnie usuwa sie droga hydrogenolizy w rotz- Ó5 puszczalniku organicznym w temperaturze —30103 373 91 32 |-30°C, po czym usuwa sie grupy ochronne, a wytworzony wolny kwas ewentualnie przeksztal- ca sie w fannaceutycznie dopuszczalna sól lub ester.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcje zwiazku o wzorze 5 ze zwiazkiem o Wzorze 6 prowadzi sie w temperaturze —5 h 5°C.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcje zwiazku o wzorze 5 ze zwiazkiem o wzorze 6 prowadzi sie w warunkach bezwodnych.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie zwiazek o wzorze 5, w którym E' oznacza reszte trój/ni^ko/aJJkilbsiililoiwa, a Q ma wyzej podane znaczenie.

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym; ze w celu wytworzenia kwasu D-6-{a-[3-hydroksy- -/etoksy/-fosfinyl©/-ureido bonamido}npenicyiLanowego wytwarza sie kwas D-6-{a-[34>enzyloksy-etoksy-£osiinyk>/-*ureidó]-p- ^ydroksybenzyloikattibonamiido}-ipenicylanowy w reakcji be«myloetyl)OH-fosforo-izocyjainianu i sdMlo- wanej pochodnej amoksycyliny w dwucIMorometai- nie, po czym sól wytworzonej penicyliny poddaje sie redukcji wodorem wobec katalizatora Pd — C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytworzona penicyline i ewentualnie przeksztalca sie wytwo¬ rzony kwas penicylanowy w odpowiednia sól lub ester.

6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D-6-{a43-/hydro- ksy/metoksy/-fosfinylo/-ureido] -p-hydroksyfoen- zydokarbonamido}-panicylanowego wytwarza sie kwas D-6-{a-[3-/fbenzyioksy^metoksy/nfosfinyllo/- ^uireiclo] ^p^ydroksyibenzylotorbonamiidlo}-peni¬ cylanowy w reakcji benzylo-metyló-fosfoToizo- cyjanianu i siliDowamej pochodnej amoksycyliny w dwucihlorometanie, po czyim sól wytworzonej penicyliny poddaje sie redukcji wodorem wobec katalizatora Pd — C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytworzona penicyline i ewentualnie prze¬ ksztalca sie wytworzony kwas penicylanowy w od¬ powiednia sól lub ester.

7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D-£-{a-[3-/dwulhydto- ksy-fos£inylo/-ureido]Hp^ydiXDksy mido}-penicylanowego wytwarza sie kwas D-6-{a- -[3-dwuibenzytoksy-fosfinylo/-ureido]-ip-liydrolksy- benzydokarbonamido}-penicyillanowy w reakcji diwuibenzylo-ifosfotoizocyjanianu i sililowanej po¬ chodnej amoksycyliny w dwucMoronietanie po czym sól wytworzonej penicyliny poddaje sie redukcji wodorem woibec katalizatora Pd — C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytworzona penicyline i ewentualnie przeksztalca sie wytwo¬ rzony kwas penicylanowy w odpowiednia sól lub ester.

8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D-6-{a-[hyd!roksy- -/etylo/-iosifiJnylo/Hureido]ip-nydroiksyibeinzylokaT- bonamMo}-penicylanowego wytwarza sie kwas D-6-{a^-/lbenzyloksy-/etylo/nfosfiLnylo/-ureido]- np-hydroksybenzylokartoonarr^ w reakcji benzyloksyetylofosforoizocyjanianu i sililo- wanej pochodnej amoksycyliny w dwuchlororneta- nie, po czym sól wytworzonej penicyliny poddaje sie redukcji wodorem wobec katalizatora Pd' — C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytworzona penicyline i ewentualnie przeksztalca sie wytwo- 5 rzony kwas penicylanowy w odpowiednia sól lub ester.

9. Sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu penicylanowego o ogólnym wzorze 1, w którym E oznacza atom wodoru lub reszte two- 10 rzaca dopuszczalna farmaceutycznie sól lufo ester, Y oznacza, reszte o wzorze 2, w którym Z± i Z2 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja kazdy niezalez¬ nie grupe alkoksy, ewentualnie podstawiona nizsza grupe altoiloiwa> grupe hydroksylowa Lub grupe o 15 wzorze -OM, w którym M oznacza reszte tworzaca dopuszczalna farmaceutycznie sól oraz hydratów soli, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 5> w którym Q oznacza atom fosforu, zwiazany z podstawnikami takimi jaik nizsze girupy 20 alkilowe, nizsze grupy chlorowcoallkilowe^ grupy arylowe, grupy aralkilowe, nizszegrupy alkoksylo- we, grupy oMorowcoalkoksylowe, nizsze grupy alkilotio, grupy aryloallkolksylowe, grupy dwu/nisko/aiUkUoaminowe, nizsze grupy alkoksyal- 25 kilowe i grupy allkilenodwuolksy, a E' oznacza nie uitrudoiajaca reakcji reszte tworzaca dopuszczalny farmaceutycznie ester lub reszfte czasowo chroniaca grupe karboksylowa, dajaca sie latwo usunac po reakcja droga hydrolizy, hycftrogenolizy lub reakcji 30 podstawienia przy zastosowaniu odazynnilka zasa¬ dowego lub nukleofilowego, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o wzorze 6, w którym Zx i Z2 oznaczaja taJkie grupy jak podano wyzej dla Zi i Z2 albo oznaczaja ewentualnie podstawione grupy ben- 35 zylotksy, które ewentualnie usuwa sie droga hydro- genolizy w rozpuszczalniku organicznym w tem¬ peraturze —30 |-3i0oC, po czym usuwa sie grupy ochronne, a wytworzony wolny kwas ewentualnie przeksztalca sie w farmaceutycznie ^ dopuszczalna sól lub ester.

10. Sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu penieylanowego o ogólnym wzorze 1, w którym E oznacza atom wodoru lub reszte two¬ rzaca dopuszczalna farmaceutycznie sól lub ester, ^ Y oznacza grupe o wzorze 2, w którym Zt i Z2 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja kazdy niezaleznie nizsza grupe alkoksy, ewentualnie podstawiona nizsza grupe alkilowa, grupe hydroksylowa lub grupe o wzorze -OM, w którym M oznacza reszte ^ tworzaca dopuszczalna farmaceutycznie sól lub ester oraz hydratów soli, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 7, w którym Q oznacza grupe ochraniajaca grupe hydroksylowa, a Y' oznacza grupe o wizorze 2, w którym Zt i Z2 maja 55 podane znaczenia' lub oznaczaja ewentualnie pod¬ stawione grupy benzylokisy, które ewentualnie usuwa sie droga hydrogenolizy, poddaje sie reakcji z kwasem 6-amiinopenicyl'anowym albo jego po¬ chodna w obecnosci karbodwuriimfidu jako srodka w konidensujacego z nastepnym usunieciem grup ochronnych z wytworzonego zwiazku i ewentual¬ nie przeksztalca sie wolny kwas w farmaceutycz¬ nie dopuszczalna sól lub ester.

11. Sposób wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze gg jako grupy ochronne stosuje sie atom krzemiu lub103 373 33 fosforu, zwiazane z podsltowinikaimti taikJkiui jak nizsze grupy alkilowe* nizsze grapy chlorowco- alklilowe, grupy arylowe, grupy aralkiloiwe, nizsze grupy allkoiksylowe, girupy oMowywcoaillkoksyilowe, niizisize girupy alkilotio, grupy aryloalkoksylowe, girupy dwu/inisko/alkiloaminowe, nizsze grupy alkoksyalkilowe i grupy altóiileinodwuoksy.

12. Sposób wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze jako srodek kondensujacy stosuje sie chloro¬ wodorek 1-etyio-3-/3Hd!wumetyiloamino^propyiio/- -karbodwuimlidu.

13. Spoisób wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze stosuje sie uprzednio siiilowany kwas 6-amino- -penicylainofwy.

14. Sposób wedlug zastrz, 10, znamienny tym, ze wytworzone pochodne kwasu peraicylainowego przeiksztalca sie w sol sodowa.

15. Sposób wedlug zaistriz. 10, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D-6-{a-[3-/lhydiro- ksy/etoksy/-fosfinylo/-uirelido]^^ karboinaimido}Hpenicylanowego wytwarza sie kwas D-6-{a-/3-/lbenzylolksy/etoksy/-if'osifinylo/^ureido]- -p-hydroksyfoenzylokairfoonaimlido}-ipenicyilanowy w reakcji kwasu, a-[3V|De!nzy1<)lfesy/eto^sy/"fl0sfi|nylo,/- -iureido]-4-lhydb:oksy-fe"nyk)Octtowego z uprzednio sililowamyim kwasem 6-.aminopenicylanowym w obeanosci chlorowodorku l-etylo-3-/3-diwumetyllo- -amino-propylo/^karbod^uiimiiidu w czteirowodoro- furainie, po czym sól wytworzonej penicyliny pod¬ daje sie redukcji wodorem w obecnosci kataliza¬ tora Pid-C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytworzony kwas penieylainowy i ewentualnie przeiksztalca siie w odpowiednia sól lufo esiteir.

16. Sposób wedilug zastriz. 10, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D^6-{a^[3-/hydiro- ksy/metolksy/-f'OsfiinylO'-'Uireido]ip-hydroks:ybeinzylo- karbonaimddo}-ipeniicyla!niowego wyltwairza sie kwas D-6- {a-[[3-/benzyloksy-/imetolksy/-fosfinyiOHUireido]- -p-thydroiksyiberizylokarbonarnido} -.penieylanowy w reakcji kwa.su a-[3-/beinzyldksy/mieitoiksy/^fosfa- nylo-iureido]-4-(hydirdksy-fenyloocto(wego z uprzed¬ nio sililowanyim kwasem penicylanowym w obec¬ nosci chlorowodorku l-etylo-3-/3-dwuiriiettylo- -amino-propylo/kaiiDodwuiimJidtu w azterowodoro- furanie, po czym sól wytworzonej penicyliny pod¬ daje sie redukcji wodorem w obecnosci katali¬ zatora Pd — C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytworzony kwas penicylanowy i ewentualnie przeksztalca sie w odipowliedhia sól lub ester.

17. Sposób wedilug zastrz. 10, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D-6-{a-[3-diwulhydiro- ksy^osfiinylo/-ureidio]-p-hydro'ksybenzylokajrbona- mMo}-penieylanowego wyttwairiza sie kwas D-6- -{a- [3-/dwubenzyloksyifosifiinylo/-Uireido]-p-hydro- kS3^benEylc^arboaianiido}^penicyilanowy w reakcji kwasu a-[3-/d)wubeinzyloksyfos.fiinylo/^uirelido]-p- ^hydiroksy-fenylboctowego z uprzednio siiMowanym kwasem 6Hamiinopenicylanowego w obecnosci 34 chlorowodorku l-etylo-3-/3-dwuinetylo-amiinopro- pylo/^karhodwuimidu w cizterowodorofuranie, po czym sól wytworzonej penicyliny poddaje sie redukcji wodorem w obecnosci katalizatora 5 Pd—C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytwo¬ rzony kwas pemiicy lamiowy i ewentualnie prze¬ ksztalca sie w odpowiednia sól lub ester.

18. Sposób wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze w celu wytworzenia kwasu D^6-{a-[3-/lhydiro- 10 ksy/etylo/fosifinylo/^ureido]^p^iydrotasylbenzylo- kairbonam,ido}ipenjicylainowego wytwarza sie kwas D-6-{a-[3-/benzylo'ksy-/€,tylo/-fosfinylo/-ureiidlo]- -p-hydroksybenzylokarbonamMo} -penicylanowy w reakcji kwasu a-[3-/l^,e,nzylolk|sy-/ieltylo/Hfosfi[nylo/- 15 -iureido]-4^hydlroksyfenylooctowego z uprzednio sililowainym kwasem penicylainowym w obecnosci chloirowodorkui 1-etyio-3-/3-dwumatyloaminopro- pylo/^carbodwulimidu w czlterowodorofuranie, po czym sól wytworzonej penicyliny poddaje sie 20 redukcji wodorem w obeanosci katalizatora Pd — C, saczy sie, izoluje i oczyszcza tak wytwo¬ rzony kwas perukylanowy i ewentualnie prze¬ ksztalca sie w odpowiiedinia sól lub ester.

19. Sposób wediug zastrz. 10, znamienny tym> ze 23 w celu wytworzenia kwasu D-6-{a-[3-/dwiuetoksy- fosfinylo/jureido]-p-hydirc4csyibeinzylc4^rbonamd- doJHpenoicylainowegO' kwas a^3-/dwuetioiksyfios.fi- nylo/-uireido]-4-lhydiroksy-fenylooctowy poddaje sie reakcji z uprzednio sililowanym kwasem 6-amino- 30 penicylanowym w obecnosci chlorowodorku l^ety- lo-3-/3-dwunTetylo-amino^propyló/^^ w czterowodoirofuranie, po czym saczy sie i oczysz¬ cza wytworzony kwas penicylanowy i ewentualnie przeksztalca sie w odpowiednia sól lub ester. S5

20. Sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu penieylanowego o ogólnym wzorze 1, w którym E oznacza atom wodoru lufo resdte tworzaca dopuszczalna farmaceutycznie sól lub ester, Y oznacza girupe o wzorze 2, w ktoryan 40 Zj i Z2 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja kazdy niezaleznie nizsza girupe alkoksy, ewentualnie podstawiona nizsza grupe alkilowa, grupe hydro¬ ksylowa lub girupe o wzorze -OM, w którym M oznacza reszte tworzaca dopuszczalna farmiaceu- 45 tycznie sól oraiz hydratów soli, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzbrze 7, w któryim Q oznacza atom wodoru a Y* oznacza grupe o wzoinze 2, w którym Z± i Z2 maja wyzej podane znaczenie lufo oznaczaja ewentualnie podstawione grupy beauzy- 50 loksy, które ewentualnie usuwa sie droga hydro- gemolizy, poddaje sie realkeji z kwasem 6-annlino- penicylanowym albo jego pochodna sililowa lub uprzednio sillilowana pochodna w obecnosci kar- ibodwuimidu jako srodka kondensujaceglo z na- 65 stepnyim usunieciem grup ochronnych z wytworzo¬ nego zwiazku i jesli zachodzi potrzeba przeksztal¬ ca sie wolny kwas w farmaceutycznie dopuszczalna sól lub ester.103 373 0 ^,S CH H(>O^CH-C-NH-CH-CH ^c( 3 — i i i i ^ru NH 0=C-N— CH J r Y wzór i C00E -c-nh-p:" 2 ó ó ^ OrO-O-CH-C-NH-CH-CH c( w I I! I ! I XCH, 0-NH 0 0-C-N — CH " Wzór 5 o-c-n-p^"1 IZ! 0 l Hzor 6 C00E1 Q-0-£^-CH-COOH i Y' Wzór 7 V-NH-CH-CH CCT 0-C- H — CH 3 l Hzor 8 COOE a-0HTVcH-C-0E' Q-NH 0 IVzdr 9103 373 - H H0- NH i 0< C=0 l NH I/OCH. 0-Nq \ -N- CH3 0 CC xONa Wzór 10 M Ha-^c-L-Hp/ C-0 NH O S L_N 0-C2H5 9 H NH 0=0 0^ NH X,H XH L-N OP /^r '5 X ONa Wzór IZ 0103 373 ?H H0-®-CH-C-W NH C=0 0 lilH Hi—S VCHj \ ONa 0=p/ONa \)Na Wzór 13 \. 0=C—N—CH-COONa O HO-OKH-C-NH-CH-Cl^ Vch1 fi i * Or i. NH C=0 NH N0-CH2-O Wzór 14 0 s ho-O-ch-c-nh-ch-ch" xc(ch3) NH i NH Q=p/0C„H 0-C—N CH-COONa 2"5 \ 0CH2- Wzór 15 0 ^.K ho^IKh-c-nh-ch-ch vc(ch1 I || | \ 3/2 ^H o=C—N —CH-COONa C=0 ISIH .0CH2- 0=P \ 0CH2-O '2 Wzór 16103 373 0 s H0-CH-C--NH-CH--CH^XC(CH,), m o-c—n— ch-coong c=o NH (Vz0r 17 Vzór td