PL10257B1 - Sposób chlorowania siersci zwierzecej i welny, oraz materjalów wykonanych z tych surowców. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu chlorowa¬ nia, t. j. traktowania chlorem siersci zwie¬ rzecej i welny, jako tez towarów, wykona¬ nych z tych materjalów, celem ulepszenia ich polysku i zaprawienia siersci i welny przed pilsnieniem i walkowaniem. Dla zwiekszenia polysku proponowano trakto¬ wanie tych materjalów podchlorynami lub woda chlorowa, a nawet chlorem gazo¬ wym; sposoby te dzialaly jednak szkodli¬ wie na siersc i welne, mianowicie zmniej¬ szaly ich wytrzymalosc, a nawet niszczy¬ ly zupelnie traktowany materjal tak, ze tracil on zdolnosc pilsnienia i walkowania.Wynalazek niniejszy usuwa szkodliwe dzialania traktowania siersci i welny chlo¬ rem i umozliwia otrzymywanie trwalego pieknego jedwabistego polysku, przyczem materjal nie traci zdolnosci do pilsnienia i walkowania, a wzglednie nawet te wla¬ snosci zostaja znacznie spotegowane. Oka¬ zalo sie przy starannem badaniu wplywu chloru na siersc zwierzeca i welne, ze z jednej strony szkodliwe dzialanie tej sub¬ stancji daje sie usunac, jezeli chlor dzia¬ la stosunkowo wolno na siersc lub na wel¬ ne, przyczem nie powstaja podchloryny lub kwasy podchlorowe, podczas gdy z drugiej strony dwutlenek chloru (C102) dziala przy powstawaniu korzystnie. Dzie¬ ki temu osiaga sie nietylko bardzo trwaly, piekny jedwabisty polysk na surowejtaka ilosc nosnika tlenu, zawartego w wod¬ nym rozczynie, azeby mogla byc uwolnio¬ na powyzsza ilosc chloru, przyczem w ilo¬ sci tej jest zawarty ewentualnie wytwo¬ rzony dwutlenek chloru.Zaznaczyc nalezy, ze kwas podchloro- wy i podchloryny nie naleza do nosników, stosowanych pnzy sposobie wedlug wyna¬ lazku.Przyklad L Surowce, sluzace do fabry¬ kacji kapeluszy, zanurza sie w rozczynie 172 — 1% kwasu solnego, sluzacego jako nosnik chloru i dodaje sie zwolna wody utlenionej, jako nosnika tlenu dopóty, do¬ póki filc nie osiagnie zadanego polysku.Materjal ten mozna tez pozostawic okolo 20 minut w wymienionym rozczynie kwasu solnego, a nastepnie usunac iiadmiar cie¬ czy przez wycisniecie lub odwirowanie i poddac dzialaniu 0.2 do 0,6%-owego roz- czynu wody utlenionej. Po osuszeniu siersc lub welna pochlania natychmiast wydzie¬ lony chlor. Zamiast kwasu solnego mozna stosowac mieszanine wodnych rozczynów chlorku sodowego i kwasu siarkowego.Wlochate kapelusze zanurza sie np. naj¬ pierw w 5% -owym rozczynie chlorku so¬ du, a nastepnie w 2%-wym irozczynie wo¬ dy utlenionej, do którego to rozozynu do¬ daje sie zwolna okolo 2% kwasu siarko¬ wego, poczem cala mieszanine ogrzewa sie az do osiagniecia zadanej reakcji. Zamiast tego sposobu materjal mozna pozostawic % do 1 godziny w mniej wiecej 1%-wym rozczynie chlorku sodu przy temperaturze okolo 80°C, a po usunieciu nadmiaru cie¬ czy okolo V2 godziny w wodnym rozczy¬ nie, zawierajacym 0,1% wody utlenionej i 0,2% kwasu siarkowego i ogrzanym od 30° do 50° C. Nadmiar cieczy usuwa sie przez odwirowanie, poczem materjal su¬ szy sie przy temperaturze 50° do 70°C. W tym przypadku calkowita zawartosc chlo¬ ru wydziela sie praktycznie dopiero pod¬ czas osuszenia przy wyzszej temperaturze, przyczem powstaje zwyzka stezenia, pod¬ czas gdy z cieczy, silnie rozcienczonej, u- zytej do reakcji, chlor praktycznie nie wydziela sie. Materjal otrzymuje piekny jedwabisty polysk i nie traci tego polysku podczas nastepujacego traktowania, jak ksztaltowanie, szczotkowanie i farbowanie.Przyklad IL Siersc lub welne odcieta ze skóry pozostawia sie % godziny w ka¬ pieli, skladajacej sie z wodnego rozczynu 0,05 do 2%-wego kwasu solnego, jako no¬ snika chloru i 0,26 do 1 % -wej wody utle¬ nionej, jako nosnika tlenu, ewentualnie z dodatkiem 0,01 do 0,1% soli wyzej opisa¬ nego rodzaju, jak siarczanu miedzi lub chlorku manganu, jako srodka zakwasza¬ jacego. Po wydzieleniu nadmiaru cieczy, np. zapomoca wyciskania lub odwirowania, osusza sie siersc lub welne przy tempera¬ turze 70 do 100°C. W ten sposób przyrza¬ dzany materjal nadaje sie nietylko znako¬ micie do pilsnienia i walkowania, lecz po¬ siada równiez o wiele lepszy polysk.Przyklad III. Na siersc lub welne znaj¬ dujaca sie na skórze natryskuje sie lub na¬ klada szczotkami lub pedzlami wodny roz- czyn 1% chloranu potasowego i 3% kwasu solnego, poczem skóre osusza sie w tempe¬ raturze od JO do 100PC. Po tej obróbce ma¬ terjal staje sie odpowiedni do pilsnienia i walkowania oraz nabiera pieknego i trwale¬ go polysku. Domieszka 0,5 do 1 % kwasu szczawiowego lub winowego wzmaga dzia¬ lanie opisanej kapieli. Korzystnem jest sto¬ sowanie bezbarwnych nosników chloru i tlenu tak, ze nie powstaje zabarwianie siersci i welny, szczególnie przy fabryka¬ cji jasnych kapeluszy i podobnych towarów* Nosniki chloru, tlenu, jako tez srodki utleniajace te materjaly, nalezy tak dobie¬ rac, azeby podczas reakcji nie powstawaly na siersci lub welnie osady, szkodzace po¬ lyskowi i zdolnosci pilsnienia i walkowania. PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób chlorowania siersci zwie- — 3 —zwierzecej siersci i welnie, lecz tez na skó¬ rach i materjalach^ ^rkonanych z tych surowców,' *ti^/ n^lfefteluszach filcowych i tym podobnych tkaninach, oraz w ten sposób przygotowane materjaly i towary nadaja sie szczególnie do walkowania i pilsnienia. Tak wiec np. siersc zajecza i królicza, przyrzadzona sposobem wedlug wynalazku, nadaje isie bardzo do walko¬ wania, podczas gdy dotychczas nie mogla byc poddana pilsnieniu i walkowaniu bez poprzedniego traktowania i naprawiania azotanem rteci i kwasem azotowym. Rów¬ niez inne rodzaje takich materjalów, np< pewne rodzaje welny, jak welna Cross- bred, które dotychczas nie nadawaly sie do walkowania lub pilsnienia, moga byc po traktowaniu sposobem wedlug wyna¬ lazku stosowane do wyrobu kapeluszy fil¬ cowych. Wynalazek polega na tern, ze zwierze¬ ca siersc lub welne, a mianowicie znajdu¬ jaca sie jeszcze na skórze lub bez skóry, lub tez materjaly z tych surowców wyko¬ nane, poddaje sie dzialaniu rozczynów cial, zawierajacych chlor i tlen, z których nosnik tlenu powoduje wydzielanie sie chloru z jego nosnika. Stezenie tych roz¬ czynów jest przytem tak slabe, ze chlor nie wydziela sie przy niskiej temperaturze, lecz reakcja ta powstaje dopiero przy o- grzewaniu mieszaniny od 50 do 100°C, lub tez przy zwyzce stezenia, powstajacej przy osuszaniu. Materjal traktuje sie rozczynami temi w dowolny sposób, a mianowicie równo¬ czesnie lub jeden po drugim zapomoca na¬ tryskiwania szczotkami lub pedzlami, lub tez przez zanurzanie materjalu w rozczy- nach lub ich mieszaninach, poczem usuwa sie nadmiar cieczy zapomoca wyciskania luib odwirowania. Siersc zwierzeca i welne, lub tez materjaly wykonane z tych surow¬ ców, zanurza sie w kapieli, skladajacej sie z mieszaniny wodnych rozczynów i ogrze¬ wa od 50 do lOO^C. Do wykonania sposobu wedlug wyna¬ lazku nadaja sie, jako ciala wydzielajace chlor: organiczne lub nieorganiczne chlor¬ ki, wlacznie chlorowodór i kwas solny, lub tez mieszaniny materjalów wydzielajacych chlor, a jako nosniki tlenu — woda utle¬ niona, kwas nadsiarkowy i nadsiarczany, kwas chlorowy i chlorany lub tez inne sub¬ stancje, zawierajace tlen i wydzielajace chlor z chlorków. W niektórych przypadkach mozna sto¬ sowac celem ulatwienia i przyspieszenia wydzielanie sie chloru obok wymienionych rozczynów srodki zakwaszajace, to znaczy wodne rozczyny innych kwasów, a nie kwasów d soli, sluzacych jako nosniki tle¬ nu i reagujacych kwasno w rozczynach wodnych. Do tych substancyj .naleza kwas winowy i szczawiowy, a nawet kwas azo¬ towy i sole zelaza, miedzi, niklu, kobaltu, chromu, manganu, molibdenu i wolframu. Siersc lub welna pochlania natych¬ miast wydzielony chlor pirzy ogrzaniu lub osuszaniu wodnego rozczynu i zetknieciu sie tegoz z sierscia, welna lub materjalem, wykonanym z tych surowców, a poniewaz wydzielanie chloru, czasem tez w obecno¬ sci dwutlenku chloru, odbywa sie zwolna, nie powstaje wiec skutkiem tego szkodli¬ we dzialanie na siersc lub welne. Przy stosowaniu natryskiwania, sma¬ rowania lub nakladania szczotkami i pedz¬ lami mozna zgóry dokladnie oznaczyc ilosc wydzielonego lub pochlonietego chloru. Siersc lub welne bez skóry zanurza sie najkorzystniej w mieszaninie wymienio¬ nych rozczynów i ogrzewa sie przy tem¬ peraturze od 50 do 100°C. Przy tym spo¬ sobie wykonania potrzebne jest o wiele mniejsze stezenie rozczynów, a mianowi¬ cie stanowi ono 1/5 do 1/20 stezenia ka¬ pieli, stosowanej przy znanych sposobach. Wyzej wymienione wodne rozczyny po¬ siadaja stosunkowo slabe stezenie. Ilosc chloru wydzielonego z mieszanin wynosi 0,1 do 3%, wobec czego nalezy stosowac — 2 —rzecej i welny, oraz materjalów wykona¬ nych \z tych surowców, znamienny tern, ze poddaje sie je dzialaniu wodnych rozczy- nów cial zawierajacych chlor i tlen, w któ¬ rych nosnik tlenu powoduje wydzielanie sie chloru z jego nosnika, przyczem wywiazu¬ jacy sie chlor zostaje bezposrednio pochlo¬ niety przez traktowany materjal.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze do rozczynu cial wydzielaja¬ cych chlor i tlen dodaje sie srodek utlenia¬ jacy, wzmagajacy reakcje obu substancyj.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze ciala wydzielajace chlor i tlen zawieraja wytwarzany chlor w ilosci 0,05 do 3% wagi cieczy i co najmniej taka ilosc nosnika tlenu, jaka konieczna jest do wy¬ dzielania podanej ilosci chloru.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze nosniki chloru i tlenu sa bez¬ barwne i nie wytwarzaja stalego osadu na siersci lub welnie.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 2 i 4, zna¬ mienny tern, ze równiez srodek utleniaja¬ cy jest bezbarwny i nie wytwarza stalego osadu na siersci lub welnie.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze jako nosnik chloru sluzy kwas solny, a jako nosnik tlenu — chloran.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamien¬ ny tern, ze stosowana kapiel zawiera 3% kwasu solnego i 1 % chloranu potasu w stosunku do wagi cieczy.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 2 i 6, zna¬ mienny tern, ze jako srodek utleniajacy sluzy kwas szczawiowy lub winowy.
9. 9. Sposób wedlug zastrz. 7 i 8, zna¬ mienny tern, ze domieszka kwasu szcza¬ wiowego lub winowego wynosi ^ do 6% wagi cieczy. Erich Bóhm. Zastepca: Inz. H. Sokal, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL