Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wstepnego wykurczania i suszenia materialu wló¬ kienniczego zawierajace ogrzewany beben za¬ montowany obrotowo na osi wzdluznej.Znane jest urzadzenie do obróbki materialu dzianego przenaczone do wstepnego wykurczania, stabilizacji i wykanczania materialów dzianych, zawierajace plaszcz, którym jest zwykle filcowy pas bez konca, prowadzony wokól rolki wprowa¬ dzajacej, dzieki czemu pierwsza, poczatkowo ze¬ wnetrzna powierzchnia plaszcza jest rozciagana w okreslonej strefie. Nastepnie rolka wprowadzaja¬ ca plaszcz jest silnie dociskana do zewnetrznej po¬ wierzchni nagrzewanego bebna o duzej srednicy wokól którego po luku przesuwa sie plaszcz po opuszczeniu rolki wprowadzajacej. Przechodzac z rolki wpnowadzajacej na beben, plaszcz zmienia swe zakrzywienie tak, ze jego pierwsza, poprzed¬ nio rozciagana powierzchnia zmienia sie w stre¬ fie sciskania na wewnetrzna powierzchnie sci¬ skana.Latwosc odksztalcania jest powodem dla którego dzianina wykazuje tendencje do utraty swego wstepnego wykurczenia lub tez tendencje do roz¬ wierania sie. D&a zapobiegniecia takiemu rozwie¬ raniu, stosuje sie nad plaszczem, powyzej rolki wprowadzajacej nagrzewane slizgi metalowe (zwy¬ kle slizgi stalowe nagrzewane elektrycznie), któ¬ rych zadaniem jest dociskanie poruszajacego sie wykurezanego wstepnie materialu, do pierwszej rozciagnietej zewnetrznej powierzchni plaszcza w czasie gdy plaszcz przesuwa sie nad rolka wpro¬ wadzajaca.Material jest wprowadzany na pierwsza po¬ wierzchnie w miejscu, w którym pierwsza po¬ wierzchnia jest w strefie rozciagania wskutek za¬ krzywienia plaszcza wokól rolki wprowadzajacej, a nastepnie material jest utrzymywany w styku z pierwsza powierzchnia na poczatku przez na¬ grzane slizgi dla unikniecia tarcia lub przywiera¬ nia, a nastepnie przez beben. Material po osiagnie¬ ciu punktu, w którym wskutek zmiany kierunku krzywizny plaszcza, wydluzenie pierwszej po¬ wierzchni zmniejsza sie do zera i zamienia sie w strefie sciskania na skrócenie, zostaje równiez skrócony poniewaz material styka sie ciernie z pierwsza powierzchnia plaszcza. Skracanie to ma charakter ciagly i jakkolwiek w danym mo¬ mencie ma wielkosc mikroskopijna, to w sumie moze siegac na przyklad okolo 15 cm na okolo 90 cm, zaleznie od grubosci i materialu plaszcza uzy¬ tego w urzadzeniu.Material praed wejsciem pod slizgi jest wilgot¬ ny, dzieki czemu bedac miekkim i nieco plastycz¬ nym ulega latwo skurczeniu podczas styku cierne¬ go z pierwsza powierzchnia plaszcza. Usuniecie wilgoci przez calkowite wysuszenie materialu do¬ konane podczas przesuwania sie materialu nad nagrzanym bebnem, stabilizuje i wykancza mate- 102 194 -/102 194 rial w stainie scisnietym lub wstepnie wykurczo- nym.Wystepuja tu jednak trudnosci w utrzymaniu polozenia nagrzanych slizgów wzgledem rolki wprowadzajacej i nagrzanego bebna wzgledem przesuwajacego sie pod nim materialu. Slizgi mu¬ sza byc z reguly nagrzewane elektrycznie i one same jak równiez • plaszcz podlegaja silnemu zu¬ zyciu. Slizgi przeciwstawiaja sie ruchowi mate¬ rialu przesuwajacego sie pod nimi, co zwieksza zuzycie mocy przez urzadzenie. Slizgi sa mecha¬ nicznie skomplikowane i trudne w naprawie. Ko¬ nieczna jest czesta regulacja polozenia slizgów i wymiana rólki wprowadzajacej, co komplikuje dzialanie urzadzenia i zwieksza wymagania co do zrecznosci obslugujacego oraz prawdopodobien¬ stwo pomylek i powstawanie bledów w eksploata¬ cji. W miare zuzywania sie plaszcza konieczna sta¬ je sie wymiana rolki wprowadzajacej na wieksza.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia nie wykazujacego wad i niedogodnosci znanych urzadzen, o uproszczonej konstrukcji i latwiejsze¬ go w obsludze, w którym uzyskano dociskanie do bebna silniejsze niz bylo to mozliwe w urzadze¬ niach znanych.Cel wynalazku zostal osiagniety przez skonstruo¬ wanie urzadzenia do wstepnego wykurczania i su¬ szenia materialu wlókienniczego, które ma war¬ stwe dociskajaca usytuowana równolegle do po¬ wierzchni roboczej plaszcza, rozciagajaca sie co najmniej na czesci jego dlugosci wokól luku beb¬ na i luku rolki wprowadzajacej, przy czym czesc warstwy dociskajacej rozciagajaca sie wokól beb¬ na przylega do powierzchni bebna, a material obrabiany jest promieniowo dociskany warstwa dociskajaca do powierzchni roboczej plaszcza.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykla¬ dach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku schema¬ tycznie, fig. 2 — warstwe dociskajaca urzadzenia z fig. 1, w postaci fartucha, w powiekszeniu, fig. 3 — urzadzenie wedlug wynalazku w innym przykladzie wykonania, fig. 4 — warstwe dociska¬ jaca urzadzenia z fig. 3, w postaci tasmy bez kon¬ ca, w uproszczeniu i w powiekszeniu, fig. 5 — urzadzenie z fig. 4, w uproszczeniu, w widoku z boku z prawej strony, fig. 6 — urzadzenie z fig. 1 w widoku z boku, fig. 7 — urzadzenie z fig. 1 w widoku z boku.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera warstwe dociskajaca 19, w postaci fartucha 21 (fig. 1, 2) lub w postaci tasmy 22 bez konca (fig. 3—5) oraz plaszcz 11 stanowiacy filcowy pas bez konca, bie¬ gnacy do rolki wprowadzajacej 12, nastepnie wo¬ kól luku 31 bebna 15 i poprzez rolki prowadzace ,32 wokól luku 33 nagrzewanego bebna 34, po czym poprzez rolki prowadzace 35 zawracajacy do aplki wprowadzajacej 12. Korzystnie plaszcz 11 jest wy¬ konany z tkanej welny lub z iglowanego polie¬ stru. Dzieki wyeliminowaniu nagrzewanych sliz¬ gów jest mozliwe uzycie plaszcza 11 z wlókien syntetycznych, które nie mogly byc stosowane przy nagrzewanych slizgach ze wzgledu na temperatu¬ re 190,6°C do 232,2°C, która moglaby powodowac topienie i niszczenie plaszcza. Przy zastosowaniu 4 warstwy dociskajacej 19 w postaci fartucha 21 li#* tasmy 22 bez konca przy temperaturze bebna wy¬ noszacej maksymalnie okolo 163°C, mozna bez¬ piecznie stosowac plaszcze syntetyczne. Ta maksy- malna temperatura bebna pozwala na uzycie pla¬ szczy z innych materialów wlóknistych bardziej dlugotrwalych od welny.Warstwa dociskajaca 19 w postaci fartucha 21 (fig. 1, 2) jest zacisnieta na swym zewnetrznym io koncu 36 w miejscu, które wzgledem bebna 15 znajduje sie na zewnatrz rolki wprowadzajacej 12.Fartuch dociskajacy 21 jest przytrzymywany po¬ miedzy katownikiem stalowym 37 i plaskowni¬ kiem 38 (fig. 2) i siega do wewnetrznej strony ma- terialu 18 w obszarze 39 luku 31 bebna 15.Zewnetrzny koniec 36 fartucha 21 jest przytrzy¬ mywany w róznych polozeniach 48a, 48b, 48c, co pozwala ma ustalenie dlugosci luku 49 na rolce, wprowadzajacej 12, na którym fartuch 21 dociska material 18 do rolki wprowadzajacej 12. Dla uzy- N skania mozliwosci regulowanego ustalania polo¬ zenia zewnetrznego konca 36 fartucha 21, zasto¬ sowano korzystnie skosna rame lukowata 51 z sze¬ regiem otworów 52a, 52b, 52€, w które sa wkla- dane kolki polaczone z katownikiem stalowym 37 or£z plaskownikiem 38, przytrzymujacymi ze¬ wnetrzny koniec 36 fartucha 21.W rozwiazaniu pokazanym na fig. 3—5,' warstwa 19 ma postac tasmy 22 bez konca przebiegajacej po luku 31 bebna 15 i napedzanej przez ten be¬ ben. Tasma 22 bez konca po opuszczeniu bebna 15 okraza rolke wprowadzajaca 12, przy czym prze¬ chodzi . uprzednio wokolo rolki napinajacej 53 umieszczonej w poblizu rolki wprowadzajacej 12.Os rolki napinajacej 53 jest równolegla do osi rolki wprowadzajacej 12 i jest przesuwna wzgle¬ dem nastawnej osi rolki wprowadzajacej 12 (co pokazano strzalkami 54) w celu regulacji luzu na tasmie 22 bez konca i regulacji kata styku tasmy 40 22 bez konca z materialem 18 na rolce wprowa¬ dzajacej 12. Material 18 (fig. 5) ma zasadniczo sta¬ la szerokosc, a tasma 22 bez konca ma szerokosc co najmniej równa szerokosci materialu 18.Fartuch 21 i tasma bez konca 22 moga byc wy- 45 konane z metalu, na przyklad z gietkiej stali nie¬ rdzewnej, w którym to przypadku sa latwo nagrze¬ wane w swych polozeniach roboczych, ale ko¬ rzystniej sa wykonane z tkaniny utworzonej z kle¬ jonych zywica wlókien szklanych pokrytych zy- 50 wica politetrafluoroetylenowa. Moga byc stosowa¬ ne tasmy 22 oparte nie na szkle, lecz na cerami¬ ce. Grubosci tasmy 22 sa korzystne rzedu 0,04 cm.Laczenie tasm bez konca jest uzyskiwane znany¬ mi sposobami. 55 Material obrabiany 18 stanowi material tkany lub dziany wykonany z -wlókien celulozowych lub mieszaniny wlókien celulozowych z wlóknami syntetycznymi, w tym równiez wlóknami termo¬ plastycznymi. 60 Material obrabiany 18 (fig. 1, 2) jest wprowa¬ dzany poprzez rolki prowadzace 23 i rolki cia¬ gnace 24 do urzadzenia nawilzajacego 25, gdzie zo¬ staje nawilgocony przez naparowanie i ewentual¬ nie nakropienie woda przy pomocy dysz 23, po 65 czym nawilzony material 18 zostaje rozpostarty108 194 6 i doprowadzony przez rolkj gT do nastawnej rolki zasfjajacej 28, skad wchodzi go zasadniczej jed- ngstki abrótjczej 29. ^nieczne jest, by zawartosc wilgoci w materiale 18 byla w zakresie odpo¬ wiednim dla wstepnego, wykurczenia poprzez sci- skapie i by material zostal wjajciwie rozpostarty^ na przyklad w znanej rozszerzarpe czynowej.Inne posccie HFR4?fnift Wft^pnegp pozwajaja na czesciowe- u^uw^nie gacacego wilgotnego. pq-r wnetrza, fjggtajczanie nia^efj^lu J8 £ ga^g gumo¬ wego lul) z innego urzadzeinia wapnie ^fykyrqzaT jaeego pfzez sciskanie, takiego jak urza$zeru §15 stosowane dja materjalu cjzianegp w P°?t§p} rur, (fig. 7) lub z jeszcze innego urzadzenia wstepnego.Rozposcieranie moze byc dokonane przed nawilgo- caniem, pod warunkiem by material 18 osiagal glówna jednostke obróbcza 29 z odpowiednia za¬ wartoscia wilgoci. Materialy tkane i dzianiny osno¬ wowe nie stwarzaja tu trudnosci, ale dzianiny w postaci rur musza byc rozciagniete lub spla¬ szczone i rozpostarte przy czym wszystkie te czyn¬ nosci sa dokonywane przy pomocy znanych urza¬ dzen i sposobów.Plaszcz 11 jest prowadzony wokól rolki wpro¬ wadzajacej 12, przez co pierwsza, poczatkowo ze¬ wnetrzna powierzchnia 13 plaszcza 1J zostaje rozr ciagnieta w strefie 14 rozciagania. Rolka wpro¬ wadzajaca 12 i plaszcz 11 sa w dalszej partii utrzymane w styku z nagrzewanym bebnem 15 o duzej srednicy, wzdluz luku po którym przesu¬ wa sie plaszcz 11 po opuszczeniu rolki wprowadza¬ jacej 12. Plaszcz 11 przechodzac z rolki wprowa¬ dzajacej 12 na befeen 15 zmienia swe zakrzywie¬ nie tak, ze jego pierwsza, poprzednio rozciagana powierzchnia 13 zmienia sie w strefie 16 na ze¬ wnetrzna powierzchnie sciskana. praz ppsuwafne rcflki wprowadzajacej 12 (co ws¬ kazano strzalkami 47) wzgledem bebna 15.Urzadzenie wedlug wynalazku rnoze byc ko¬ rzystnie §tospwane w szeregu z innymi ujzadze- niami 4o wstepnego wykurczania przez zgniatanie (fig. 6), które stanowia urzadzenia 55 do wstepne^ go wykurczania orzez zgniatapie z pasem gumo¬ wym, poprzedzone rozdzielaczem 57 i zawierajace nagrzewany beben 58, roljri i ruchomy gruby pas, gumowy 61. ]Nfa fig. 7 pokasano urzadzenie wer dlug wynalazku, pracujace ze znanym urzadzeniem , do wstepnego wykurczania materialu 18a w po¬ staci dzianych rur. Dziana rura jest rozposcierana i naparowywana za pomoca strumieni pary 26a w urzadzeniu nawilzajacym 25a, po czym jest splaszczona i zageszczana przez podwójne gumowe pasy 62 bez konca biegnace po rolkach 63. Spla¬ szczona rura po jej rozpostarciu przez rolki 64 jeist doprowadzana do rolki zasilajacej 28, po czym jest obrabiana w urzadzeniu wedlug wynalazku. W ten sposób kompensuje sie rozwieranie dzianej rury i uzyskuje mozliwosc dodatkowego wykurczenia wstepnego.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wstep¬ ne wykurczanie, stabilizacje termiczna i wykan¬ czanie nie tylko dzianych materialów wykona¬ nych z wlókien celulozowych, ale równiez mate¬ rialów dzianych z wlókien zlozonych z mieszaniny wlókien celulozowych i syntetycznych wlókien ter¬ moplastycznych.Przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku uzyskuje sie wykurczanie, stabilizacje i wy¬ kanczanie mieszanych materialów w sposób do¬ kladny i jednorodny, jak równiez zmniejsza sie czestotliwosc wymiany rolek wprowadzajacych.Regulacja urzadzenia jest latwa i eliminuje ko¬ niecznosc jego zatrzymywania.Zgodnie z wynalazkiem równiez eliminuje sie potrzebe zmiany wymiarów plaszcza przy zmianie mozliwosci wykurczeniowych urzadzenia oraz wy¬ magane jest znacznie mniejsze zapotrzebowanie na moc dla urzadzenia przez wyeliminowanie sliz¬ gów i tym samym wyeliminowanie energii po¬ trzebnej na ich nagrzanie.Urzadzenie wedlug wynalazku moze wspólpra¬ cowac z dodatkowym urzadzeniem do tego same¬ go rodzaju lub innych rodzajów dla zwiekszenia wydajnosci wstepnego wykurczania i ewentualnie dla uzyskiwania materialu wykonczonego po obu stronach. PL PL PL PL PL PL PL