PL96319B1 - Sposob wytwarzania powlok ceramicznych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania powlok ceramicznych, zwlaszcza czarnych, na powierzchniach tworzyw ceramicznych o duzej gladkosci, znajdujacy zastosowanie szczególnie w produkcji ceramiki szlachetnej, unikalnej, wystawienniczej, których powloka ma miec wyglad i wlasnosci odpowiadajace antycznym wyrobom ceramicznym starozytnej Grecji, szczególnie wyrobom o najlepszej jakosci z wieków VI i V przed nasza era.Powloki ceramiczne czarne i czerwone waz greckich, znane od okolo 2500 lat przed nasza era sa malowidlem o znikomej grubosci warstwy od 3,5 jum do 50 Mm. W odróznieniu od szkliw wykazuja dwujlomnosc swiatla. Ponadto sa nieprzepuszczalne dla wody.W publikacji: J.V. Noble: The Technique cf Attic Vase~Painting, American Journal Archaeology, 64/1960, str. 307—318, podane sa informacje o skladzie surowcowym i prawdopodobnej technologii wytwarzania tych powlok. Sklad surowcowy powloki czerwonej i czarnej uzyskiwano z zawiesiny glin. Zawiesine koloidalnej gliny, tzw. angobe, wytwarzano przez zmieszanie okolo 0,4% wagowych szesciometalofosforanu sodu, okolo 82% wagowych wody destylowanej i okolo 17,6% wagowych wilgotnej gliny z Attyki, po czym poddawano sedymentacji w pionowych zbiornikach przez czas okolo 400 godzin. Nastepnie górna warstwe oddzielano od pozostaly eh i zageszczano do stezenia syropu. Angobe o takim stezeniu nakladano pedzlem na powierzchnie mokrych i surowych naczyn ceramicznych, która uprzednio wypolerowano skóra lub wilgotnym suknem az do polysku. Z kolei, tak pokryte naczynia, poddawano suszeniu na wolnym powietrzu, a nastepnie wysuszone wyroby wypalano w piecu opalanym drzewem.Wypalanie odbywalo sie w zmiennej atmosferze; najpierw wypalano naczynia w atmosferze utleniajacej do temperatury 800°C, potem pomiedzy temperatura od 800°C do 945°C wytwarzano atmosfere redukujaca, przez zamkniecie zaworu w piecu i po wprowadzeniu do jego wnetrza wiór drzewnych, a nastepnie uzyskiwano ponownie atmosfere utleniajaca, przy ochladzaniu pieca do temperatury 875°C i otworzeniu zaworu pieca.W zaleznosci od zmieszania róznego rodzaju glin angoba po wypaleniu dawala powloke czarna lub czerwona.Jezeli powierzchnia malowidla przed wypaleniem, po wysuszeniu, byla koloru brazowego o metalowym2 96 319 polysku, to po wypaleniu stawala sie powloka czarna, jezeli po wysuszeniu miala kolor czerwony, to po wypaleniu zostawala równiez czerwona.Sprawdzenie tego sposobu w praktyce nie prowadzi do zamierzonych skutków, to jest do uzyskania czarnych lub czerwonych powlok o wygladzie i wlasnosciach odpowiadajacych antycznym powlokom, zwlaszcza wyrobów z VI i V wieku przed nasza era, ze stylów czerwonofigurowego i czarnofigurowego, powstalych w starozytnej Grecji. Wytwarzanie malowidla czarnego opisanym sposobem z angob koloru szarego prowadzi do uzyskania powlok szarych o powierzchni slabo spieczonej* Równiez szary pozostaje wyrób ceramiczny. W zetknieciu z atmosfera powietrza reakcja utleniania czarnego tlenku zelazowo-zelazawego do czerwonego tlenku zelazowego zachodzi natomiast dosc latwo, czego dowodem sa plamy czerwieni na powloce.Wypalanie reduktorów z masy wyrobu ceramicznego zachodzi natomiast oporniej. W rezultacie opisanego sposobu wytwarzania uzyskiwano wyroby siwe z powloka szara i plamami czerwieni. Wyroby te wygladem przypominaja tak zwane siwaki charakteryzujace sie niskimi walorami estetycznymi, zas ich powloki przepuszczaja wode.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania powlok ceramicznych, zwlaszcza czarnych, na powierzchniach tworzyw ceramicznych o duzej gladkosci, z zawiesiny koloidalnych glin zawierajacej bentonit, która nanosi sie jednym ze znanych sposobów na wypalona powierzchnie, a nastepnie suszy i wypala. Istota wynalazku jest to, ze zawiesine tworzy sie ze skladu wagowego zawierajacego od 2,0% wag. do 2,7% wag. wysuszonego plawionego bentonitu, od 0% wag. do 4,2% wag. szkla wodnego, od 0% wag. do 2,0% wag. mydla potasowego, oraz od 40% wag. do 50% wag. krwi zwierzecej o uprzednio rozbitym bialku dla wykluczenia jej krzepniecia i uzupelnionego woda destylowana do 100% wag., zas powloke wypala sie w temperaturze od 320° do 440°C w temperaturze utleniajacej, przez czas od 10 do 40 minut.Sposobem wedlug wynalazku uzyskano powloki o zabarwieniu czarnym, mieniace sie odcieniami fioletu, brazu, blekitu, których stopien zaczernienia, polysk i struktura mikroskopowa sa analogiczne jak antycznych waz greckich o najlepszej jakosci, pochodzacych z wieków VI i V przed nasza era, ze stylu czarnofigurowego,.Powloki te sa calkowicie nieprzepuszczalne dla wody, zaleznie od ilosci stosowanej krwi sa bardziej lub mniej blyszczace i maja wlasciwosci elektroizolacyjne.Sposób wedlug wynalazku jest przedstawiony w trzech przykladach wykonania.Przyklad I. Zawiesine do wytwarzania powloki sporzadza sie przez zmieszanie odmierzonej porcji wysuszonego plawionego bentoniutu z woda destylowana w dobranym stosunku, a nastepnie dodaje szklo wodne i mydlo potasowe ciagle mieszajac, po czym te mase odstawia sie na czas od jednego do dwóch tygodni.W tym czasie mase poddaje sie okresowemu mieszaniu, az do uzyskania pelnej jednolitosci. Krew zwierzeca poddaje sie procesowi przygotowawczemu przez rozbicie bialka granulkami szklanymi, przy czym przechowuje sie ja w plastykowych butelkach. Rozbicie bialka wykonuje sie dla wykluczenia krzepniecia krwi. Do pokrywania powierzchni przygotowuje sie male porcje zawiesiny tak, aby zostaly zuzyte w czasie nie dluzszym od okolo dwóch godzin. Do odmierzonej ilosci krwi zwierzecej dodaje sie porcjami uprzednio przygotowana mase z betonitu i dodatków i rozciera w porcelanowym mizdziezu. Tak uzyskana zawiesina pokrywa sie wypalona i wypolerowana powierzchnie ceramiczna przez malowanie pedzlem i poddaje suszeniu przez kilka minut, a nastepnie wypala w atmosferze utleniajacej w piecu elektrycznym muflowym lub silitowym w temperaturze od 320°C do 440°C, w,czasie od dziesieciu do czterdziestu minut, tym krótszym im wyzsza jest temperatura pieca. Gdy zachodzi koniecznosc dokonania poprawek naklada sie nowa warstwe zawiesiny, po wystudzeniu powierzchni ceramicznej, po czym ponownie powloke sie suszy i wypala. Powloka moze takze byc nakladana od razu kilkoma warstwami, przy czym kolejne warstwy poddaje sie suszeniu przez czas kilku minut, a potem dopiero wypala.Przyklad tl. Zawiesine wytwarza sie z nastepujacego skladu wagowego: Bentonit —3,0% wag.Szklowodne — 4,0% wag.Mydlo potasowe — 2,0% wag.Krew bydleca — 50,0% wag.Wodadestylowana —41,0% wag.Z tego skladu uzyskuje sie po wypaleniu czarna powloke, mocno blyszczaca, mieniaca sie w swietle na brazowo i zielono, zupelnie nie przepuszczajaca wody.Przykladlll. Zawiesine na powloke przyrzadza sie analogicznie jak w przykladzie I i przy jej nakladaniu, suszeniu i wypalaniu postepuje tak samo. Zawiesine przyrzadza sie ze skladu: Bentonit - 3,0% wag.Szklowodne — 4,2% wag.Krewbydleca - 50,0% wag.Woda destylowana - 42,8% wag.96 319 3 Z tego skladu uzyskuje sie po wypaleniu czarna powloke, mieniaca sie w swietle kolorem blekitu, mocno blyszczaca, nie przepuszczajaca wody.Przyklad IV. Zawiesine na powloke przyrzadza sie analogicznie jak w przykladzie I i przy jej nakladaniu, suszeniu i wypalaniu postepuje sie tak samo.Zawiesine przyrzadza sie ze skladu: Bentonit — 2,0% wag.Mydlo potasowe — 2,0% wag.Krew bydleca —40,0% wag.Woda destylowana — 46,0% wag.Z tego skladu uzyskuje sie po wypaleniu powloke czarnobrazowa, blyszczaca, nie przepuszczajaca wody. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania powlok ceramicznych, zwlaszcza czarnych, na powierzchniach tworzyw ceramicznych o duzej gladkosci, z zawiesiny koloidalnych glin zawierajacych bentonit, która nanosi sie na wypalona powierzchnie, a nastepnie suszy i wypala, znamienny tym, ze sporzadza sie zawiesine od 2,0% wag. do 3,0% wag. wysuszonego plawionego bentonitu, od 0% wag. do 4,2% wag. szkla wodnego, od 0% wag. do 2,0% wag. mydla potasowego oraz od 40% wag. do 50% wag. krwi zwierzecej o uprzednio rozbitym bialku dla wykluczenia jej krzepniecia, sklad jej uzupelnia sie woda destylowana do 100% wagowych, zas powloke wypala sie w temperaturze od 320°C do 440°C w atmosferze utleniajacej, w czasie od 10 minut do 40 minut. PL