PL96317B1 - Sposob wytwarzania blyszczacej powloki w kolorze czarnym lub brazowym na tworzywie ceramicznym - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania blyszczacej powloki w kolorze czarnym lub brazowym na tworzywie ceramicznym, porcelanie lub kamionce zwlaszcza na powierzchniach o duzej gladkosci, znajdujacy zastosowanie szczególnie na wyrobach artystycznych, np. w produkcji ceramiki szlachetnej, unikalnej, wystawienniczej, której powloka ma miec wyglad i wlasnosci odpowiadajace antycznym wyrobom ceramicznym starozytnej Grecji, szczególnie wyrobom o najlepszej jakosci z wieków VI i V przed nasza era.Powloki ceramiczne czarne i czerwone waz greckich, znane od okolo 2500 lat przed nasza era sa malowidlem o znikomej grubosci warstwy od 3,5 /im do 50 Mm. W odróznieniu od szkliw wykazuja dwujlomnosc swiatla. Ponadto sa nieprzepuszczalne dla wody.W publikacji: J. V. Noble: The Technique of Attic Vase-Painting, American Journal Archaeology, 64 (1960) str. 307—318, podane sa informacje o skladzie surowcowym i prawdopodobnej technologii wytwarzania tych powlok. Sklad surowcowy powloki czerwonej i czarnej uzyskiwano z zawiesiny glin. Zawiesine koloidalnej gliny, tzw. angobe, wytwarzano przez zmieszanie okolo 0,4% wagowych szesciometalofosforanu sodu, okolo 82% wagowych wody destylowanej i okolo 17,6% wagowych wilgotnej gliny z Attyki, po czym poddawano sedymentacji w pionowych zbiornikach przez czas okolo 400 godzin. Nastepnie górna warstwe oddzielano od pozostalych i zageszczano do stezenia syropu. Angobe o takim stezeniu nakladano pedzlem na powierzchnie mokrych i surowych naczyn ceramicznych, która uprzednio wypolerowano skóra lub wilgotnym suknem az do polysku. Z kolei, tak pokryte naczynia, poddawano suszeniu na wolnym powietrzu, a nastepnie wysuszone wyroby wypalano w piecu opalanym drzewem. Wypalanie odbywalo sie w zmiennej atmosferze; najpierw wypalano naczynia w atmosferze utleniajacej do temperatury 800°C, potem pomiedzy temperatura od 800 C do 945°C wytwarzano atmosfere redukujaca, przez zamkniecie zaworu w piecu i po wprowadzeniu do jego wnetrza wiór drzewnych, a nastepnie uzyskiwano ponownie atmosfere utleniajaca, przy ochladzaniu pieca do temperatury 875°C i otworzeniu zaworu pieca.2 96 317 W zaleznosci od zmieszania róznego rodzaju glin angoba po wypaleniu dawala powloke czarna lub czerwona. Jezeli powierzchnia malowidla przed wypaleniem, po wysuszeniu, byla koloru brazowego o metalowym polysku, to po wypaleniu stawala sie powloka czarna, jezeli po wysuszeniu miala kolor czerwony, to po wypaleniu zostawala równiez czerwona. ¦ Sprawdzenie tego sposobu w praktyce nie prowadzi do zamierzonych skutków, to jest do uzyskania czarnych lub czerwonych powlok o wygladzie i wlasnosciach odpowiadajacych antycznym powlokom, zwlaszcza wyrobów z VI i V wieku przed nasza era, ze stylów czerwonofigurowego i czarnofigurowego, powstalych w starozytnej Grecji. Wytwarzanie malowidla czarnego opisanym sposobem z angob koloru szarego prowadzi do uzyskania powlok szarych o powierzchni slabo spieczonej. Równiez szary pozostaje wyrób ceramiczny. W zetknieciu z atmosfera powietrza reakcja utleniania czarnego tlenku zelazowo-zelazawego do czerwonego tlenku zelazowego zachodzi natomiast dosc latwo, czego dowodem sa plamy czerwieni na powloce. < Wypalanie reduktorów z masy wyrobu ceramicznego zachodzi natomiast oporniej. W rezultacie opisanego sposobu wytwarzania uzyskiwano wyroby siwe z powloka szara i plamami czerwieni. Wyroby te wygladem przypominaja tak zwane siwaki charakteryzujace sie niskimi walorami estetycznymi, zas ich powloki przepuszczaja wode. '• Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania blyszczacej powloki na tworzywie ceramicznym, porcelanie lub kamionce, która to powloke naklada sie w znany sposób na pokrywane tworzywo i nastepnie wypala. Istota sposobu jest to, ze na powloke stosuje sie krew zwierzeca o uprzednio rozbitym bialku i pozbawiona osocza, zas powloke te wypala sie w temperaturze od 320°C do 440°C, przez czas od 10 do 30 minut. ¦ Sposób wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie powloki czarnej lub brazowej na tworzywie ceramicznym z samej krwi zwierzecej, bez dodatków oraz zastosowanie jej jako farby naszkliwnej. Dzieki temu unika sie koniecznosci sporzadzania angoby przez uciazliwe szlamowanie bentonitu. Powloka czarna uzyskana z krwi ma odcienie brazu lub fioletu, jej przekrój poprzeczny wykazuje znikoma grubosc rzedu kilku mikrometrów. Jest ona bardzo silnie zwiazana, zwlaszcza z tworzywem ceramicznym, nie przepuszcza wody i nie przewodzi pradu elektrycznego. Mechaniczne usuwanie tej powloki przebiega opornie, podobnie jak w powlokach greckich waz, i wylacznie razem z tworzywem ceramicznym.Przyklad. Z gliny o uziarnieniu do 0,06 mm wytworzono plytki i naczynia, potem je wypolerowano, a nastepnie wypalano w temperaturze od 900°C do 980°C Nastepnie przystapiono do przygotowania powloki z krwi zwierzecej o duzej zawartosci krwinek. Swieza krew rozbito w naczyniu plastykowym granulkami szklanymi, az do zahamowania krzepliwosci i odstawiono na czas kilku dni, od jednego do siedmiu. W tym czasie nastapilo oddzielenie sie od krwi osocza, które nastepnie odlano, zas pozostalosc uzywano jako wlasciwa powloke. Powloke nakladano na zimne powierzchnie ceramiczne bardzo miekkim pedzlem, jako malowidlo, jedna warstwa lub dwoma, druga po wyschnieciu pierwszej. Z kolei wysuszone wyroby wypalano w znanym piecu elektrycznym w temperaturze od 320°C do 440°C, w czasie od 10 do 30 minut. Koniec wypalania ustalano w momencie wydzielania sie z pieca dymów o zapachu palonej skóry. Same wyroby kontrolowano przez ogladanie w piecu albo wyciaganie na krótko z pieca. < Uzyskane malowidlo ma kolor czarny o odcieniu fioletu lub brazu, zaleznie od koloru tworzywa ceramicznego, zas wlasciwosci powloki sa podobne jak powlok starozytnych, ma ona mocny polysk, nie przepuszcza wody i nie przewodzi pradu elektrycznego oraz jest odporna na rozcienczone kwasy i zasady.Wytworzona w analogiczny sposób powloka na porcelanie lub bialej kamionce ma kolor brazowy, zas na kamionce brazowej — kolor czarny, a jej wlasciwosci sa podobne do wlasciwosci farb naszkliwnych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania blyszczacej powloki w kolorze czarnym lub brazowym na tworzywie ceramicznym, która to powloke naklada sie na pokrywane tworzywo i nastepnie wypala, znamienny tym, ze na powloke stosuje sie krew zwierzeca o uprzednio rozbitym bialku i pozbawiona osocza, zas powloke te wypala sie w temperaturze od 320°C do 440°C w czasie od 10 do 30 minut Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 4D zl PL