Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowego 2-[N-(n-butylo)-IILrz..butylo-amino]-a- cet-2', 6'-ksylidydu i jego farmaceutycznie dopusz¬ czalnych soli, który posiada miejscowe dzialanie znieczulajace. W handlu dostepne sa dwa acetksylidydy o miej¬ scowym dzialaniu znieczulajacym. Jednym z nich jest 2,6-dwumetyloanilid kwasu N-n-butylopipeko- linowego znany pod nazwa bupiwakainy oraz pod nazwa handlowa „Marcaine". Zwiazek ten posia¬ da -wzór 4. Drugim jest 2,6-dwumetyloanilid kwa¬ su N,N-dwuetyloaminooctowego o wzorze 5, zna¬ ny pod nazwa lidokainy lub pod nazwa handlowa „Xylocaine". Jakkolwiek bupiwakaina lub „Marcaine" cha¬ rakteryzuje sie dlugotrwalym dzialaniem miej¬ scowym, to jednak wywoluje podraznienia tkanek czesciej niz lidokaina. Z kolei lidokaina lub „Xy- locaine" nie wywoluje podraznienia tkanek, ale nie daje takze dlugotrwalego dzialania znieczula¬ jacego. W handlu spotyka sie takze inne srodki do sto¬ sowania w celu miejscowego znieczulenia takie jak: 2-metyloanilid kwasu a -propyloaminopropionowe¬ go zwany prilokaina o nazwie handlowej „Cita- nest", 2,6-dwumetyloanilid kwasu a -pirolidynooc- towego zwany pirokaina o nazwach handlowych „Endocaine" i „Dynocaine" oraz 2,6-dwumetyloa¬ nilid kwasu N-metylopipekolinowego zwany me- piwakaina o nazwie handlowej „Carbocaine". Je- dnak wymienione srodki do miejscowego znieczu¬ lania wykazuja jedynie krótkotrwale dzialanie. Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowego zwiazku charakteryzujacego sie nie¬ zwykle dlugotrwalym miejscowym dzialaniem znie¬ czulajacym lub wysoka aktywnoscia znieczulania miejscowego, jak równiez zadawalajaco niskim dzialaniem drazniacym w stosunku do tkanek oraz zadawalajaco niska toksycznoscia ostra. Tym nowym zwiazkiem, wykazujacym miejsco¬ we dzialanie znieczulajace jest 2,6-dwumetyloani¬ lid kwasu N-n-butylo-N-III.rz.-butylo-aminoocto- wego o wzorze 1 ewentualnie w postaci soli do¬ puszczonych do stosowania w farmacji. Zwiazek o wzorze 1 jak tez jego sole stosuje sie jako sro¬ dek o dlugotrwalym miejscowym dzialaniu znie¬ czulajacym lub tez jako aktywny skladnik kom¬ pozycji do miejscowego znieczulania. Zwiazek o wzorze 1 wykazuje szczególnie ko¬ rzystne wlasciwosci w polaczeniu z biotoksyna- mi, takimi jak tetrodotoksyna, dezoksytetrodoto- ksyna i saksytoksyna, przy czym kombinacje ta¬ kie charakteryzuja sie bardzo dlugotrwalym miej¬ scowym dzialaniem znieczulajacym. Zwiazek o wzorze 1 ewentualnie w postaci so¬ li dopuszczonych do stosowania w farmacji wy¬ twarza sie nastepujacym sposobem: zwiazek o wzo¬ rze 2, w którym X oznacza atom chlorowca, ta¬ kiego jak chlor, brom lub jod, poddaje sie reak¬ cji ze zwiazkiem o wzorze 3 i ewentualnie wy- 91706• 3 'tworzony zwiazek o wzorze 1 przeksztalca sie w farmaceutycznie dopuszczalna sól. Reakcja przebiega korzystnie w obecnosci jod¬ ku sodu lub potasu lub odpowiedniego czwartorze¬ dowego jodku amoniowego. * Zwiazek o wzorze 1 wytwarzany sposobem we¬ dlug wynalazku jest uzyteczny jako srodek do miejscowego znieczulania zwyklymi metodami w zwykle stosowanych dawkach. Zazwyczaj stosuje sie go w postaci roztworów soli dopuszczonych do stosowania w farmacji, takich jak chlorowodorki, winiany lub cytryniany. Zwiazek o wzorze 1 moz¬ na stosowac w polaczeniu z biotoksynami, takimi jak tetrodotoksyna lub saksytoksyna uzyskujac kompozycje o dlugotrwalym miejscowym dziala¬ niu znieczulajacym. Wyniki badan biologicznych podano w tablicach. Stosowano nastepujace oznaczenia: A oznacza 2,(3- -dwumetyloanilid kwasu N-n-butylo-N-III-rz.-bu- tyloaminooctowego, Tetrodotoxin= TTX, Saxito- xin = STS. W tablicy I przedstawiono dane uzyskane w cza¬ sie blokowania nerwu kulszowego szczurów przez zwiazek A podany w stezeniu 0,25—1,0!% waga/ objetosc, za pomoca testów podanych przez A. P. Truanta w Aren. Int. Pharmacodyn. 115, 483-497 (1958).Uzyskiwano dobra czestotliwosc i czas trwa¬ nia dzialania preparatu. 91 706 ao Tablica I Blokowanie nerwu kulszowego szczurów Zwiazek o wzorze 1 Epinefryna 1 :100000 ¦ Stezenie w procentach a,25 0,5 l',0 Czestotliwosc 9/10 /10 /10 Czas trwania (minuty) Wartosc srednia ± standardowe od¬ chylenie 174 ±26 200 ±18 237 Okreslono takze toksycznosc zwiazku o wzorze 1 w stosunku do myszy, szczurów i swinek mor¬ skich. LD60 dla myszy po podaniu dootrzewnowo wynosi 284 (218-531) mg/kg. Dla szczurów po po¬ daniu podskórnie wynosi 1068 (813-1507) mg/kg. Dla swinek morskich stwierdzono, ze po podaniu pod¬ skórnie dawki mg/kg wszystkie zwierzeta przezy¬ waly. Zwiazek wytworzony sposobem wedlug wynalaz¬ ku jest takze stosowany w kombinacjach ze zna¬ nymi biotoksynami, takimi jak tetrodotoksyna i saksytoksyna. Tablica II Dzialanie blokujace zwiazku o wzorze 1 w obecnosci tetrodotoksyny (TTX) na wyizolowany, niena¬ ruszony nerw kulszowy zaby przy wartosci pH = 5,6 Lek A TTKi A+TTX Stezenie 0,625 rnilimoli 3, 10-7 moli 3, 10-7 moii Procentowe ograniczenie /potencjalnej akcji nerwu 22 (10—38) ( 8— ) 94 (80—100) Ilosc doswiad¬ czen 16 17 17 Skutecznosc stosowania zwiazku o wzorze 1 w kompozycji z biotoksynami na przyklad z tetrodo¬ toksyna (TTX) badano takze na nerwach kulszo- wych zaby. Próby przeprowadzano przy wartos¬ ci pH = 5,6 sposobem przedstawionym ponizej. W przypadku stosowania zwiazku o wzorze 1 w kom¬ binacji z TTX uzyskano blokowanie nerwu w 94%, podczas gdy zwiazek o wzorze 1 stosowany oddziel¬ nie daje blokowanie nerwu w 22% zas sam TTX tylko w 15!%. Ta wlasnosc stanowi decydujaca zalete, prze¬ mawiajaca za lacznym stosowaniem obydwu le¬ ków. Uzyskane wyniki przedstawiono w tablicy II. W czasie prób bada sie zdolnosc zwiazku o wzo¬ rze 1 w kombinacji z biotoksyna, taka jak saksy¬ toksyna do blokowania nerwu po przeprowadzeniu znieczulenia w okolicy opony twardej u psów. Stosuje sie nastepujaca metode: dojrzale samce rasy krótkonogich psów gonczych poddaje sie chi¬ rurgicznemu zabiegowi wszczepienia rurki w krag ledzwiowy w taki sposób, ze roztwór leku mozna podawac do obszaru w okolicy opony twardej. Po 45 60 56 %5 podaniu roztworu do znieczulenia miejscowego, zwierzeta poddaje sie od czasu do czasu bada¬ niom, w celu okreslenia czasu trwania zmniejszo¬ nej reakcji na ból zadawany w okolicy moszny lub w palce konczyn tylnych. Na podstawie od¬ powiedzi organizmu na wywolanie bólu w ob¬ szarze moszny stwierdza sie znieczulajace bloko¬ wanie kregowych korzeni ledzwiowych 3—4 i krzy¬ zowych 1—2—3. Korzenie te sa najbardziej odda¬ lonymi do punktu inieckij (6 korzen ledzwiowy) i dlatego narazone sa na najmniejsze dzialanie srodka znieczulajacego. Powrót odpowiedzi na ból zadany w okolicy moszny jest czesto pierwszym odzyskanym sygnalem i wskazuje na sieganie znie¬ czulenia do przynajmniej 4 korzenia ledzwiowego i 2 korzenia krzyzowego. Uzyskane dane przedsta¬ wiono w tablicy III. Stwierdza sie, ze zwiazek o wzorze 1 podany w stezeniu 2% wykazuje dzialanie blokujace w cia¬ gu 1—2 dni dla bólu zadanego w konczyny i dluz¬ szym niz 7,5 godziny dla bólu moszny. Wszystkie zwierzeta calkowicie wyzdrowialy.91706 6 Tablica III Znieczulenie zastosowane przez podanie w okolice opony twardej, przeprowadzone u psów za pomoca srodka zawierajacego zwiazek o wzorze 1 w kom¬ binacji z roztworem saksytoksyny (STX). Stezenie STX = 4 ^g/ml. Objetosc 5 ml. Lek (stezenie) zwiazek o wzo¬ rze 1—2'%| Czas trwania znieczulenia dla: bodu konczyn <1—<2 dni bólu moszny 420 minut < 24 godzin Epinefryna 1 :100000 stosowano we wszystkich roztworach. Powyzsze wyniki, uzyskane w próbach przepro¬ wadzonych in vitro na nerwie kulszowym zaby, sposobem szczególowo opisanym przez A. P. Tru- anta w Arch. Int. Pharmacodyn. 115, 483-497 (1958). Nerw kulszowy zaby Rana pipiens uzyskuje sie za pomoca wypreparowania go z jego podstawy w rdzeniu kregowym az do peciny i umieszcza na elektrodzie (srebro-chlorek srebra) w taki sposób, ze zarówno bodziec jak i odpowiedz mozna uzy¬ skiwac w czasie stosowania badanych zwiazków jak i w czasie okresu powrotnego. Stosuje sie ka¬ piele roztworem Tasaki Ringera przy zachowaniu identycznych wartosci pH dla roztworu leku i roz¬ tworu umozliwiajacego powrót nerwu do stanu wyjsciowego. LD50 przy poziomie ufnosci (wedlug Fiellera) wynoszacym 95% lub poziomie prawdopodobien¬ stwa wynoszacym 95%) oblicza sie za pomoca me¬ tody Minimum Logit Chi Sauare przedstawionej przez Berksona w J. Am. Stat. Assoc. 48,565 (1953). Sposób wedlug wynalazku ilustruje nastepujacy przyklad. Wytwarzanie 2,6-dwumetyloanilidu kwasu N-n- -butylo-N-IIIrz.butyloaminooctowego. Mieszanine 600 g 2,6-dwumetyloanilidu kwasu jodooctowego i 643 g N-n-butylo-N-IIIrz.butyloami- ny w 4,5 1 benzenu ogrzewa sie w kolbie zaopatrzo- nej w mieszadlo mechaniczne i chlodnice zwrotna,. w temperaturze wrzenia w ciagu 15—16 godzin. N-n-butylo-N-IIIrz.butyloamine opisali J. N. Tilley i A. A. Sayigh w J. Org. Chem. 28, 2076 (1963), a uzyskuje sie ja w wyniku reakcji pomiedzy al¬ dehydem maslowym i Illrz.butyloamina. Mieszanine reakcyjna po oziebieniu saczy sie i osad jodku N-n-butylo- odrzuca (482 g suchej masy). Przesacz przemywa sie 4 m kwasem solnym (ekstrakt kwasny mozna przesaczyc i przemyc eterem). Nastepnie ekstrakt, kwasny alkalizuje sie 7 m roztworem wodorotlen¬ ku sodowego. Wytracony produkt rozpuszcza sie w chlorku metylenu. Tym samym rozpuszczalni¬ kiem przemywa sie roztwór alkaliczny. Roztwory w chlorku metylenu laczy sie, suszy Na2S04, saczy i oddestylowuje z nich rozpuszczalnik. Pozostalosc krystalizuje , sie z mieszaniny acetonu i wody (7—8:1) i uzyskuje 414 g produktu o temperatu¬ rze topnienia 140—140,5°C. Wyniki analizy elementarnej dla wzoru C18H30N2O Obliczono — C = 74,4%, H = 10,5%, N = 9,65%, Znaleziono — C = 74,6%, H = 10,5%, N = 9,49%. Zwiazek wytworzony sposobem wedlug wyna¬ lazku stosuje sie zwykle w wodnym roztworze, w stezeniu 0,25—21%, w obecnosci lub nieobecnosci srodków zwezajacych naczynia, metoda naciecze- niowa wprowadzajac je w okolicy twardej opony i podpajeczynówkowo. Jednak stosowanie tego zwiazku nie ogranicza sie do wymienionego zakre¬ su stezen. Zarówno stosowane stezenie jak i daw¬ ke okresla sie w kazdym przypadku oddzielnie, biorac pod uwage takie czynniki jak wiek i cie¬ zar ciala pacjenta, jak równiez droge podania i kliniczne wymogi znieczulenia. Zwiazek wytworzo¬ ny sposobem wedlug wynalazku mozna takze po¬ dawac sposobami aktualnie stosowanymi przy po¬ daniu przez blony sluzowe lub uszkodzenia na przy¬ klad starta skóre, w postaci roztworów, masci, ga¬ laretek lub aerozoli. Przyklady odpowiednich kom¬ pozycji farmaceutycznych zawierajacych zwiazek o wzorze 1 jako czynnik aktywny, które mozna zastosowac w celu miejscowego znieczulenia, przed¬ stawiono w tablicy IV. Tablica IV Sposoby uzyskiwania 0,25%, 0,50%, 1,00%, 1,50% i 2,00% roztworów chlorowodorku zwiazku o wzo¬ rze 1, które to roztwory zawieraja dodatkowo epinefryne w ilosci 1 : 200000 i mozna je zastosowac do iniekcji. Wodzian chloro¬ wodorku zwiazku o wzorze d Chlorek sodowy USP XVIII Epinefryna USP XVIII Pirosiarczyn sodowy Woda do iniekcji USP XVIII mg/ml 0,25i%*) 2,64 8,60 0,005 Q,50 0,50% ,28 8,20 0,005 0,50 do uzupe3 (l!,00P/o 1Q,55 7,30 0,005 0,50 1,50*% ,82 6,40 0,005 0,50 -nienia objetosci 1,0 ml 2,00Mj 21,10 ,60 o,oa5 G,50 *) oznacza procentowa zawartosc bezwodnego chlorowodorku zwiazku o wzorze 1,91766 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL