PL82885B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 04.02.1970 (P. 138603) Zgloszenie ogloszono: 02.09.1974 Opis patentowy opublikowano: 30.12.1975 82885 KI. 22af 67/00 MKP' C09b 67/00 Twórcy wynalazku: Kazimierz Bujala, Henryk Golec, Miroslaw Gralinski, .Jan Jedrzejewski, Franciszek Kacprzak, Ryszard Salagacki Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo Rozwojowy Przemyslu Barwników, Zgierz (Polska) Preparat farbiarski do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny Przedmiotem wynalazku jest preparat farbiarski do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestro¬ wych i welny na kolor zólty o odcieniu czerwonym.Dotychczas wyroby wlókiennicze z mieszrniny wlókien poliestrowych i welnianych barwiono na kolor zólty o odcieniu czerwonym metoda dw'jkapielowa lub jednokapielowa przy uzyciu indywidualnych barwników zawiesinowych zabarwiajacych wylacznie skladnik poliestrowy, a nie zabarwiajacy wlókno welniane oraz barw¬ ników kwasowych lub metalokompleksowych typu 1 2 zabarwiajacych welne. Przy czym stosowane byly barwni¬ ki kwasowe lub metalokompleksowe typu 1 : 2 zabarwiajace welne o wysokich wskaznikach odpornosci: swiatlo 5—6°, woda 4—5°, pranie 4°, pot 4°, tarcie 4°, w skali osmiostopniowej dlaswiatlai pieciostopniowej dla innych odpornosci, gdzie 8° lub 5° oznacza odpornosc najwyzsza.Stosowanie metody jednokapielowej przy uzyciu indywidualnych barwników o wlasciwosciach podanych powyzej praktycznie uniemozliwia uzyskanie jednolitego zabarwienia na mieszance wlókienniczej poliester-wel- na, ze wzgledu na ograniczona iiosc barwników z grupy zawiesinowych i barwników do welny spelniajacych stawiane powyzej wymagania.Wedlug wynalazku preparat farbiarski do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welnia¬ nych na kolor zólty o odcieniu czerwonym zawiera: 60—90 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza niskoczasteczkowy rodnik alkilowy, 1—8 czesci wagowych technicznego barw¬ nika o wzorze ogólnym 2, w którym \Tofnacza atom wodoru lub atom chloru lub atom bromu, Z oznacza grupe nitrowa, X oznacza grupe alkilowa CnH2n+i dla n oznaczajacego liczbe calkowita od 1 do 4 lub grupe hydro- ksyetylowa lub grupe acetyIowa, Y oznacza grupe hydroksyetylowa lub grupe cyjanoetylowa oraz 15—30 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 3, w którym Me oznacza atom chromu lub atom kobaltu, A oznacza metal alkaliczny, X1 oznacza atom tlenu lub rodnik grupy karboksylowej, X2 oznacza atom tlenu lub grupe iminowa, Y1 jest równe lub rózne od Y2 i oznacza atom chloru lub grupe sulfonamidowa lub grupe alkilosulfon^midowa lub grupe nitrowa lub grupe metoksylowa lub grupe etoksylowa lub grupe metylowa, Z1 jest równe lub rózne od Z2 i oznacza atom wodoru lub atom chloru lub grupe sulfonamidowa lub grupe alkilosulfonamidowa lub grupe nitrowa lub grupe metoksylowa lub grupe etoksylowa lub grupe metylowa,2 82 885 n oznacza liczbe calkowita 1 lub 2, W1 jest równe lub rózne od W2 i oznacza atom wodoru lub atom chloru lub grupe nitrowa lub grupe metylowa, B1 jest równe lub rózne od B2 i oznacza reszte skladnika biernego posiadaja¬ ca zdolnosc sprzegania w pozycji orto do grupy X dla zwiazków szeregu benzenu, naftalenu lub pirazolu, albo reszte skladnika biernego posiadajaca zdolnosc sprzegania dzieki obecnosci w czasteczce reaktywnego ukladu alifatycznego, przy czym dobór podstawników: W, Y i Z winien byc taki, zeby w czasteczce barwnika wystepo¬ waly co najmniej dwie grupy ulatwiajace rozpuszczalnosc barwnika w wodzie, najkorzystniej grupy sulfunsmi- dowe lub alkilosulfonamidowe.Barwniki techniczne wchodzace w sklad preparatu wedlug wynalazku, ewentualnie zawieraja niewielkie ilosci znanych srodków dyspergujacych, zwilzajacych, wypelniajacych takich jak: dekstryna, szesciometafosforan sodowy, sól kuchenna, które to srodki nie maja zadnego wplywu na sposób barwienia i wlasciwosci uzytkowe wybarwien. Barwniki o wzorach ogólnych 1 i 2, których podstawniki zostaly omówione powyzej, w barwieniu indywidualnym zabarwiaja wlókno poliestrowe na kolor zólty, natomiast wlókno welniane barwnik o wzorze ogólnym 1 zabarwia na kolor zólty w sposób nietrwaly (brudzi), dajac na tym wlóknie odpornosci wybarwien na swiatlo 2°, wode 2°, pranie 1—2°, pot 2—3°, tarcie 2°, równiez barwnik o wzorze ogólnym 2 barwi nietrwale welne na kolor czerwony, dajac wybarwienia o odpornosciach: swiatlo 3°, woda 2—3°, pranie 2°, pot 2°, tarcie 2°.Barwnik o wzorze ogólnym 3, którego podstawniki zostaly omówione powyzej, barwi welne, ale dotych¬ czas nie byl stosowany do barwienia welny w mieszance wlókienniczej poliester-welna, z uwagi na zbyt niskie trwalosci uzytkowe zabarwionych wlókien: swiatlo 3°, woda 3—4°, pranie 3—4°, pot 3—4°, tarcie 4°.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze dobór jakosciowy i ilosciowy barwników o wzorach ogólnych 1, 2 i 3, "których podstawniki zostaly omówione powyzej., w preparat wedlug wynalazku, umozliwia jednoczesne i trwale zabarwienie wyrobów wlókienniczych z mieszaniny wlókien poliester-welna na jednolity kolor zólty o odcieniu czerwonym, a wartosci uzytkowe wybarwien preparatem znacznie przewyzszaja wartosci uzyskane skladnikami preparatu, gdyz wynosza: swiatlo 6-7°, woda 4—5°, pranie 5°, pot 4—5°, tarcie 4—5°.Powyzsze nieoczekiwane efekty techniczne (wysokie wartosci uzytkowe wybarwien), nie wynikaja z wlas¬ ciwosci technicznych poszczególnych komponentów i wskazuja na synergizm dzialania komponentów preparatu wedlug wynalazku.Preparatem wedlug wynalazku barwi sie w sposób równomierny i trwaly wyroby z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny, metoda jednokapielowa-jednostopniowa, w wodnej kapieli farbiarskiej o krotnosci 40 :1 w stosunku do ciezaru wyrobu, w temperaturze wrzenia z dodatkiem o— lub p-fenylofenolu jako przenosnika wciagu 1,5 godziny, lub w kapieli wodnej o krotnosci 10 :1 w temperaturze 105—115°C z dodatkiem aldehydu mrówkowego wciagu 1 godziny. Nastepnie zabarwione wyroby pierze sie i plucze wedlug znanych metod.Stosujac do barwienia metoda jednokapielowa preparat wedlug wynalazku, uzyskuje sie dobre krycie (jednolite zabarwienie) nierównomiernosci materialowych oraz wyeliminowanie niekorzystnego polysku, wlasci¬ wego wlóknom poliestrowym.Preparat wedlug wynalazku znajduje zastosowanie do barwienia nie tylko konwencjonalnych mieszanek wlókienniczych o skladzie 55% wlókna poliestrowego i 45% wlókna welnianego, ale równiez barwi sie nim takie mieszanki, w których zawartosc wlókna poliestrowego wynosi do 70%. Barwienie preparatem wedlug wynalazku skraca czas barwienia wyrobów z wlókien mieszanych poliester-welna i nie naraza wlókien welnianych na dlugo¬ trwale operacje we wrzacej kapieli farbiarskiej.Ponizej podano przyklad sporzadzenia preparatu wedlug wynalazkff.Przyklad. 75 czesci wagowych technicznego produktu w koncentracji 100/100 zawierajacego barwnik o wzorze 4 miesza sie z 3 czesciami wagowymi technicznego produktu w koncentracji 100/100 zajwierajacego barwnik o wzorze 5 oraz 22 czesciami wagowymi technicznego produktu o koncentracji 50/100 zawierajacego barwnik o wzorze 6. Calosc uciera sie i homogenizuje na przystosowanych do tego celu urzadzeniach. Otrzy¬ manym preparatem farbiarskim barwi sie metoda jednokapielowa-jednostopniowa wyroby z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny na kolor zólty o odcieniu czerwonym. Wybarwienia odznaczaja sie dobra równomier¬ noscia i wysokimi wskaznikami odpornosci uzytkowych szczególnie na swiatlo 6—7°, woda 4—5°, pranie 5°, pot 4—5°, tarcie 4—5°. ¦¦¦'¦¦ i PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe i | Preparat farbiarski do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny na kolor zólty o odcieniu czerwonym, znamienny tym, ze zawiera 60—90 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza niskoczasteczkowy rodnik alkilowy, 1-8 czesci wagowych technicz- i82885 3 nego barwnika o wzorze ogólnym 2, w którym V oznacza atom wodoru lub atom chloru lub atom bromu, Z oznacza grupe nitrowa, X oznacza grupe alkilowa CnH2n+i dla n oznaczajacego liczbe calkowita od 1 do 4 lub grupe hydroksyetylowa lub grupe acetylowa, Y oznacza grupe hydroksyetylowa lub grupe cyjanoetylowa oraz Ib—30 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 3, w którym Me oznacza atom chromu lub atom kobaltu, A oznacza metal alkaliczny, X1 oznacza atom tlenu lub rodnik grupy karboksylowej, X2 oznacza atom tlenu lub grupe iminowa, Y1 jest równe lub rózne od Y2 i oznacza atom chloru lub grupe sulfonamidowa lub grupe alkilosulfonamidowa lub grupe nitrowa lub grupe metoksylowa lub grupe etoksylowa lub grupe metylowa, Z1 jest równe lub rózne od Z2 i oznacza atom wodoru lub atom chloru lub grupe sulfonami¬ dowa lub grupe alkilosulfonamidowa lub grupe nitrowa lub grupe metoksylowa lub grupe etoksylowa lub grupe metylowa, n oznacza liczbe calkowita 1 lub 2, W1 jest równe lub rózne od W2 i oznacza atom wodoru lub atom chloru lub grupe nitrowa lub grupe metylowa, B1 jest równe lub rózne od B2 i oznacza reszte skladnika biernego posiadajaca zdolnosc sprzegania w pozycji orto do grupy X dla zwiazków szeregu benzenu, na*t?!enu lub pira- zolu, albo reszte skladnika biernego posiadajaca zdolnosc sprzegania dzieki obecnosci w czasteczc; reaktywnego ukladu alifatycznego, przy czym dobór podstawników: W, Y i Z winien byc taki, zeby w czasteczce barwnika wystepowaly co najmniej dwie grupy ulatwiajace rozpuszczalnosc barwnika w wodzie, najkorzystniej grupy sulfonamidowe lub alkilosulfonamidowe, przy czym techniczne barwniki ewentualnie zawieraja znane srodki dyspergujace, zwilzajace i/lub nastawiajace.KL 22a, 67/00 82 885 MKP C09b 67/00 N«N Wzór 1 -yNOi v Wzór 2 Vj W "T i S '71! / vMe I \ X5 Weop 3 y /\r J OtN OH CH0 a Wiór 4 •W-tór 5 a LN-N-C-C-CH5 0. \ \i 0 X. o 1 H5C-CiC-N"N 0 <\hw- L Cl co IMd 5CfeMH^ lVzdr 6 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL PL