PL76751B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 76751 KI. 22a,67/00 MKP C09b 67/00 Zgloszenie ogloszono: 02.09.1974 Opis patentowy opublikowano: 21.04.1975 CZYTELNIA Urzedu PaWowego Twórcy wynalazku: Kazimierz Bujala, Henryk Golec, Miroslaw Gralinski, Jan Jedrzejewski, Franciszek Kacprzak, Ryszard Salagacki Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Przemyslu Barwników, Zgierz (Polska) Srodek barwiacy do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny Przedmiotem wynalazku jest srodek barwiacy do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny na kolor fioletowy.Dotychczas wyroby wlókiennicze z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny barwiono na kolor fioletowy metoda dwukapielowa lub jednokapielowa dwustopniowa przy uzyciu barwników zawiesinowych zabarwiajacych wylacznie skladnik poliestrowy wyrobu, a nie zabarwiajacy wlókna welnianego, oraz barwników kwasowych zabarwiajacych wlókno welniane o wysokich wskaznikach odpornosci: na swiatlo 5°, na wode 4—5°, na pranie 4°, na pot 4°, na tarcie 4°, w skali osmiostopniowej dla swiatla i pieciostopniowej dla innych odpornosci, przy czym 8° lub 5° oznacza odpornosc najwyzsza.Ze wzgledu na ograniczona ilosc barwników z grupy zawiesinowych i barwników do welny, spelniajacych omówione wyzej wymagania, praktycznie uniemozliwione jest stosowanie metody jednokapielowej. Dodatko¬ wym mankamentem jest trudnosc uzyskania jednolicie i równomiernie zabarwionych obydwu rodzajów wlókien w wyrobie wlókienniczym bedacym mieszanka wlókien o diametralnie róznych wlasciwosciach fizykoche¬ micznych. j Celem wynalazku jest równoczesne, jednolite zabarwienie wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny metoda jednokapielowa, jednostopniowa, na jednolity kolor fioletowy o wysokich wartosciach uzytko¬ wych wybarwien i niezmienionych wlasnosciach fizykochemicznych wlókien.Cel ten osiagnieto barwiac^ wyroby z wlókien mieszanych poliestrowo-welnianych srodkiem barwiacym wedlug wynalazku zawierajacym: 19-40 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnymi, w którym X oznacza grupe alkoksylowa zawierajaca 1 do 7 atomów wegla w lancuchu oraz ewentualnie zawierajaca grupe wodorotlenowa lub grupe cyjanowa na koncu lancucha, wzglednie grupe aryloksylowa, najkorzystniej fenyloksylowa, zawierajaca w pierscieniu jeden lub wiecej atomów chloru lub innych podstawni¬ ków elektroujemnych, Y oznacza atom wodoru, lub grupe nitrowa, lub grupe nitrozowa, lub grupe cyjanowa, Z oznacza grupe aminowa lub grupe wodorotlenowa, 32—51 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 2, w którym X1 oznacza grupe aminowa lub grupe metyloaminowa lub grupe fenyloaminowa,% X oznacza grupe wodorotlenowa lub grupe aminowa lub grupe fenyloaminowa, X3 oznacza atom wodoru lub grupe wodorotlenowa^ oznacza atom wodoru lub grupe aminowa lub grupe wodorotlenowa, Y1 jest równe lub2 76 751 rózne od Y2 i oznacza atom wodoru lub atom bromu lub grupe hydroksyfenylowa lub grupe metoksyfenylowa lub ich wzajemne mieszaniny, 9-23 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 3, w którym X2 oznacza grupe fenyloaminowa lub grupe metylofenyloaminowa, lub grupe etylofenyloaminowa, lub grupe dwumetylofenyloaminowa, X1 oznacza zas monosulfonowa pochodna grupy X2 o podanym powyzej znaczeniu oraz 6—15 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 4, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe sulfotolilowa, R2 oznacza grupe sulfotolilowa lub grupe acetoamidofenylowa lub grupe cykloheksylo- wa, R3 zas oznacza atom wodoru lub atom bromu lub grupe sulfonowa.Oprócz substancji barwiacych, srodek barwiacy wedlug wynalazku ewentualnie zawiera niewielkie ilosci znanych srodków dyspergujacych, zwilzajacych i/lub nastawiajacych, jak: dekstryna, sól kuchenna, szesciometa- fosforan sodowy, soda, które to srodki nie maja zadnego wplywu na sposób barwienia i wlasciwosci uzytkowe wybarwien. Barwniki o wzorach ogólnych 1 i 2, których podstawniki zostaly omówione powyzej, zabarwiaja wlókno poliestrowe, natomiast wlókno welniane barwnik o wzorze ogólnym 1 zabarwia na kolor czerwony w sposób nietrwaly, dajac na tym wlóknie odpornosci wybarwien: na swiatlo 3°, na wode 3°, na pranie 2-3°, na pot 2-3°, na tarcie 2-3°, barwnik o wzorze ogólnym 2 barwi wlókno welniane nietrwale na kolor niebieski, dajac wybarwienia o odpórnosciach: na swiatlo 2°, na wode 2—3°, na pranie 2°, na pot 2°, na tarcie 2 .Barwniki o wzorach ogólnych 3 i 4, których podstawniki zostaly omówione powyzej, barwia welne, ale dotychczas nie byly stosowane do barwienia wyrobów z wlókien mieszanych poliester-welna z uwagi na zbyt niskie trwalosci uzytkowe zabarwionych wlókien. Barwnik o wzorze ogólnym 3 barwi wlókna mieszane poli¬ ester-welna na kolor fioletowy, dajac wybarwienia o odpornosciach: na swiatlo 3°, na wode 3° na pranie 2-3°, na pot 2—3°, na tarcie 2—3°. Barwnik o wzorze ogólnym 4 barwi wlókna mieszane poliester-welna na kolor niebieski, dajac wybarwienia o odpornosciach: na swiatlo 4—5°, na wode 3—4°, na pranie 2°, na pot 3°, na tarcie 3°.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze srodek barwiacy wedlug wynalazku, zawierajacy jako komponenty odpowiednio dobrane ilosciowo barwniki o wzorach ogólnych 1, 2, 3 i 4 umozliwia trwale zabarwienie wyrobów z mieszanek wlókienniczych poliester-welna na jednolity kolor fioletowy, a wartosci uzytkowe wybarwien srodkiem znacznie przewyzszaja wartosci uzyskane barwiac skladnikami srodka, gdyz wynosza: na swiatlo 5-6°, na wode 4—5°, na pranie 4°, na pot 4-5°, na tarcie 4-5°.Wyzej wymienione nieoczekiwane efekty techniczne (wlasciwosci uzytkowe wybarwien) nie wynikaja z wlasciwosci technicznych poszczególnych komponentówi wskazuja na synergizm dzialania skladników srodka barwiacego wedlug wynalazku.Srodkiem barwiacym wedlug wynalazku barwi sie wyroby z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny na kolor fioletowy metoda jednokapielowa, jednostopniowa w wodnej kapieli farbiarskiej o krotnosci 40 :1 w stosunku do ciezaru wlókna w temperaturze wrzenia z dodatkiem przenosnika wciagu 1,5 godziny, lub w kapieli wodnej o krotnosci 10:1 w temperaturze 105—115°C z dodatkiem aldehydu mrówkowego wciagu okolo 1 godziny. Nastepnie zabarwione wyroby na kolor fioletowy pierze sie i plucze wedlug znanych metod.Barwienie srodkiem wedlug wynalazku skraca czas barwienia wyrobów z wlókien mieszanych poliester- welna i nie naraza wlókien zwelnianych na dlugotrwale operacje we wrzacej kapieli farbiarskiej.Barwiac srodkiem wedlug wynalazku otrzymuje sie równomiernie zabarwione wyroby wlókiennicze z wlókien mieszanych poliester-welna w kolorze fioletowym, odznaczajace sie nieoczekiwanie wysokimi odpor- nosciami uzytkowymi wybarwien zwlaszcza na swiatlo 5—6°, na tarcie 4—5°, na czynniki mokre 4—5° i na obróbke termiczna 5°, oraz posiadajace niezmienione wlasnosci fizykochemiczne wlókien poliestrowych i welnianych.Ponadto okazalo sie, ze stosujac srodek barwiacy wedlug wynalazku uzyskuje sie dobre krycie nierówno- miernosci materialowych oraz wyeliminowanie niekorzystnego efektu polysku wlasciwego wlóknom poliestro¬ wym widocznego zwlaszcza w polaczeniu z innymi wlóknami. Srodkiem wedlug wynalazku zabarwia sie w sposób równomierny i trwaly nie tylko konwencjonalne mieszanki wlókiennicze o skladzie 55% wlókna poliestrowego i 45% wlókna welnianego ale równiez mieszanki o zawartosci 70% skladnika poliestrowego.Ponizej podano przyklad sporzadzenia srodka wedlug wynalazku.Przyklad. 36 czesci wagowych technicznego produktu w koncentracji 100/100 zawierajacego barwnik o wzorze 5, miesza sie z 45 czesciami wagowymi technicznego produktu w koncentracji 100/100 zawierajacego barwnik o wzorze 6, z 15 czesciami wagowymi technicznego produktu w koncentracji 100/100 zawierajacego barwnik o wzorze 7 oraz z 10 czesciami wagowymi technicznego produktu w koncentracji 100/100 zawierajacego barwnik o wzorze 8. Calosc uciera sie i homogenizuje na przystosowanych do tego celu urzadzeniach. Otrzyma¬ nym preparatem farbiarskim barwi sie metoda jednokapielowa, jednostopniowa wyroby z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny na kolor fioletowy. Wybarwienia odznaczaja sie dobra równomiernoscia i wysokimi wskaznikami odpornosci uzytkowych: na swiatlo 5—6°, na wode 4 — 5°, na pranie 4°, na pot 4-5°, na tarcie 4—5°.76 751 3 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe srodek barwiacy do barwienia wyrobów z mieszaniny wlókien poliestrowych i welny na kolor fioletowy, znamienny tym, ze zawiera 19-40 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza grupe aJkoksylowa zawierajaca od 1 do 7 atomów wegla w lancuchu oraz ewentualnie zawierajaca grupe wodorotlenowa lub grupe cyjanowa na koncu lancucha, wzglednie grupe aryloksylowa najkorzystniej fenyloksy- lowa, zawierajaca w pierscieniu jeden lub wiecej atomów chloru lub innych podstawników elektroujemnych, Y oznacza atom wodoru lub grupe nitrowa, lub grupe nitrozowa, lub grupe cyjanowa, Z oznacza grupe aminowa lub grupe wodorotlenowa, 32-51 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 2, w którym X1 oznacza grupe aminowa lub grupe metyloaminowa, lub grupe fenyloaminowa, X2 oznacza grupe wodorotlenowa lub grupe aminowa, lub grupe fenyloaminowa, X3 oznacza atom wodoru lub grupe wodorotleno¬ wa, X4 oznacza atom wodoru lub grupe aminowa, lub grupe wodorotlenowa, Y1 Jest równe lub rózne od Y2 i oznacza atom wodoru lub atom bromu, lub pupe hydroksyfenylowa, lub grupe metoksyfenylowa, lub wzajemne mieszaniny tych barwników, 9-23 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 3, w którym X2 oznacza grupe fenyloaminowa lub grupe metylofenyloaminowa, lub .grupe etylofenyloaminowa, lub grupe dwumetylofenyloaminowa, X1 zas oznacza monosulfonowa pochodna grupy X2 o podanym powyzej znaczeniu oraz 6-15 czesci wagowych technicznego barwnika o wzorze ogólnym 4, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe sulfotolilowa, R2 oznacza grupe sulfotolilowa lub grupe acetamidofenylowa, lub grupe cykloheksylowa, R3 zas oznacza atom wodoru lub atom bromu, lub grupe sulfonowa, przy czym techniczne barwniki ewentualnie zawieraja znane srodki dyspergujace, zwilzajace i/lub nastawiajace.KI. 22a,67/00 76 751 MKP C09b 67/00 A 11 * y o z -1 r, v< xl o x 6' Wzór 3 0,N S NH2 Wzóri u/ • s Wzór 0 y/mv« o nh, OC*J Wzór G Cr w 5C COONa Wzór ? ? f*« O NH, 0 NHRl O NH-CH CH, w • 4 XHrCH^ Wzórn l 2 Wzdr o Prac. Poligraf. UP PRL. Zam. 1899/75 naklad 120+18 Cena 10 zl PL