Wynalazek niniejszy dotyczy maszyn do wyrobu pustych przedmiotów szkla¬ nych, a w pierwszym rzedzie tych maszyn do obróbki szkla, przy których wytwarza sie przedmioty nasamprzód zapomoca wy¬ tlaczania, a nastepnie wydymania.Znane juz sa tego rodzaju maszyny, przy których przewidziano osobny, dajacy sie pionowo poruszac wgóre i wdól tlok do wytlaczania porcyj szkla, oraz dajaca sie pionowo poruszac wgóre i wdól glowice do wydymania przedmiotu szklanego tymcza¬ sowo juz uksztaltowanego. Przedmiot szklany przeprowadza sie przytem zapomo¬ ca czesci podtrzymujacych, ujnieszcizonych na obracajacym sie stole i sluzacych rów¬ noczesnie jako formy do wydymania z po¬ lozenia do wytlaczania w polozenie do wy¬ dymania, przyczem usuwa sie przedmioty z maszyny zapomoca otwierania tych cze¬ sci dzwigajacych. Zaproponowano równiez juz przeprowadzenie przedmiotu szklanego zapomoca tak zwanej formy glowicowej, i to recznie, z polozenia do wytlaczania w polozenie do wydymania. Przytem usuwa sie przedmioty szklane z maszyny zapo¬ moca form glowicowych.Maszyna zbudowana wedlug wynalazku niniejszego jest zaopatrzona w tlok do wy¬ tlaczania i ferme do wytlaczania, pracuja¬ ca razem z tym tlokiem, w glowice do wy¬ dymania oraz w forme do koncowego de¬ cia, pracujaca z glowica równoczesnie, w pewna ilosc form glowicowych do równo¬ czesnego przeprowadzania podlegajacych obróbce przedmiotów szklanych w poloze¬ nia czynne wzgledem poszczególnych wy¬ mienionych czesci, dalej w srodki do poru-szania wzgledem siebie form glowicowych, oraz pojedynczych czesci sluzacych do wy¬ tlaczania i wydymapia przedmiotów szkla¬ nych, a w koncu w srodki do usuwania go¬ towych jui przedmiotów szklanych z form glowicowych.Maszyna zbudowana wedlug wynalazku niniejszego nadaje sie do wydymania cien¬ kosciennych przedmiotów szklanych, jak kloszy do lamp, i moze pracowac zupelnie samoczynnie. '•-¦ Korzystne jest wyposazenie maszyny wedlug wynalazku w przyrzady do oddzie¬ lania przedmiotu detego od kolnierza i do usuwania kolnierza. Wówczas buduje sie maszyne w ten sposób, iz ciala szklane po¬ dlegajace obróbce doprowadza sfe równo¬ czesnie w polozenia czynne wzgledem tych przyrzadów, oraz wzgledem poszczególnych czesci do wytlaczania i wydymania.Przez „kolnierz" rozumie sie w dalszym opisie te pierscieniowa czesc szklana, jaka po usunieciu podlegajacego fabrykacji przedmiotu szklanego pozostaje w formie glowicowej.Przy niektórych stopniach obróbki po¬ zadane jest, by przedmiot szklany obracal sie wzgledem tych poszczególnych czesci, sluzacych do wykonywania obróbki. Jest np. pozadane, by przy koncowem wydyma¬ niu przedmiot szklany oraz forma do kon¬ cowego wydymania obracaly sie obie wzgledem siebie. By to umozliwic mozna, zgodnie z wynalazkiem niniejszym, tak u- miescic formy glowicowe, by krecily sie naokolo swych wlasnych osi.Maszyna podlug wynalazku niniejsze¬ go moze byc zaopatrzona w kadlub obraca¬ jacy sie stopniowo i z przerwami, do któ¬ rego sa przymocowane formy glowicowe.Formy glowicowe moga, wedlug wynalaz¬ ku, byc umieszczone na stole, przytwier¬ dzonym do pustej panewki, obracajacej sie z przerwami naokolo srodkowego slupa, podczas gdy beben kciukowy, obracajacy sie stale naokolo osi slupa srodkowego, slu¬ zy do tego, by wprawiac w ruch poszcze¬ gólne czesci sluzace do wytlaczania i wy¬ dymania, a w danym razie takze przyrzady do oddzielania detego przedmiotu od kol¬ nierza, oraz do usuniecia tego kolnierza z maszyny.Jezeli przy maszynie zbudowanej we¬ dlug wynalazku niniejszego formy glo- wioowe umieszczone sa obrotowo, wówczas przewiduje sie srodki do zatrzymywania obracajacych sie zwykle form glowico¬ wych, poniewaz przy niektórych stopniach obróbki, np. przy wytlaczaniu, przedmiot szklany musi stac spokojnie wzgledem po¬ jedynczych czesci dzialajacych przy tych stopniach obróbki. rW tym ^elu formy, glo¬ wicowe moga, wedlug wynalazku, byc po¬ laczone z kolami zebatemi, którfe napedza¬ ne sa za posrednictwem,, tarcia zapomoca jednej lub wiecej obracajacych sie stale poszczególnych czesci, przyczem przewi¬ dziano równiez zeby zapadkowe, które, przy pewnych polozeniach obracajacego sie stopniowo i z przerwami kadluba dzwiga¬ jacego formy glowicowe, sa przesuwane po¬ miedzy zeby tych kól zebatych, lub wysu¬ wane z tych zebów.W celu doprowadzania porcji szkla do formy wytlaczajacej, forma glowicowa mor ze, zgodnie z wynalazkiem, byc zaopatrzo¬ na w= czesc lejowa. -k Prócz tego moze, wedlug yfynalazku niniejszego, kazda forma glowicowa skla¬ dac sie z czesci umieszczonej na stale oraz z dwóch obracaj acych sie i przytwierdzo¬ nych do tej czesci szczek, których obrzeza razem z dolnym obrzezem czesci umie¬ szczonej na stale tworza zaglebienie, w którem moze byc zawieszony 'przedmiot szklany podlegajacy obróbce, przyczem szczeki te moga byc utrzymywane w stanie zamknietym zapomoca sprezyn. Forma wy¬ tlaczajaca, dajaca sie przesuwac pionowo wgóre i wdól, moze, wedlug wynalazku, byc tak uksztaltowana, iz w najwyzszem polozeniu styka sie z obracaj acemi sie — 2 —szczekami i przytem zapobiega otwieraniu sie tychze.Jest rzecza pozadana, azeby wytlacza¬ ny przedmiot szklany, przed -wydeciem go do ksztaltu ostatecznego w formie konco¬ wej, nasamprzód byl wstepnie nieco wyde¬ ty. Pusty przedmiot szklany powstajacy w ten sposób bedzie sie ponizej nazywal „kol¬ ba szklana". Przy maszynie zbudowanej wedlug wynalazku niniejszego moga byc dla tego wstepnego wydymania przewidzia¬ ne w polozeniu do wytlaczania przedmiotu szklanego przyrzady do decia, przyczem te przyrzady najkorzystniej nadaja sie do do¬ prowadzania przerywanego ,,wdmuchami"' powietrza sprezonego do wytloczonego przedmiotu szklanego/ Poniewaz przedmiot szklany wskutek wytlaczania i nastepnego wstepnego wydy¬ mania silnie sie studzi sa, wedlug wynalaz¬ ku, przewidziane w polozeniu maszyny do wytlaczania równiez i przyrzady do ogrze¬ wania kolby szklanej. Stopien ogrzewania daje sie regidowac, co moze odbywac sie zapomoca palnika gazowego. By osiagnac równomierne ogrzewanie przedmiotu szkla¬ nego, przewidziano przyrzad do szybszego usuwania palnika przy koncu ogrzewania.Przedmiot szklany obraca sie z korzy¬ scia podczas wydymania. Zaleca sie jedna¬ kowoz, by formy glowicowe przy przeno¬ szeniu z polozenia do wytlaczania w polo¬ zenie do koncowego wydymania byly za¬ trzymane, poniewaz w przeciwnym razie zwisajacy przedmiot doztia znieksztalcenia wskutek wahania w jedna i druga stro¬ ne.Do wytlaczania i do nastepujacego po niem wydymania przedmiotu szklanego przewidziany jest, wedlug wynalazku, w polozeniu do wytlaczania przyrzad do de¬ cia w czasie wytlaczania, poruszajacy sie pionowo wgóre i wdól i zaopatrzony w ob¬ racaj aca sie czesc, sluzaca do uszczelnia¬ nia górnego obrzeza kolby szklanej, przy¬ czem przyrzad ten zaopatrzony jest w srod¬ ki do nadawania tej czesci ruchu obroto¬ wego od obracajacej sie formy glowicowej.Wedlug wynalazku obracajaca sie czesc w tym celu jest zaopatrzona w palce naci¬ skajace w polozeniu czynnem elastycznie na górne obrzeze lejowatej czesci formy glowicowej.W celu osiagniecia uszczelnienia wzdluz górnego obrzeza kolby szklanej, czesc ob¬ rotowa przyrzadu do wytlaczania i decia jest, zgodnie z wynalazkiem* zaopatrzona w tuleje dostosowana do cylindrycznego o- tworu formy glowicowej i której dolne ob¬ rzeze naciska na szklo i ma celowo ksztalt wypukly.Wedlug wynalazku mozna tlok do wy¬ tlaczania w taki sposób umiescic wewnatrz obrotowej czesci przyrzadu do wytlaczania i wydymania, iz sam on sie w niej nie ob¬ raca. Wskutek tego czesc obrotowa moze sie na tloku do prasowania poruszac pod wplywem sily sprezyny wgóre i wdól.Azeby zapobiec zbyt silnemu ostudza¬ niu porcji szkla mozna przesunac tlok po odbytem wytlaczaniu cokolwiek wgóre przyczem jednakowoz obracajaca sie czesc przyrzadu do wytlaczania i decia pozostaje w polozeniu, w którem naciska na porcje szkla.Glowica do decia dajaca sie pionowo poruszac wgóre i wdól moze byc zaopa¬ trzona w srodki do centrowania samoczyn¬ nego glowicy do decia wzgledem fórm glowicowej. Glowica do decia jest zaopa¬ trzona w czesc zamykajacA, przylegajaca w polozeniu do decia ostatecznego do lejo¬ wej scianki wewnetrznej formy glowicowej, przyczem ta czesc zamykajaca jest zaopa¬ trzona w kanal do przepuszczania powie¬ trza do decia. Ta czesc zamykajaca jest przytwierdzona do czesci dzwigajacej glo¬ wice do decia w taki sposób, iz sama sie na¬ stawia zapomoca pierscienia z kulkami lub podobnej czesci Glowica do decia sklada sie równiez z czesci obracajacej sie razem z forma glo-wicowa oraz z czesci umieszczonej na sta¬ le, przyczem obie czesci sa elastycznie po¬ laczone.Celowo przewidziano oprócz tego urza¬ dzenia do centrowania formy koncowej wzgledem formy glowicowej. Forma kon¬ cowa sklada sie z dwóch obracajacych sie naokolo pionowej osi polów, przyczem przewidziane sa poziome prowadnice, na których opieraja sie te polowy przy otwie¬ raniu i zamykaniu. Dalej mozna otwierac lub zamykac polowy formy do decia zapo- moca walu obracajacego sie ruchem zwrot¬ nym i zaopatrzonego w uzwojenie srubowe, przyczem przewidziane jest urzadzenie do unikniecia ruchu tego walu w jego kierun¬ ku podluznym.Na zalaczonych rysunkach przedstawio¬ no sposób wykonania maszyny do decia kloszy szklanych, pracujacej bez przerwy, przy której przyrzad dzwigajacy, obraca¬ jacy sie stopniowo z przerwami ruchem po¬ stepowym, posiada cztery rozmaite poloze¬ nia: do tymczasowego ksztaltowania, do koncowego wydymania, do oddzielania przedmiotów od kolnierzy oraz do usuwa¬ nia kolnierza.Fig. 1.przedstawiawidok zprzodu na ma¬ szyne, w którym opuszczono rozmaite po¬ szczególne czesci w celu lepszej przejrzy¬ stosci, a inne przedstawiono tylko schema¬ tycznie.Fig. 2 — widok zboku wraz z czescia maszyny w przekroju pionowym.Fig. 3—widok zgóry na maszyne.Fig. 4 przekrój wzdluz linji IV—IV na fig. 1 i przedstawia równoczesnie w wido¬ ku zgóry czesci lezace ponizej plaszczy¬ zny przeciecia.Fig. 5 przedstawia w wiekszej skali szczególnie dokladnie tlok do wytlaczania, forme glowicowa oraz forme do wytlacza¬ nia, przyczem te trzy czesci sa przesta¬ wione wzgledem siebie w polozenie, w któ- rem odbywa sie wytlaczanie.Fig. 6 przedstawia w detaliczny spo¬ sób przyrzad do obracania formy glowico¬ wej, podczas gdy fig. 7 przedstawia przy¬ rzad do zaryglowania tej formy.Fig. 8 przedstawia przyrzad do dopro¬ wadzania pewnej ilosci wdmuchów powie¬ trza do przedmiotów szklanych wytlacza¬ nych, przyczem te ciala znajduja sie w po¬ lozeniu do wytlaczania.Fig. 9 przedstawia detale tego przy¬ rzadu.Fig. 10 przedstawia glowice do wydy¬ mania, podczas gdy fig. 11 uwidocznia przyrzad do dopro¬ wadzania powietrza sprezonego do glowi¬ cy do wydymania, a fig. 12—widok zboku na forme do kon¬ cowego wydymania z przyrzadem napedza¬ jacym.Fig. 13 przedstawia widok zgóry przed¬ niej polowy przyrzadu pokazanego na fig. 12.Fig. 14 — przekrój, a poczesci widok jednej z polów form do wydymania.Na fig. 15 przedstawiono palnik do o- grzewania gotowego przedmiotu szklanego wraz z napedem oraz wypychacz do usu¬ wania oddzielonego klosza szklanego.Zwraca sie uwage, ze w celu osiagniecia wiekszej wyrazistosci przedstawiono w tej figurze przyrzad poruszajacy palnik wraz z srodkowym slupem maszyny w plaszczyz¬ nie rysunkowej. W rzeczywistosci jest jed¬ nakowoz przyrzad poruszajacy przekreco¬ ny o pewien kat wzgledem plaszczyzny, przechodzacej przez srodkowy slup i przez forme glowicowa.Fig. 16, 17 i 18 przedstawiaja niektóre detaliczne czesci przyrzadu wedlug fig. 15.Fig. 19 i 20 przedstawiaja detalicznie ruchomy palnik do ogrzewania porcji szkla wydetej w polozeniu A.Maszyna zaopatrzona jest w obracaja¬ cy sie slup srodkowy 36, do którego przy¬ twierdzony jest stól 24 (fig. 1). W tym stole umieszczone sa obrotowo cztery for¬ my glowicowe, na których zawiesza sie — 4 —podlegajacy obróbce klosz szklany, Slup 36 obraca sie ruchem postepowym, przy- czcm formy glowicowe, jedna po drugiej, przechodza w polozenia A, B, C, D, jak po¬ kazano na fig. 3 i 4.W polozeniu A doprowadza sie porcje szkla i wytlacza sie te porcje w formie do wytlaczania 57 (Kg. 2 i 5) zapomoca tloka 112, przyczem równoczesnie zawiesza sie przedmiot szklany na jednej z form glowi¬ cowych nieobracajacych sie podczas tego procesu roboczego. Po opuszczeniu wdól formy do wytlaczania, wdmuchuje sie za¬ pomoca przyrzadu tloczacego powietrze krótkiemi wdmuchami. Ta czesc obróbki bedzie nazywana w ponizszym opisie ,,wdmuchiwaniem*'.Po powrocie tloka wytlaczajacego do polozenia górnego nagrzewa sie czesciowo wydety juz przedmiot szklany, podlegaja¬ cy obecnie obrotom wraz z forma glowico¬ wa, na nowo z zewnatrz, poczem obraca sie slup 36 o jedno polozenie dalej, wskutek czego forma glowicowa dostaje sse wraz z przedmiotem szklanym w polozenie, w któ¬ rem odbywa sie koncowe wydymanie, Pod¬ czas drogi z polozenia A do polozenia B, zwisa przedmiot szklany ku dolowi, W po¬ lozeniu B podlega on koncowemu wydy¬ maniu w formie do decia, skladajacej sie z dwóch polów 201, 202 (fig. 1), przyczem obraca sie przedmiot szklany.Podczas obrotu slupa 36 o jedno polo¬ zenie dalej, przechodzi forma glowicowa wraz z wydymanym kloszem szklanym w polozenie C, w którem zapomoca srodko¬ wego palnika 237 (fig. 1) ogrzewa sie i od¬ dziela klosz szklany 255 od kolnierza 254 (fig. 15), Podczas procesu oddzielania obra¬ ca sie klosz szklany, podpierajac go przy- tem zapomoca przyrzadu podpierajacego, równiez obracajacego sie. Po procesie od¬ dzielania usuwa sie klosz szklany zapomo¬ ca przyrzadu wypychajacego nabok od przyrzadu podpierajacego.Potem dostaje sie forma glowicowa wraz z zwisajacym na niej kolnierzem, wskutek dalszych obrotów slupa 36, do po¬ lozenia D, w którem usuwa sie kolnierz z formy glowicowej zapomoca trzpienia wy¬ pychaj acego 292 (fig. 1), poruszajacego sie wgóre i wdól, poczem oprózniona forma glowicowa przechodzi znowu w polozenie A, a nastepnie odbywa te sama kolejnosc poszczególnych obróbek.Jest rzecza jasna, ze poszczególne fazy obróbki wykonuje sie równoczesnie pod¬ czas czterech pozycyj maszyny.Na glównej dolnej plycie 1 ustawiony jest slup 2, na którego górnym koncu przy¬ mocowana jest plyta stopowa 3 (fig. 2).Beben kciukowy 4 obraca sie naokolo slu¬ pa 2 w lozyskach kulkowych 5 i 6. Beben ten otrzymuje swój naped od walu pozio¬ mego 7, obracajacego sie w lozyskach 8, 9 i 10. Wal 7 jest zapomoca sprzegla 11 po¬ laczony z walem 12, obracanym w jakikol¬ wiek sposób odpowiedni, np, zapomoca sil¬ nika elektrycznego. Na wale 7 znajduje sie stozkowe kolo zebate 13, zazebiajace sie ze stozkowem kolem 14, przytwierdzonem we¬ wnatrz bebna 4 (fig, 2).Poziomy wal 7 napedza równiez zapo¬ moca zazebiajacych sie kól zebatych stoz¬ kowych 16 i 17 srodkowy wal pionowy 18, obracajacy sie wewnatrz slupa 19, ustawio¬ nego na plycie stopowej 3 (fig. 2 i 15). Na górnym koncu walu 18 umieszczone jest kolo zebate 20 dajace sie za posrednic¬ twem pierscienia kulkowego 21 obracac na górnym koncu slupa 19. Kolo zebate 20 za¬ zebia sie z czterema kolami zebatemi 22 (fig, 3), przytwierdzonemi do pionowych trzpieni 23 (fig. 6), obracajacych sie w stole 24 i w plycie przykrywajacej 25. Pod stolem 24 sa na topieniach 23 umieszczone kola zebate 28, zazebiajace sie z kolami ze¬ batemi 29 stale zlaczonemi z formami glo- wicowemi 30 (fig. 3 i 15). Kola zebate 28 otrzymuja w stanie normalnym ruch obro¬ towy od trapieni 23 wskutek tarcia pomie¬ dzy tarczami 31 i 32 oraz plyt 33 i 34 sil- — 5 __nic przytwierdzonych do trzpieni 23. Po¬ niewaz wal pionowy 18 otrzymuje bez przerwy naped zapomoca walu 7, doznaja wiec formy glowicowe w normalnych wa¬ runkach ruchu obrotowego, z wyjatkiem tych wypadków, gdy zostana one czasowo wstrzymane przez przyrzad zatrzymujacy, który bedzie ponizej opisany.Stól 24, w którym sa umieszczone for¬ my glowicowe 30, otrzymuje przerywany ruch obrotowy. W tym celu urzadzona jest naokolo slupa 19 tuleja 36, obracajaca sie w lozyskach kulkowych 37 i 38 (fig. 2 i 15).Tuleja 36 zaopatrzona jest w zazebienie 39, zazebiajace sie z kolem zebatem 40 (fig. 1), um:eszczonem na pianowym wale 41. Wal ten dzwiga ha swym dolnym kon¬ cu tarcze 42, do której przytwierdzono pewna ilosc krazków 43. Na górnej pla¬ szczyznie bebna 4 przymocowany jest tor 44 (fig. 1 i 4). Podczas obracania sie bebna 4, wchodzi kazdorazowo jeden krazek 43 pomiedzy boczne scianki tego toru, a wsku¬ tek odpowiedniego ksztaltu toru otrzymuje tarcza 42, a razem z nia wal 41, kazdora¬ zowo obrót o pewien kat. Wskutek ruchu zapomoca kola zebatego 40 wraz z zaze¬ bieniem 39 otrzymuje oprócz tego stól 24, polaczony stale z tuleja 36, przerywany ruch obrotowy.W celu przytrzymywania stolu w czte¬ rech polozeniach, przewidziano w dolnym koncu tulei 36 wyciecia 45, w które moze wchodzic kciuk 46 (fig. 4). Kciuk 46 poru¬ sza sie naprzód i wtyl w podstawach 47 i 48, i jest przyciskany do tulei 36 zapomoca sprezyny 49. Azeby poruszyc kciuk w poza¬ danych momentach wtyl, przeciwdziala¬ jac przytern cisnieniu sprezyny 49, w któ¬ rych tuleja 36 moze sie swobodnie obracac, umieszczona dzwignie 50, oddzialywujaca swym koncem na wpustke wytoczona na kciuku 46. Dzwignia 50 przytwierdzona jest do pionowego walu 51, który obraca sie w ten sposób, iz koniec dzwigni 52 po¬ rusza sie po torze kciukowym, umieszczo¬ nym na bebnie 4 (fig. 2).W polozeniu A doprowadza sie do ma¬ szyny porcje szkla zapomoca jakiegokol¬ wiek odpowiedniego przyrzadu. Z przyrza¬ du doprowadzajacego spada porcja szkla na rynne 55, przytwierdzona do stojaka 56 przyrzadu doprowadzajacego szklo- Porcje szkla wytlacza sie w polozeniu A maszyny, nastepnie odbywa sie wstepne jej wydymanie, poczem ogrzewa sie ja na nowo. Do wykonywania tych czynnosci przewidziano forme do prasowania 57, po¬ ruszajaca sie wgóre i wdól, przyrzad 58 dodoprowadzaniapowietrzasprezonego (fig. 2), dajacy sie przesuwac pionowo wgóre i wdól, oraz palnik ruchomy 142 (fig- 4).Forma do wytlaczania 57 przytwierdzo¬ na jest nastawnie do tulei 60, dajacej sie przesuwac wgóre i wdól na slupie 61, u- mieszczonym na plycie stopowej 3 (fig. 2).Tuleje porusza sie zapomoca preta 62, po¬ laczonego z jednym koncem nieprzedsta- wionej na rysunku dzwigni, której drugi koniec jest zaopatrzony w rolke porusza¬ jaca sie we wpustce 63 bebna 4.Naokolo formy do wytlaczania 57 znaj¬ duje sie plaszcz chlodzacy 64 (fig. 5), za¬ opatrzony w rurociagi 65 i 66, doprowadza- jace i odprowadzajace plyn chlodzacy.Plaszcz chlodzacy 64 umocowany jest na ramieniu 67 (fig. 2), wystajacem z tulei 60, przyczem na tern ramieniu umocowany jest pret 68, prowadzony pionowo w plycie sto¬ powej 3.Forma glowicowa 30, obracajaca sie w pierscieniach kulkowych 71 i 72 (fig. 5) w stole 24, doznaje ruchu obrotowego w sposób juz opisany za posrednictwem kola zebatego 29, o ile chodzi o stan normalny.Forma glowicowa posiada czesc cylindrycz¬ na 73 oraz czesc lejowata. 74. Ta ostatnia sluzy do chwytania i prowadzenia porcji szkla, spadajacej z rynny 55 (fig- 2). W dolnym koncu formy glowicowej znajduja sie dwa uchwyty dla kloszy szklanych 77 - 6 —i 78, obracajace sie naokolo sworzni 75 i 76. Uchwyty te sa zaopatrzone w pólokra¬ gle obrzeza 79 i 80, dostosowane do dolne¬ go obrzeza cylindryczne} czesci 73 formy glowicowej, a tworzace wraz z ta czescia w polozeniu zamknietera pierscieniowe wyjecie 81. Oba uchwyty dla kloszy szklanych sa trzymane w stanie zamknie¬ tym zapomoca sprezyn 82 i 83.Skoro forma glowicowa dojdzie do po¬ lozenia A, zostaje ona nasamprzód przy¬ trzymana, poczem forma do wytlaczania 57 porusza sie ku górze, przyczem skosne obrzeze 85 formy do wytlaczania dotyka scisle dolnego obrzeza dajacych sie obra¬ cac uchwytów dla klosza szklanego 77 i 78, wskutek czego równoczesnie zapobiega sie temu, by te uchwyty mogly sie wskutek ci¬ snienia, powstajacego przy wytlaczaniu, otworzyc wbrew dzialaniu sprezyn 82 i 83.Przyrzad zatrzymujacy formy glowico¬ we przedstawiono na fig, 7. W stole 24 u- mooowane sa trzpienie 86 i 87, naokolo których daja sie obracac dzwignia 88 oraz zapadka 89. Zapadka zachodzi pomiedzy zeby odpowiedniego kola zebatego 29 i po¬ laczona jest zapomoca przegubu 90 z kon¬ cem dzwigni 88. Odbój 91 znajduje sie nor¬ malnie w polozeniu takiem, iz kolo zebate 29 moze sie swobodnie obracac. W poloze¬ niu A umieszczono mechanizm wychwyto¬ wy do przesuwania odboju 91.Na wale 92, obracajacym sie w plycie stopowej 3 i w szkielecie 26, umieszczono dwa wystepy 93 i 94. Wystep 94 jest przy¬ twierdzony do walu, podczas gdy wystep 93 daje sie na wale obracac, jednakowoz po¬ laczony jest zapomoca sprezyny 95 z wy¬ stepem 94. Na wale 92 umieszczona jest prócz tego dzwignia 96, która zapomoca preta 97 polaczona jest z dzwignia 98, przytwierdzona do walu pionowego 99, da¬ jacego sie obracac w plycie stopowej 3 oraz w plycie dolnej 1. Wal 99 dzwiga dzwignie 100, zaopatrzona na koncu w rolke toczaca sie po torze kciukowym 102 (fig. 2), umie¬ szczonym na bebnie 4, Sprezyna |03 przy¬ ciska-be? przerwy te rolke do toru kciuko¬ wego 102. Skoro forma glowicowa znalazla sie w polozeniu A wal 99 obraca sie wsku¬ tek ksztaltu toru kciukowego 102% a w dal¬ szym ciagu równiez i wal 92, przyczem ten ostatni obraca sie w kierunku odwrotnym do kierunku wskazówek zegara. Wystep 93, pociagany sprezyna 95, uderza o odbój 91, wskutek czego zapadka 89. wchodzi po¬ miedzy zeby kola zebatego 29. Sprezynuja¬ ce polaczenie pomiedzy walem 92 a wyste¬ pem 93 przeciwdziala uszkodzeniom po¬ szczególnych czesci. Nastepnie kolo zebate 29 zatrzymuje sie, przyczem kolo zebate 28 obraca sie wskutek tarcia wzdluz plytek 33 i 34.Po odbyciu przez forme glowicowa ru¬ chu wgóre doprowadza sie porcje szkla, a przyrzad , do doprowadzania powietrza sprezonego w czasie wydymania szkla opu¬ szcza sie ku dolowi.Wspomniany przyrzad doprowadzaja¬ cy powietrze zawieszony jest na poziomem ramieniu 105, wystajacem z tulei 106 (fig. 2), dajacej sie przesuwac wgóre i wdól po slupie 61. Ruch t.lei ku górze i ku dolowi przenosi sie, podobnie jak ruch form do stlaczania, zapomoca preta 107 w sposób sprezynujacy, przyczem dolny koniec tego preta jest przytwierdzony do nieprzedsta- wionej na rysunku dzwigni, której drugi koniec porusza sie we wpustce na bebnie 4.Z poziomego ramienia 105 wystaje piono¬ wo ku górze pret 108, prowadzony w opra¬ wie 26. ' Przyrzad do doprowadzania powietrza sklada sie z panewki 109 (fig. 5), przyle¬ gajacej kolnierzem 110 do ramienia 105, i mocno polaczonej z tern ramieniem zapo¬ moca uzwojonego srubowo pierscienia 111.Tlok wytlaczajacy 112 umocowany jest w panewce 109 w ten sposób, iz kolnierz jego 113 przylega do dolnego brzegu panewki, podczas gdy pierscien trzymajacy 114, ci¬ snie na górne obrzeze panewki 109. Tlok - 7 —do wytlaczania, który ogrzewa sie wskutek zetkniecia sie z goracem szklem, jest za¬ opatrzony w przestrzen chlodzaca 115, przez która moze przeplywac jakikolwiek plyn chlodzacy. Pomiedzy scianka tloka 112 a wewnetrzna scianka panewki 109, znajduje sie pewna ilosc podluznych wpu- stek 116, konczacych sie przy 7/7, a sluza¬ cych do doprowadzania powietrza do wy¬ dymania, Na górnym koncu panewki 109 znajduje sie pierscieniowe zaglebienie 118, z którem laczy sie przewód 119 doprowa¬ dzajacy powietrze. Naokolo panewki 109 obraca sie druga panewka 120. W poloze¬ niu normalnem panewka ta opiera sie swem obrzezem 121 na wystepach 122, wystaja¬ cych z cylindra 123, umieszczonego na pa¬ newce 109. Sprezyna srubowa 124 cisnie na panewke 120 wdól, przyczem nateze¬ nie pomiedzy sprezyna 124 a panew¬ ka 109 przenosi sie zapomoca stopowe¬ go lozyska kulkowego 125. Z pierscienia 126, nasrubowanego na panewke 120, wy¬ staja dwa ramiona 127, z któremi sa pola¬ czone w sposób przegubowy dwa odboje 128, przyczem odboje te sa przyciskane ku dolowi zapomoca sprezyn 129.Skoro porcja szkla w polozeniu A zo¬ stala doprowadzona do formy do wytla¬ czania, przyrzad do doprowadzania powie¬ trza porusza sie ku dolowi. Przytem naci¬ skaja nasamprzód odboje 128 na obrzeze lejowatej czesci formy glowicowej. Przy dalszem obnizaniu sie ramienia 105, napi¬ na sie sprezyne 124, a panewka 120 prze¬ suwa sie wzdluz panewki 109 wgóre, wsku¬ tek czego tlok do wytlaczania 112 wyste¬ puje z dolnego otworu panewki 120. Ra¬ mie 105 porusza sie tak dalece ku dolowi, az tlok do wytlaczania zanurzy sie w porcji szkla, a dolne obrzeze panewki 120 zetknie sie z plynnem szklem. Przyrzad do dopro¬ wadzania powietrza centruje sie w ten spo¬ sób wzgledem formy glowicowej, iz pa¬ newka 120 moze wejsc do wnetrza cylin¬ drycznej czesci 73 formy glowicowej. To polozenie jest przedstawione na fig. 5, Przytem wtlacza sie szklo do pierscienio¬ wego wyjecia 81 formy glowicowej, wsku¬ tek czego staje sie mozliwem przesuwanie przedmiotu szklanego razem z forma glo¬ wicowa. Poniewaz wielkosc porcji szkla jest zawsze scisle równa, nie moze przeto dolne obrzeze panewki 120 zajmowac za¬ wsze scisle to samo polozenie co do wyso¬ kosci. Mozliwosc tej zmiany jest dana wskutek sprezynujacego polaczenia pomie¬ dzy panewka 120 a panewka 109.Po wytloczeniu porcji szkla, porusza sie forma do wytlaczania wdól a porcja zostaje cokolwiek wydeta, przyczem obra¬ ca sie forme glowicowa. Równoczesnie po¬ rusza sie tlok do wytlaczania cokolwiek ku górze, by zapobiec zbytniemu studzeniu porcji szkla. Panewka 120 pozostaje jed¬ nakze w zetknieciu ze szklem. Odboje 128 przyczyniaja sie do tego, by nadac przy¬ rzadowi do doprowadzania powietrza nie¬ ruchome polozenie wzgledem porcji szkla, W celu oswobodzenia zaryglowanego dotychczas kola zebatego 29* porusza sie rolke 101 zapomoca toru kciukowego 102 w taki sposób, iz wal 92 (fig. 7) obraca sie w kierunku wskazówek zegara. Wskutek tego wystep 94 uderza o odbój 91 tak, ii zapadka 89 zostaje cofnieta z pomiedzy ze¬ bów kola 29. Forma glowicowa obracajaca sie obecnie zabiera porcje szkla ze soba, przyczem równiez i panewka 120 doznaje obrotu wskutek tarcia pomiedzy szklem a dolnem obrzezem panewki, oraz odbojami 128 a górnem obrzezem formy glowicowej.Powietrze do wydymania mozna dopro¬ wadzac do porcji szkla wdmuchami, do czego sluzy przyrzad przedstawiony na fig. 8 i 9.Na dolnej stronie plyty stopowej 24 przymocowany jest cylinder powietrzny 133. W przykrywie cylindra znajduje sie otwór 134A z którym laczy sie przewód po¬ wietrzny ku przyrzadowi, sluzacemu do do¬ prowadzania powietrza. Tlok 139, znajdu- — 8 —Jacy,sie pod dzialaniem ^rezyny srubowej 136* przesuwa sie w jedna i druga strone .zapomoca dzwigni 137 (fig. 9), która swym koncem zachodzi pomiedzy kolnierze ma¬ lej tulei, przytwierdzonej do preta tloko¬ wego. Dzwignia 137 umocowana jest na pio¬ nowym wale 138, dajacym sie obracac na¬ okolo walu 139, a dzwigajacym dzwignie 140, zaopatrzona na koncu w rolke, tocza¬ ca sie po torze kciukowym 141, umocowa¬ nym na bebnie 4.W celu regulowania doprowadzania po¬ wietrza do cylindra 133 przewidziano su¬ wak do nastawiania 133*t który otrzymuje ruch w jednym i drugim kierunku zapomó- ca walu 139, podobnie jak tlok 135 wsku¬ tek ruchu walu pustego 138. Ruch dzwigni 140, oraz dzwigni 140* stale przymocowa¬ nej na wale 139, jest tego rodzaju, iz suwak nastawny 133* zamyka doprowadzanie po¬ wietrza, zanim tlok zacznie sprezac powie¬ trze, a otwiera doplyw, zanim tlok sie cofnie.Powietrze doprowadzane wdmuohami wydyma nieco porcje szkla, przyezem osia¬ ga sie szczelne na przeplyw powietrza za¬ mkniecie wzdluz panewki 120 w ten spo¬ sób, iz na dolnem obrzezu panewki 120 jest umieszczony pierscien zamykajacy 130 (fig. 5).Po bardzo szybkiem wydeciu (tak zwa- nem wdmuchiwaniu) porusza sie przyrzad do wydymania i wytlaczania znowu ku gó¬ rze, a porcja szkla, obracajaca sie jeszcze ciagle, podlega nowemu ogrzaniu zapomo- ca palnika 142 (fig. 4 i 19).Palnik 142, zaopatrzony w urzadzenie 143 do doprowadzania gazu, jest umocowa¬ ny na bloku 144 : po ogrzaniu porcji szkla podleca naglemu oofmedu w celu zapobie¬ zenia niejednostajnemu ogrzewaniu szkla.W tym celu blok 144 przymocowany jest do walu 145, obracajacego sie w plycie stopowej 3 i w plycie glównej /, na którym jest zaklinowana dzwignia 147, podczas gdy polaczona z dzwignia 147 zapomoca sprezyny ciagnacej 148 dzwignia 146 daje sie swobodnie obracac na wale 145.Na fig. 4 i 19 przedstawiono palnik 142 w polozeniu, w którem odbywa sce ogrze¬ wanie. W tern polozeniu utrzymuje sie pal¬ nik zajpomoca sprezyny pociagowej 149, która przyciaga dzwignie 146 ku sworznio¬ wi do nastawiania 154, przytwierdzonemu na dzwigni katowej 153, podczas gdy swo- rzen do nastawiania 146' zabiera ze soba dzwignie 147. Najdalsze polozenie sworznia do nastawiania 154 jest okreslone w ten sposób, iz rolka, umieszczona na dzwigni katowej 153, naciska na tor kciukowy 153' na bebnie 4. Skoro rolka ta porusza sie po torze 153' w strone prawa (zobacz fig. 19), wówczas dzwignia 146 doznaje obrotu, wbrew dzialaniu sprezyny 149, Dzwignia 147 nie moze wykonywac tego samego ru¬ chu poniewaz zostaje ona zatrzymana za¬ pomoca wystepu 131'-na dzwigni torowej 150, obracajacej sie naokolo trzpienia 151 i spoczywajacej drugim koncem na sprezy¬ nie 152 (fig. 20). Sprezyna 148 musi wiec teraz doznac napiecia. Przy obracaniu sie dzwignia 146 przesuwa sie ku podniesio^ nej czesci 132 toru dzwigni 150* pociska te dzwignie ku dolowi do czasu, az dzwignia przebiegnie ponad wystepem 131 i za¬ bierze ze soba palnik. Wskutek ksztaltu to¬ ru kciukowego 153' i wskutek sprezyny 149 osiaga sie to, iz palnik powraca zno¬ wu powoli w polozenie czynne.Po ponownem ogrzaniu przechodzi por¬ cja szkla w najblizsze polozenie B. Przy- tem banka szklana zwisa jeszcze bardziej ku dolowi, a forma glowicowa zatrzymuje sie podczas tego transportu w celu usunie¬ cia wahania banki szklanej. W tym celu obraca sie wal 92 (fig. 7), znowu w; kierun¬ ku odwrotnym do kierunku wskazówek ze¬ gara, tak iz wystep 93 naciska na odbój 91, a zapadka 89 wchodzi ponownie pomiedzy zeby kola zebatego 29. Teraz obraca sie wal 92 znowu zpowrotem, wskutek czego odbój 91 nastepnej formy glowicowej, po — 9 —przejsciu poprzez odbój 93, moze byc prze¬ suniety w polozenie odpowiadajace zary¬ glowaniu.Po nadejsciu do polozenia B kolo zeba¬ te 29 zostaje na nowo oswobodzone wsku¬ tek tego, iz odbój 91 uderza o sprezyne 155 (fig, 1 i 3)„ umocowana na tulei 156.W polozeniu B nalezy wydac porcje szkla w formie do wydymania w celu nada¬ nia jej ksztaltu koncowego. Ku temu sluzy urzadzenie do wydymania koncowego, przedstawione detalicznie na fig. 10.Urzadzenie do wydymania obraca sie w lozysfcu kulkowem 157 w ujeciu lozysko- wem J56, tworzacem jedna calosc z tuleja 158, dajaca sie przesuwac (fig. 1) wgóre i wdól po slupie 159. Slup 159 stoi na plycie stopowej 3 i jest polaczony swym górnym koncem z oprawa 26. Tuleja 158 porusza sie wgóre i wdól zapomoca preta 160, przy¬ twierdzonego do jednego konca nie przed¬ stawionej na rysunku i obracajacej sie na¬ okolo stalego puriktu dzwigni, której drugi koniec posuwa sie w pustce 161 bebna 4- Urzadzenie do wydymania sklada sie z pa¬ newki 162, przytwierdzonej do pierscienia pomiedzy kolnierzem 164 a przykrywa 165.Przykrywa ta jest zaopatrzona w otwór t661 z którym laczy sie przewód powietrza, sluzacego do wytlaczania. Wewnatrz pa¬ newki 162 znajduje sie glowica do wydy¬ mania 167. Glowica ta spoczywa normal¬ nie zapomoca pierscienia 168 na wystepie 169 panewki 162, przyczem sprezyna sru¬ bowa 170 naciska glowice do wydymania ku dolowi. Nacisk sprezyny przenosi sie za¬ pomoca pierscienia kulkowego 171 na pa¬ newke 162. Glowica do wydymania jest zaopatrzona w srodkowy otwór 172 do do¬ prowadzania powietrza, podczas gdy w dol¬ nym koncu jest umieszczone stalowe za¬ okraglenie koncowe 173, wykonane ze sta¬ li hartowanej. Podczas ruchu ku dolowi u- rzadzenia sluzacego do wydymania, styka sie powierzchnia tego zaokraglonego konca z- lejowa powierzchnia wewnetrzna formy glowicowej, w której jest wszlifowana, przyczem równoczesnie osiaga sie szczelne zamkniecie pomiedzy forma glowicowa a glowica do wydymania. Szczelne na prze¬ plyw powietrza zamkniecie pomiedzy we¬ wnetrzna sciana panewki 162 a glowica do wydymania, obracajaca sie i przesuwajaca sie wgóre i wdól, osiaga sie zapomoca u- szczelnienia labiryntowego.Skoro glowica do wydymania spocznie na formie glowicowej, to zacznie sie obracac wskutek tarcia pomiedzy zaokraglonym koncem 173 oraz forma glowicowa. Sprezy¬ na 170 jest wówczas wcisnieta ku dolowi do najnizszego polozenia urzadzenia sluza¬ cego do wydymania. Powietrze, sluzace do koncowego wydymania porcji szkla, otrzy¬ muje sie zapomoca przyrzadu przedstawio¬ nego detalicznie na fig. 11.Cylinder 188 przytwierdzony jest do dolnej strony plyty stopowej 24. Cylinder jest zaopatrzony w przykrywe 179, przy¬ czem tlok 180 poruszany jest w lewo i w prawo zapomoca preta tlokowego 181.Do poruszania tloka 180 w jednym i w drugim kierunku sluzy dzwignia 182, da¬ jaca sie obracac naokolo trzpienia w pod¬ stawie 183. Dzwignia ta jest poruszana za¬ pomoca dzwigni 184, zaopatrzonej w rolke biegnaca w wpustce 187 bebna 4 (fig. 2).Dzwignia 184 jest przegubowo polaczona z pretem 185, który zapomoca sruby recznej 186 polaczony jest przegubowo z ramie¬ niem 188 dzwigni 182, wzgledem którego moze byc nastawiany sruba 186.Z cylindra do wydymania 178 powie¬ trze wyplywa przez gietki przewód do o- tWoru 166 urzadzenia do wydymania. Przy ruchu wstecznym tloka powietrze mozeprze¬ plywac poprzez urzadzenie do wydymania znowu ku cylindrowi 178, poniewaz urza¬ dzenie do wydymania, po odbyciu procesu decia koncowego, przeszlo znowu w polo¬ zenie górne.Jak juz powyzej wspomniano, odbywa sie koncowe wydymanie porcji szkla w fbr- — TO —mie do wydymania koncowego w odjpo- wiedniem polozeniu; przytem obraca sie porcje szkla wraz z forma glowicowa pod¬ czas gdy forma do decia stoi spokojnie.Budowe formy do wydymania wraz z zespolem drazków uruchamiajacych przed¬ stawiono na fig. 12 do 14.Na plycie stopowej 3 (fig. 12) znajduje sie cokól 199 z pionowym slupem 200. For¬ ma do wydymania sklada &ie z dwóch wzgledem siebie ruchomych polów 201 i 202, umieszczonych na ramionach 203, da¬ jacych sie obracac naokolo slupa 200. Ra¬ mie 203 przedniej polowy formy umie¬ szczone jest na pionowej czesci laczacej 204, do której przymocowane sa pierscie¬ nie 205 i 206, obracajace sie na slupie 200.Pionowa czesc laczaca tylnej polowy for¬ my przytwierdzona jest do pierscieni 207 i 208, obracajacych sie równiez naokolo slupa 200. Pierscien koncowy 209 przeciw¬ dziala ruchowi pierscieni w kierunku piono¬ wym.Do otwierania i zamykania obu polów formy do wydymania sluzy pret 210, po¬ laczony jednym koncem z dzwignia 212, obracajaca sie naokolo trzpienia 211, a dru¬ gim koncem z dzwignia 213. Dzwignia 212 jest zaopatrzona w rolke 214, toczaca sie na torze kciukowym 215 bebna 4. Rolke 214 przyciska sie do toru stale zapomoca sprezyny ciagnacej 216.Dzwignia korbowa 213 jest stale przy¬ twierdzona na wale 217, zaopatrzonym w uzwojenia srubowe lewe i prawe, znajdu¬ jacym sie w polozeniu poziomem, a posia¬ dajacym krazek wodzacy 218, który moze posuwac sie w jednym i drugim kierunku pomiedzy plaszczyznami prcwadniczemi 219 na cokole 199. Naokolo czesci walu 217, zaopatrzonych w uzwojenia srubowe lewe i prawe, znajduja sie nasrubki 220, polaczo¬ ne zapomoca sworzni z ramieniem 203, o- raz z ramionami 221, wystajacemi równiez z pionowych czesci laczacych 204. Przy ru¬ chu rolki 214 ku górze i ku dolowi, obra¬ ca, da waL 21ff w lewo i w prawo, wsiktutek czego nasrubki 220 poruszaja sie od siebie i ku sobie, co powoduje otwieranie, wzled- nie zamykanie, obu polów form do wydy¬ mania. Wskutek opisanego wykonania przyrzadu, forma do wydymania zostaje bez przerwy centrowana wzgledem formy glo¬ wicowej.Polowa formy 202 umocowana jest na ramieniu 203 zapomoca plyty stopowej 222, przytwierdzonej sworzniami ustalaja- cemi 223 i 224, oraz zapomoca ramienia 225, zlaczonego trzpieniem 226 z ramie¬ niem 227, zlaczonym ze slupem 228, któ¬ ry ze swej strony jest stale przytwierdzo¬ ny do ramienia 203. Na ramionach 203 u-* mocowane sa ujecia dzwigajace krazki o- biegowe 203'. Krazki te, toczace sie po po¬ ziomych prowadnicach, podpieraja kazde ramie 203 podczas zamykania formy* Polowy form wykonane sa z metalu, i wskutek tego jest pozadanem w celu ula¬ twienia obracania porcji szkla, by we¬ wnetrzna powierzchnia formy byla pokryta warstwa smarowidla formowego, i by ta warstwa byla utrzymywana regularnie w stanie zimnym i wilgotnym w celu uniknie¬ cia spalania sie smarowidla. W tym celu studzi sie sciany polów fermy cyrkulujacym plynem studzacym, podczas gdy wewnetrz¬ ne sciany sa zwilzane zapomoca wywoly¬ wania mgly wodnej wewnatrz formy do wydymania.Scianka polowy formy 201 posiada wy¬ drazenie 229, przez które moze przeply¬ wac plyn chlodzacy, np. woda. Laczniki 230 i 231 sluza do przylaczania przewodu doprowadzajacego i odprowadzajacego plyn chlodzacy. Malenkie otwory 232 w scianie formy sluza do wypuszczania powie¬ trza, które w przeciwnym razie musialoby byc zgeszczone pomiedzy scianka formy a wydetem szklem.Przy przyrzadzie, zgodnie z rysunkiem, wytwarza sie wewnatrz scianek formy do wydymania mgle wtadna, która powstaje — li —wskutek natrysku doskonale rozdrobnione¬ go strumienia wody. Delikatne rozdrobnie¬ nie strumienia wody osiaga sie zaipomoca równoczesnego natryskiwania wody z rurki 233 oraz zapomoca strumienia sprezonego powietrza uchodzacego z rurki 234 (ifig* 15) i obejmujacego strumien wody. Przyrzad do doprowadzania wody i powietrza w po¬ trzebnych' momentach moze byc wykonany w jakikolwiek znany sposób i nie jest przedstawiony na rysunku.Gdy urzadzenie do koncowego wydy¬ mania poruszylo sie ku górze i polowy iorfti do wydymania otworzyly sie, dopro¬ wadza sie klosz szklany zapomoca obraca¬ nia stolu 24 W polozenie C maszyny, W tern Lpolózeniu oddziela sie klosz szklany zapomoca srodkowegoi palnika 236 (fig* 15) ód kolnierza; poczem usuwa sie oddlzielo- ny klosz szklany z maszyny.Palnik ze swem urzadzeniem napednem oraz zespól pretów usuwajacych klosz szklany sa przedstawione detalicznie na fig, 15 do 19, Palnik 236 dajacy sie poruszac wgóre i wdól posiada pewna liczbe otworów 237 (fig, 15) równomiernie rozlozonych na ob¬ wodzie, przez które to otwory moze wyply¬ wac mieszanina gazu i powietrza, wzglednie gazu i tlenu, doprowadzana rurociagiem 238, wzglednie 239.W momencie gdy klosz sizklany znajdu¬ je sie w polozeniu C, palnik 36 jest w swem najwyzszem polozeniu, przedstawionem na fig, 15 linjami kreskowanemi.Potem porusza sie palnik ku dolowi do polozenia czynne¬ go przedstawionego na fig, 15 linjami pel- nemi.Palnik zawieszony jest na precie 240, dajacym sie przesuwac w tulei 241, przy¬ twierdzonej do oprawy 26. Pret 240 moze byc poruszany wgóre i Widól dzwignia 242, obracajaca sie w punkcie 243, a która pod wplywem sprezyny 244, utrzymuje palnik normalnie w polozeniu najwyzszem, Prze- cjwidzialajac ciagnieniu tej sprezyny, moz¬ na dzwignie 242 poruszac ku dolowi zapo¬ moca tulei 158, dajacej sie przesuwac po slupie 159, przyczem tuleja w sposób juz p- pisany, moze byc poruszana po slupie 159t wgóre i wdól zapomoca preta 160 (fig. 1)- Palak 245 przytwierdzony jest do tulei 158 i dzwiga koncami wygietemi mala panewke 246 (fig. 18), w której daje sie przekrecac wgóre i wdól sruba ustalajaca 247 z gór¬ na plytka 248. Na tej plytce umieszczone sa stale ramiona 249 i 250. Dzwignie kato¬ we 251 i 252, obracajace sie naokolo sta¬ lych punktów obrotowych, zaopatrzone sa w haczykowate konce, które moga chwytac za wystepy 253 dzwigni 242.Skoro tuleja 158, a wskutek tego takze panewka 246 i plytka 248 poruszaja sie ku górze, ciagnie sprezyna 244 dzwignie 242 kil górze, wskutek czego równiez i palnik 236 idzie wgóre. Gdy tuleja 158 porusza sie nadól, wówczas haczykowate konce dzwigni katowych 251 i 252 sciagaja dzwi¬ gnie 242 zapomoca wystepów 253 ku dolo¬ wi, wskutek czego palnik 236 porusza sie równiez nadól. Jezeli jednakowoz z jakie¬ gokolwiek powodu, np, wskutek nagroma¬ dzenia szkla w lejowej czesci formy glowi¬ cowej, palnik natrafia przy swym ruchu ku dolowi na znaczniejszy opór, wówczas sprezyny dzwigni katowych 251 i 252 roz- ciagaja sie, wskutek czego haczykowate konce raptownie oddzielaja sie od wyste¬ pów 253, a dzwignia 242 nie zostaje wów¬ czas sciagnieta ku dolowi. Wskutek takie¬ go urzadzenia unika sie pekniecia lub u- szkodzenia pojedynczych czesci.Przy podgrzewaniu palnik 236 skiero¬ wuje ostrze plomienia ku wewnetrznej scianie klosza szklanego. Szklo topi sie w tern miejscu i w razie poruszania kosza szklanego zapomoca przyrzadu ponizej opisanego wywoluje sie ode¬ rwanie kolnierza 254, pozostajacego w for¬ mie glowicowej, od klosza szklanego 255.Wskutek cisnienia plomieni gazowych skie- — 12 —rowanych nazewnatrz, unika sie wygiec górnego obrzeza klesza szklanego.W polozeniu C znajduja sie oprócz te¬ go przyrzady do podparcia, centrowania i wyrzucania dzwonu szklanego.Pionowy wal 18 (fig. 15) zaopatrzony jest w kolo zebate 258, które za posrednic¬ twem kola zebatego 259, pedzi kólko ze¬ bate 260. Kólko to wprawia w ruch obro¬ towy wal 262, dajacy sie w tulei 261 przesuwac picnewo wgóre i wdól.Gniazdo 263, na którem spoczywa dno klosza szklanego, jest zaopatrzone w trzpien wchodzacy luzno do walu 262. Sko¬ ro wal zaczyna sie obracac, wówczas gnia¬ zdo 263 zabierane jest jedynie zapomoca tarcia. Przeniesienia pomiedzy walem 18 i fermami glowicewemi, i pomiedzy tym wa- lem^ a walem 262, sa tego rodzaju, iz fer¬ ma glowicowa i gniazdo 263 obracaja s."e z szybkosciami cbrotowemi praktycznie i- dentycznemi. Rama 264 daje sie obracac naokolo górnego konca walu 262. Z ta ra¬ ma polaczony jest pret 265, wystajacy ku dolowi, a prowadzony pionowo w tulei 261.Pret 265 zaopatrzony jest w odboje 266 i 267, pomiedzy któremi znajduje sie koniec dzwigni 268 (fig. 15 i 16), przyczem dzwi¬ gnia 268 umocowana jest na wale 270, ob¬ racajacym sie w podstawie 269. Dzwignia 271, której koniec daje sie poruszac wgó¬ re i wdól zapomoca preta 272 (fig. 17), jest umieszczona na drugim koncu walu 270, wskutek czego przy ruchu preta 272 wgóre i wdól porusza sie równiez pret 265 wraz z czesciami z nim polaczonemi wgóre i wdól. Pret 272 polaczony jest z dzwignia nieprzedstawiona na rysunku, obracajaca sie naokolo stalego punktu, zaopatrzona w rolke biegnaca w pustce 273 na bebnie 4, Przyrzad jest w ten sposób wykonany, ze pret 265 opuszcza sie wdól, skoro szklo w pozadanem miejscu oderwania jest do¬ statecznie stopione. Wskutek ruchu gniazda 263 ku dolowi, klosz szklany 255 podle¬ gajacy ciagle obrotom, moze opasc wdól. przez co osiaga sie oddzielenie klosza od kolnierza. Ruch preta 265 wgóre i wdól przenosi sie na wal 262 oraz na gniazdo 263 zapomoca rolki 274, nalezacej do ramy 264, a poruszaj acej sie w pierscieniowe] wpustce 275.Tuz przed wyrzuceniem klosza osiada gniazdo 263 na trzpieniach 276 i 277 (fig. 16), polaczonych stale z tuleja 26/, wskutek czego konczy sie ruch obrotowy gniazda, z czego wynika, ze klosz przy zesuwaniu z maszyny równiez nie obraca sie dalej.Wypychacz 278, na swym koncu rozwi¬ dlony, jest umieszczony w ramie 264' w te¬ ki sposób, iz moze sie krecic naokolo trzpie¬ nia 279. Wypychacz 278 znajduje sie za¬ pomoca sprezyny 280 w zwiazku z dzwignia katowa 281, dajaca s:e równiez obracac naokolo trzpienia 279, a zaopatrzona na koncu w dwa wystepy 282 i 283.Podczas ruchu ramy 264 ku dolowi, vtr derza wystep 282 o rolke 284, stale zlacae- na z tuleja 261. Wskutek tego obraca sie dzwignia katowa, a po napieciu sprezyny 280 równiez i wypychacz 278, a klosz zo¬ staje usuniety w kierunku bocznym od przyrzadu podpierajacego, przyczem prze¬ ciwdziala sie dzialaniu sprezyn 285 i 286. które naciskaja rolki przytwierdzone do dzwigni katowych 287 i 288 ku scianie klo¬ sza. Gdy rama 264 znowu porusza si^ ku górze, uderza wystep 283 o rolke 284, przez co cofa sie wypychacz 278 zpowrolem do polozenia, które zajmuje w spoczynku.Centrowanie klosza odbywa sie podczas procesu oddzielania i pózniej zapomoca u- mieszczonych na koncach dzwigni katowych 287 i 288 rolek, oraz zapomoca rolki 289, u- mieszczonej na koncu preta przytwierdzo¬ nego do ramy 264.Po oddzieleniu i usunieciu klo-sza, poru¬ sza sie palnik 236 znowu wgóre, a forma glowicowa wraz z kolnierzem na niej wisza¬ cym przechodzi w polozenie D maszyny, w którem to polozeniu usuwa sie kolnierz z formy glowicowej. Do usuwania kolnieraa — 13 —sluzy pret wypychajacy 292 (fig. 1), daja¬ cy sie poruszac pionowo wgóre i wdól. Pret ten posiada prowadzenie w oprawie 26 i przytwierdzony jest zapomoca wspornika 293 do tulei 294, dajacej sie poruszac wgó¬ re i wdól po slupie 295. Slup ten stoi na plycie stopowej 3, a górny jego koniec jest przymocowany do oprawy 26, Tuleja 294 otrzymuje swój ruch wgóre i wdól za po¬ srednictwem preta 296, polaczonego z dzwignia nie przedstawiona na rysunku, a obracajaca sie naokolo stalego punktu, któ¬ ra to dzwignia jest zaopatrzona na koncu w rolke, toczaca sie we wpustce 297 bebna 4 (fig.-2).Podczas ruchu preta wypychajacego 292 ku dolowi, naciska on na górny brzeg kolnierza 254, przyczem kolnierz ten moze opasc nadól, poniewaz trzymacze klosza 77 i 78 poddaja sie, usuwajac sie w bok.Sam kolnierz usuiwa sie nastepnie z maszy¬ ny zapomoca jakiegokolwiek odpowiednie¬ go przyrzadu.Wpustka 297 uksztaltowana jest celo¬ wo w taki sposób, by pret wypychajacy przy kazdej fermie glowicowej poruszal sie dwa razy wgóre i wdól, wskutek czego czesci szkla, które moglyby po pierwszym ruchu wypychajacym pozostac jeszcze w stanie wiszacym w formie glowicowej, zo¬ staly niezawodnie usuniete z maszyny.Po podniesieniu sie preta wypychaja¬ cego porusza sie forma glowicowa znowu w polozenie A maszyny, poczem odbywa sie ponownie opisany szereg operacyj obróbki nowej porcji szkla. PL