PL76585B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 06.05.1970 Szwajcaria Zgloszenie ogloszono: 25.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 76585 KI. 22a,29/06 MKP C09b 29/06 Twórca wynalazku: Wolfgang Groebke Uprawniany z patentu: Sandoz AG, Bazylea (Szwajcaria) Sposób wytwarzania nowych trudno rozpuszczalnych w wodzie barwników azowych Przedmiotem wynalazku jest .sposób wytwarza¬ nia nowych, trudno rozpuszczalnych w wodzie, nie zawierajacych grup kwasu sulfonowego barwników nalezacych do szeregu 4^nitro-2/-alkokisy,acyloami- no-4'-dwoiailkiloamino-l,l'azobenzenu. Sa to dosko¬ nale barwniki dyspersyjne stosowane do farbowa¬ nia wlókien lub nici, lub otrzymanych z nich ma¬ terialów z syntetycznych lub pólsyntetycznych, hydrofobowych, wysokoczasteczkowych 'substancji organicznych. Otrzymane wybarwienia charaktery¬ zuja sie zwlaszcza doskonala trwaloscia na subii- mowanie, 'dobrym powinowactwem dc wlókna i si¬ la ibarwy, a takze odpornoscia na swiatlo d wilgoc.Nowe barwniki odpowiadaja wzorowi 1, w któ¬ rym Hx oznacza atom chloru, bromu, grupe cyja- nowa lub nitrowa, albo ewentualnie podstawiona grupe adkilosulfonylowa lub fenylosulfonylowa, R2 oznacza atom wodoru, chloru, bromu, R3 atom wo¬ doru, chloru, bromu lub grupe acyloaminowa, przy czym przynajmniej jeden z podstawników R2 lub R3 oznacza atom wodoru, R4 oznacza atom wodoru lub ewentualnie podstawiony rodnik alkilowy lub gr-utpe alkoksylowa, R5 i Ra oznaczaja niezaleznie od siebie rodnik adkilowy ewentualnie podstawio¬ ny atomem chloru, bromu, grupa cyjanowa, hydro¬ ksylowa, alkoksylowa, chloroalkoksylowa, bromo- alkoksylowa, cyjanoalkoksylowa lub ewentualnie podstawiony ewentualnie podstawiona grupa alki- lokarbonyiloksyilowa, benzoiloksylowa, alkoksykar- bonylowa, fenoksykarbonylowa, alkoksykarbonylo- 10 wa lub ctenoksykarbonyloksylowa, R7 oznacza ewen¬ tualnie podstawiony rodnik alkilowy, X oznacza grupe o wzorze —CO—, —OOO— lub —S02—, a n oznacza 2, 3 ] wiera grup kwasu sulfonowego.Wszystkie wymienione rodniki alkilowe, alkile- nowe lub grupy alkoksylowe zawieraja na ogól 1, 2, 3 hib 4 atomy wegla. Korzystnymi podstawnika¬ mi rodników alkilowych ewentualnie grup alko- ksylowych sa na przyklad atomy chlorowców, zwlaszcza atomy chloru lub bromu, grupy hydro¬ ksylowe Lub cyjanowe.Wymienione grupy fenyllowe (takze pierscien fe- nyiowy .grupy ibenzoilowej) moga byc na przyklad 15 [podstawione altomem chloru, bromu, grupa cyja¬ nowa, nitrowa, acylowa, rodnikiem alkilowym lub grupa alkoksylowa.Jako grupy acylowe korzystnie wystepuja grupy o wzorze R—X— lub R'—Z—, w którym R ozna¬ cza rodnik weglowodorowy, który ewentualnie za¬ wiera wyzej wymienione podstawniki i/lub hetero¬ atomy, zwlaszcza rodniki alkilowe lub fenylowe, Y oznacza rodnik o wzorze -*0—CO— lub —SOz—, R' oznacza atom wodoru lub R* Z oznacza rodnik o wzorze —CO—, —NR"CO — lub NR"S02 — a R" oznacza atom wodoru lub R.Wedlug wynalazku nowe barwniki o wzorze 1 otrzymuje sie przez dwuazowanie aminy o wzorze 2, w którym Ri, R* i Rs maja znaczenie wyzej po- 30 dane, i sprzeganie otrzymanego zwiazku dwuazo- 20 25 76 58576 585 3 niowego ze zwiazkiem o wzorze 3, w którym R4, R5, Re, Rr, X i n maja znaczenie wyzej podane.Niektóre zwiazki o wzorze 1, a mianowicie zwia¬ zki o wzorze 4, w którym R8 oznacza grupe alki- lokarbonylowa, alkoksykarbonylowa, ibenzoilowa lulb fenotosykarbonylowa, a R9 oznacza grupe cy- janowa, alkoksykarbonylowa, fenoksykaribonylowa, alkilokarbonyloksylowa, alkoksykarbonyloksylowa, benzoiloksylowa lub fenoksykarbonyloksylowa, a pozostale podstawniki imaja znaczenie wyzej po¬ dane, mozna otrzymac takze przez acylowanie zwiazków azowych o wzorze 5, w którym R10 ozna¬ cza grupe alkoksykarbonyilowa, fenyloksykarbony- lowa, cyjanowa lub hydroksylowa, a pozostale podstawniki maja znaczenie wyzej podane, za po¬ moca kwasu o wzorze 6, w którym R8 oznacza gru¬ pe alkilokarbonylowa, alkoksykarbonylowa, benzo- ilowa lub fenoksykarbonyiowa albo odpowiedniej funkcyjnej pochodnej tego kwasu. Jako funkcyjna pochodna stosuje sie na przyklad bezwodnik lub halogenki, a zwlaszcza chlorki tych kwasów.Dwuazowanie i sprzeganie prowadzi sie w znany sposób. Skladniki bierne o wzorze 3 otrzymuje sie wedlug znanych metod, na przyklad przez reakcje aminy o wzorze 8, w którym R4 ma znaczenie wy¬ zej podane, z kwasem o wzorze HOOC/CH2/n —O—Rv, w którym R7 i n maja znaczenie wyzej podane, w temperaturze okolo 150°—200°, z od- szczepieniem wody, redukcje grupy nitrowej i Wprowadzenie grup R5 i R8 przez kondensacje lub adidycje.Korzystne barwniki o wzorze 1 odpowiadaja wzorowi 7, w którym R2 oznacza atom wodoru, chloru lub bromu, Ru oznacza atom chloru, bromu, igr.upe cyjanowa, nitrowa, metylosulifonylowa, feny- losuMonylowa lub toluilosuMonylowa, R13 oznacza atom wodoru, chloru, bromu lub grupe alkilokar- bonyloaminowa zawierajaca 1—2 atomy wegla w rodniku alkilowym ewentualnie podstawionym atomami chloru lub bromu, przy czym jednakze jeden z podstawników R2 lub Ri3 oznacza atom wodoru, Ri4 oznacza atom wodoru, grupe metoksy- lowa lub etoksylowa, R15 i R16 oznaczaja niezalez¬ nie od siebie rodnik alkilowy zawierajacy 1—4 ato¬ mów wegla, ewentualnie podstawiony grupa hy¬ droksylowa, cyjanowa, metoksylowa, etoksylowa, acetoksyloiwa, propionyloksylowa, butyryloksylowa, benzoiloksylowa, metofcsykaribonylowa, etoksykar- ibonyiowa, metoksykarlbonyloksylowa lub etoksy- karbonyloksyHowa, R17 oznacza rodnik metylowy, etylowy lub propylowy, a m oznacza 2 kub 3.Przerabianie nowych barwników o wzorze 1 w celu otrzymania preparatów barwiacych prowadzi sie wedlug ogólnie znanych sposobów, na przy¬ klad przez mielenie w obecnosci dyspergatorów i/lub wylpelniaczy. Preparatem tym ewentualnie wysuszonym w prózni lulb przez suszenie rozpylo- we mozna po dodaniu mniejszej lub wiekszej ilo¬ sci wody w tzw. krótkiej lub dlugiej kapieli far¬ bowac, napawac lub drukowac.Barwniki doskonale ciagna z wodnej zawiesiny na material tekstylny z syntetycznych lub pólsyn- tetycznych, hydrofobowych, wysokoczaisteczkowych substancji organicznych. Stosuje sie je zwlaszcza do barwienia i drukowania materialów tekstylnych 4 z linowych aromatycznych poliestrów, takich jak 2l/2 — octan celulozy, trójoctan celulozy i synte¬ tyczne poliamidy. Barwic mozna nimi takze polio- lefiny. Barwi sie lub drukuje wedlug znanych 5 sposobów na przyklad opisanych we francuskim opisie patentowym nr 1445 371.Otrzymane wyibarwienia maja dobra ogólna trwalosc, a zwlaszcza sa odporne na swiatlo, ter- mouJtrwalanie, subidmowanie i plisowanie. Odpór- 10 ne sa na dzialanie wilgoci, na przyklad sa trwale w wodzie, wodzie morskiej, trwale w praniu i od¬ porne na pot, rozpuszczalniki, a szczególnie odpor¬ ne na suche czyszczenie, odporne na substancje tluszczowe, scieranie, przefarbowanie, isa odporne 15 na dzialanie ozonu, dymu, chloru, sa one poza tym odporne na dzialanie róznych sposobów prasowa¬ nia ciaglego i tzw. wykonczenie „Soil Release".Wywabialnosc i odpornosc na redukcje (dla bar¬ wienia z welna) oraz rezerwa welny i bawelny 20 jest dobra.W przeciwienstwie do stanowiacych najblizsze porównanie barwników znanych z francuskich opi¬ sów patentowych nr 1 382 654 i 1 382 655, nowe barwniki maja lepsza oidpornosc na sublimacje. 25 Nastepujace przyklady blizej wyjasniaja sposób wedlug wynalazku.Przyklad I. Do • 155 czesci stezonego kwasu siarkowego wprowadza sie w temperaturze najwy¬ zej do 70° 7 czesci azotynu sodu, a nastepnie w 30 temperaturze 15°, 24,2 czesci 2-amino-34romo-5- -niitroibenzonitrylu. Miesza sie 2 godziny w tempe¬ raturze 15°—'20°. Tak otrzymany roztwór soli dwu- azoniowej laczy sie z roztworem 2 czesci moczni¬ ka i 25 czesci ln^,N-dwumetyloamino-3-/3/-meto- 35 ksypropionylo/-anilidu w 100 czesciach lodowatego kwasu octowego. Po dodaniu 500 czesci wody z lo¬ dem miesza sie jeszcze dwie godziny, a wytracony barwnik odsacza sie, odmywa woda od kwasów i suszy. Barwi on silnie material z wlókna poliestro- 40 wego na czysty, zywy niebieski kolor o bardzo dobrej trwalosci.W ponizszej tablicy sa podane dalsze, analogicz¬ nie ido powyzszego przykladu otrzymane barwniki o wzorze 1. 45 Przyklad II. 7 czesci barwnika otrzymanego wedlug przykladu I miele sie w mlynku kulowym w ciagu 48 igoldzin az do otrzymania doskonalego proszku z 4 czesciami soli sodowej kwasu dwu- naftylometanodwusulfonowego, 4 czesciami cetylo- 50 siarczanu sodowego i 5 czesciami 'bezwodnego siar¬ czanu sodu. 1 czesc tak otrzymanego preparatu barwiacego rozciera sie w malej iloisci wody i tak otrzymana zawiesine dodaje sie przez sito do kapieli barwia- 55 cej zawierajacej 2 czesci 'laurylosiarczanu sodowe¬ go w 400i0 czesciach wody. Modul wanny wynosi 1:40.Do kapieli Wprowadza sie 100 czesci oczyszczo¬ nej tkaniny poliestrowej w temperaturze 40°—50°, 80 dodaje sie 20 czesci chlorowanego benzenu zemul- gowanego w wodzie, ogrzewa sie kapiel powoli do temperatury 100° i farbuje w ciagu 1—2 godzin w temperaturze 95°—100°. Ufarbowana na niebie¬ sko tkanine plucze sie, mydli, ponownie plucze i 65 suszy. Szlachetne, trwale wyfbarwienia sa dosko- 15 20 25 30 35 40 45 50 555 nale odporne na swiatlo, przefarbowanie, pranie, odporne na dzialanie wody, wody morskiej, potu, sublimowanie, dymy, termoultrwalanie, sa odporne na plisowanie i dlugotrwale prasowanie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania nowych trudno rozpuszczal¬ nych w wodzie barwników azowych o wzorze 1, w którym Ri oznacza atom 'chloru, bromu, 'grupe cy¬ janowa, nitrowa lub ewentualnie podstawiona gru¬ pe alkilosultfonylowa lub fenylosulfonylowa, R2 oznacza atom wodoru, chloru, bromu, R3 oznacza atom wodoru, 'chloru, bromu lub igrupe acyloami- nowa, przy czym jednakze przynajmniej jeden z podstawników R2 lub R3 oznacza atom wodoru, R4 oznacza atom wodoru albo ewentualnie podstawio¬ ny rodnik alkilowy lub grupe alkoksylowa, R5 i R6 oznaczaja niezaleznie od siebie rodnik alkilowy ewentualnie podstawiony atomem chloru, bromu, grupa cyjanowa, hydroksylowa, alkoksylowa, chlo¬ roalkoksylowa, torornoalkoksyIowa, cyjanoalkoksy- Iowa, lub ewentualnie podstawiona grupa alkilo- karlbonyloksyilowa, benzoiloksylowa, alkoksykarbo- nylowa, fenoksykarbonylowa, alkokisykarfbonylo- 1585 6 ksylowa lub fenoksykarbonyloksylowa, R? oznacza ewentualnie podstawiony rodnik alkilowy, X ozna¬ cza grupe o wzorze —CO—, —COO— lub —S02, a n oznacza 2, 3 lub 4, przy czym czasteczka nie 5 zawiera grup kwasu sulfonowego', znamienny tym, ze dwuazuje sie amine o wzorze 2, w którym Hu R2 i R3 maja znaczenie wyzej podane, i sprzega ze zwiazkiem o wzorze 3, w którym R4, R5, R6, R7, X i n maja znaczenie wyzej podane, allbo w przy- 10 padku wytwarzania objetych wzorem 1 barwników azowych o wzorze 4, w którym Ru R2, R3, R4, R7, X i n maja wyzej podane znaczenie, R8 oznacza gnuipe alkilokarbonylowa, alkoksylokarlbonylowa,. benzoilowa lub fenoksykaribonylowa, a R9 oznacza 15 grupe cyjanowa, alkoksykarbonyloalkilowa, feno- ksykarbonyloalkilowa, alkilokarbonyloksylowa, al- koksykaubonyloksyiowa, benzoiloksylowa lub feno- ksykarlbonyloksylowa, zwiazek azowy o wzorze 5, w którym R10 oznacza grupe alkoksykarbonylowa, 20 fenoksykarbonylowa, cyjanowa lub hydroksylowa, a pozostale podstawniki maja znaczenie wyzej po¬ dane, poddaje sie kondensacji z kwasem o wzorze 6, w którym R8 ma znaczenie wyzej podane, lub z aktywna pochodna tego kwasu.76 585 Odcien na poliestrze X G £ « « « 1 *-< Nu¬ mer przy¬ kladu niebieski niebieski rubinowy rubinowy czerwony fioletowy niebieski niebieski niebieski niebieski niebieski czerwono- niebieski czerwono - niebieski niebieski niebieski niebieski niebieski niebieski niebieski niebieski niebieski czerwono- niebieski czerwono- niebieski czerwono- niebieski czerwono- niebieski czerwono- niebieski czerwono- nielbieski czerwono - niebieski czerwono- niebieskl czerwono- niebieski i i i i u i i i i i i f fi i i mj i i i i i i i i oooooooooooo o ooo o o o Soo oooooooo miiiimii HfH ¦( i ?ih n n n i CSICNCSICMCMCNICSICNCOCNCMCN CM CM CM CM CM W CN CM CM C N Cl ¦ co eo ia ifl O CJwinioirtioirtiriioinmiftwirt £il*l.ixxxx«xxx x xxx B rmtwmf i lin 11 i?h i n i h i mm eo w UZ eo « *o eo i—1 M eo eo eo co co m i_i "£. EEIUE EE KK W W W g &L o DUUU UU UU OOO 4, O O 0000 OO 00 0 O 0 W O 0 oooo Eoojz. oo ooo o £ o 5 o OOOO Q00q OOOOO OOOOO ShhPhn WPEffiK PhWhhPhhh PhPhPhPhPh mO OOO mOOOOmmmmOOOOO mmm mOOOOO M N eg M NU N N T) NU M HH HHiMM N (M CM I—ihhhh CO HH ^ W _ls« WWWm H1H H ^ffl H H H H ia m m HH hH w eon HHhH eo eo eo eo eo co hH HHoit-H EK ^ W W W W W W W* J u u &l oo yu « oo o o o oo^ 8 ° Q y OO OOE OOOOO OO^^^OOO ooiz;!z; £000 oo o o o ££ oookwooo OOOO OOOO OO 0 0 0 OO OOOOOOOO N N N "« CM "N CSI "(M M^l N CV N mOOOOmOOOOmm „ mOO O O O OOmO O O O O O O O M N N N 'NM N N N Nu l_i }_i |_ie\|N N N N N^IhH N CM J N M mwmm HlH n m h n i m !t1!t!!t!!t1 w w 10 in 10 io m w w w w w rjrjrjrj cm n OOOO °° OOOOO OOOOOOOO KKtUKiUB I I I 1 WW W W 1 1 1 1 1 1 Iffi 1 1 1 1 1 1 I 1 eo w 0 o05 o^ n cu " a) HH CC N aj N WMKWWKWWWWO 1 &£KEK W W W EW &£W W W W W W X W 15 1 KKEEmpqpqpqoKW W moo ooo pq pq W pq u- « W fi « B « eo ^n1 O O O O ffi O i-H ^H ^H u CJ °? ° cu ° ° ° ^^oooooooo o jzjLag S2 Sg LSooo oooooooo pqo 1 if 1 1 1 1 1 1 1 1 iwa^a^^a^ i i i i i i- i i i i i NC*5^inCDtd0050HNCO tF lOCOC- 00 di O hNM -^ lO CO b- CO O O i-i r-< r-i 'r-i r-i ,-H rH^Hr-l i-H i-H CM CS| MKP C09b 29/06 OtN- R3 R2 K4 / NHX(CH2)n-OR7 WZÓR 1 02N V-/ Nh2 R3 R2 WZÓR 2 NH-X-(CH2)n-0-R7 WZÓR 3 02N R3 R2 \ / xAlkilen- Rg NH-X-(CH2)n-0R? WZCJR 4 02N R. A •Alkilen-OH R3 R2 \ / XAlkilen-R NH-X-(CH2)n-OR7 WZÓR 5 10KI. 22a, 29/06 76 585 MKP C09b 29/06 R8-OH WZÓR 6 n-n-Q-<" 16 NHCO(CH2)m-OR,7 WZCJR 7 Cy*o: NH, WZÓR 8 -NHCOCH,CH, 'I 2 Cl WZCfR 9 CH. SO, WZ0R 10 -NOCOCH.CH, 2| 2 Br wzór 11 CZYTELWIA Ur/edu P'jlen1owqo Polsilej Rzc/»'.-.-¦ f, [ • ,i PZG w Pab., zam. 252-75, nakl. 105+20 egz. Cena 10 zl PL