Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 25.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1974 71509 KI. 21c, 30 MKP HOlh 13/12 CZYTELNIA Urzedu Pakulowego Polskie) fcewypriKii^i Lu u?.-&i Twórcywynalazku: Czeslaw Kisielewicz, Jerzy Raczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Radiowe „Eltra", Bydgoszcz (Polska) Przelacznik klawiszowy segmentowy Przedmiotem wynalazku jest przelacznik klawiszowy segmentowy o konstrukcji umozliwiajacej wymiane suwaków od strony przedniej to jest od strony mocowania klawiszy.Przelaczniki tego typu sa powszechnie stosowane w sprzecie elektronicznym powszechnego uzytku jak odbiorniki radiowe, telewizyjne, magnetofony itp.W przelaczniku klawiszowym zamontowanym w urzadzeniu elektronicznym zachodzi niekiedy koniecznosc wymiany uszkodzonych styków ruchomych (zwieraczy) wzglednie calych suwaków (np. w przypadku uszkodzenia klawisza), przy czym pozadane jest, aby bylo mozliwe wysuniecie suwaka z komory segmentu w strone po której znajduja sie klawisze, gdyz z natury rzeczy musi byc ona dostepna, natomiast wysuwanie suwaków w druga strone jest niekiedy niemozliwe bez demontazu innych elementów urzadzenia tj. w przypadku gdy przestrzen niezbedna do wysuniecia calego suwaka z komory segmentu jest zajeta przez inne elementy lub gdy swobodny dostep do tej przestrzenijest utrudniony lub wrecz niemozliwy.W znanych dotychczas rozwiazaniach przelaczników klawiszowych segmentowych wyjmowanie suwaków w kierunku klawisza jest albo niemozliwe, albo jest zrealizowane na przyklad, co uwidoczniono na fig. 1, za pomoca dwóch dodatkowych czesci: listwy 1 i zawleczki zabezpieczajacej 2. Listwa 1 opiera sie o korpus 3 przelacznika i wchodzi jednoczesnie w prostopadloscienne wglebienia 4 suwaków 5, uniemozliwiajac w ten sposób wysuniecie sie suwaków z przelacznika pod dzialaniem wstepnie napietych sprezyn 6. Listwe przed samoczynnym przesuwaniem sie zabezpiecza zawleczka 2, w której otworze miesci sie odgieta lapka 7 listwy 1 Z kolei zawleczka 2 swa wgieta czescia 8 wchodzi w otwór korpusu 3 i jest do niego dociskana jedna ze sprezyn 6.Aby wyjacfsuwak 5 nalezy zawleczke 2 przesunac w kierunku strzafla 9 (wciskajac przy tym sprezyne 6) az lapka 7 listwy 1 zostanie przez zawleczke zwolniona, wówczas mozna ja (listwe 1) przesunac w kierunku strzalki 10. Gdy listwa wyjdzie z wglebien 4 suwaków 5 wówczas sprezyny 6 rozprezajac sie staraja sie wyrzucic v«zystkie suwaki z przelacznika i czynnosc taka jest zupelnie realna, jezeli manipulujacy nie jest o tym uprzedzony i nie przytrzymuje równoczesnie wszystkich klawiszy, lub gdy manipulujac dwiema rekami przy trudno dostepnych zawleczce i listwie nie ma do pomocy drugiej osoby przytrzymujacej klawisze z suwakami.2 71509 Dodatkowa niedogodnoscia opisanego rozwiazania jest to, ze wglebienia 4 suwaków 5 oslabiaja w znacznym stopniu wytrzymalosc suwaków przez bardzo niekorzystne zmniejszenie wskaznika wytrzymalosci na zginanie zwlaszcza, ze mniej wiecej wtym samym przekroju suwaki posiadaja po drugiej stronie wciecia 11 (zaczepy suwaków o dzialaniu wspólzaleznym) lub wglebienia w ksztalcie serca 12 z podluznym rowkiem (krzywka i rowek do pomieszczenia kolka suwaków o dzialaniu niezaleznym). Poza tym zawleczka zajmuje duzo miejsca w zwiazku z czym takie rozwiazanie jest szczególnie niedogodne w przypadku gdy segmenty w przelacz¬ niku ustawione sa jeden przy drugim.Celem wynalazku jest opracowanie takiego przelacznika w którym by nie wystepowaly wady wyzej opisanych rozwiazan, a czynnosc wymiany uszkodzonego suwaka mogla odbywac sie latwo i w sposób poprawny.Zadanie to zostalo zrealizowane wedlug wynalazku w ten sposób, ze siiwaki przelacznika znajdujace sie pod naciskiem wstepnie napietych sprezyn sa zabezpieczone przed wysuwaniem sie z oslon przelacznika w kierunku przednim za pomoca walcowych kolków, przy czym kolki te wsuniete sa jednym ze swoich konców w podluzny rowek w przypadku suwaka wspólzaleznego lub w kacie wyzlobienia sercowego w przypadku suwaka niezaleznego, natomiast drugi koniec kolka przechodzi przez otwór w obudowie segmentu i przez otwór w szynie mocujacej segmenty, co stanowi jednoczesnie blokade przed wysunieciem sie suwaka do przodu, a drugi koniec kolka zabezpieczony jest przed wypadnieciem z przelacznika plaska sprezyna nasunieta na szyne mocujaca i docisnieta do niego sprezyna suwaka.Przyklad wykonania wynalazku uwidaczniaja rysunki na fig. 2 na którym rysunek zasadniczy przedstawia widok przelacznika od góry a rysunki boczne przedstawiaja segmenty w przekroju, przy czym przekrój B—B przedstawia rozwiazanie konstrukcyjne wedlug wynalazku albo segmentu niezaleznego a przekrój A—A rozwiazanie konstrukcyjne wedlug wynalazku dla segmentu wspólzaleznego.Na fig. 2 kolek walcowy 1 (dla segmentów o dzialaniu wspólzaleznym i chwilowym) lub 2 (dla segmentów dzialajacych niezaleznie) utrzymywany jest w przelaczniku plaska sprezyna 3, której zagieta lapka 7 miesci sie w okienku szyny mocujacej 8 przez co uniemozliwione jest wysuniecie sie sprezyny 3 w kierunku strzalki 10 a ruch w kierunku strzalki 9 uniemozliwia nacisk sprezyny srubowej 6.Tak umiejscowiony w przelaczniku kolek 1 lub 2 ogranicza podczas eksploatacji ruch suwaka 4 z nasadzonym nan klawiszem 5 w kierunku 12, gdyz kolek znajduje sie w otworze 16 korpusu 18 i w otworze 17 szyny 8, zas o kolek ten opiera sie z kolei suwak 4 tworzaca owalnego otworu 13 lub powierzchnia 14 sercowego wyzlobienia 15. Aby wymienic uszkodzony suwak 4 lub styki ruchome umieszczone w jego komorach (nalezy scisnac nieco sprezyne 6 aby lapka 7 sprezynki 3 dala sie wysunac z okienka szyny 8 w kierunku 9, nastepnie wyjac sprezyne 3 w kierunku strzalki 10, a w dalszej kolejnosci kolek 1 lub 2 ^ kierunku 11. Po wyjeciu kolka suwak 4 mozna wysunac w kierunku 12, a nowy suwak zamontowac w kolejnosci odwrotnej.W porównaniu do znanych dotychczas rozwiazanie wedlug wynalazku przynosi szereg korzysci technicz¬ nych, a mianowicie: — wymiana suwaków odbywa sie .w kierunku z natury dostepnym i indywidualnie, nie zachodzi obawa przypadkowego wyrzucenia z przelacznika wszystkich suwaków, zarówno przeznaczonych jak i nie przeznaczo¬ nych do wymiany, — mozliwosc swobodnej manipulacji podczas wymiany (gdy jedna reka wyjmujemy kolek, drilga przytrzymujemy klawisz) tylko jeden, — nawet nieuwaga przy wymianie (wyrzucenie suwaka przez sprezyne) nie spowoduje praktycznie zadnych strat, gdyz jest to czesc z góry przeznaczona do zastapienia inna, — podluzny rowek w suwakach o dzialaniu wspólzaleznym i przyciskach w minimalnym stopniu obniza wskaznik wytrzymalosci na zginanie, — na funkcjonalnosc urzadzenia nie ma wplywu rozstaw segmentów przelacznika.Sposób ten moze byc stosowany równiez w innych urzadzeniach o podobnym do przelacznika klawiszo¬ wego dzialaniu. PL PL