Urzadzenie do naprezania nici w ramie natykowej snowarki Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do na¬ prezania nici, w którym nic przechodzaca miedzy dolnym a górnym talerzykiem jest naprezana, wskutek wywieranego nacisku.Wsród znanych naprezaczy nici sa takie, w któ¬ rych obydwa talerzyki sa nieobrotowe i takie, w których dolny, górny lub oba talerzyki sa obroto¬ we i moga byc wprawiane w ruch przez przecho¬ dzaca nic.Okazalo sie jednak, ze w tych naprezaczach ni¬ ci, talerzyki podlegaja duzemu zuzyciu wskutek braku ich ruchu obrotowego lub wymuszonego wi¬ rowania. Ponadto okazalo sie równiez, ze w zna¬ nych naprezaczach nici, miedzy talerzykami szyb¬ ko gromadza sie zanieczyszczenia, które powoduja zmiane wartosci zacisku nici, jego równomiernosc tak, ze naprezacze te trzeba w krótkich odstepach czasu poddawac klopotliwym i pracochlonnym za¬ biegom oczyszczania.Ponadto, w wiekszosci znanych naprezaczy za¬ dane wartosci naprezania nici uzyskuje sie przez odpowiednie jej opasanie, co wymaga skompliko¬ wanych czynnosci nawlekania nici. Szczególnie w naprezaczach z jednym talerzykiem, w których katy opasania nici sa bardzo duze, a zmiana war¬ tosci naprezania nici zawiera sie z tego powodu w bardzo waskich granicach.Rozwiazanie wedlug wynalazku eliminuje wady znanych naprezaczy nici. Nic jest tu prowadzona prostoliniowo miedzy talerzykami, a górny talerzyk 10 15 25 jest dociskany do dolnego w celu wytworzenia na¬ prezenia nici. W rozwiazaniu wedlug wynalazku urzadzenie do naprezania nici w ramie natykowej snowarki ma co najmniej jeden dolny i/lub jeden górny talerzyk jednej lub obydwu par talerzyków polaczony ze zródlem napedu w celu uzyskania stalego, samoczynnego oczyszczania sie powierzchni talerzyków pod dzialaniem przesuwajacej sie mie¬ dzy nimi nici i utrzymania w ten sposób stalej wartosci sily naprezajacej nici przez talerzyki.Obracajace sie stale talerzyki powoduja ciagle, samoczynne oczyszczanie sie powierzchni przez sa¬ ma nic, która nieustannie przesuwa gromadzace sie zanieczyszczenia ku zewnetrznej lub wewnetrznej krawedzi talerzyków.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia trzy lezace nad soba cewki w ramie natykowej z przynaleznymi naprezaczami nici w widoku schematycznym, fig. 2 czesc pólki ramy natykowej z dwiema sasiednimi cewkami i przy¬ naleznymi naprezaczami nici, w przekroju sche¬ matycznym w plaszczyznie poziomej, fig. 3 napre- zacz nici w przekroju pionowym, fig. 4 naprezacz w przekroju w plaszczyznie IV — IV zaznaczonej na fig. 3, z czesciami ramy natykowej, fig. 5 napre¬ zacz nici w widoku z góry, z fig. 3, a fig. 6 na¬ prezacz nici w przekroju w plaszczyznie VI—VI, zaznaczonej na fig. 5, przez mechanizm napedowy.W snowarce wedlug wynalazku nici odwijane 171473 z duzej liczby cewek osadzonych w ramie natyko- wej, przechodza, kazda z nich oddzielnie, przez podporzadkowany sobie czujnik i naprezacz nici i laczac sie w pasmo przechodza nastepnie przez krzyz i ploche, a nastepnie nawijane sa w postaci tasmy, z równomiernym naprezeniem na beben snowarki.W korpusie ramy natykowej snowarki umieszczo¬ na jest duza liczba cewek ustawionych ciasno na poziomych pólkach. Na fig. 1 pokazano trzy cew¬ ki 1, z których kazda nalezy do innej pólki, nato¬ miast na fig. 2 — dwie sasiednie cewki 1 z tej sa¬ mej pólki.Urzadzenia do natykania cewek 1 sa znane i dla¬ tego nie zostaly pokazane. Nic 2, odwijana z kaz¬ dej cewki 1, przewleka sie przez obydwie pólki obudowy ramy natykowej, która to obudowa znaj¬ duje sie w bezposredniej bliskosci danej cewki, a nastepnie przy wyjsciu z tej obudowy 3 odchyla sie te nic w przyblizeniu pod katem prostym, jak to jest widoczne na fig. 2, doprowadzajac ja do nie pokazanego na rysunku bebna snowarki. Na odcinku zawartym miedzy wejsciem nici 2 poprzez jedna pólke pionowej obudowy 3, a jej wyjsciem poprzez pólke przeciwlegla, przechodzi nic 2 przez przyporzadkowany sobie naprezacz.Ten ostatni jest zamocowany na poprzecznej obu¬ dowie 5, zbudowanej w sposób umozliwiajacy obro¬ towe osadzenie na jej dwóch jednakowych tule- jowych wystepach lozyskowych 6 i 6a kól zebatych 7 i 7a. Na kazdym z kól zebatych 7 i 7a osadzona jest tarcza tlumiaca 8 wzglednie 8a, na której spoczywa dolny talerzyk 9, wzglednie 9a, napreza- cza nici. Talerzyki 9 i 9a maja w srodku wywinie¬ ty do dolu kolnierz 10 wzglednie lOa. za posred¬ nictwem którego dostajace sie do naprezacza za¬ nieczyszczenia moga zeslizgiwac sie poprzez otwo¬ ry 11 i lla w wystepach lozyskowych 6 i 6a. Rów¬ niez obrzeza zewnetrzne 12 i 12a talerzyków 9 i 9a sa wywiniete do dolu, aby zapobiec uszkodzeniu przebiegajacej nici o wystajace krawedzie.Na kazdym z dolnych talerzyków 9 i 9a spoczy¬ wa swobodnie górny talerzyk 13 wzglednie 13a, który swym zewnetrznym, wywinietym do góry kolnierzem 14 wzglednie 14a jest prowadzony w poprzecznej obudowie 5 przez wystajace wycinki 15 (fig. 5) tak, ze obydwie pary talerzyków 9 i 13 oraz 9a i 13a sa w przyblizeniu wspólosiowe.W tych miejscach pólek obudowy 3, przez które wchodzi lub z których wychodzi nic 2, oraz pomie¬ dzy obydwiema parami talerzyków 9 i 13 oraz 9a i 13a w poprzecznej obudowie 5 umieszczone sa prowadniki 16, 17 i 18 nici 2, które to prowadniki sa wspólosiowe, dzieki czemu nic przeciagana jest przez naprezacz prostoliniowo. Uklad taki ma prze¬ de wszystkim te zalete, ze nic 2 mozna wprowa¬ dzic do naprezacza przy uzyciu prostoliniowego, nieskomplikowanego narzedzia nawlekajacego. Po¬ nadto prowadniki 16, 17 i 18 sa rozmieszczone wzgledem par talerzyków 9 i 13 oraz 9a i 13a w taki sposób, ze jest niemozliwe wywlekanie sie ni¬ ci z pomiedzy talerzyków.Pod kazda obudowa poprzeczna 5 naprezacza ni¬ ci umieszczona jest w pionowej obudowie 5 usta¬ wiona ukosnie blacha 19 (fig. 1 i 6), sluzaca c7o o:l- 147 4 prowadzania na zewnatrz, wzdluz narozy pionowej obudowy 3 zanieczyszczen wydostajacych sie po¬ przez otwory 11 i lla tak, zeby niemozliwe bylo przedostawanie sie ich do znajdujacego sie ponizej 5 nastepnego naprezacza nici.Równiez i zanieczyszczenia, spadajace z ze¬ wnetrznych kolnierzy 12, 14 i 12a, 14a par talerzy¬ ków kierowane sa poprzez otwory 20 w poprzecz¬ nej obudowie 5 (fig. 5) na blache 19. Ponadto po- 10 lozenie pionowej obudowy 3 jest tak dobrane, ze jej scianka 21 uniemozliwia przedostawanie sie bezposrednio do naprezacza nici zanieczyszczen por¬ wanych przez strumien 22 powietrza (fig. 2) wy¬ twarzany przez ruch nici. 15 Jak widac z fig. 4, para talerzyków 9 i 13 jest wyposazona dodatkowo w mechanizm sluzacy do regulowanego dociskania górnego talerzyka 13 do dolnego talerzyka 9, w wyniku czego uzyskuje sie mozliwosc zwiekszania lub zmniejszania napreze- 20 nia nici. Pierwsza para talerzyków 9a i 13a przej¬ muje przy tym zadanie tlumienia i uspakajania drgan wprowadzanej nici 2, wywolanych przez od- wijanie jej z cewki.Mechanizm regulacji naprezenia nici sklada sie 25 z szyny 23, przechodzacej miedzy poprzeczna obu¬ dowa 5 a pionowa obudowa 3, która to szyna mo¬ ze byc przesuwana w kierunku pionowym za po¬ moca nie pokazanego na rysunku mechanizmu. Na szynie 23 zamocowany jest katownik 24, jeden na 30 kazdy naprezacz nici, w którym to katowniku pro¬ wadzony jest trzpien dociskowy 25. Dolny koniec 26 trzpienia dociskowego 25 opiera sie na stozko- wo uksztaltowanym srodku 27 dolnego talerzyka 13. Trzpien dociskowy 25 otoczony jest sprezyna 35 dociskowa 28, której naprezenie mozna regulowac za pomoca scienia nastawczego 29. W celu zmia¬ ny naprezenia nici szyne 23 przesuwa sie w kie¬ runku pionowym, w wyniku czego za posrednic¬ twem katownika 24, sprezyny naciskowej 28 i 4o pierscienia nastawczego 29 nastepuje mniejszy lub wiekszy docisk konca 26 trzpienia dociskowego 25 do górnego talerzyka 13. Talerzyk srodkujacy 30 znajdujacy sie na koncu 26 trzpienia dociskowego 25 sluzy do takiego prowadzenia trzpienia 25 w 45 normalnej pracy, aby jego koniec 26 spoczywal zawsze na wierzcholku stozka 27 górnego talerzy¬ ka 13.W razie przechodzenia przez naprezacz nici we¬ zlów lub zgrubien nici, górny talerzyk 13 musi i 50 moze ustepowac ku górze. Jednakze talerzyk ten musi nastepnie powracac do swego normalnego po¬ lozenia roboczego za posrednictwem trzpienia do¬ ciskowego 25, sprezyny naciskowej 28 i talerzyka srodkujacego 30. W celu umozliwienia przebiegania 55 tego ruchu bez zaklócen talerzyk srodkujacy 30 jest zaopatrzony na obwodzie w pierscien stozko¬ wy 31, dzieki któremu powraca samoczynnie, pro¬ wadzony przez wycinki 15, do prawidlowego po¬ lozenia przylegania. 60 Trzpien dociskowy 25 jest ulozyskowany w ka¬ towniku 24 w sposób pozwalajacy na latwe wy¬ jecie go razem z talerzykiem srodkujacym 30 i sprezyna 28, dzieki czemu uzyskuje sie swobod¬ ny dostep równiez i do górnego talerzyka 13, 65 -osobnie jak do talerzyka 13a w celu ich oczysz-71147 czania lub dokonania przegladu. Mozna równiez przestawiac pionowo szyne 23 tak, ze dolny ko¬ niec 26 trzpienia dociskowego 25 zostanie odsu¬ niety od górnego talerzyka 13. W tym polozeniu caly naprezacz nici pracuje jedynie pod ciezarem wlasnym górnych talerzyków 13 i 13a. Charak¬ terystyka sprezyny naciskowej 28 odznacza sie bardzo duzym zakresem sil, umozliwiajac dzieki temu bardzo dokladne nastawienie zadanej war¬ tosci naprezenia nici.Przez przesuniecie szyny 23 w kierunku piono¬ wym mozna ponadto równoczesnie i równomier¬ nie regulowac naciski wszystkich naprezaczy nici za posrednictwem elementów 24, 25, 26, 27 i 28, lezacych wzdluz szyny i przyporzadkowanych po¬ szczególnym naprezaczom.Opisany naprezacz nici móglby dzialac bez trud¬ nosci w powyzej podany sposób, jednakze wówczas mialby wade obecnie znanych, innych napreza¬ czy nici, a mianowicie te, ze wskutek niewystar¬ czajacego wprawiania w ruch obrotowy przez przebiegajaca nic, swobodnie osadzonych talerzy¬ ków, talerzyki te podlegalyby znacznemu zuzyciu, a ponadto, w wyniku braku, lub zupelnie niedo¬ statecznego samoczynnego usuwania gromadzacych sie zanieczyszczen, naprezanie nici byloby bardzo nieregularne, jesliby nie nastepowalo w krótkich odstepach czasu klopotliwe czyszczenie powierzchni talerzyków.Wady te wyeliminowane zostaly w przedsta¬ wionym urzadzeniu do naprezania nici w ten spo¬ sób, ze jeden lub obydwa dolne talerzyki 9 i 9a sa wprawiane przymusowo w ruch obrotowy, nie¬ zaleznie od predkosci przebiegu nici 2. W tym celu, jak to widac z fig. 3, obydwa kola zebate 7 i 7a, a zatem za posrednictwem tarcz tlumiacych 8 i 8a równiez i dolne talerzyki 9 i 9a sa polaczone nie pokazanym blizej zródlem napedu, za posrednic¬ twem walu napedowego 33, wspólnego dla wszyst¬ kich naprezaczy nici umieszczonych pionowo, je¬ den nad drugim w pionowej obudowie 3, na któ¬ rym to wale 33 osadzone sa napedzajace kola ze¬ bate 32 tak, ze kazdemu naprezaczowi nici przy¬ porzadkowane jest jedno kolo zebate 32. Kazde napedzajace kolo zebate wspóldziala z uzebienia¬ mi 34 i 34a nacietymi na obwodzie kól zebatych 7, 7a. Naped odbywa sie ze stala predkoscia w ta¬ ki sposób, ze dolne talerzyki 9 i 9a naprezacza nici obracaja sie w kierunku zaznaczonym strzal¬ ka A na fig. 5, to znaczy w kierunku przesuwania sie nici.Przeprowadzone badania wykazaly, ze stale na¬ pedzanie dolnego talerzyka powoduje, ze mimo ustawicznej zmiany srednicy cewek 1, naprezenie nici pozostaje stale. Ponadto ciagly obrót talerzy¬ ków zapobiega nacinaniu talerzyka przez nic, dzie¬ ki czemu jego zuzycie zmniejszone zostaje do mi¬ nimum. Równoczesnie powierzchnie obydwu par talerzyków stykajace sie z nicia sa dzieki ruchowi obrotowemu samoczynnie przez nia oczyszczane, co zapewnia stale jednakowe naprezanie nici przez talerzyki. Przez opuszczenie walu napedowego 33 mozna wyzebic jednoczesnie wszystkie napedza¬ jace kola zebate 32 z kól zebatych 7 i 7a. Napre¬ zacz nici moze wówczas byc wykorzystywany jako konwencjonalny naprezacz znanego typu z dwo¬ ma talerzykami. Po zdjeciu jednej z dwu par talerzyków przedstawiony naprezacz nici moze byc stosowany jako naprezacz z jedna para talerzy- 5 ków. Dzieki tym róznym mozliwosciom, opisany naprezacz nici jest tak uniwersalny, ze moze byc stosowany do bardzo duzego zakresu numerów przedzy oraz do najrózniejszych jej rodzajów.Jako dalsza zalete opisanego urzadzenia do na- 10 prezania nici nalezy wymienic wykluczenie zacze¬ pienie sie nici w naprezaczu lub jego elementach mocujacych dzieki umieszczeniu naprezacza w ce- owej obudowie pionowej 3 i prostoliniowemu pro¬ wadzeniu nici poprzez naprezacz. 15 Ponadto, dzieki pionowej obudowie 3 wszyst¬ kie naprezacze nici sa w znacznym stopniu chro¬ nione przed uszkodzeniami, zwlaszcza spowodowa¬ nymi przez spadajace cewki. Z drugiej zas strony dzieki takiej konstrukcji eliminuje sie niebezpie- 20 czenstwo skaleczenia rak, o wystajace elementy zdarzajace sie bardzo czesto w dotychczasowych. rozwiazaniach.Wreszcie dzieki pionowemu ustawieniu obudowy 3 nastepuje wyeliminowanie w znacznym stopniu 25 gromadzenia sie zanieczyszczen na elementach mo¬ cujacych naprezaczy nici, a kurz powstaly w wy¬ niku ocierania sie nici o talerzyki jest odprowa¬ dzany za posrednictwem blachy 19.Godny Uwagi jest dalej fakt, ze opisane urza- 30 dzenie do naprezania nici nie ma zadnych walców ani sworzni, dokola których trzeba by opasywac nic pod wiekszym lub mniejszym katem opasania w celu spowodowania jej naprezenia, z calym wynikajacym stad niebezpieczenstwem zaczepia- 35 nia sie nici, jej wywlekania itp., jakie zawieraja w sobie podobne konstrukcje i ze skomplikowa¬ nymi czynnosciami nawlekania nici, jakich one wymagaja. W przeciwienstwie do tego w opisa¬ nym naprezaczu nici mozna nic z latwoscia wpro- 40 wadzic przy uzyciu prostego narzedzia, bez uru¬ chamiania jakichkolwiek czesci. 45 PL