PL67786B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.1.1970 (P 138 317) 16.YIL1973 67786 KI. 63c,47 MKP B62d 11/08 UKD Twórca wynalazku: Julian Siurek Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowe¬ go, Gliwice (Polska) Uklad kierowniczy dla ciagników gasienicowych lub kolowych z kolami sprzezonymi o osiach sztywnych Przedmiotem wynalazku jest uklad kierowniczy dla ciagników gasienicowych lub kolowych z kolami sprze¬ zonymi o sztywnych osiach, posiadajacych dwa stano¬ wiska kierowcy: dla jazdy w przód i dla jazdy w tyl.Dotychczas stosowane uklady kierownicze posiadaja dwie oddzielne dzwignie reczne i ewentualnie dwa pe¬ daly do sterowania kazdej strony pojazdu oddzielnie.Sterowanie to polega na wylaczeniu sprzegla laczacego silnik napedowy z kolami danej strony pojazdu, a na¬ stepnie na przyhamowaniu tych kól, co przy pracy po¬ ciagowej drugiej strony daje efekt skretu ciagnika.Taki uklad niezaleznie od tego, ze zajmuje podczas skrecania obie rece kierowcy, jest szczególnie niedo¬ godny w przypadku koniecznosci zmiany pozycji kie¬ rowcy przy jezdzie w przeciwnym kierunku tak, aby mógl on byc zwrócony zawsze twarza w kierunku jaz¬ dy, gdyz sens dzialania dzwigni jest wtedy odwrotny, co zmusza kierowce do wzmozonej uwagi, a to jest bar¬ dzo uciazliwe szczególnie podczas jazdy w trudnych wa¬ runkach. Celem wynalazku jest usuniecie tych niedo¬ godnosci, przez zastapienie oddzielnych dzwigni i peda¬ lów jednym normalnym kolem kierownicy, którego obrót bylby zawsze zgodny z kierunkiem skretu pojazdu nie¬ zaleznie od pozycji kierowcy.Cel ten zostal osiagniety przez sprzegniecie walu kie¬ rownicy za posrednictwem znanej nawrotnicy zebatej, typu gitarowego, z ukladem kól zebatych napedzajacych dwie przeciwbiezne zebatki, z których jedna steruje sprzegla boczne, a druga hamulce kól, oddzielnie dla le¬ wej i prawej strony pojazdu. W ten sposób jeden obrót 10 15 20 15 30 kierownicy zastepuje ruchy dwóch dzwigni lub dzwigni i pedalu, a nawrotnica pozwala na zmiane sensu dziala¬ nia kierownicy, zaleznie od pozycji kierowcy. Kierowa¬ nie, po jednorazowym przestawieniu dzwigni zmiany kierunku przy zmianie pozycji przez kierowce, nie róz¬ ni sie zasadniczo od kierowania w poprzedniej pozycji, ani od kierowania innymi pojazdami samochodowymi.Umieszczenie hamulców kierowniczych, bocznych w ko¬ lach umozliwia wykorzystanie dotychczasowych hamul¬ ców dzialajacych na wal napedowy jako hamulców po¬ stojowych lub awaryjnych w przypadku uszkodzenia glównych hamulców kierowniczych w kolach. Zwieksza to w znacznym stopniu bezpieczenstwo jazdy ciagni¬ kiem.Wynalazek zostanie dokladniej omówiony na przy¬ kladzie ukladu kierowniczego kopalnianego ciagnika spalinowego, którego schemat jest przedstawiony na ry¬ sunku. Kolo kierownicy 1, którego wal o osi pionowej z zamocowanym na jego koncu kolem zebatym 2 i sta¬ le z nim zazebionymi kolami zebatymi 3 i 4 napedza uklad kól zebatych 5 i 6 oraz stale zazebione z kolem 6 dwie równolegle zebatki, listwy zebate 7 i 8. Konce ze¬ batki 7 polaczone sa przegubowo z dzwigniami steruja¬ cymi sprzegla boczne 9 i 10 przenoszace moment obro¬ towy glównego walu napedowego 11 na kola jezdne 12 i 13 o sztywnych osiach. Kola te sa sprzegniete po kaz¬ dej stronie ciagnika, lewej i prawej, z pozostalymi ko¬ lami jezdnymi za pomoca przekladni bocznych 14 i 15.Zebatka 8 dotyka swymi koncami tloków dwóch syme¬ trycznie ustawionych pomp hamulcowych 16 i 17 pola- 677863 czonych przewodami 18 z cylindrami hydraulicznymi 19 rozpierajacymi szczeki hamulców bebnowych kól jezd¬ nych 12 i 13. Kola zebate 3 i 4 zazebiajace sie miedzy soba, przy czym tylko kolo 3 zazebione jest stale z ko¬ lem zebatym 2, sa zamocowane w jarzmie 20 osadzonym obrotowo na wale kierownicy 1 i zaopatrzonym w dzwig¬ nie reczna 21 pozwalajaca na ustalenie jego polozenia w dwóch pozycjach: w jednej pozycji kolo zebate 3 sprzega posrednio kola zebate 2 i 5, a w drugiej po¬ zycji kola zebate 2 i 5 zazebiaja sie za posrednictwem dwóch kól posrednich 3 i 4. W ten sposób polozenia dzwigni 21 odpowiadaja przeciwnym kierunkom obro¬ tów ukladu kól 5 i 6, przy tym samym kierunku obro¬ tów kola kierownicy 1. Polozenia dzwigni 21 sa bloko¬ wane w dowolny skuteczny sposób dla przeciwdzialania silom miedzyzebnym.Sposób dzialania ukladu kierowniczego jest nastepu¬ jacy: Przy jezdzie w przód, w kierunku silnika, dzwignia 21 jest ustawiona w lewym, skrajnym polozeniu, zazna¬ czonym na rysunku linia przerywana, a wtedy zazebia¬ ja sie kola 2, 3, 4, 5, czyli obrotowi kola kierownicy 1 w prawo odpowiada obrót kola 5 w lewo, co powoduje przesuniecie sie zebatki 7 równiez w lewo i wylaczenie sprzegla 9, oraz przesuniecie zebatki 8 w prawo, co po¬ woduje dzialanie pompy hamulcowej 16 i zahamowanie kola jezdnego prawego 12. W rezultacie nastepuje skret ciagnika w prawo, a wiec zgodnie z kierunkiem obrotu kola kierownicy 1. W przypadku awarii pompy hamul¬ cowej 16 mozna zahamowac kolo 12 prawym hamulcem recznym 26. Po zmianie kierunku jazdy, dzwignia 22, bez zmiany pozycji kierowcy uklad dziala dalej prawi¬ dlowo, gdyz prawemu skretowi kierownicy odpowiada równiez skret ciagnika do tylu w prawo wzgledem kie¬ rowcy. Jednak po zmianie pozycji kierowcy, kierunki te nie bylyby zgodne, gdyz skretowi kierownicy w pra¬ wo odpowiadalby teraz skret ciagniwa w lewo w sto¬ sunku do kierowcy, a to utrudnialoby kierowanie. Po przestawieniu natomiast dzwigni 21 w prawe skrajne polozenie, wchodza w zazebienie kola 2, 3, 5, wskutek czego kierunek obrotów kola 5 jest zgodny z kierun¬ kiem obrotów kola kierownicy 1, a zatem przy obrocie kierownicy w prawo zebatka 7 przesuwa sie w prawo wylaczajac sprzeglo 10, a zebatka 8 przesuwajac sie w lewo naciska na tlok pompy 17, powodujac zahamowa¬ nie kola 13. W efekcie nastepuje skret ciagnika w pra¬ wa strone wzgledem kierowcy, czyli znowu zgodnie z kierunkiem obrotu kola kierownicy.Uklad kierowniczy wedlug wynalazku zawiera ponad¬ to dowolny, znany mechanizm zmiany kierunku obrotów walu napedowego, sterowany dzwignia reczna 22. Me¬ chanizm ten w przedstawionym przykladzie wykonania sklada sie z dwóch luznych kól zebatych stozkowych 23, talerzowych, stale zazebionych z kolem atakujacym 24, a wiec obracajacych sie w kierunkach przeciwnych oraz ze sprzegla zebatego 25 przesuwnego na wieloklinie wa¬ lu napedowego 11. W skrajnych polozeniach sprzeglo 4 25 laczy wal 11 badz z jednym badz z drugim kolem stozkowym 23 nadajac walowi 11 lewe lub prawe obro¬ ty, a tym samym powoduje zmiane kierunku jazdy ciag¬ nika. W polozeniu srodkowym, neutralnym sprzegla 25, 5 wal 11 jest odlaczony od napedu.Uklad kierowniczy posiada równiez reczne hamulce tasmowe 26 znanej konstrukcji, dzialajace na bebny sprzegiel bocznych niezaleznie. Spelniaja one role ha¬ mulców postojowych i awaryjnych stanowiac rezerwe na 10 wypadek uszkodzenia hydraulicznych hamulców kierow¬ niczych dzialajacych na kola jezdne 12 i 13. Drugie ko¬ la kazdej ze sprzegnietych par wykorzystane sa do za¬ budowania w nich normalnych hamulców noznych 27 jazdy ciagnika. 15 W odmianie wynalazku zebatki 7 i 8 napedzaja pom¬ py 16 i 17 hamulców kierowniczych i dzwignie sprze¬ giel bocznych 9 i 10 za posrednictwem serwomotorów hydraulicznych lub pneumatycznych, co zmniejsza sile na kole kierownicy, a to ma duze znaczenie przy kiero- 20 waniu pojazdami ciezkimi. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad kierowniczy dla ciagników gasienicowych 25 lub kolowych z kolami sprzezonymi o sztywnych osiach sterowanych sprzeglami i hamulcami bocznymi, zna¬ mienny rym, ze kolo kierownicy (1) osadzone na wale zakonczonym kolem zebatym (2) jest, za posrednictwem znanej nawrotnicy gitarowej posiadajacej pare kól zeba- 30 tych (3) i (4) oraz dzwignie reczna (21), sprzegniete z ukladem kól zebatych (5) i (6) zazebionym z dwoma równoleglymi, przeciwbieznymi zebatkami (7) i (8), z których zebatka (7) jest polaczona koncami z odpowied¬ nimi dzwigniami sprzegiel bocznych (9) i (10), a zebat- 35 ka (8) jest polaczona z dwoma oddzielnymi ukladami hamulcowymi dla kól jezdnych (12) i (13), znajdujacych sie po lewej i prawej stronie pojazdu, przy czym konce zebatki (8) dzialaja na tloki odpowiednich pomp ha¬ mulcowych (16) i (17) ustawionych symetrycznie i po- 40 laczonych przewodami (18) z cylindrami hydrauliczny¬ mi (19) rozpierajacymi szczeki hamulców bebnowych w kolach (12) i (13), a dzwignia reczna (21) nawrotnicy posiada blokade W dwóch polozeniach, w których za¬ zebiaja sie badz kola (2), (3), (5), badz kola (2), (3), 45 (4), (5).

2. Uklad kierowniczy wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze posiada dwa dodatkowe hamulce reczne (26) dzialajace na bebny sprzegiel bocznych (9) i (10), oraz dowolny znany mechanizm zmiany kierunku obrotów 50 walu napedowego (11) przy tym samym kierunku obro¬ tów kola atakujacego (24).

3. Odmiana ukladu kierowniczego wedlug zastrz. 1 i 2 znamienna tym, ze zebatki (7) i (8) sa polaczone z dzwigniami sprzegiel bocznych (9) i (10) oraz pompka- 55 mi hamulcowymi (16) i (17) za posrednictwem dowol¬ nych ukladów wspomagajacych, serwomotorów hydra¬ ulicznych lub pneumatycznych.KI. 63c.47 67786 J- 5* DC ar *—r-V- ss -¦ /* btt± » t—r m-* s iS PL PL