PL67734B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 16.YII.1973 67734 KI. 30h,2/03 MKP A61k 27/14 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Piotr Zurawski, Marian Bryl, Jerzy Lutomski, Piotr Górecki Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Zielarskiego, Poznan (Polska) Sposób otrzymywania mieszaniny kwasów aristolochiowych z rosliny Aristolochia clematitis L Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania mieszaniny kwasów aristolochiowych, z których jeden nazywany w dalszym ciagu kwasem I stanowi pod wzgle¬ dem chemicznym kwas 3,4-metyilenoidwuoksyH8-metoksy- -10-nitrofenantrenokarbokisylowy-l, podczas gdy kwas drugi, oznaczany w dalszym ciagu jako kwas II rózni sie od pierwszego brakiem grupy metoksylowej przy weglu ósmym pierscienia femantrenowego. Sposób we¬ dlug wynalazku oparty jest na otrzymywaniu mieszani¬ ny wymienionych kwasów z korzeni i innych czesci ro¬ sliny Aristolochia clematiitis L. (Kokornak powojniko- wy). Kwasy te sa cennymi lekami wzmagajacymi sily obronne organizmu przeciw bakteriiom przez zwieksze¬ nie fagocytozy.Znane sa z publikacji naukowych metody ekstrakcji kwasów aristoiochiowych, polegajace na zastosowaniu etanolu lub islabo alkalicznych roztworów wodnych, a takze chlorku metylenu z dodatkiem kwasu mrówkowe¬ go, jako zródla zakwaszajacego. Wszystkie te sposoby zwiazane sa z powaznymi wadami, a mianowicie wyciag etanolowy zawiera znaczne ilosci cial balastowych, co w bardzo duzym stopniu utrudnia uzyskanie obu kwa¬ sów w czystej postaci, natomiast ekstrakcja alkaliczna charakteryzuje sie bardzo niska wydajnoscia. Stwierdzo¬ no miedzy innymi, ze sposród uzytych do ekstrakcji zwiazków, jak wodorotlenek sodowy, weglan sodowy, kwasny weglan sodowy, roztwór amoniaku, najlepsze wyniki uzyskano przy zastosowaniu 0,5% kwasnego we¬ glanu sodowego, jednakze nawet wtedy wydajnosci byly niskie i nie przekraczaly 0,10% surowych, silnie zanie- 10 15 20 25 30 czyszczonych kwasów w przeliczeniu na surowiec ro¬ slinny.Sposób polegajacy na ekstrakcji chlorkiem metylenu przy uzyciu kwasu imirówkowetgo lub 0,5% wodnego roztworu kwasu siarkowego, jako srodka zakwaszajace¬ go, zapewnia wprawdzie dosyc dobre wydajnosci i sto¬ sunkowo czysty produkt surowy, jednakze i on posiada ujemne strony. Bardzo niska temperatura wrzenia chlor¬ ku metylenu, wynoszaca 40,2°C powoduje znaczne stra¬ ty irozpuszczalnika, co mzuituje niekorzystnie na wyniki ekonomiczne tego sposobu ekstrakcji.W opisie patentowym NRF nr 1 186 980 zastosowano ekstrakcje surowca roslinnego cMoroformeim w tempe* raturze pokojowej lub wrzenia, omijajac stosowana w przypadku ekstrakcji etanolem operacje odtluszczania surowca eterem naftowym, jednakze uzyskane wydaj¬ nosci sa równiez niskie i wynosza okolo 0,15% suro¬ wych kwasów dla ekstrakcji w temperaturze pokojowej i okolo 0,20% dla ekstrakcji w temperaturze wrzenia.Poza tym przy uzyciu chloroformu wzglednie chlorku metylenu, jako srodka ekstrahujacego uzyskuje sie wy¬ ciagi bardzo ciemne i zanieczyszczone, które przy wy¬ klócaniu z [roztworami kwasnego weglanu sodowego, wodorotlenku sodowego i podobnymi zwiazkami two¬ rza trwale emulsje utrudniajace, a nawet uniemozliwia¬ jace prowadzenie dalszego procesu technologicznego.Zarówno przy uzyciu chloroformu, jak i chlorku etyle¬ nu powazna czesc ciemnozabarwionych substancji bala¬ stowych przechodzi do alkalicznego roztworu w czasie przeprowadzania kwasów aristolochiowych w sole sodo- 6773467734 we, oo w powaznym stopniu wplywa niekorzystnie na czystosc surowych kwasów aristolochiowych uzyskanych po zakwaszeniu.Wedlug wynalazku wysuszony w temperaturze 50°C i zmielony (wielkosc czastek 1—3 mm) korzen lub inna czesc rosliny Aristolochia clematitis L. poddaje sie w ciagu 20 godzin maceracji 0,5% wagowo etanolowym roztworem kwasu siarkowego, po czym (macerat ekstra¬ huje sie trzykrotnie trójchloroetylenem, stosujac za kaz¬ dym razem pieciokrotna wagowo ilosc rozpuszczalnika w stosunku do suchego surowca. Polaczone wyciagi trój- chloToetylenowe ekstrahuje sie dwukrotnie 4% wodnym roztworem kwasnego weglanu sodu, stosujac za kazdym razem pieciokrotna wagowo ilosc tego roztworu w sto¬ sunku do suchego surowca. Z roztworu soli sodowych kwasów aristolochiowych wytraca sie rozcienczonym kwasem siarkowym surowe kwasy aristolachiowe, które krystalizuje sie w znany sposób z mieszaniny etanolu i dwumetyloformamidu w stosunku wagowym 7:1, otrzy¬ mujac mieszanine krystalicznych kwasów aristolochio¬ wych I i II w stosunku 7 : 3, w postaci zóltych igiel.Sposób wedlug wynalazku przez zastosowanie mace¬ racji etanolowym roztworem kwasu siarkowego, zamiast powszechnie stosowanym roztworem wodnym tego kwa¬ su oraz przez uzycie do ekstrakcji trójchloroetylenu po¬ zwala na uzyskanie jasnych wyciagów, ubogich w sub¬ stancje balastowe i nie tworzacych emulsji z czynnikami alkalicznymi w czasie przeprowadzania kwasów aristo¬ lochiowych w sole sodowe, przy czym substancje ba¬ lastowe, obecne w nieznacznych tylko ilosciach, nie przechodza do wodnego roztworu soli sodowych kwa¬ sów aristolochiowych. Wydajnosc surowych kwasów aristolochiowych wynosi 0,6—0,1%, a kwasów wykrys¬ talizowanych 0,3—0,4 %.Poza tym omawiany sposób nie wymaga skompli¬ kowanych urzadzen technicznych i nie zuzywa energii cieplnej, a osiagane wydajnosci sa znacznie wyzsze od dotychczas uzyskiwanych.Istote wynalazku blizej wyjasnia, nie ograniczajac jego zakresu, nastepujacy przyklad.Przyklad. 10 kg drobno zmielonego korzenia Aristolochia clematitis L. maceruje sie 0,5% etanolo¬ wym roztworem kwasu siarkowego w ilosci okolo 10 kg w ciagu 20 godzin, po czym ekstrahuje sie trzykrotnie po 50 kg trójchloroetylenem w tempera¬ turze pokojowej. Polaczone wyciagi trójchloroetylenowe 25 30 35 ekstrahuje sie z kolei dwukrotnie po 50 kg 4% roz¬ tworem kwasnego weglanu sodu uzyskujac w ten spo¬ sób wodny roztwór soli sodowych kwasów aristolochio¬ wych. Do roztworu dodaje sie 21 1 10% roztworu kwasu siarkowego, a nastepnie 0,5% roztworem kwasu, siarkowego doprowadza roztwór do wartosci pH = 2—3.Surowe kwasy odsacza sie, suszy w temperaturze do 100°C, a nastepnie wykrystalizowuje sie z mieszaniny etanol: dwumetyloformamid w stosunku 7:1. Otrzy¬ muje sie kwasy aristolochiowe I i II w postaci zóltych igiel o temperaturze topnienia od 270—275°C. Wydaj¬ nosc surowych kwasów wynosi 65 g, natomiast czys¬ tych kwasów 40 g. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania mieszaniny kwasów aristo¬ lochiowych z rosliny Aristolochia clematitis L, zawie¬ rajacej kwas 3,4-metylenodwuoksy-8-metoksy-10-nitrofe- nantrenokarboksylowy-1 (kwas I) i kwas 3,4-metyleno- dwuoksy-10-nitrofenantrenokarboksylowy-l (kwas II) przez ekstrakcje chlorowanymi weglowodorami, zna¬ mienny tym, ze wysuszony w temperaturze 50°C i zmielony do wielkosci czastek !—3 mm korzen lub inna czesc rosliny poddaje sie maceracji 0,5% wagowo etanolowym roztworem kwasu siarkowego, po czym macerat ekstrahuje sie trzykrotnie trójchloroetylenem, stosujac za kazdym razem pieciokrotna wagowo ilosc rozpuszczalnika w stosunku do suchego surowca, nas¬ tepnie polaczone wyciagi trójchloroetylenowe ekstrahuje sie dwukrotnie 4% wagowo wodnym roztworem kwas¬ nego weglanu sodu, stosujac za kazdym razem piecio¬ krotna wagowo ilosc tego roztworu w stosunku do suchego surowca, po czym z roztworu soli sodowych kwasów wytraca sie rozcienczonym kwasem siarkowym surowe kwasy aristolochiowe, które krystalizuje sie w znany sposób z mieszaniny etanolu i dwumetylofor¬ mamidu w stosunku objetosciowym 7:1, otrzymujac mieszanine krystalicznych kwasów aristolochiowych I i II w stosunku wagowym 7:3, w postaci zóltych igiel.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze su¬ rowiec przed ekstrakcja maceruje sie w ciagu 20 godzin, przy czym stosuje sie 0,5% etanolowy roztwór kwasu siarkowego w stosunku 1 : 1 do ilosci suchego surowca. WDA-l. Zam. 5992, nkalad 95 egz. Cena zt 10,— PL